Buitenland OVERZICHT. Bolivia en Paraguay. Het latente conflict tusschen de ZuidAmenkaansche staten Bolivia en Paraguay is weer eens in een accuut stadium eekomen. De Bolivianen hebben de in de Gran Chaco gelegen Paraguaysche forten Boqueron en Toledo bezet, de Paraguayanen hebben daarop geantwoord door zich met duizenden aan te Hielden voor den militairen dienst, den Paraguayschen staatspresident zijn dictatoriale volmachten verleend en de cadettenschool te Asuncion heelt een £ igen regiment gevormd. Deze verschijnselen zijn even zoovele teekenen van een dreigenden oorlog en toch maken we ons daarover voorloopig nog niet al te ongerust. In de eerste plaats zijn er reeds feiten aan te wijzen die op arbitrage aansturen en die we straks zullen noemen en in de tweede plaats is de oorzaak van het conflict reeds zoo oud als de staten zelf zijn en is dit niet het eerste treffen. Toen indertijd de Spaansche macht in Zuid-Amerika gefnuikt werd en zich verschillende stammen onder dit Spaanse'^ juk wisten uit te werken om zich vaneen te sluiten tot de tegenwoordige Zuid -Amerikaansche staten is deze heeie onafhankelijkheidsbeweging nooit in alle opzichten wettelijk vastgelegd en geregeld. Men is in Bolivia en Paraguay b v nooit met passer en liniaal bezig geweest om precies de grenzen tusschen Beide staten te trekken. Zoo is tusschen deze landen een gebied El Gran Chaco blijven liggen, zonder dat men feitelijk precies wist waar Bolivia ophield en Paraguay begon. Nu was dit vroeger van weinig belang omdat deze woudrijke vlakten van tropisch en sub-tropisch Amerika oorspronkelijk aan de uiterste randen slechts door blanken ■werden bewoond', die als landbouwers en veehouders leefden terwijl het reusachtige middengebied één wildernis gedeeltelijk bevolkt door Indianen was. In den loop der jaren is echter gebleken dat de Gran Chaco een zeer vruchtbaren bodem bezit, die vermoedelijk ook mineralen verbergt, zoodat, bij nadere ontginning de Chaco wel eens een zeer belangrijk gebied zou kunnen worden. Men voelt reeds het conflict: van dien tijd af eischten zoowel Paraguay als Bolivia het grootste deel van dit gebied op en ze legden er reeds een reeks forten als voorposten aan, waarvan zooals gezegd er reeds twee door Bolivia zijn genomen. In de twintigste eeuw is het eenige malen tot een accuut conflict ge' komen, dat echter steeds weer is bijgelegd. Het laatst in 1928 met behulp van het juist in de V. S. vergaderende Pan Amerikaansche congres en van de pogingen van Briand als toenmalig voorzitter van de Volkenbondsvergadering, ring. En thans is het weer mis. Als het werkelijk op eên oorlog zou uitdraaien is Bolivia—Paraguay geen partij. Bolivia is een land met 3 millioen inwoners en heeft 12 regimenten infanterie (elk bestaande uit twee bataljons en vier compagnieën), 6 regimenten cavalerie, 1 regiment veld-artillerie (2 batterijen), 3 regimenten berg-artillerie (6 batterijen), G genie-bataljons en 20 vliegtuigen. In hel begin van dit jaar was men bezig met de formatie van nog een regiment berg-artillerie, elk van twee batterijen. In Bolivia bestaat dte dienstplicht. Deze duurt van 19 tot 49" jaar. In 1928 bedroeg de vredsssterkte van het leger 8000 officieren en manschappen. Het leger van Paraguay daarentegen (in 1929. 897.000 inwoners) telt in vredestijd 2915 officieren en manschappen. Het is samengesteld uit 4 regimenten infanterie (18 compagniën), 1 regiment cavalerie, twee batterijen artilerie en 1 compagnie genietroepen. Ook in Paraguay bestaat de dienstplicht. Het is dus als het er op aankomt geen verhouding tusschen het sterke Bolivia en het vrij zwakkp Paraguay. Waarschijnlijk zal het echter niet zoover komen. Paraguay heeft zich namelijk tot den Volkenbond gewend met die beschuldiging aan Bolivia dat deze het Volkenbondsstatuut heeft geschonden. De voorzitter van den Volkenbond heeft daarop den vertegenwoordigers van Bolivia en Paraguay verzocht hun regeeringen te verzoeken .alle handelingen na te laten, waardoor de betrekkingen tusschen beide landen slechter zouden worden. Daarbij komt de houding der andere Zuid-Amerikaansche staten: Argentinië zoowel als Brazilië, Chili en Peru zullen niet bereid zijn een Boliviaansch—Paraguaysche grenswijziging als gevolg van een oorlog te erkennen. Mogelijk zal het conflict wel weer met een sisser afloopcn. Het is alleen dan maar te hopen dat het den stoot moge geven tot werkelijke onderhandelingen tot wegneming van de oorzaak van de wrijving — een positieve grens in den Gran Chaco — anders is het morgen of overmorgen ongetwijfeld weer mis. Duitschland. De houding van het centrum na de . verkiezingen. Het dagblad ..Germania" schrijft o. a. het volgende: Iedere regeering heeft thans de plicht, na de onduidelijke verhoudingen en gewaagde experimenten van den laatsten tijd, te zoeken naar een weg om tot normale verhoudingen terug te keeren en alle partijen, zoodra zij bereid blijken tot opbouwend werk, hebben de plicht mee te werken aan het bereiken van dit doel. Al worden ook nog zoo voortreffelijke economische programma's opgesteld en uitgeverd, zij zullen voor het herstel van Duitschland niets beteekenen, wanneer niet die normale politieke toestand hersteld is, die een vitale voorwaarde vormt voor het economische vertrouwen in binnen- en buitenland. Het in acht nemen van deze psychologische en zakelijke samenhang is te belangrijker, daar ons een winter te wachten staat, welks economische omstandigheden allerminst overwonnen kunnen worden met politieke experimenten van artikel 48. Duitschland koopt tarwe in Hongarije. Semi-of fideel wordt medegedeeld: De Hongaarsche regeering heeft met de Duitsche regeering een overeenkomst aangegaan, waarbij de verkoop van een belangrijk gedeelte van het tarweoverschot van dit jaar in Hongarije onder gunstige voorwaarden aan Duitsch land tot aan de wintermaanden wordt geregeld. Een deel van deze tarwehoeveelheid is bij onmiddellijke levering vast yerkocht, terwijl Hongarije gerechtigd is tot een lateren verkoop van het andere gedeelte. Van Hongaarsche zijde werden als tegenprestatie voor de gunstige voorwaarden van den tarweverkoop zekere industrieele douane-preferenties beloofd. Het communistische ouderdomspresidente van den Rijksdag? De eerste zittingen van een nieuwgekozen Rijksdag worden, tot de benoeming van een president, door het oudste lid geleid. Voor zoover tot nog toe vastgesteld kon worden, is dit oudste lid de communistische afgevaardigde Clara Zetkin, die op 5 Juli 1857 geboren en dus 75 jaar oud is. Het is echter twijfelachtig of deze het ambt van ouderdomspresident, dat ditmaal voor het eerst in de Duitsche parlementaire geschiedenis door een vouw bekleed zou worden, aanvaarden zal, daar zij ziek is en waarschijnlijk bij de opening van den Rijksdag niet aanwezig zal kunnen zijn. In dat geval zou het ambt bekleed moeten , worden door het Centrum-lid Blum uit Krefeld, op 26 Nov. 1857 geboren; dus slechts een paar maanden jonger dan Clara Zetkin. Zitting van den Rijksraad. In den Rijksraad is gisteren het optreden van het rijk tegenover Pruisen weer eens ter sprake gebracht. Baron Von Gayl zeide, dat de juridische zijde van de aangelegenheid weldra door het vonnis van het staatsgerechtshof definitief zal zijn opgehelderd. Aan de zitting van den Rijksraad waren besprekingen voorafgegaan tusschen de rijksregeering en de landen, die principieel de aanstelling van een rijkscommissaris voor Pruisen bestrijden, waarvan het resultaat geweest is. dat de rijksregeering heeft toegezegd, dat de door den Pruisischen rijkscommissaris aangestelde gevolmachtigden niet in de zitting van den rijksraad zouden verschijnen en dat geen onderwerpen behandeld zouden worden, waarbii hoofdelijke stemming noodzakelijk was. Zonder deze overeenkomst zou de zitting niet mogelijk geweest zijn, daar de afgezette Pruisische ministers van plan waren in de vergadering te verschijnen. De vertegenwoordigers van de verschillende landen beperkten zich nu tot verklaringen, waarin zii zich hun rechtsstandpunt voorbehielden. Onderhandelingen tusschen nazi's en centrum? • In nationaal-socialistische kringen schijnt men wel van meening te zijn dat het resultaat van de verkiezingen van verleden Zondag de partij van Hitier het recht geeft de alleenheerschappij voor zich op te eischen. Goebbels heeft dit gisteren nog gedaan in een onderhoud met een vertegenwoordiger van e<*n Italiaansch blad, meldt m=n aan de.NR. C. In kringen van het Centrum schiint men zich daarentegen reeds op eventueele onderhandelingen met de oartij van Hitier voor te bereiden. D't bliikt o. a. vrii duidelijk uit een beschouwing van de Klinische Volkszeitung, volgens welke het Centrum eischen zal, dat men ,,het nafionaal-socialisme niet langer veroorlooft e^n grooten boog om de verantwoord eliikheid te maken, maar thans de verantwoordelijkheid mede moet laten helpen draden, indien men het de alleenheerschappij niet toekent". Het systeem van sociale verzekering in Frankrijk, Saargebied en Duitschland. Door Herriot en den Duitschen ambassadeur is gisteren een overeenkomst onderteekend, die voorziet in een aanpassing van het systeem der sociale verzekering in Frankrijk, Duitschland en het Saargebied. Volgens deze overeenkomst worden de Fransche. Duitsche en Saarlandsche arbeiders, die in een der drie landen aan de sociale verzekering zijn onderworpen, met elkaar in overeenstemming gebracht en behouden zij overal dezelfde rechten. Aan den anderen kant hebben de arbeiders en de ambtenaren, onafhankelijk van hun nationaliteit, recht op de door het systeem der sociale verzekering verworven pensioenen, 'zoolang zij zich in een der drie bovengenoemde gebieden bevinden, De ongeregeldheden te Koningsbergen. Ordeverstoorders voor politierechter. De student Renn, die den diefstal heeft gepleegd 111 een wapenmagazijn, is door den politierechter veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf. Deze diefstal houdt verband met de ongeregeldheden, welke Maandag hebben plaats gehad. 80 Arrestaties te Koningsbergen. De toestand te Koningsbergen is volkomen rustig. Bereden Schupo, voorzien van karabijnen, trekken door de straten der stad zonder dat het tot botsingen of oploopen komt. De politie is druk bezig met het onderzoek naar de incidenten van Maandag. Er melden zich steeds weer nieuwe getuigen aan, terwijl voortdurend arrestaties plaats hebben. Het aantal in hechtenis gestelde personen bedraagt thans 80. De politie is uiterst spaarzaam met het verstrekken van inlichtingen. Het schijnt dat de toestand weer volkomen normaal is. Von Papen met verlof. Rijkskanselier Von Papen is Dinsdag met verlof uit Berlijn vertrokken. Begin volgende week zal hij te Berlijn terug zijn. Ook de minister voor de Riiksweer is voor enkele dagen uitstedig. Te Berlijn blijven Von Gayl en Von Neurath. Politieke onderhandelingen, welke in verband met het resultaat der Rijksdagverkiezingen moeten worden gevoerd, zullen derhalve op zijn vroegst begin of midden volgende week kunnen plaats vinden, voor zoover de partijen zulks noodig achten. In kringen der Rijksregeering staat men op het standpunt dat de Rijksregeering zelf geen aanleiding ziet een nieuwe noodverordening of een mutatie in het kabinet door te voeren als gevolg van den verkiezingsuitslag. Polen. Het vlagincideni te Warschau. Officieel wordt medegedeeld: De Poolsche gezant heeft gistermiddag een bezoek gebracht aan den rijksminister van buitenlandsche zaken wien hij de lezing zijner regeering gaf nopens het vlagmcident van ol Juli jl. te Warschau. De rijksminister van buitenlandsche zaken heeft den gezant medegedeeld, dat hij een protest mzake het optreden van den zaakgelastigde moet afwijzen. De aangelegenheid is op grond van de mededeelingen van den zaakgelastigde reeds onderzocht. Zijn optreden is volgens volkenrechtelijk gebruik volkomen gerechtvaardigd geweest. Amerika. Washington aanvaardt uitnoodiging economische wereldconferentie. De Amèrikaaijsche regeering heeft de uitnoodiging voor de economische wereldconferentie aangenomen. De plaats en het tijdstip van samenkomst der conferentie zijn nog niet vastgesteld. Men verwacht echter, dat de conferentie 111 October in Londen zal plaats vinden. De aanvaarding dier uitnoodiging is geschied onder voorwaarde, dat de oorlogsschulden, db herstelkwestie en de tarievenkwestie niet zouden worden behandeld. Daarentegen zal wel de zilverkwestie op de agenda der conferentie staan. Aanval der opstandelingen op Rio de Janeiro ? De opstandelingen van den staat Sao Paulo hebben bij Itara een groot offensief ingezet tegen de regeermgstroepen. Zij kondigen aan dat zij Rio de Janeiro willen bezetten en den president willen afzetten. Leven en eigendommen der buitenlanders zullen worden ontzien. Portugal. Het stoffelhk overschot van Don Manuel te Lissabon. Toen de Britsche kruiser Concord met aan boord het stoffelijk overschot van den vroegeren koning van Portugal Dom Manoel gisteren de Taag opvoer, werd het verwelkomd door een escorte Portugeesche watervliegtuigen en twee Portugeesche oorlogsschepen. Er werden 21 saluutschoten gelost. Oostenrijk. Het overlijden van dr. Seipel. In verband met het overlijden van dr. Seipel heeft rijkskanselier Von Papen een condoleantietelegram gezonden aan bondskanselier Dollfuss, die van den Duitschen minister van buitenlandsche zaken eveneens een sympathiebetuiging heeft ontvangen. Sympathiebetuiging van Hindenburg. Rijkspresident Von Hindenburg heeft den Oostenrijkschen bondspresident ter gelegenheid van het overlijden van den vroegeren bonds kanselier dr. Seipel telegrafisch zijn deelneming betuigd. De motie van wantrouwen tegen da regeering, Bij staking van stemmen ver» worpen. De Oostenrijksche Nationale Raad heeft Dinsdagmiddag de door de Groot-Duitschers ingediende motie van wantrouwen tegen de regeering met 81 tegen 81 stemmen, derhalve bij staking van stemmen, verworpen. De regeeringsineerderheid had alle afgevaardigden doen verschijnen. Ook voor den zoo juist overleden dr. Seipel was reeds een plaatsvervanger aanwezig. De middagzitting van den Nationalen Raad begon met een plechtigheid ter herdenking van dr. Seipel. De president dr. Renner hield de gedachtenisrede. Renner schetste dr. Seipel als een voorbeeldig staatsman en een voorbeeldig partijleider wiens naam door alle tijden heen zal voortleven. Na een korte pauze werd het debat over het verdrag van Lausanne voortgezet. Van Groot-Duitsche zijde werd er bij de regeering op aangedrongen haar standpunt te bepalen nopens de aanvallen van afgevaardigde Kunschak. Bondskanselier dr. Dollfuss antwoordde'dat hij de uiteenzetting van Kunschak noch heeft begrepen, noch te verstaan is gegeven, dat de rijksregeering afgezanten naar Oostenrijk zou hebben gezonden. China. ftlandsjoerije krijgt geen waarnemer bij de Voikenbond, De Mandsjoeko heeft medegedeeld, dat onlangs een Amerikaan benoemd is om als adviseur der regeering naar Genève te worden gezonden, waar hij als waarnemer van Mandsjoerije de a.s. Volkenbondsvergadering zal bijwonen. Verschillende aanvallen op stations. Door vrijwilligers. Gistermorgen hebben Marandeis, het z .g. vrijwilligerscorps vormende, dat naar het schijnt onder bevel staat van Chang Hsie Liang op verschillende stations iangs den Zuid-Mandsjoerijschen spoorweg aanvallen gedaan. De vrijwilligers opereerden in groepen van 100 tot 300 personen, doch de Japansche garnizoenen slaagden er in den vijand te verdrijven. Te Moelitoe is de stationchef, ontvoerd. Generaai Ma leeft! De door het Japansche hoofdkwartier te Moekden verspreide mededeeling dat generaal Ma Tsjang Tsjang in den strijd met Japansche troepen zou zijn gedood, wordt door de Chineesche regeering tegengesproken. Generaal Ma heeft de Chineesche regeering draadloos medegedeeld, dat hij als te voren het opperbevel voert over de Chineesche troepen in Mandsjoerije. --- Feuilleton Fortinbras' Toovermacht. naar het Engelsch van WillLam Locke door J. E. d. B. K. 45 -)(Beide mannen stonden tegelijkertijd op, zich verheugende vrij te zijn. Ze gingen uit, namen de eerste de beste bus en traden een restaurant binnen, dicht bij de Rue St. Jacques. — Mon vieux Daniël, zei Bigourdin, toen beiden gezeten waren, vertel me nu eens eerlijk, want ik begrijp het niet, hoe kom je in dezen ellendigen toestand? Fortinbras glimlachte droevig. — Je verdient weinig met van het 1' lansch in het Engelsch te vertalen en geluk te bezorgen aan de jeugd. — Maar — Bigourdin aarzelde — je hebt toch ook andere bronnen van inkomsten, wel niet veel opleverend, maar toch altijd iets. Wat bedoel je? vroeg Fortinbras. Je weet dat Cecile in vijf jaar haar bruidschat heeft verteerd en een massa schulden heeft gemaakt. Alles, wat ik bezat, maakte ik te gelde om niet in de gevangenis te komen. Van haar vader heeft ze niets geërfd. We moesten dus leven van mijn wisselvallige verdiensten. bigourdin, met beide armen op de tatel leunende, wreef over zijn stoppelig tiaar, terwijl hij Fortinbras steeds aankeek. — Sinds die rampspoedige gebeurtenis, ® e n je naar Frankrijk terugkeerde, heeft ■ ccne toch haar eigen inkomen gehad, j Gaspnrd, je droomt. Waar zou dat «ifeomen vandaan zijn gekomen?, _ — Van mij, parbleu! (voor den drommel) riep Bigourdin. Ik heb altijd mijns vaders testament onrechtvaardig gevonden. Cecile had haar deel moeten hebben. Toen ik dacht, dat zij tijstand noodig had, heb ik met zijn zaakwaarnemer afgesproken, met Maitre Dupuy, 33, Rue des Augustins. om haar jaarlijks vijfduizend francs in maandelijksche termijnen uit te betalen en ik weet — sacrebleu — dat liet uitbetaald is. Fortinbras leunde nu ook met beide armen op de tafel en beide mannen zagen elkaar recht in de oogen. — Ik weet er absoluut niets van. Elke stuiver, die Cecile bezit, heb ik haar gegeven. — 't Is afschuwelijk om zoo te moeten spreken, zei Bigourdin,■ maar zondergeld kan men zich niet te buiten gaan aan sterken drank. Waar kreeg ze die? — Daar zijn alcoholica, onbekend in het Hótel des Grottes, die men voor weinig geld koopen kan. En om dat beetje geld te krijgen, verpandde zij de beddelakens. — Nom de Dieu (wel goede Hemel) zei Bigourdin. Het was een ellendig middagmaal, dat in somber zwijgen werd genuttigd. Toen het voorbij was, gingen zij* naar het kantoor van Maitre Dupuy. Zij vonden alles in orde. Gedurende de laatste jaren had Madame Fortinbras maandelijks de som ontvangen van vierhonderd en zestien francs, vijf en zestig centimes. Zij was het geld zelf komen halen. Maitre Dupuy herinnerde zich zijn eerste onderhoud met haar. Ze had hem ten strengste verboden het geld naar haar woning te zenden, uit vrees dat het in handen van haar echtgenoot zou vallen. Hij betreurde het ten zeerste, dat hij deze verklaring in tegenwoordigheid van Monsieur Fortinbras moest afleggen, maar zóó waren de leiten. v 1 t — Dat stemt overeén met wat ik je vertelde, zei Fortinbras. ■' ; *i • ? —, 1 i . k LJÉ. — Ik heb nooit aan je woorden getwijfeld, zei Bigourdin. en dat is bewezen. Maar wat kan zij gedaan hebben met al dat geld ? \ Dat was geheimzinnig. Zij keerden terug naar de Rue Maugrabine. Onderweg vroeg Fotrtinhras: ' — Waaru hij verkoupen en hij zou ergens een gemeubileerde kamer huren tusschen de schoorsteenen. Bigourdin nam zijn glaasje Armagnac op, maar hij vergat te drinken en zette het weer neer. — Wat ik je nu ga zeggen, zei hij zal je erg cynisch voorkomen, doch het is alleen maar gezond verstand. Je moet de Rue Maugrabine niet verlaten, vóór je gezocht hebt in alle hoeken en gaten, elke doos, alk kleedmgstuk, elk meubel moet je onderzoeken. — Zoeken? Waarnaar? — Naar de kleine spaarduitjes van Cécile, zei Bigourdin. I Fortinbras maakte een afwerend gebaar. Zijn instinct kwam hiertegen op. — Onmogelijk, zei hij. Bigourdin hield vol. — Ofschoon je lang in het land hebt gewoond en zelfs getrouwd bent geweest met een Fransche vrouw, weet je niet zoo goed als ik, die het in mijn aderen heb! waartoe het Fransche boerenbloed instaat is ,waar het geld betreft. Het is onmogelijk zooals je mij getoond hebt, dat Cécile jaarlijks vufduizend francs zou verteerd hebben. Je hebt je zelf overtuigd, dat zij het geld ontvangen heeft. Wat heelt ze er mede gedaan? Hij leunde over de tafel en mét zijn langen wijsvinger tikte hij Fortinbras op den schouder. Ze heeft liet verborgen, 't Is daar, in de Rue Maugrabine. : Fortinbras schudde zijn leeuwenhoofd. Het was bespottelijk. In vroegere dagen, toen ze geld had, had ze het toen niet ro ekeloos uitgegeven ? Bigourdin stemde toe. — Maar daarop, zei hij, kwam de tegenspoed, armoede. Heb je toen geen verandering bij haar opgemerkt in haar gewoonten, haar karakter? We hebben er natuurlijk dikwijls over gesproken. De uiterlijkheden van de bourgeoise verdwenen en de paysanne hernam haar rechten. Gedurende vele jaren heeft mijn vader de moeder van mijn moeder onderhouden, een boerin uit La Beauce, die voorwendde geen stuiver te bezitten. Toen ze gestorven was, vonden ze haar matras opgevuld, als het ware, met een klein fortuin. Het bloed van grand' mère JJidier stroomde door de aderen van Cécile. En Cécile, evenals iedereen in de familie wist van de erfenis van grand' mère Didier. 1 Alles, wat bij Fortinbras in halve vergetelheid was geraakt, begraven onder de indrukken van latere jaren, kwam weer in protest. Zijn liefderijk verzorgde kinderjaren, zijn vredig leven in Engeland, zijn eerzaam anglo-indische vader, generaalma joor Fortinbras, die 's morgens en 's avonds alle bedienden vereenigde voor gebed en bijbellezing, zijn schooljaren Winchester, met haar mooie traditie, alles, wat — zooals de Engelschen dat verstaan — een gentleman maakt. . . (Wordt vervolo&J ---