DELFTSCHE COURANT van Vrijdag 6 November 1925 84e Jaargang No. 261 Dit nummer bestaat uit TWEE Bladen. Tweede blad. Londensche Brieven. Van onzen Londenschert correspondent. Van het Londensch Tooneel. S hak esp acre-waar deer ing. Londen, 1 November 1925. Het is misschien een gemeenplaats om te zeggen, dat Shakespeare's verzamelde werken als een schatkamer zijn van de heerlijkste dichtkunst. Shakespeare — is als Goethe — een universeel genie; en zijn werk heeft dienovereenkomstig de waardee:ing van de gansche wereld. Het is niettemin een open vraag of allen, die er de gees.elijke middelen voor bezitten, Shakespaere hebben ontdekt. Engelscli is waard grondig te worden geleerd, al was hei alleen maar om volledig van de werken van den grooten zeventiende eeuwschen schrijver, dichter en dramaturg te kunnen genieten. De beste ver talingen — en Nederland heeft verscheidene voortreffelijke — kunnen nochtans niet geven wat het oorspronkelijke geeft. Men zou zoo zeggen, dat het Engelsche volk zijn grootschen schrijven terdege kent, dat althans het intellectueel© deel ervan gemeenzaam is met de juweelen, die deze schatkamer der dramatiscue dichtkunst bevat. Ik geloof niet — naar de uiterlijke teekenen te oordeeleu — dat dit het geval is. Het getij van Sliaicespeare-waardeering is niet hoog, zeker in Londen niet, waar ik de verschijnselen het best heb kunnen waarnemen. In geschrift en gesprek komt men weliswaar herhaaldelijk aanhalingen uit Shakespaere tegen; maar er is reden om te vermoeden, dat men ze hoogstens van hooren zeggen kent of ze heeft geleerd uit „books of quotations", werken met aanhalingen en uitspraken van beroemde senrijvers, gemaakt voor de luien en haastigen, die voor hun werk of sociale positie een vernis van letterkundige kennis niet kunnen missen. De moderne menschheid heeft het — de goeden niet te na gesproken — te druk met machines en jazz en nieuwe flodder-romans om aandacht te schenken aan Shakespaere. Ze lijdt ook onder het misverstand, dat de geestesgesteldheid van het tijdperk, waarin Shakespaere leefde en werkte, zoo* veel verschilt van do moderne, dat zijn werk aanrakingspunten of punten van vergelijking bevat met het 'moderne leven. De moderne mensch wil midden in zijn modern leven staan on indien wat hij leest dat moderne leven niet weerspiegelt, dan ebt of verdwijnt zijn belangstelling. Dit geldt ongetwijfeld voor de meerderheid van het Engelsche volk — en voor andere volken even goed. Maar de veronderstelling, waarvan men uitgaat, is verüeerd. Met andere genieën heeft Shakespeare gemeen, dat hij van alle tijden is. Ik ken geen moderner schilder dan Rembrandt en geen moderner dichter dan Snakespeare. Hij kende geen motorvoertuigen, treinen, jazz bands en. vliegmachines; maar hij kende het mense';e'ijke gemoed, dat in zijn eers e driften ea ontroeringen door de eeuwen heen onveranderlijk b: ij ft. Shakespaere's karakterleeke ingen en situaties, levend g en\a:i een nimmer overtroffen drama i3che kracht, gelden even sterk voor onzen tijd als voor den zijnen. Wij hebben onze Hamlets, Portia's, Opl.elia's. De Londensche dagbladen zijn eiken dag vol van die drama's van moord en vergiftiging, die het gebeuren vormen in zooveel drama's van Shake3pae e. Wij hebben „feeksen", die moeten worden „getemd" en zelfs het spook heeft zijn luchtig bestaan tot in deze dagen voortgezet getuide de moderne siiritisten met den schepper van S ïerlock Holmea, Oonan Doyle, aan het hoofd. Het beste komt het gebrek aan Shakespaere-waardeering uit in het leven van het Londensche tooneel, dat hem — den groote — weinig of geen plaats inruimt. Sinds jaar en dag kent Londen niet zijn honderden theaters slechts een enkelen schouwburg, de „Old Vic", in een onaanzienlijk deel ten Zuiden van de rivier, die regelmatig voor populaire prijzen Shakespaere-vertooningen geeft. Deze schouwburg krijgt voor zijn bewonderenswaardig missie-werk den platonischen lof van oritici, kunstbeschermers en van allen, die belangstelling hebben voor het tooneel. Hij brengt de schoonheid van Shakespaere's werk onder de menschen. Maar een enkele schouwburg kan dat niet grondig doen in het groote Londen. En wat men „Theatre Land" noemt — het centrum van het West End, waar men om de .twintig of dertig meter een theater aantreft — verleent zelden of nooit gastvrijheid aan den grootsten dramaturg, die Brittannië ooit heeft voortgebracht. Al die theaters in het West End vertoonen moderne stukken, operettes, revues en variété, voor zoover de bioscoop zioh nog niet geheel of gedeeltelijk van die huizen heeft meester gemaakt. Dit laatste is gelukkig den laatstep tijd minder het geval. Het moderne tooneel bloeit en de tooneelliefhebber kan beter en meer dan voorheen goed tooneel genieten. Het groote bezwaar van de „planken" in het West End is alleen, dat zij Shakespaere zoo goed als verbannen hebben. Maar nu is juist onlangs een nieuwe beweging begonnen, die- ten doel heeft do stukken van Shakespaere populair te maken. Het is de derde poging op dit gebied. Vele jaren geleden heeft Beerbohm Tree, de thans gestorven beroemde tooneeldirecteur van Duitsche afkomst, Shakespaere trachtten te popularlseeren door in zijn mooien schouwburg aan de Haymarket, „His Majesty's Theatre",. zijn beroemde drama's te geven in de schitterende en kostbare aankleeding van spektakelstukken. Men weet, dat het Engelsche publiek verzot is op tooneelpracht in décors en co3tuums, waarin men het hier tot groote hoogte heeft gebracht. Tree's redeneering was, dat men naar Shakespaere zou stroomen, indien men bij de opvoering van zijn werken aan dezen smaak van het publiek kon voldoen. In de geschiedenis van het Londcnsche tooneel zullen deze Shakespaere-vertooningen in „His Majesty's Theatre" steeds blijven aangeleekend als ambitieuze en schoone kunst in dienst van de tooneelmuze. Maar ze konden nimmer het doel dienen, omdat de toegangsprijzen voor de groote massa een beletsel waren. Later deed men juist het tegenovergestelde. Men begon Shake3paere te geven in de tooneelzetting van zijn eigen tijd, primitief en kinderlijk. Décors waren er niet en alleen figuranten, die een bord droegen waarop de meeledoeling: „Dit is eon bosoh" of „Dit is een leger", konden de verbeelding van het auditorium helpen. Het voordeel van deze vertooningen was, dat ze goedkoop waren; de tooneel-directio behoefde geen geld te besteden aan dure roqüisieten en de kleeding der acteurs en actrices was simpel, in overeenstemming met de kaalheid van het podium. Haar de verbeelding had aan deze schaarsche aankleeding niet genoeg en de onderneming werd meer beschouwd als iets buitenissigs en grilligs dan als -een ernstig streven Shakespa&ro onder het volk te brengen. De jongste en derde poging wordt door sommigen ook als zoodanig beschouwd, ofschoon de ondernemer, een maecenas uit Birmingham, tevens tooneeldirecteur en groot vriend van de dramatische kunst, met klem van redenen heeft betoogd, dat men te doen heeft met een zeer serieuse poging; en dat zie ik er in. Shakespeare in moderne aankleeding is een vondst, tegelijk schrander en vruchtbaar. Ik heb „Hamlet, Prince of Denmark" gezien in die moderne aankleeding, zooals het stuk thans reeds weken lang voor volle zalen wordt opgevoerd in een goeden schouwburg in het West End. Men moet even gewend raken aan'den nieuwen aanblik, aan een Prins van Denemarken in den ruimen ballonbroek, die moderne golfspelers dragen; aan Ophelia in de buisjurk en het kortgeknipte haar d^r moderne meisjes, aan een doodgraver met een bolhoed op en in zijn hemdsmouwen. Maar dit ongewone hindert al spoedig niet meer en wordt geheel weggevaagd door de dramatische kracht, waarmede Shakespeare's schoone volzinnen over het voetlicht komen en in onze hersenen postvatten. Dat is het merkwaardige effect van de moderne kleeding en de moderne décors. De wereld op het tooneel wordt ons innig vertrouwd; het is onze eigen wereld; en daarom is het effect der situaties en gebeurtenissen veel krachtiger dan indien wij er getuige van zijn in een omgeving, die aan een lang vervlogen tijd herinnert. Ophelia. verschijnt ons alg een meisje, dat men dagelijks in de Londensche straten tegenkomt; en de tragedie van haar opkomende verstandsverbijstering, uitgedrukt in haar woorden, treft ons dieper dan die van de statige Ophelia, die legendarisch en onwezenlijk schijnt in den antieken tooi en opschik van een lang voorbijen tijd. Het publiek leert nu hoe „modern" Shakespeare i8, hoeveel „punten van vergelijking" hij biedt met het moderne leven, hoe zeer hij inderdaad karakters en toestanden schildert, die ons in het leven van deze dagen en bij onze moderne schrijvers gemeenzaam zijn. Het voornemen bestaat om geleidelijk alle drama's van Shakespeare in moderne kleeding en aankleeding te vertoonen. Tragedie leent zich beter tot de proef dan comedie, omdat de tragedie der menschheid door de eeuwen heen dezelfde blijft. Men hééft wel eenige stemmen van protest kunnen hooren, die van heiligschennis spraken en van schending van den geest en de atmosfeer van Shakespeare. Maar in het algemeen is de kritiek de proef wèl gezind, redeneerend, dat een beetje heiligschennis eventueel door de vingers kan worden gezien, indien het resultaat is, dat het Engelsche volk zijn grootsten schrijver goed leert kennen. --- Feuilleton Voor 't laatst detective. UIT HET ENGELSCH VAN E. C. BLNTLEY DOOR MEVR. M. J. LANDRÊ-TOLLENAAR. 15) - ■ Trent keerde zich naar den inspecteur en keek hem veelbeteekenend aan. Mr. Murch knikte bijna onmerkbaar. Toen ten teeken, dat het verband van de reeks vragen van Trent hem niet ontgaan was, stelde hij zijn eerste vraag: ..Toen je wegging, zat hij; dus vlak bij het open raam. met alle lichten aan en de whisky en soda op tafel, zoo is 't toch, is't niet?" ,,]a. mr. Murch." De fijne nuance in de manier waarop hij hem en waarop hij mr. Murch antwoordde, leidde de gedachte van Trent, welke gewoon was om elke gewaarwording te classificeeren, gedurende een paar oogenblikken van het oorspronkelijk onderwerp af. Maar de .volgende vraag van mr. Murch bracht ze weer met een ruk tot het vorige thema terug. ,,Nu over die whisky en soda. Je zegt dat mr. Manderson alleen biji uitzondering voor 't naar bed gaan iets dronk. Had hij dien avond iets gedronken?" „Dat kan ik niet zeggen. Voordat er iets bekend was had het dienstmeisje de kamer al pedaan en was 't glas, met den overigen ontbijtboel, zooals gewoonlijk, omgewasschen. Ik kan u alleen zeggen, dat de karaf bijna vol was. Ik had die een' paar dagen van te voren gevuld en toen ik dien avond het fleschje sodawater binnenbracht, heb ik de karaf werktuigelijk opgenomen en gekeken of er een behoorlijke hoeveelheid in was." De inspecteur ging naar de smalle antieke kast naast den schoorsteenmantel en nam er een sierlijk geslepen karaf uit, welke hij op tafel voor Martin neerzette. ,, Zoo heb ik hem vanmorgen gevonden". zeide hij mstig. „Was hij dien avond voller, of is er niets uit?" De karaf was voor meer dan de helft leeg. Bij 't zien van de karaf verloor Martin voor een oogenblik ziin zelfbeheersching. Hij nam haar op. hield haar schuin tegen het licht en keek toen met de karaf in de hand de beide mannen aan alsof hij zijn oogen niet gelooven kon. Toen zei hij langzaam: „Sinds den laatsten keer, en dat was Zondagavond, is er bijna een halve flesch uit." „Niemand van de dienstboden...?" opperde Trent voorzichtig. „Uitgesloten", antwoordde Martin kortaf, toen ging hij door: ,,U moet 't me maar niet kwalijk nemen, mijnheer, maar u weet niet. wat dat voor me beteekent. Ik ken mr. Manderson nu toch al vier jaar en niet één keer is er zoo iets gebeurd. En wat de andere dienstboden betreft, ik. kan er voor instaan, dat ze geen van allen er iets vanaf weten en wat mezelf betreft, als ik iets wil gebruiken, behoef ik ^t niet uit de karaf van mijnheer te nemen." Weer nam hij de karaf op en bekeek doelloos den inhoud, terwijl hij ongeloovig met 't hoofd schudde; al dien tijd stond de inspecteur hem voldaan aan te kijken, als iemand die vindt, dat hij 't er netjes heeft afgebracht. Trent had onophoudelijk notities zitten maken. Toen nam hij; een schoon blaadje van zijn notitieboekje voor zich en tikte er nadenkend met het ondereind van zijn potlood op. Plotseling keek hij Martin aan en vroeg: .,Mr. Manderson had zich dien avond waarschijnlijk wel voor het diner verkleed?" „Ta, mijnheer. Hij had een soort smoking aan, van een eigenaardig model, een Tuxedo noemde hij het altijd. Dat was zijn gewone kleeding, als hij thuis at.," ,,Zoo was hij dus ook gekleed, toen je hem later op den avond in de bibliotheek zag telefoneeren ?" „Ta, mijnheer, alleen had hiji een andere jas aan. Hij had de gewoonte om 's avonds een oud huisjasje aan te doen. Het was er een van licht grijs tweed, met een patroon, dat een Engelschman waarschijnlijk nooit zou gedragen hebben; «fat had hij aan, toen ik hem voor 't laatst zag. 't Hing altijd hier, in deze kast" — meteen maakte Martin de deur van de groote antieke kast open en wees naar een koperen kram — ..dat had 't voordeel dat mr. Manderson 't na het eten kon aantrekken, zonder dat hij naar boven behoefde te gaan." „En waar liet hij de jas van zijn smoking? Hing hij die hier op?" „Ta, mijnheer, 't Was een vaste gewoonte, dat 't kamermeisje die aan 's morgens bovenbracht." _ ,,'s Morgens! Zoo!" mompelde Trent in zichzelf. „En nu 'we 't toch over 's morgens hebben, wil je me misschien wel meteen vertellen, wat je daarvan weet. Als ik 't goed begrepen heb. heeft niemand de afwezigheid van mr. Manderson gemerkt, totdat de tuinman hem om ongeveer tien uur bij 't schuurtje vond?" „Zoo is 't, mijnheer. Mr. Manderson wou ook 's morgens nooit geroepen worden. We mochten hem niets brengen. Gewoonlijk stond hij om acht uur on, dan hoorde ik hem altijd naar de badkamer gaan, in dat geval kwam hij dan tegen negen uur beneden. Maar 't kwam ook wel voor, dat hij tot negen uur, soms wel tot tien uur sliep. Mrs. Manderson werd altijd om zeven uur geroepen. Dat deed haar kamenier, die bracht haar dan tegelijk thee. Gisterenmorgen ging alles heel gewoon. Mrs. Manderson had om acht uur ontbeten, dat deed ze altijd op haar zitkamer en we dachten allemaal, dat mr. Manderson nog op zijn kamer was, tot we plotseling Evans hard hoorden komen aanloopen en even daarna wisten we wat er gebeurd was." „Zoo" zeide Trent. ..Nu nog iets. Te zeide zooeven, dat je de voordeur op het nachtslot gedaan hadt voordat je naar bed ging. Heb je anders nog iets gesloten?" „Neen mijnheer, alleen de voordeur, diie werd altijd op 't nachtslot gedaan. In deze buurt behoef je niet veel veiligheidsmaatregelen te nemen. Maar ik had tpch voor alle zekerheid de sleutels uit de twee achterdeuren genomen en ik was gaan kijken of alle ramen gelijkvloers dicht waren. En 's morgens was alles nog precies zooals ik 't den vorigen avond gelaten had." ,,Zoo. was 't nog precies hetzelfde. En nu nog een vraag, waarschijnlijk de laatste. Had mr. Manderson, toen hij gevonden werd, de kleeren aan, die hij gewoonlijk overdag droeg?" Martin streek nadenkend met zijn hand langs zijn kin. „Die vraag herinnert me eraan, hoe verbaasd ik was, toen ik 't lijk van mr. Manderson zag, mijnheer. In het eerst kon ik maar niet begri'oen wat er aan mankeerde, maar toen zag ik wat het was. Hij had een model boord aan, die hij alleen 's avonds droeg, als hij gekleed was voor 't diner. En toen ^ag ik, dat hij al zijn kleeren van den vorigen avond aanhad — zelfs zijn witte gesteven overhemd, dat hij alleen bij zijn smoking droeg — en dat hij daarover zijn andere kleeren had aangetrokken, zijn jas. broek en vest, bruine schoenen en blauwe das. Over zijn pak kan ik niet oordeelen, 't was er een van een half dozijn zomerpakken, die hij zonder bepaalde opeenvolging droeg. Maar dat hij alles van den vorigen avond heeft aangetrokken, alleen omdat 't klaar lag, dat hij niet de moeite genomen heeft om een behoorlijk, bijpassend overhemd uit de kast te halen, wel mijnheer, dat is iets, dat nog nooit voorgekomen is. 't Is een bewijs te meer dat hij vlug heeft moeten voortmaken toen hij opstond." „Natuurlijk", zeide Trent. ..En nu ge-° loof ik wel, dat ik alles weet. Ik maak je mijn compliment over je uitstekend ge-; heugen, Martin. En als we je later op den dag nog eens noodig mochten hebben, dan ben je zeker wel gemakkelijk te vinden ?"■ (Wordt, v ervo lgd --- BINNENLAND. Reorganisatie van de marine. Verschenen is de memorie van antwoord aan de Tweede Kamer op het voorloopig verslag der marine-begrooting! voor 1926. Over de nieuwe organisatie der marine in Indië zegt de minister: Dit brengt in wezen geen verandering uit staatkundig en internationaal oogpunt. Het karakter der staatsmarine wordt er evenmin door aangetast. Bij de uitwerking van het stelsel zal worden gestreefd naar de meest doeltreffende oplossing ten aanzien van de personeelsvoorziening, zonder dat splitsing van het personeel over de geheele linie als doel wordt vooropgesteld. Betreffende de reorganisatie van de vloot in Nederland wordt medegedeeld, dat de taak der zeemacht bestaat in het handhaven der neutraliteit in de terrir toriale wateren, terwijl in geval van oorlog steun verleend moet worden aan de landmacht, in hoofdzaak door het afsluiten en versperren van zeegaten en riviermonden; het bezit van onderzeebooten zal den vijand dwingen tot groote krachtinspanning en dit wapen zal bij de verdediging van het zeefront zorgen voor het offensieve element. Voor haar eigenlijke functie moet de vloot in hoofdzaak Bestaan uit onderzeebooten, mijnenleggers en enkele pantserbooten. Met onze toch steeds beperkte middelen is het uitgesloten, dat verkenning en krachtige gevechtsactie tot "op zeer grooten afstand van de kust met watervliegtuigen zou kunnen worden doorgezet; bovendien zou onder deze omstandigheden het nut van zulke handelingen niet evenredig zijn aan de daartoe vereischte krachtsontwikkeling. Het is veel meer aangewezen alle kracht der luchtmacht te conoentreeren op het oogenblik der landing. Hiervoor zijn landvliogtuigen het best geschikt, zoodat daartoe in de oorlogsformatie der marine geen watervliegtuigen behooren voor te komen. Fusie marine en oorlog. Volgens de memorie van antwoord bp het voorloopig verslag der Tweede Kamer betreffende de marinebegrooting voor 1926 is een wetsontwerp strekkende om te komen tot een vereeniging van de departementen van marine en oorlog bij de Tweede Kamer aanhangig. Het ligt in het voornemen dit voorstel in te trekken en t. z. t. door een ander ontwerp te vervangen. j Dat bij de voorgestelde organisatie op het bedrijf der vloot in Nederland zoodra het stelsel is doorgewerkt, aanmerkelijk zal worden bezuinigd, is wel niet voor tegenspraak vatbaar. t Nederland en China. Een telegram uit Peking meldt dat de Nederlandsche regeering voorstelde, in verband met de reoente ramp aan de Gele rivier, het geheele aandeel van Nederland aan de Bokser-schadeloosstelling te besteden voor een wetenschappelijke inspectie en bepaaldelijk voor het opmaken van plannen tot regeling van den rivier loop. China stemde er in toe, dat daarvoor een der beste Nederlandsche ingenieurs zal worden aangewezen. Na de stormramp. Schade geringer dan de schatting. De stormschade te Borculo is, zooals gisteren reeds is gemeld, geschat op f 840.686. De schattingscommissie nam als grondbeginsel bij de schatting aan: de kosten van herbouw in den oorspronkelijken toestand, met aanwending van alle nog bruikbare oude materialen. Hieruit volgt, dat de herbouw belangrijk meer zal kosten; die wordt begroot op ongeveer f 1.500.000. De commissie heeft in het geheel 828 taxatierapporten ingediend. De schade aan onroerende goederen werd geschat op f 661.242, aan roerende goederen op / 114.480. aan oogst, vee, enz. op £ 21.803, aan bedrijfsschade op f 17.661, aan boomen op f 25.500. Men zal zich herinneren, dat de burgemeester van Borculo de materieele schadte in zijn gemeente aanvankelijk heeft geschat op drie millioen, volgens een bericht uit Deventer zelfs op vier millioen gulden. Uit het bakkersbedrijf Het collectief contract Thans is de collectieve overeenkomst voor het bakkersbedrijf ondertoekend. De overeenkomst geldt voor den tijd van acht maanden en aanvankelijk alleen voor de steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. , De loonen zijn vastgesteld op resp. f34 voor de gewone bakkers én broodbezorgers, f36 voor de deegmakers en f37 voor de ovenisten. Voor Amsterdam blijven e.v. hoogere loonen tot 6 April 1926 gehandhaafd. De overige bepalingen zijn gelijk aan datgene, wat in 1920 werd vastgesteld. De arbeidsduur voor broodbezorgers in volledigen dienst is op 53 uren der week bepaald. De centrale commissie, als instituut voor de doorvoering van de overeenkomst ia geconstitueerd. De plaatselijke commissies voor Amsterdam, Den Haag en Botterdam worden volgende week gevormd. Deze commissies hebben tot taak, de onverwijlde doorvoering dor overeenkomst te regelen en tegen de onwillige patroons maatregelen te nemen". DE PRINS TE BERLIJN. Uit Berlijn wordt aan het „Hbld." gemeld, dat prins Hendrik Dinsdagavond van Schwerin te Berlijn is aangekomen. Do prins logeert in het hotel Esplanade, waar hij voor zich en zijn gevolg tien kamers heeft gereserveerd. Als gewoonlijk heeft de reis van prins Hendrik ook ditmaal een liefdadig doel. Naar verluidt heeft hij eenige koffers vol kleeren en dergelijke bij zioh, die verdeeld zullen worden onder verarmde middenstanders en ouden van dagen. Voorts zal de prins in den loop van deze weetc verschillende Berlijnsche ziekennuizen bezoeken. Deze bijzonderheden gaf de „Nachtausgabe" aanleiding, gisteravond bij een goed gelijkend portret een artikeltje over prins Hendrik te publiceeren onder het opschrift: „De prins-gemaal der Nederlanden ais weldoener van Berlijn." Woensdagmiddag bracht prins Hendrik eenige uren door op het oonoours hip eenige uren door op het oonoours hippique in de groote automobielhal aan den Kaiserdamm, AFSLUITING ZUIDERZEE. Verschenen is het voorloopig versla# over de wetsontwerpen inzake de afsluiting en droogmaking van de Zuiderzee. Verscheidene leden hadden, aldus wordt! daarin gezegd, met leedwezen en verbazing vernomen, dat afgezien is van da destijds door de Zuiderzee-vereeniging voorgestelde richting van den afsluitdijk^ welke zou loopen van de Noord-Hollandsche kust over Wieringen naar Pi aam. Thans stelt de regeering voor, de aansluiting van den dij'k met de Friescha kust te maken benoorden Piaam, evea bezuiden Zurig. Gaarne zouden de hier aan het woord zijnde leden vernemen, welke overwegingen hiertoe hebben geleid. Gevraagd werd, of de regeering bereid is dit gedeelte van het wetsontwerp terug te nemen, om het in den vorm van een afzonderlijk ontwerp aan het oordeel der sta ten-generaal te onderwerpen. WEINIG PASSAGIERS. In het begin dezer maand heeft da Holland—Amerika lijn, wegens het geringe aantal passagiers, de wekelijkseho afvaart naar New-York veranderd in een veertiendaagschen dienst. De „Rijndam" is daardoor weer uit de vaart genomen en opgelegd. Na het vertrek van de. „Nieuw Amsterdam op 27 October j.l. geschiedt do eerste afvaart thans op 10 November met de Rotterdam", daarna 24 November met de ,'Yolendam" en 16 December met da „Nieuw Amsterdam". In Januari van het volgende jaar zullen drie afvaarten plaats hebben. Half April wordt de wekelijksche dienst w::er hervat en komt de „Rijndam" weer ia den vasten lijndienst. Het stoomschip „Veendam" komt thans in den Cuba — Mexico-dienst, en vertrekt 18 November naar Southampton. UIT HET STEENEN TIJDPERK. In aansluiting aan hetgeen gisteren onder „Laatste berichten" gemeld is betreffende de belangrijke vondst uit het steenen tijdperk, nabij Maastricht, kaa nog worden bericht, dat pastoor Kengea van Caberg in den laatsten tijd daar ter plaatse scherven van urnen en vaatwerk en maalsteenen had gevonden, die op een nederzetting wezen van een inheemsche bevolking uit oer-oude tijden. De conservator van het museum te Maastricht, dr. Goossens, liet scherven zien van versierd aardewerk en splinters van vuursteenen, onder andere mesjes en krabbers van vuursteen, welke daar wa.'en gevonden. Alles wees dus op een nederzetting van de z.g. Band-oeramisk of Donaucultuur, welke tot dusverre in ons land nog niet was aangetroffen, doch waarvan de aanwezigheid door dr. Holwerda, dea directeur van het rijksmuseum te Leiden, werd vermoed in het heuvelland van Limburg. Eenige dagen geleden werd door dr. Goossens een onderzoek ingesteld en een van de hutkommen, of stookgaten systematisch ontgraven. Door deze ontgraving werd hij in zijn meening, dat hier een dergelijke nederzetting was gevonden, bevestigd. Dr. Holwerda werd gewaarschuwd, en Woensdag kwam de assistent van dr. Holwerda, de heer Remouchamps met een voorwerker om het verdere onderzoek te regelen, met het Limburgsch genootschap en de eigenaren van den grond, de heeren Paul Marres en Duynsteen, die hun volle medewerking toezegden. Wellicht zullen nog meer vondsten worden gedaan. NOODLANDING MILITAIR VLIEGTUIG Woensdagochtend werd de le luitenantvlieger J. L. Zegers door een defect in de benzineleiding genoodzaakt een noodlanding te verrichten nabij paal 88 aan den kustweg Amersfoort—Utreoht ten Oosten van dien weg. Aangezien de motor plotseling stopte, moest het toesteL onmiddellijk naar den grond worden gebracht, waarvoor een niet al te geschikt noodlandingsteireintje tusschen de bossohen, de eenige kans scheen te bieden. Door den sterken tegenwind kon echter dit terrein niet meer bereikt worden en moest de noodlanding in een dennenbosoh van opgaand hout worden verrioht. Het heeft dikwijls een punt van gesprek uitgemaakt of dit mogelijk was. Blijkbaar is het dezen jongen vlieger — zij het noodgedrongen — gelukt deze vraag in bevestigenden zin op te lossen. Hij landde Wet den staart omlaag op de boomtoppen, die eerst afknapten en daardoor den schok Opvingen, zoodat het toestel zijn snelheid verloor, waardoor het doorzakte en met de vleugels nog eenige boomen omverduwde die meegaven, doordat ze ontworteld werden, waarna het toestel op zijn aaeus bleef stilstaan. De punt van de schroef en de vleugels ■werden natuurlijk eenigermate beschadigd ook het landingsgestel, doch slechts onbeduidend. De piloot, de heer Zegers, en de waarnemer, luitenant-vlieger Krab, bleven beiden volkomen ongedeerd. 0 DIPHTEEITIS. ! In de gemeente Velsen, voornamelijk in IJmuiden, heerscht de laatste wetten in vrij hevige mate van diphtheritia. Ten einde 'n verdere uitbreiding van deze ziekte zooveel mogelijk tegen te gaan, zal de gemeentelijke geneeskundige dienst de gelegenheid openstellen voor kostelooze onvatbaarmaking, door middel van een inspuiting, voor alle schoolgaande kinderen. Deze maatregel is ook in andere plaatsen van ons land op groote Behaal en met succes toegepast. ZEEK BLOOTGELEGD. Bij het graafwerk voor da school aan de Brandewijnsteel te Leiden is een fraai gebeeldhouwde zerk blootgelegd, welke in het midden in een ruit het priesterlijk symbool vertoond, gevormd door een alytaarkelk tusschen twee ampullen. Langs de randen, welke op de hoeken versierd zijn met de emblemen^jler vier evangelisten, is in relief met gotische letter het opschrift geplaatst, waaruit blijkt, dat de zerk het graf heeft gedekt van heer Pieter Oornelisz., priester, vicaris van de kapittelkerk van Sint Panc:a3, overleden 8 September 1540. Uit de regesten bos. 2364 en 2366 vém den inventaris der Leidsche kerkarchieven blijkt, dat deze priester in 1539 op voordracht van Clara van Berendrecht. was benoemd tot vicaris eener vicarie op het kruisaltaar in de St. Pancraskerk. In de open vakken boven en onder de ruit wordt vermeld, dat in hetzelfde graf ook de ouders van den priester, Machtelt Pietersdr., overleden 24 September 1522, en Cornelis Jacobsa., bakker, overleden 16 Juli 1538, hunne laatste rustplaats vonden. De zerk is overgebracht naar het stedelijk museum „De Lakenhal". VOETPADEN GEVRAAGD. In „De Gong" schrijft „Je plat gedrukte Aagt" een open brief aan „My dear Joh unie Walker", waarin ze jammert over de gevaren van den weg en zegt: „In oude tijden en nu nog, en zoo lang menschenbeenen waren en zullen zijn, waren er, en zullen er zijn, onafhankelijk van elkaar: wegen en voetpaden. Er zal altijd zijn een pad der deugd, een smalle wog. Je hebt in de bergen het voetpad, het loopt door de woestijn, het kronkelt door het bosch, gaat dwars door de hei, het voert langs het korenveld en gaat door de weiden; het snijdt soms een hoek af of een bocht van een beek; bet heet wel een kerkpad en ook een toepad, wel eens een steeg, een straatje, de hang, de gasse, het poortje. Och, beste Johnnie, gij en ik, we, chérisseeren ze zeer, ze korten af, ze zijn kalm, ze nooden tot een praatje, tot een overdenking, tot een bespreking, en voor sweet-seventeon tot een kusje. Helaas, bij de>n modernen stedenbouw worden zij en wij genegeerd. Wij moeten altijd geduld worden naast een weg. Wij zijn gedoemd te zijn: toehoorder, toeschouwer, en ons op te eten van jaloezie. We moeten hooren „toe-toet en rrrr", en kunnen door 't verkeer geen wagen meer zien zonder te zuchten: „ach zat ik er op of er in". O ja, we kunnen ook nog in de krant komen als: doodgereden, overreden, omgereden, aangereden, platgereden, door een baanstuwer voortgereden en door een eerste hulpdienst naar 't ziekenhuis gereden. Ik zal dankbaar zijn, als gij, beste vriend, mij helpt aan voetpaden, straatjes, stegen, grachtjes en hoe ge ze ftilt noemen, waar ik met een cudje kan loopen, met een kind kan spelen, mot ©on vriend kan keuvelen, en vlug en lustig van 't eene werk naar 't andere kan tippelen, zonder „toetoet" en motorengebroüi aan mijn zijde". NERINGDOENDE GEMEENTE. De directie van het ge neewtelijk trambedrijf te Utrecht exploiteert tegenwoordig autobussen voor trouwen en'begraven. Gistermorgen had de eerste trouwpartij der gemeente-autobus plaats. In dé Lauwrecht en vooral aan het stadhuis was de belangstelling van het publiek buitengewoon groot. De directie der gemeentetram had voor een fraaie en passendo versiering der bus zorg gedragen n .1., groene slingers met witte chrysanten. Do bestuurder had zijn „Zondagecho pak" aan. i BANKIER AANGEHOUDEN. Do centrale recherche te Rotterdam had een telegrafisch verzoek van aen re e h tcx- co mm isa ar i3 bij het landsgereent te Tubbingen (Würtemberg) gekregen, tot aanhouding van den 46-jarigen Duiteche bankier T. P. de H. Deze zou zich ia Duitschland aan bedriegerijen hebben schuldig gemaakt cn was al sinds 25 October voortvluchtig. Te Rotterdam is H. nu aangehouden, terwijl hij zien bij do Holland—Amerika^lijn op een schip, dat Havanna aandoet, wilde inschepen. De gezochte is ter beschikking gesteld van do justitie, ter uitlevering aan de Duitsche regeering. . STOPNAALD IN DEN RUG. Eenige dagen geleden had de vrouw van een spoorwegmachinist, zekeren W. ï., to Roosendaal, hst ongeluk dat een stopnaald, welke zij in haar schort gestoken had, haar bij het bukken door de kleederen heen in den buik drong. Toen eij zich weder oprichtte drong de stopnaald steeds dieper in het lichaam. De geneesheer, die haar behandelde, kon echter de juiste plaats waar do naald fcich bevond niet bepalen, daar de verschillende foto-proeven met N-stralon faalden. De vrouw werd daarom naar het ziekenhuis te Breda overgebracht, waar men beschikking heeft over een sterker X-stralentoestel. Uit de daar genomen foto bleek, dat de naald was doorgedrongen tot de ruggewervels, zoodat operatief ingrijpen kon volgen en de naald uit het lichaam kon worden verwijderd. PLAATSELIJKE KEUZE. De blauwe week-commissie uit de nationale'commissie tegen het alcoholisme heeft met instemming van den nationalen bond voor plaatselijke keuze besloten op tweeden Pinksterdag, 24 Mei 1926, te Den Haag een groote nationale betooging voor plaatselijke keuze te houden op het terrein „Houtrust" en daaraa.i —■ behoudens toestemming van den burgemeester — een optocht me.t muziek en banieren te doen voorafgaan. De drankbestrijdersbeweging blijkt dus niet voornemens zich neer te leggen bij de verwerping door de Eerste Kamer van het wetsontwerp-Rutgers, maar een nieuwe actie voor te bereiden. MET EEN REVOLVER BEDREIGD. K. was als nachtwaker in dienst bij den aannemer van de in aanbouw zijnde kolonie ,,Het Höfke" te Brunssen. Begrijpelijk was het voor K. zeer onaangenaam te bemerken, dat een hoeveelheid hout, welke aan zijn zorg was toevertrouwd, ontvreemd was. Aangifte bij de politie volgde en deze onderzocht het geval. K. echter, die zijn speurderstalent ook eens wilde toonen, meende een spoor gevonden te hebben. Hij girg er op uit en deed op zijn eentje een inval bij Van O,