Advertentie Ingezonden mededeelingen ':>■V-'.>'.*>;■ - Vertoont vanaf Vrijdag 26 October tot en met 1 Nov. Twee buitengewone hoofdnummers met als eerste Hoofdnummer: Het Hawelijksnest Een heerlijke operette-film der Ufa film. In de hoofdrollen de geliefde filmspelers HARRY LIEDTKE en GRITTA LEY Als tweede hoofdummer: Het groote filmwerk der Brittish Film Corp. de voornaamste filmproducenten ter wereld, RAMONA Doloreydel P-io RAMONA" fr> Vervaardigd naar den roman van Helen Hunt Jacksen, waarvan in Amerika reeds de 92ste druk verscheen. RAMONA, een eenvoudige vertelling van een tragische liefdesgeschiedenis op meesterlijke wijze gespeeld door DOLORES OEL RIO Plaatsbespreken voor dit programma dringend aanbevolen, steeds twee dagen vooruit. Tevens kan iedere bezoeker van de DELFIA BIOSCOOP voor 15 ct. het programma in het ROXY THEATER gaan zien. 4505 130 ZONDAGMIDDAG HALF DRIE EN HALF VIJF MATINEE ROXY THEATER vertoont van 26 Oct. tot en met 1 Nov. DE SUPER PARAMOUNT-FILM: FLORA BIOSCOOP Vertoont Vrijdag 26, Zaterdag 27 en Zondag 28 October Een groot Wereldstad-programma Als eerste hoofnummer: V A D E R De Schaduw van het Verleden W JL Sb JL9 & ® Een spannend sensationeel filmwerk met met de groote tooneelspeler EMIL JANNINGS in de Hoofdrol. Bezoekers van DELFIA- en FLORABIOSCOOP kunnen met hun entreekaartje voor 15 cent dit programma gaan zien. Bespreekt Uw plaatsen! Een spannend sensationeel filmwerk met Arabieren-opstanden. Als tweede hoofdnummer: BUCK «ION ES IN DE GEMASKERDE ROOVER Tevens kan iedere bezoeker van de FLORA voor 15 cent naar het ROXYTHEATER. Bespreekt Uw plaatsen! Zaterdag en Zondag groot Matinee V : ;y.. - •?!« Z'- ■ •• r-;- ;seï./. : < ■ --- Binnenland Nederland en België Een nieuw plan? De Nederlandsche deskundigen, aan ■wie is opgedragen, namens onze regeering, inleidende besprekingen te voeren over een nieuw tractaat met België met eenige Belgische experts, zouden volgens de Tel., een nieuw plan uitgewerkt hebben, dat ten doel heeft aan Antwerpen een moderne verbinding met den Rijn te verschaffen. In het verworpen tractaat was als zoodanig het bekende Moerdijk-kanaal geprojecteerd. Dit kanaaltracé behoorde tot de ernstigste bezwaren van ^e tegenstanders van het tractaat hier te lande. Uit de mededeelingen omtrent de besprekingen der deskundigen verstrekt, ja intusschen gebleken, dat aan Belgische zijde met klem aan een nieuwe Rijnverbinding voor Antwerpen wordt vastgehouden. Het nieuwe kanaalplan, dat thans aan de Belgische deskundigen is voorgelegd, poogt tegemoet te komen aan de door hun regeering op den voorgrond gestelde rdesiderata. Nu België zich teleurgesteld zag in zijn verwachting, dat zijn bezwaren tegen de bestaande Antwerpen-Rijnverbinding, door den aanleg van het ontworpen Moerdijkkanaal zouden worden weggenomen, hebben de Nederlandsche deskundigen langs anderen weg getracht de moeilijkheid op te lossen: zij ontwierpen een kanaaltracé van Antwerpen uit, meer westelijk loopend clan het Moerdijk-project en wel via den dam, die Zuid-Beveland met Noord-Brabant verbindt (en waarover de spoorlijn Roosendaal—Vlissingen loopt), vervolgens dwars door de Coster-Schelde, oostelijk langs Tholen en dan door de Eendracht en het Volkerak naar Dordrecht. Dit tracé heeft voor België het voordeel, dat zijn scheepvaart geen gebruik meer behoeft te maken van die gedeelten van Wester- en Ooster-Schelde, die bij onstuimig weer gevaar kunnen opleveren, vooral voor diepgeladen schepen. Hst spreekt vanzelf, dat lij de totstandkoming van dit Antwerpen-Rijnkanaal de verbinding Hansweert-Wemeldinge, waaraan groote sommen zijn ten koste gelegd, vrijwel zonder beteekenis wordt. In vertind daarmede wordt, aldus meld* het blad, docr de leskundigen ernstig betwij leid of het billijk is, Nederland met een deel der aanlegkosten van het nieuwe kanaal te belasten. De noodzakelijkheid van het bouwen van sluizen en het construeeren van belangrijke kunstwerken, o.a. daar waar kanaal en spoorlijn elkaar zullen kruisen, zal Let bedrag dezer kosten, dat nog niet is geraamd, uitteraard sterk beïnvloeden. Daartegenover staat echter, dat naar de meening der ontwerpers, België op deze wijze van een veilige en moderne Rijnverbinding verzekerd zal zijn. Bij de Belgische deskundigen bestaan intusschen ernstige bezwaren tegen het ontworpen kanaalplan, die van dien aard zijn dat een onaanneme'.ljkverklaring door België niet uitgesloten geacht moet worden. De Nederlandsche ambtenaar, mr. E. N. van Kleffens, van het departement van buitenlandsche zaken, heeft te Brussel een onderhoud gehad met Belgische ambtenaren. Het orderhoud liep over verscheide ne punten, welke niet in het verworpen ■\ Irag voorkwamen. Volgens een bericht van de „Vingtième Siècle" was de eerste bijeenkomst te 's-Gravei.hage, loopende ever het technische probleem, zeer ontmoedigend. De Nederlandsche technici van waterstaat, ze- * het Brusselsche blad, stelden blijkbaar zonder veel overtuiging tegenover onze eischen inzake den aanleg van het Moerdijk' anaal, een tracé door Zeeland, dat leiden zou tot w.der ingebruikstelling van het Kreekrak. Deze oplossing werd onaanneembaar geacht door de Belcische experts en dazen waren dan ook van oordeel, dat het onnoodig was de wisseling van gedachten voort te zetten. Het valt te vreezen, zegt dezelfde krant nog, dat aldus aangevatte besprekingen niet in het oneindige zullen kunnen worden voortgezet. Anderzijds wordt officieus verzekerd, dat het rapport der Belgische experts door de regeering nog steeds wordt bestudeerd en totdusver geen besluit daaromtrent is genomen. Ook wordt van hoogerhand tegengesproken, dat België er aan zou denken, op zijn grondgebied een zeekanaal te graven tusschen Antwerpen en de kust, dat dus feitelijk een nieuwe Scheldemond zou worden. --- Stadsnieuws Gevonden voorwerpen Aan het bureau van politie -zijn iederen werkdag, tusschen 12.30 en 1.30 uur, inlichtingen te bekomen omtrent: een heerenrijwiel, een catechismusboek t/n van G. Veldhoven, een paar gymschoenen ; terwijl zijn te bevragen: Lombokstraat 30, een hondje (Foxterrier); Ezelsveldlaan 45, een portm. met inhoud ; Oostblok 62, een rozenkrans in etui; Raadhuisstraat 27 een fietspompje; Gasthuislaan 79, een stuk bont; Oostsingel 152, een vaarboom; Pootstraat 139, een groote zwarte hond ; Buitenwatersloot 285, een portm. met inhoud ; Choorstraat 26, een ceintuur; Rotterdamscheweg 584, een autoband op velg: Molslaan 2, een padvindersriem ; Wiggelinastraat 20, een huissleutel en handschoen; Borneostraat 35, een dop van een benzinetank. Zon en Maan Vrijdag 26 October. Zon, op 6.46, onder 4.42. Maan, op n.m. 4.15, onder v.m. 2.49. Het licht op rijwielen enz. moet % uur na zonsondergang worden ontstoken. Luchttemperatuur Laagste temperatuur hedennacht 7° C. (45° Fahr.), hoogste temperatuur tot hedenmiddag 2 uur 16° C. (61° Fahr.) Prof. Dresden Zijn afscheidscollege In een der vele zalen van het groote gebouw voor werktuig- en scheeps bouwkunde aan de Nieuwe Laan, heeft prof. ir. D. Dresden gistermiddag zijn afscheidscollege gegeven, een college, dat een symbool werd van de waaraeeti..^ van zijn arbeid door hoogleeraar en student. Zaal 207 bevatte talloos vele leerlingen en oud-leerlingen, toen de oudhoogleeraar voor het laatst het woord richtte in het gebouw, dat hem tijdens zijn zeven jaar langen arbeid in Delft zoo vertrouwd is geworden. ,,Nu mijn onderwijs in de bewerking der metalen tot het verleden zal behooren, aldus prof. Dresden, zal het u niet verwonderen, dat ik thans enkele grepen doe uit de geschiedenis der metalen en wel speciaal uit de geschiedenis der gereedschappen voor bewerking van die metalen. Niet de perfectie der technische hulpmiddelen bepaalt de cultureele waarde der producten, het is de geesteshouding tegenover de technische gereedschappen, die beslist over de innerlijke beschaving, die in het product tot uiting komt. Wie ver genoeg boven zijn werk staat om zijn gereedschap te beheerschen, wie niet de knecht der machine, maar haar meester is, die zal de onjuistheid voelen in de algemeene formules als „doodende mechanisatie", ,,de machine doodt de arbeidsvreugde" en dergelijke uitingen. Ook de auteur van het jongste lustrumspel werd misleid door den schijnbaar zelfstandigen en onweerstaanbaren ontwikkelingsgang van machine en machinaal bedrijf. Zeker is de materieele welvaart niet het hoogste levensdoel, maar men vergete echter niet dat wij aan de voortschrijdende techniek talrijke mogelijkheden danken van verheven aard. Men moge mij deze uitweiding vergeven; ik hoop, dat onze studeerende jongelingschap een minder troostelooze visie heeft op de industrieele toekomst, dan .tot uiting kwam in het spel D. 16 M.M. Zij dient echter wel te beseffen, dat haar taak slechts ten deele vervuld is, als de „productie" wordt verhoogd. Na deze beschouwing over de beteekenis van het gereedschap in algemeenen zin, ging prof. Dresden over tot de behandeling van enkele phasen in den ontwikkelingsgang der metaalbewerking. Het gebruik van werktuigen voor de metaalbewerking in de plaats van het handwerk beoogt in hoofdzaak twee verschillende doeleinden: 1. de krachten van den mensch worden verveelvuldigd, de machine is dus sterker en werkt daardoor sneller dan de mensch alleen; 2e. de nauwkeurigheid waarmede een voorgeschreven vorm, vastgelegd in de organen van het werktuig, kan worden gereproduceerd, is grooter dan bij handenarbeid. Naar beide richtingen is de evolutie waar te nemen, Prof. Dresden toonde met verschillende voorbeelden aan, hoe de ontwikkeling van de ,,dienende knechten van den mensch" zich in den loop der tijden voltrok. Het belangrijkste metaalbewerkings werktuig, de draaibank, heeft een tamelijk lange ontwikkelingsgeschiedenis, maar ook hier is het tempo eerst in de jongste tijden sterk versneld. Ook het slijpen heeft een zeer oude geschiedenis. Parallel met de moderne ontwikkeling der slijptechniek ging de ontwikkeling van de freezen. De moderne boor voor metaalbewerking, de spiraalboor, had een voorlooper in de spiraalboor voor hout, het type avegaar, dat in 1770 door Cooke in Engeland is uitgevonden. Tegenwoordig is dit gereedschap reeds sterk gedifferentieerd. Verder heeft 't zagen een oude geschiedenis. Merkwaardig is 't, dat de vooruitgang in den bouw en 't gebruik der gereedschappen vrijwel uitsluitend geschiedt met behulp van empirie, van probeeren. Tot nu toe heeft de ontwerper en de gebruiker dezer machines nog weinig aan de theoretische grondslagen. Toch zal ook op dit gebied een grootere beteekenis moeten worden toegekend aan fundamenteele theoretische onderzoekingen aan de berekening der afmetingen en verhoudingen door middel der toegepaste mechanica.. Prof,. Dresden beeft geruimen tijd gehoopt, dergelijk onderzoek op behoorlijke schaal in Delft te kunnen uitvoeren, doch de tijd daarvoor scheen nog niet rijp te zijn. Zonder experimenteeren kan men nu eenmaal de technische wetenschap niet beoefenen en de oud-hoogleeraar sprak daarom den wensch uit, dat zijn opvolger in dit opzicht gelukkiger moge zijn, zoodat de T. H. daarin leiding moge geven. Dubbel betreurde hij het, zelf niet de gelegenheid te hebben gekregen tot dit werk, omdat de verdere zijden van dezen werkkring hem onverdeeld aangenaam waren. Nu was het oogenblik gekomen voor prof. Dresden — de beschikbare tijd dwong den oud-hoogleeraar zijn laatste college te bekorten — zijn omgang met hoogleeraren en studenten te herdenken. Hij schetste, hoe aangenaam hij zijn werkkring in Delft had gevonden en hoe hij met voldoening kon terugzien op het contact met de T. H., alhoewel dat met de hoogleeraren nauwer had kunnen zijn. Bij dit afscheid wilde hij ook dankbaar vermelden, hoe hij nooit tevergeefs bij zijn arbeid een beroep had gedaan op het T. H.-personeel. Moge de Technische Hoogeschool welvaren en in het bijzonder de afdeeling werktuigbouwkunde en scheepsbouwkunde, haar leeraren- en studenten — luidde de wensch, die prof. Dresden aan het einde van zijn afscheidscollege uitsprak. Prof. ir. C. B. Biezeno, voorzitter der afdeeling werktuig- en scheepsbouwkunde, gaf uiting aan het gevoel van teleurstelling, dat zich van de docenten en studenten had meester gemaakt bij het hooren van de tijding, dat prof. Dresden ontslag had gevraagd. De scheidende hoogleeraar kan met voldoening terugzien op de zeven jaren, die achter hem liggen. Met zijn arbeid heeft hij succes bereikt, terwijl oud-leerlingen en studenten hem groote achting toedragen. Streng in zijn critiek, buitengewoon hulpvaardig, wars van geleerddoenerij maar toch man van enorme kennis... het zijn eigenschappen, waarom ook zijn collega's prof. Dresden zoo waardeeren. Namens de afdeeling scheikundige technologie sprak prof. dr. ir. C. J. van Nieuwenburg woorden van waardeering tot den oud-hoogleeraar. Prof. T. K. L. Sluyterman, de rectormagnificus, sprak uit naam van den senaat der T. H. Hij schetste, hoe de omgang van prof. Dresden met zijn collega's — al zei de hij ook dat deze nauwer had kunnen zijn — toch van dien aard was geweest, dat de herinnering blijft aan iemand met helder inzicht. Als een man van groote activiteit hebben allen prof. Dresden leeren kennen. Behalve hun achting kon hij van zijn studenten ook hun vriendschap verwerven. De senaat der T. H. bewadït de beste herinneringen aan dezen oud-hoogleeraar. Ir. E. Kann, een der oud-leerlingen, wees op het feit, dat vele oud-leerlingen thans samen gekomen waren — dat is een bewijs van hun hoogachting en genegenheid voor hun vroegeren docent. De wetenschappelijke wijze, waarop prof. Dresden zijn taak opvatte, had ieders bewondering. Als aandenken bood hij den scheidenden hoogleeraar een huis-bioscoop aan. Ir. H. Kam, voorzitter van het gezelschap „Leeghwater", schetste nog, hoe prof. Dresden steeds belangstelling toonde voor de lezingen en excursies van het gezelschap. Als aandenken overhandigde hij hem daarop een bord Delftsch blauw. Prof. Dresden dankte tenslotte allen, die het woord tot hem had 'en gericht. De gevoelens van waardeering en genegenheid, die dezen middag zijn geuit, waren, naar hij zeide, de grootste voldoening van zijn werk in Delft. In de vergaderzaal in >>et gebouw voor werktuig- en scheepsbouwkunde hebben vele leerlingen, oud-leerlingen en collega's den scheidenden hoogleeraar de hand gedrukt. Reisvereeniging De K. L. M. Dezer dagen heeft een vliegtuig van de Koninklijke luchtvaartmaatschappij een baby van drie weken van Parijs naar Rotterdam gebracht. Afgezien van het feit, of dit voor het kind gezond was, mag dit toch wel als bewijs dienen voor het groot vertrouwen, dat het publiek de laatste jaren in de K. L. M. is gaan stellen. In den betrekkelijk korten tijd, dat deze luchtvaartonderneming vliegt, is zij enorm gegroeid en heeft zij bovendien haar bedrijf naar haar vermogen geperfectionneerd. Van die K. L. M. heeft gisteravond de heer Elout, vertegenwoordiger der maatschappij voor de afdeeling Delft der Nederlandsche reisvereeniging in de Flora-bioscoop het een en ander verteld. Alvorens hij daartoe echter overging, is eerst een film vertoond van de K. L. M. Deze rolprent liet de onderdeelen van een vliegtuig zien, gaf een kijkje in de montagehallen op Waalhaven, toonde verder duidelijk hoeveel zorg er wel aan de motoren wordt besteed èn ook aan de rest van het vliegtuig, voordat dit de lucht in gaat. Ook kwam nog op 't doek het vertrek van de H. N. A. D. P., waarmede de heer Van Lear Black naar Indië vloog, terwijl van de takken van dienst, die niet direct met het vliegen zelf te maken hebben, doch die voor de veiligheid van het grootste belang zijn, zooals de radiodienst, tevens het een en ander te zien was. Nadat er aldus was kennis gemaakt met het bedrijf van de K. L. M., hield de heer Elout een korte causerie. Hem was de vraag gesteld, waarom de K. L. M. geen Zeppelins gebruikt. Het antwoord hierop kon, volgens den spreker, kort zijn. De Zeppelins hebben tot nu toe nog niet bewezen, dat zij die bedrijfszekerheid bezitten, die de verkeersvliegtuigen hebben. Eerst na den oorlog Is men zich mesr gaan toeleggen op den bouw yan verkeersvliegtuigen, die in enkele jaren in velerlei opzicht zijn verbeterd, en ook grooter zijn gemaakt, waardoor zij in de practijk meer bruikbaar werden. Had de K. L. M. inderd"id een mogelijkheid gezien in het gebruik van Zeppelins, ongetwijfeld zouden er in die richting stappen zijn gedaan. Doch de mogelijkheid om een regelmatig en veilig luchtverkeer te kunnen onderhouden, hebben de luchtschepen nog niet bewezen. Er komt dienaangaande bovendien nog wat bij. De K. L. M. is een gesubsidieerd bedrijf, dat met het bouwen van een luchtschip, zooals er nu één over den Atlantischen Oceaan is gevlogen, haar ge h-Me kapitaal zou verbruiken. En ging zoo'n luchtschip dan nog verloren, dan was de geheele K. L. M. in korten tijd verdwenen. Daarom wordt het zekere maar voor het onzekere genomen. Niet dat de verkeersvliegtuigen volmaakt zijn. Dat niet, maar zij hebben bewezen een groote mate van bedrijfszekerheid te bezitten — waardoor de veiligheid der passagiers gewaarborgd wordt. De K. L. M. heeft dan ook, gezien den afstand, die haar vliegtuigen hebben afgelegd, en dat is al vele malen den omtrek van de aarde, nog betrekkelijk weinig ongelukken gehad. Voor een groot deel is dat natuurlijk te danken aan de schitterende constructie der Fokker-vliegtuigen en voorts aan het feit, dat de K. L. M. thans bijna uitsluitend werkt met twee- en drie-motorige machines. Den heer Elout was gevraagd, hoe het kwam, dat de vijf pcstvluchten naar Indië op de eerste twee na, zoo slecht zijn verloopen. „Niets anders dan ^ech en nog eens pech", luidde het antwoord. De tochten zijn ondernomen met de beste toestellen ter wereld, namelijk drie-motorige Fokkers. Daaraan ligt de vertraging dan ook niet. En ook niet bij de bestuurders, want dat zijn kundige mannen. Alleen de slechte toestand der landingsterreinen is de oorzaak van de vele pech. Daarin zal dus verbetering dienen te worden gebracht en het behoeft geen betoog, dat de K. L. M. in dit opzicht niet stil zit. Wan-_ neer eenmaal een geregelde dienst tusschen Nederland en Indië zal worden onderhouden, dan zullen de landingsterrein^n^verbetsrd dienen te worden en er zal een bijna op de minuut af auw'.curige radio-wecrbei'ohtendienst tot stand moeten komen, in verband met de moessons en andere tropische weersomstandigheden. Na er nóg eens uitdrukkelijk op te hebben gewezen, dat er bij de K. L. M. alles gedaan wordt om het verkeer zoo veilig mogelijk te doen zijn, vertoonde de heer Elout nog een aantal lantaarnplaatjes van de eerste vliegtuigen, die bij de K. L. M. in gebruik waren, tot de jongste aanwinst der maatschappij. Voldaan zijn de aanwezigen huiswr.arts gegaan. PROPAEDEUTISCH EXAMEN Geslaagd voor het propaedeutisch examen voor mijn-ingenieur: G. N. de Larve. KIJK UW KRANEN NA! De directeur der bedrijven maakt de verbruikers er opmerkzaam op, zich er nu reeds van te overtuigen ot de hoofdkraan van de waterleiding voldoende afsluit. Daarmee voorkomt men dat men bij vorstperioden hinder zal hebben van niet goed afsluitende kranen, waarvan bevroren binnenleidingen het gevolg kunnen zijn. .-J i _i_J - - - WETENSCHAPPELIJKE OPTIEK Het genootschap tot bevordering van de wetenschappelijke optiek heeft in Den Haag een winteravondcursus opgericht in technische optica, die onder groote belangstelling van verschillende zijden is geopend. De cursus die onder leiding staat van onzen stadgenoot, dr. van Heel, een der weinige Nederlandsche geleerden die van dit vak een speciale studie hebben gemaakt, telt een groot aantal deelnemers. Uit het feit, dat verschillende candidaatdeelnemers moesten worden afgewezen, blijkt voldoende de begeerte, maar ook de behoefte aan wetenschappelijke voorlichting, geboren uit de huidige wetenschappen lijke eischen, die aan gezichtshulpmidde^ len worden gesteld. MARKTKOOPLIEDEN De marktkoopliedenbond „Aller belang" is gisteravond in hotel Central in vergadering bijeengekomen. Er werden onder meer eenige kwesties betreffende de markt behandeld, die echter niet voor publicatie vatbaar waren. RESIDENTIE-ORKEST Maandag aanstaande zal het eerste der drie serie-concerten, die door de vereeniging „Kunst aan het Volk" georganiseerd zijn, in de groote Doelenzaal gegeven worden. Het programma is bijzonder aantrekkelijk: de balletmuziek uit Rosamunde van Schubert, de symphonie in C groot, van denzelfden componist, Kodaly's orkestsuite „Hary Janos" (de kleurrijke programma-muziek, die onlangs in Den Haag met zooveel succes uitgevoerd werd) en de Marche „Hongroise" uit La Damnation de Faust van Berlioz. Een populair en toch kunstzinnig programma! GEBEURTENISJES — Een vrachtauto vernielde in de Broerhuisstraat een zonnescherm. — Op den hoek Breestraat—Achterom botsten twee auto's tegen elkander. Een der auto's werd licht beschadigd. — Tengevolge van een defect aan den motor bleef gisteravond op den Haagweg een autobus stilstaan, zoodat het verkeer belemmerd werd. Eenige personen duwden de bus aan den kant van den weg, waarna het verkeer zonder stoornissen voortgang kon hebben. — De politie heeft S., die door slippen van zijn motorfiets was gevallen en daarbij aan zijn knie werd verwond, verbonden. — Tegen de werkster v. d. L. is procesverbaal opgemaakt wegens diefstal van geld. --- Betrekkinggids Er worden gevraagd: TYPISTE, br. no. 497, Haagsche Courant. AUTOGEENLASSCHER, n.v. Haagsche smederij en constructiewerkplaatsen, Bakkerstraat 5, Den Haag. VERWARMINGSMONTEUR J. F. Cramer en Co., Zwarteweg 21, Den Haag. METAALDRAAIERS en BANKWERKERS, ijzergieterij Raderhakers, Schaardijk 139, Rotterdam. KETELMAKERS, bureau aanneming werklieden, Wilton's machinefabriek en scheepswerf^ Rotterdam. ,__j ---