WESTLANDSCH NIEUWS. De drinkwatervoorziening in het Westland, De Westlandsche Drinkwaterleiding Mij. voorziet in een behoefte. Westland, 18 Februari. ' In bijna alle bij de Westl. Drinkw. Leiding Mij. aangesloten gemeenten is nu het voorstel behandeld om de rente en aflossing van een geldleening, groot f 500.090, aan te gaan voor de N.V. Westl. Drinkwaterleiding Mij., om een evenredig deel te garandeeren. Menigeen — en vooral zij, die zich de laatste jaren in het Westland gevestigd hebben —- zal zich afgevraagd hebben wat dit voorstel te beduiden heeft gehad en wat zijn strekking was. Deze nieuwe leening was noodzakelijk voor de uitbreiding van het bestaande buizennet — tot bouw van een nieuwe watertoren te Naaldwijk, waardoor de waterdruk meer gestabiliseerd kan worden en voor aankoop van meerderen grond als uitbreiding van de waterwinplaats nabij Monster. De in 1921 opgerichte Maatschappij, waarbij alle gemeentebesturen, uitgezonderd 's-Gravenzande, zich aansloten heeft tot op heden veel verricht in het belang van de gemeenschap. Vóór 1921 is men langzaam tot de overtuiging gekomen, dat het drinkwatervraagstuk ook in het Westland urgent werd. Het veelal zwaar verontreinigde pompwater, en ook dat uit regenbakken, bleek niet geschikt voor menschelijk gebruik, alhoewel ook hier gunstige uitzonderingen bestonden en nog bestaan. Onder leiding van den Zeer Edelachtb. Heer Modderman, burgemeester van Naaldwijk, zijn op 8 Febr. 1921 de gemeentebesturen met de raden in „Hulp en Voorzorg" te Naaldwijk bijeen gekomen en hebben lang en breed beraadslaagd over de stichting aan de Westl. Drinkwaterleiding Mij. De gelegenheid daartoe was buitenmate gunstig, doordat het waterwerk der Delftsche waterleiding met de prise d'eau te Monster overgenomen kon'worden. De gemeentebesturen waren bijna unaniem overtuigd van de tot standkoming eener Westlandsche drinkwaterleiding. De gerezen bezwaren kwamen in hoofdzaak van het gemeentebestuur te 's-Gravenzande. De Edelachtb. Heer Bruut zeide op deze gecombineerde vergadering o.m. het volgende: Het kardinale punt in het rapport is, zooals te 's-Gravenzande is opgemerkt, dat het zeer sterk staat in het teeken van optimisme, b.v. ten opzichte van den ververonderstelden loop der bevolking; spreker gelooft dat een toename van 1,4 0/0 per jaar voor het Westland in 't algemeen en 's-Gravenzande in het bijzonder te gunstig is genomen; nog sterker is dat optimisme ten opzichte van het aantal aansluitbare woningen, dat voor 's-Gravenzande zeker geen 82, doch nog geen 72 0/0 zal bedragen; wa:.rnaast eenzelfde opmerking past ten aanzien van het percentage der woningen dat verondersteld wordt te zullen aansluiten. Als men nagaat wat hier in de Westlandsche dorpen is bereikt met de aansluiting bij 't e'ectrische licht, dat al zoo lang bestaat, dan kan men veilig aannemen dat dit bij de waterleiding zeker niet hooger 'en gunstiger zal zijn. De conclusie is dus dat de cijfers voor heel het Westland te gunstig zijn genomen en althans in 's-Gravenzande zeker niet behaald zullen worden. Zeer toevallig was spreker in de gelegenheid de proef op de som te krijgen; in Loosduinen bestaat het waterleidingbedrijf nu 12^13 jaar; op een bevolking van 800 zielen, dus pl.m. 1800 ge innen zijn 80 aangesloten is 45 0/0 en dat in het t.2 jaar; in het rapport is daarvoor aangenomen 69 0/0. En dan verkeert Loosduinen nog in de gunstige omstandigheid van slechts één kom te hebben met een aaneengesloten uitbouw en weinig afzonderlijk buitenaf staande woningen. Ook het totale waterveibruik is te Loosduinen aanzienlijk minder dan in het rapport is aangenomen. In de rentabi'.iteitsberekening ligt voor den Raad van 's-Gravenzande het kardinale punt en het grootste bezwaar, wegens den optimistischen kijk op de aansluitingen en het gebruik; nog valt een ander punt op, door de heer Hanagraaft even aangeroerd, toen hij sprak over de exploitatie op Zuid-Beverland, welke door den oorlog in moeilijkheden was gebracht; als wij nagaan hoe hier in die jaren de toename was der electrische verlichting, zou men zeggen dat op Zuid-Beverland de invloed der omstandigheden op het waterverbruik nog sterker had moeten zijn door de sterke tijdelijke bevolking. Gaarne wilde spreker meer van de voorwaarden vernemen door het Rijk verbonden aan de verschillende bijdragen; alleen is hierbij gesproken van den rentevoet. De heer Hanegraaff heeft gesproken van de rente die het Rijk vraagt, die het in een anderen vorm zou teruggeven; wordt daarmede als risico-garantie bedoeld? Dan is er nog een punt, dat 's-Gravenzande onder de oogen wil zien, hoewel spreker het met eenige aarzeling aanroerde. Op bladz. 21 van het rapport wordt n.1. gesproken van de toncessle van Delfland, die voor 20 jaar zou loopen en dan van 300 tot 8ooo gu'.den zou kosten. Zou Delfland na die 20 jaar bereid zijn op denzelfden voet voort te gaan? De gevoerde onderhandelingen manen tot voorzichtigheid aan; de geldelijke voorwaarde der concessie zal ook wel vrij bezwarend zijn; er is wel gesteld f 15 per 1000 vierkanten meter, doch zeker zal ■ wel Steeds het minimüm-bedrag moeten worden betaald en waar het totaalverbruik vermoede'ijk wel onder de raming zal blijven, zal dit wel hooger komen dan f 15.—. In de practijk zijn van deze geopperde bezwaren weinige steekhoudend g.beken. De rendabiliteit staat thans dnn?'e vast, dat een nieuwe leening in de verschillende raden zond r hoofdelijke stemming werd aanvaard. Zij,, die eenpang tot de oprichting van het Westlandsch Waterleidingbedrijf hebben besloten, hebben goed gezien en het Westland door dit juiste inzicht uit een moeilijke impasse geholpen. 's Gravezande ondervindt ook thans nog de nadeelige invloeden van de te betreuren houding, welke zij in 1921 heeft aangenomen. De drinkwatervoorzieningen aan den Naaldwijkscheweg, Boerenwoning on ook op andere gedeelten van het dorp zijn meer dan slecht en schreien om verbetering. Uit een dezer dag^n uitgebracht rapport is gebleken, dat het water op de Boerenwoning teveel bact riën bevatte, welke daarin niet thuis hoorden. Wanneer 's Gravezande zich momenteel alsnog wil aansluiten, zal het echter een kapitale som meer moeten betalen dan bij onmiddellijke toetreding. De Maatschappij vindt het n.I. billijk, dat deze gemeente de meerucre kosten, w lke in 1921 tengevolge van het nifet-sameawerken zijn ontstaan, alsnog betaa d. Hi rtoe behoort o.m. de meerdere lengte, welke voor het. buizennet benoodigd was. Alhoewel de kosten van toetreding momenteel abnormaal hoog zijn, zou zij nochtans zeer wenschelijk zijn. De inwoners — en vooral zij, die uit een andere p'.aats, waar jrfil drinkwater is, komen — stellen op aansluiting hoogen prijs. De hygiëne en de gezondheidstoestand van de bevolking eischen deze hooge uitgaven. Indien h^t gemeentebestuur van 's Gravezande met dat van Rotterdam in onderhandeling zou treden kan zeker alsnog een oplossing gevonden worden. Hoek van Holland (gein. Rotterdam) k'aagt ook nog steeds over sechte drinkwatervoorziening Vanuit Rotterdam wordt momm eel een tankbpot naar den Hoek gestuurd, alwaar het water via den watertoren onder druk gesteld. De oplossing, welke enke'e t chnici meenden gevonden te hebben door een waterwinplaats in den Scheurpolder, blijkt te duur te worden en tevens nog op vele bezwaren te stuiten. Aansluiting aan het Westlandsche buizennet zou dus ook voor Hoek van Holland de beste oplossing zijn, temeer, omdat de capaciteiten van de „W. D. M." door den bouw van den nieuwen Naaldwijkschen watertoren zeer verhoogd worden. Het besluit van de Westl. Drinkwaterleiding Mij. — om haar bedrijf uit te breiden — mag dan ook als een nieuwen stap in de richting van betere volkshygiëne en gezondheid worden aangemerkt. Door de nieuwe installaties zal het water nog beter gezuiverd kunnen worden, terwijl de meerdere druk overal — ook op verdiepingen — genoegzame hoeveelheden water waarborgt. , Voor eventueel e bestrijding van brand is dit ook van groot belang. Zoo houdt de uitbreiding van de bedrijven een geregelden tred met "de groote vermeerdering der bevolking in het zoo nijvere Westland. Monster. Gevaarlijk voorwerp. De scholier v. H. schoot een medescholier met een katapult een steen in het oog. De jongen leed vreeselijke pijnen en werd door omstanders naar huis gebracht. Chr. Oranje-Vereeniging. De Chr. Oranje-Vereeniging zal Maandagavond in het gebouw „Odeon" een voorstelling geven van de historische film „Marie Antoinette". Ongetwijfeld zullen* vele Oranje-klanten — die wij in Monster gelukkig veel bezitten — dezen filmavond bijwonen. Juliana De Muziekvereeniging „Juliana" geeft volgende week een uitvoering in het gebouw „Odeon". Een keurig programma is voor deze avond samengesteld. Nutvoor 't Algemeen Voor de afd. Monster, 's-Gravenzande van de Mij. tot Nut van 't Algemeen zal heden avond in het gebouw „Odeon" een lezing worden gehouden over Remarque's werk. „Im Westen nichts Neues". Honselersdijk Uitvoering O. K.K. Volgende week Woensdag 26 Februari hoopt O. K. K. van Honselersdijk haar 2 e uitvoering te geven van dit seizoen. Opgevoerd zal worden „Haar laatste wil" (blijspel). De uitvoering zal plaats hebben in hotel Torenburg te Naaldwijk. Kwintsheul. Geslipt. De motorrijder V. W. slipte nabij het gesticht in het grint van den weg en kwam met motor en al in de vaart te. echt. Ijlings toegeschoten hulp heeft de heer W. weder op het droge gebracht. Met behulp van een aantal enterhaken is de motor na eenigen tijd opgehaald. Naaldwijk. Naaldwijk's Mannenkoor. Het programma, dat de volgende week Dinsdag, des avond te half acht doqr het Naaldwijk's Mannenkoor ten ge'.o.re zal worden gebracht, luidt als vogt: 1. Tehuis. (Koor. 2a. Romanza Andalousa. Spaa::sche dans. (ViO -)l). 2b. Heyse Kate. 3. Lied van het Gangspul Jagerskoor. (Koor). 4. Ich trage meine Minne. (Alt Caecilie. Pauze 5. Zonnezang. (Koor). 6. Ein Rheinisches Madel. (Kcor). 7. Wiegenlied. Hymne aan de Zon. Czardas. (Viool). 8. Mijn Lieveling zeg, Herinnert ge 't U. Zonnelied. 9. 't Ruischend Koor. Werkloosheid. Maandagmorgen stonden er wel ruim 30 werkloozen voor het gemeentehuis. Er moeten hier in Naaldwijk wel ruim 50 werkloozen zijn. Hieronder zijn Honselersdijk en Maasdijk nog niet eens meegerekend, hoewel deze gemeenten ook onder de gem. Naaldwijk behooren. Er zijn werkloozen bij, die al een paar maanden zonder werk zijn. Het is te hopen, dat er spoedig verandering voor die menschen mag komen daar anders de gemeente zal moeten bijspringen. Wateringen. De Oostbuurt. De sloot langs de Oostbuurt is thans over de geheele lengte gedempt, terwijl de openingen grootendeels zijn volgestort met zand. Dezer dagen hoopt men met het wegdek te kunnen aanvangen. De verbreeding van den Oostbuurtscheweg zal voor het verkeer zeker een groote verbetering zijn. Ongeval De 8-jarige v. d. K. liep gistermiddag spelenderwijze tegen een auto op. Het knaapje verwondde het linkeroog deerlijk en moest onder geneeskundige behandeling gesteld worden. Nootdorp. Aanrijding. 1 D« autobus V. I. O. S. reed op 'de Brasserskade een mestkar aan, toebehoorend aan de landbouwer C. v. d. Sman en bestuurd door diens zoon. De kar werd zwaar beschadigd Wie der beide partijen hier schuld treft, zal nog worden uitgezocht. -1 , , , | | ! • ! Voorxor jf, De ziekenhuisvereeniging „Voorzorg" alhier zal op Maandag 24 Februari 'sav. 7 uur haar jaarlijksche algemeeno vergadering houden in de zaal van den heer Sluijs. Op de agenda komt o.a. voor, verkiezing van twee bestuursleden, aftresdend zijn de heeren P. J. Goeman en B. van Schie, die beide direct herkiesbaar zjin, ||, | , . --- DE IN AANBOUW ZIJNDE WATERTOREN TE NAALDWIJK. Do geheel in beton opgetrokken watertoren is bestemd om de watervoorziening voor alle Westlandsche gemeenten — uitgezonderd 's Gravezande, alwaar men nog «mdcr leidingwater zit — .te regelen. Het in de pnse d'eau gezuiverde water wordt vanuit Monster door een hoofdbuis naar N?aldwijk gevoerd, waar het weder op nieuwen druk wordt gesteld. (Foto Freen, Naaldwijk), --- HONSELERSDIJK HERBOREN. INLEIDING. Vooral na den vrede van 1918 is in het Westland een krachtige woningbouw ingezet om te voorzien in de behoefte, aan woningruimte, welke in steeds stijgende mate werd veroorzaakt door de sterke uitbreiding der glascultuur, die den arbeid in den tuinbouw en in de hem dienende bedrijven in ongedachte verhouding deed toenemen. De gemeentebesturen rekenden den toestand meestal op tijd en wijdden zich met ijver en warme belangstelling aan het groote vraagstuk van de woningbehoefte, die dikwijls steeg tot woningnood door den al te snellen gang van het proces. Millioenen schats zijn vastgelegd door grondaankoop en bouw van huizen, terwijl, mede de stichting van middenstandswoningen krachtig voortging voor rekening van particulieren. De dorpskommen veranderen dan in deze jaren sterk van uiterlijk, zoodat de vroedschappen genoodzaakt waren door het opmaken of wijzigen van uitbreidingsplannen de beweging te leiden. Daartoe werkte ook nog de groote faktor van het verkeer mee, dat door de geweldige stuwing van arbeid en beweging op alle terrein, beter en breeder banen opeischte, waarvan wij thans de eerste maatregelen in toepassing of voorbereiding zien. De geheele Westlandsche dorpenrij: 's Gravenzande, Monster, Terheide, Loosduinen, Poeldijk, Honselersdijk, Naaldwijk, Maasdijk, Westerlee en De Lier is door de tooverroede van deze economische beweging aangeraakt met als gevolg een sterke gedaanteverwisseling van den dorpsvorm. Het scherpste zal dit straks uitkomen bij het oi^e zeedorp Terheide, dat krachtens een kloek en wijs besluit • van de Monstersche vroedschap, behoudens enkele gebouwen, geheel wordt afgebroken om daarna in nieuwen vorm verrijzen. Doch voor het heden toont onder de genoemde plaatsen, Honselersdijk de grootste vormverandering van de dorpskom aan voor de beide genoemde factoren van woningbouw en verkeer. Op het land lusschen de Molenlaan en de pasgegraven vaarsloot ontstond eennieuwe dorpswijk, die zich steeds verder in de richting van den Broekweg uitbreidt en ook toekomstmogelijkheden biedt. Daarnaast kwam het belangrijke werk van de demping der Dijksloot tot stand, voorafgegaan door het graven eener vaarsloot tot aan de Scheepmakerij. Door deze demping werd een aanzienlijke verbreeding der Dijkstraat verkregen, die een onderdeel is van den grooteren verkeersweg Delft—Naaldwijk en als zoodanig aan hooge eischen moet voldoen. De geheele verkeersruimte tusschen de gevels der beide huizenrijen zal van 15 tot 25 meter beloonen, waarmee een baan verkregen is, die geen enkel dorp in het Westland bezit. Tenslotte hekben deze werken hun bekroning gevonden in het besluit van den gemeenteraad tot aankoop van een strook wei and langs de laan van den heer L. van Staalduynen tusschen het uiteinde van de Mariëndijk en den Broekweg. Daarmee is voor Honselersdijk de ver inding met het Oosten langs den druk beganen Mariëndijk verzekerd en worden het dorp nieuwe mogelijkheden ■voor verderen uitbouw geboden. Door deze werken iieeft het gemeentebestuur van Naaldwijk getoond, hart te hebben ook voor de belangen van Honselersdijk. Het heeft lang geduurd; wel dertig' jaar vorderde het Dijkslootplan. Doch er is met loffelijk beleid gehandeld, waardoor tenslotte de medewerking der Prov. Staten werd verkregen. Dit beleid is met een schitterenden uitslag bekroond. De burgerij van Honselersdijk schouwend op de nieuwe lijnen en vormen in haar oeroude dorp, erkent dit met warme dankbaarheid jegens haar vroedschap. De werken bieden richtinggevende lijnen met rijke beloften voor de toekomst. Doch het is nog maar een begin. Het herboren Honselersdijk staat aan den drempel van zijn nieuwen vorm. Moge deze toekomst veel zegen schenken aan burgerij en gemeente. Het ligt niet in de bedoeling thans aan deze toekomst aandacht te schenken. Integendeel; veeleer willen wij drie eeuwen in het verleden terugtreden om het oude Honselersdijk van dien tijd voor den geest der lezers terug te roepen, opdat men verleden en heden zal kunnen vergelijken. Daarvoor zal een oud boekje worden opgeslagen, getiteld: korte beschrijving der gemeente Naaldwijk, samengesteld door den heer H. van der Berg, in leven bovenmeester van de school te Naaldwijk, waar hij het oude schoolmeestershuis aan het Plein bewoonde, dat later is verbouwd tot burgemeesterswoning. De schrijver koesterde een warme liefde voor Naaldwijk, waar hij de betrekking van hoofd der school meer dan 50 jaren lang bekleedde om in 1888 op hoogen leeftijd zijn ambt vaarwel te zeggen. Deze proeve eener beknopte beschrijving door H. v. d. Berg van Naaldwijk, werd in 1842 uitgegeven bij J. de Rooy te Delft en opgedragen aan den Raad der Gemeente Naaldwijk, Schoolopziener Van Wieringhen Borski schreef er een aanbeyelend woord in. Het werkje is dus 100 jaar oud. Het spreekt van zelf, dat de lezer het oude Honselersdijk zal leeren kennen als als volledig beheerscht door het machtigé, vorstelijke kasteel, dat een der schoonste lustoorden van Europa was. Het oude geschiedboek wordt in zijn beschrijving nog eenigszins gesteund door het heden. Immers in den hoek, waar de Nieuwe weg en Naaldwijksche Weg samenkomen, ligt nog een overblijfsel van het oude slot, bekend onder den naam van „Het Hof". Het bestaat uit een lange reeks van dienstgebouwen, die lands den Nieuwen Weg een front vormen ter lengte van ongeveer 60 M. met in het midden de oude inrijpoort recht voor den weg naar Delft. Boven op deze poort troont nog het „hondje". _Op dit front sluiten rechthoekig twee rijen gebouwen aan, waarvan de eene langs den Naaldweg gestrekt ligt en o.a. de onderwijzerswoning en de oude bewaarschool bevat. Deze dienst gebouwen omsloten het reusachtige voorplein van .het slot. Thans geven we het woord aan den geschiedschrijver om nader kennis te maken met:. --- HET OUDE HONDSHOLREDIJK. Deze eertijds zoo vermaarde en aanzienlijke buurt, welke thans nog eeri zeer voornaam gedeelte van de gemeente Naaldwijk uitmaakt, is op een kwartier uur afstands noordoostwaarts van het eigenlijke Naaldwijk, gelegen. Hoezeer Hondsholredijk, in burgerlijk - opzicht, geen afzonderlijk grondgebied heeft, heeft het echter, wat den naam aangaat, zijne grenzen, te weten: in het Noorden en Westen de Gantel 1 ) en Poelwatering, in het Zuiden en Oosten Naaldwijk en Wateringen. De stichting dezer buurt is met geen zekerheid te bepalen. In oudheid overtreft zij wellicht Naaldwijk. Althans, wanneer men in aanmerking neemt, dat, zoo als zeker schrijver meldt, het kasteel Hunsel, voor het in handen der Heeren van Naaldwijk kwam, door de Heeren van Hunsel is bewoond geweest, dan moet emn het als zeker stellen, dat het een overoude plaats is. Men schrijft dan ook, dat, reeds in het begin der 9de eeuw, hier een parochiekerk gestaan heeft. Dit schijnt echter, in het midden der 13de eeuw, niet meer het geval geweest te zijn; want in een brief van Lubbertus, Abt van Egmond, van 1262, wordt van den verkoop van eenig land, gelegen bij Hunsel, onder de parochie van Naaldwijk, gewag gemaakt. Wel licht is Hondsholredijk vroeger grooter geweest, dan thans, dewijl' het zijn eigen parochiekerk had, en in latere eeuwen nog een dorp genoemd werd. 't Had ook zijn afzonderlijk wapen. Nadat de parochie-kerk niet meer aanwezig was, werd hier een kapel, aan den H. Cornelius gewijd, gevonden. Zij moet zeer aanzienlijk en prachtig geweest zijn, blijkens den sierlijken en prachti-en precüks'oel, we'ke nog in de Hervormde kerk te Wateringen gevonden wordt. De kapel behoorde echter aan het kasteel en was dus een bijzondere bezitting 8 ). De naam Hondsholredijk is zeer zeter van het oude en, -deftige kasteel Hunsel of Honsel 3 ) afgeleid. De dijk of weg, welke langs deze buurt loopt, maakte dien tot Honselaarsdijk, v dijk der Hanselaars, of plaats, waar de bewoners van Honsel hun verblijf hielden. Deze be aming, hoezeer geen geldend gezag hebbende, wordt echter, heden ten da^e. rog het meest in de samenleving gebez'g-1 en is ook de natuurlijkste en oorspronkelijke. Den naam Hondsholredijk willen sommigen yan Holtsole, zooa's deze buurtschap vroeger zou genoemd zijn, afgeleid hebben. Daar dit gevoelen echter bijval vindt, houden wij het er voor, dat de naamsoorsprong alleen in Hunsel of Honsel te zoeken is. Immers Hondsholredijk kan zeer wel een verbasterde schrijfwijze zijn van Honselredijk orf d'jk van de Honsel 4 ). De naam Hondsholredijk wordt echter meer gewettigd, wanneer men in aanmerking neemt, dat Johan van Ligne, gehuwd geweest met Mar aretha, Gravinne van Aremberg. erfdochter van Naaldwijk, enz., onder zijne Heerlijkheden ook die van Hond^hol of Ho sel noemt. 1 ) De Gantel heeft in vroegere tijden, door 's Gravenzande, alwaar zij nu stuit, een uitwatering in de Maas gehad. 2 ) Enkele keeren is er door den predikant van Naaldwük, bij bijzondere gelegenheden, gepredikt. Sommigen meenen, dat hier een watpr of r>en vliet van dien naam, waartegen later een dijk zou opgewornen z : jn, geweest is. De meesten snreken echter alleen van het kasteel Hunsel. l ) Men denke aan de oude schrijfwijze Amstelredam (dam van den Amstel) voor Amsterdam. Westland. De dood van Agent Bakker 3 maanden gevangenisstraf. De Haagsche rechtbank geeft gisteren uitspraak gedaan in de zaak tegen L. v. de E., die in den nacht van 9 op 10 October j .I. op den weg tusschen Naaldwijk en Honselersdijk den agent van politie J. Bakker zoodanig had aangereden, dat Bakker terstond moet zijn overleden, v. d. E. werd veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf met ontzegging van de bevoegdheid tot het besturen van een motorrijtuig voor den tijd van een jaar. De eisch luidde zes maanden gevangenisstraf en ontzegging tot het besturen van een motorrijtuig voor den tijd van een jaar. Rijswijk. D ienstplicht Onder de 122 ingeschrevenen voor den dienstplicht 1931 zijn er 48, die vrijstelling vragen wegens broederdienst j ---