NEGENMOGENDHEDEN VERSUS TOKIO. Zullen er maatregelen ten gunste van China genomen worden? HET ANTWOORD OP DE JAPANSCHE WEIGERING. Zaterdag is de Negenmogendhedenconferentie in geheime zitting bijeengekomen. Volgens het D. N. B. verluidt, dat men het in beginsel eens geworden is over bepaalde maatregelen te gunste van China, in het bijzonder wat betreft de levering van wapens en munitie en het verleenen van credieten. De steunverleening zou door ieder land afzonderlijk op eigen verantwoording geschieden. Op verlangen van Frankrijk worden echter regelingen getroffen, voor wederzijdsche hulpverleening voor het geval deze actie tot incidenten zou leiden. Havas meldt, dat de verklaring:, waarbij de conferentie heden kennis zal nemen van het Japansche antwoord, in groote lijnen zal steunen op de redevoeringen van Norman Davis, Eden en Delbos. Nadat de verklaring besproken zal zijn en in het ontwerp wellicht eenige wijzigingen gebracht zullen zijn, zal zij uiting geven aan het standpunt der conferentie. Zij zal het betreuren, dat Japan blijft weigeren aan een gedachtenwisseling nede te werken en den nadruk leggen p de verschillen tusschen de Japansche opvatting en die der andere mogendheden. Zij zal verder melding maken van de door den internationalen handel geleden verliezen en van de verontwaardiging en den afschuw in de wereld gewekt. .' In tegenstelling tot de Japansche opvatting, dat het conflict slechts de beide strijdende landen aangaat, zal de verklaring zeggen, dat het conflict een schending van het verdrag van Washington van 1922 en van het Briand-Kelloggverdrag beteekent. Ten slotte zal de conferentie in haar verklaring haar diensten blijven aanbieden en een toespeling maken op de gemeenschappelijke houding, die mogelijk in overweging genomen zou kunnen worden. Italië doet niet mee. Algemeen is men in kringen der conferentie van opvatting, dat de Italiaansche gedelegeerde zich er van zal onthouden, na een korte principieele verklaring te hebben afgelegd, goedkeuring te hechten aan den Zaterdagmiddag opgestelden tekst eener verklaring. Daarentegen zouden de andere gedelegeerden o.a. de Scandinavische, van hunne regeeringen machtiging hebben gekregen, goedkeuring te hechten aan de verklaring der mogendheden tegenover het Japansche antwoord. De mogelgkheid van vredesonderhandelingen. Naar verluidt, aldus Domei, is te Tokio geen officieele bevestiging ontvangen van de in de dagbladen verschenen berichten omtrent een wapenstilstand, waartoe generaal Matsoei, de Japansche opperbevelhebber in het gebied van Sjanghai, plannen zou hebben. Het is ondenkbaar, dat Matsoei een wapenstilstand zou sluiten zonder het departement in Tokio te raadplegen. In verband hiermede verluidt verder, dat geen wijziging is ontstaan in de politiek van Japan ten opzichte van het Chineesch-Japansche conflict, bestaande in aandringen op rechtstreeksche onderhandelingen met China als den besten weg om de kwestie op te lossen. In het buitenland wordt veel gesproken over een zgn. bemiddeling tusschen China en Japan. Chineesche officieele kringen verklaren echter, dat men voort moet gaan met de politiek van afwachten, hoewel de snelle ontwikkeling van den toestand in centraal-China den betrokken mogendheden aanleiding zou kunnen geven stappen te doen bij China en Japan, ten einde de beide landen tot elkander te brengen. Wanneer China werkelijk zijn opvattingen wijzigt en onderhandelingen aangaat met Japan, is naar verluidt, de Japansche regeering bereid in principe daarop te antwoorden. Wanneer derhalve een mogendheid er prijs op stelt haar diensten aan te^ bieden, verklaren Japansche officieele kringen, dat die mogendheden dan eerst China moet aanraden zijn houding te herzien. ' --- STADSNIEUWS. Lichamelijke Opvoeding. DE VEREENIGING BESTAAT 25 JAAR. Zaterdag 13 November j. 1., bestond de Delftsche Vereeniging voor Lichamelijke Opvoeding 25 jaar. Ter gelegenheid daarvan is een keurig uitgevoerd herdenkingsboekje uitgegeven met tal van bijzonderheden over de vereeniging en geïllustreerd met verscheidene foto's. De oprichting. Aan de jubileum-uitgave ontleenen wij, dat de vereeniging haar ontstaan te danken heeft aan het in de tweede helft van 1912 samenkomen van twee pogingen, die elkaar moesten steunen, om tot een goede uitkomst te geraken. In de vereenigingen „Maatschappelijk Belangen" en Pro Juventute" was de noodzakelijkheid ter sprake gebracht, in de behoefte aan openbaar speelterrein te voorzien, waarover de heer jhr. M. J. de Bosch Kemper, c.i., ijverde, terwijl de heer Kok, gymnastiekleraar, geheel los daarvan reeds eenigen tijd trachtte te geraken tot oprichting van een afdeeling van den Nederlandschen Bond voor Lichamelijke Opvoeding. Er werd een voorloopig comité gevormd, bestaande uit mevr. K. de Kanter—Crommelin, de heeren prof. dr. J. G. Sleeswijk, J. C. van Dijk, H. J. Kolstee, M. de Graaf le Grelle, en de twee bovengenoemde personen. Het najaar van 1912 verliep met het werven van leden, het ontwerpen van statuten en reglement, het onderhandelen met bovengenoemden Bond over de voorwaarden van eventueele aansluiting, en het zorgen voor speelterrein. Met het laatste ging het zeer voorspoedig, aangezien nog voordat de vereeniging was opgericht eenige vermogende ingezetenen, n.1. de heer en mevr. Tutein Nolthenius—Cordes, de heer en mevr. Waller—Vreede, de heer en mevr. Verkade en de heer H. Tutein Nolthenius, een bedrag van ƒ 2500,— voor den aankoop, en van ƒ 1000,— voor de inrichting van een in veiling zijnd pand aan den Geerweg hadden beschikbaar gesteld, dat werd aangekocht om te dienen als kinderspeeltuin. Bovendien werd onderhandeld met de „H.S.M." over de huur van een klein terrein op den hoek Madelaan en Parallelweg, om in te richten tot speelveld voor kleine openluchtspelen. Toen het voorloopig comité met zijn arbeid gereed was, belegde het op 13 November 1912 eene vergadering, waarop de vereeniging werd geconstitueerd, statuten en reglement werden vastgesteld, en een bestuur werd gekozen, waarin door die vergadering alle leden van het voorloopig comité werden benoemd. Bij die oprichting telde de vereeniging een vijftigtal leden, terwijl de jaarlijksche bijdragen reeds ongeveer twee honderd vijftig gulden bedroegen. Het werk van de vereeniging. Het leidend beginsel bij de oprichting was: de noodzaak voor het spelen der kinderen geschikte terreinen open te stellen, en de bevordering van het openluchtspel en van alle niet eenzijdig overdreven lichaamsoefening, om hun zedelijke waarde. Wat het eerste betreft, heeft zij er voor gezorgd, dat reeds kort na de oprichting, aan den Geerweg een eigen speeltuin werd geopend. Verder heeft zij er steeds bij het gemeentebestuur op aangedrongen, dat in alle drukke volkscentra van Delft door de gemeente kinderspeeltuinen werden ingericht. Hieraan is door dit college geleidelijk voldaan, en zijn voor de jeugd achtereenvolgens opengesteld de speeltuinen „Johan Willem Frisostraat", „Raamstraat" en „Brasserskade", en de speelweiden „Parallelweg", „Koningin Emmalaan" en „Oostsingel". Op verzoek van het gemeentebestuur heeft de vereeniging zich gaarne met het beheer en de exploitatie van al deze terreinen belast. Wat het tweede betreft, is zij begonnen op haar eigen terrein aan den Geerweg de kinderen onder leiding te laten spelen. Deze poging is mislukt, omdat het terrein hiervoor te klein bleek. Toen evenwel door den Garnizoenscommandant van Delft het terrein aan de Kogelgieterij en het vóórterrein van de Schietbaan ter beschikking van de vereeniging werden gesteld, de directie van de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek dit deed met haar veld aan den Wateringscheweg, en het terein aan de Madelaan van de „H.S.M." was gehuurd, heeft zij langen tijd de kinderen op die terreinen onder leiding laten spelen. Vele oorzaken hebben tot gevolg gehad, dat in 1917 deze instelling werd opgeheven. Een poging in 1936 aangewend deze taak op de speelweidenn te hervatten is mislukt, omdat van gemeentewege voor dit doel geen gelden konden worden beschikbaar gesteld. Nog zij vermeld, dat in 1918 op verzoek en voor rekening van den Nederlandschen Bond voor Lichamelijke Opvoeding door de vereeniging een kindercursus werd georganiseerd. Doch meer nog wordt er door de vereeniging gedaan. Vanaf de oprichting heeft zij er naar gestreefd, vereenigingen, die niet kapitaalkrachtig waren, aan een sportterrein te helpen. Verder organiseerde zij sport- en schooldagen en richtte zij in 1935 een bureau voor medische sportkeuring op. Vanaf 1936 heeft het speeltuinwerk der vereeniging zich belangrijk uitgebreid, doordat de gemeente toen aan de Koningin Emmalaan en aan den Oostsingel speelweiden heeft geopend, welke aan de vereeniging in beheer en exploitatie werden gegeven. De geldmiddelen. Slechts de eerste vier jaren van haar bestaan heeft de vereeniging nadeelige saldi gehad en daarna gelukkig niet meer. Deels was dit laatste te danken aan den financieelen steun van verschillende zijden verkregen, deels aan zuinig beheer. Dien steun heeft zij reeds vanaf 1914 van de gemeente Delft ontvangen in den vorm van een jaarlijksch subsidie, welke tot 1917 ƒ 400,— heeft bedragen, 1917 op ƒ 500 werd gebracht en wel tot 1934, waarna zij in dat jaar weer werd teruggebracht op ƒ 400. Vanaf 1914 tot 1922 ontving zij ook subsidie van de gemeenten Hof van Delft en Vrijenban en wel van beide ƒ25 per jaar (in 1921 van de eerste ƒ50). Tot 1921 ontving de vereeniging vrijwel ieder jaar giften, waaronder dikwijls zeer belangrrijke. Nadien heeft deze post helaas nooit meer op de verantwoording geprijkt. Verdere bronnen van inkomsten waren de huurbedragen ontvangen voor verhuur van het terrein van de Nederlandsche Gist- en Spiritusfabriek aan den Wateringscheweg, welke dikwijls niet onbelangrijk waren, hoewel daartegenover natuurlijk de uitgaven voor dit terrein stonden, die wel eens hooger waren dan de ontvangsten; en de bijdragen van de leden. Deze laatste zijn in den loop der jaren regelmatig teruggeloopen. Zij bedroegen van ƒ 0,50 tot ƒ 50 per lid per jaar. Thans is het hoogste bedrag nog ƒ 10, zoodat ook hierin helaas van achteruitgang sprake is. In 1918 schonk de vereen, de gemeente een bedrag van ƒ 1400 als bijdrage in de inrichtingskosten van den speeltuin „Raamstraat". In 1922 en 1923 was de vereeniging lid van den ontwikkelingsraad ad r2,50 per jaar. Verder was zij afdeeling van den Nederlandschen Bond voor Lichamelijke Opvoeding (van 1913 tót 1921) en betaalde in 1914, 1915 en 1916 daaraan een bepaald procent van het bedrag, dat zij aan bijdragen van de leden ontving, waardoor telkens een niet onbelangrijke som van de ontvangsten weer wegvloeide. Aan het slot van de jubileum-uitgave spreekt het bestuur de hoop uit, dat vele Delftsche ingezetenen zich gedrongen zullen voelen om het werk van de vereeniging te willen steunen. Beweerde knoeierijen. VOOR HET KANTONGERECHT ALHIER? Naar wij van bevoegde zijde vernemen is het onderzoek naar de beweerde knoeierijen in een oonservenfabriek te Poeldijk in handen gesteld van den rechter- commissaris bij de arrondissementsrechtbank te 's-Gravenhage. Of de zaak voor den kantonrechter te Delft zal worden gebracht, is nog niet beslist. Begin van brand. KINDEREN SPEELDEN MET LUCIFERS. Zaterdag werd de politie gealarmeerd voor een brand op de Buitenwatersloot. Bij aankomst bleek, dat een binnenbrand was ontstaan in pand 37 aldaar, vermoedelijk doordat de kinderen met lucifers hadden gespeeld. Met behulp van een straal op de motorspuit kon het vuur weldra worden gebluscht. zoodat de schade slechts zeer gering is. VERKEERSONGEVALLEN. Zaterdag had in de Phoenixstraat een botsing plaats tusschen een tramwagen van de H. T. M. en een met een paard bespannen melkwagen. De bestuurder van den melkkar en een naast hem zittende jongen bekwamen enkele lichte verwondingen; het paard kreeg geen letsel. Tram en melkwagen werden beschadigd. — Op den hoek van de Phoenixstraat en de Q innen watersloot had een aanrijding tusschen twee auto's plaats. Eenige schade was het gevolg. — Op de Kolk werd een hondje door een auto overreden en ernstig gewond. Door bemiddeling van de vereeniging tot bescherming van dieren werd het naar den dierenarts gebracht. OVERTREDING ARBEIDSWET. Twee banketbakkers die Zondag transportarbeid lieten verrichten, werden deswege bekeurd. Zal Grotius gaan verhuizen? NOG NIET BEKEND WANNEER DIT GEBEUREN ZAL. „Het Vaderland" van gisterochtend meldde: „In den ledigen hoek ten Noorden van den tuin der Nieuwe Kerk te Delft, zal, gelijk bekend, v. d. Kloot Meyburg, de restaurateur der kerk, een consistoriekamer bouwen. Ze zal aan de Marktzijde een vrijwel gesloten topgevel hebben en voor dezen gevel zal het standbeeld voor Hugo de Groot, dat nu vrij op de markt staat, geplaatst worden." * * * Van officieele zijde vernemen wij, naar aanleiding van dit bericht, dat er reeds geruimen tijd het plan bestaat om het standbeeld van Hugo de Groot te verplaatsen. Er is echter absoluut niets van bekend of deze verplaatsing in de naaste toekomst zal geschieden. VERNIELING. De los-werkman N., die zich schuldig maakte aan vernieling, werd aangehouden en ter nadere^verantwoording naar het bureau van politie overgebracht. DELFTSCHE CHEMISCHE KRING. Voor den Delftschen Chemischen Kring zal prof. dr. B. C. P. Jansen, van Amsterdam, morgenavond oim 8 uur in het laboratorium voor Analytische Scheikunde, een voordracht houden over: Nieuwere onderzoekingen over vitamines. --- DR. EUWE WINT DE ZEVENTIENDE PARTIJ. Achterstand thans 2 punten. Naar dr. Euwe ons mededeelt, heeft dr. Aljechin hem hedenochtend doen weten, dat hij de partij welke gisteravond is afgebroken en waarin hij 3 pionnen achter stond, opgeeft. De stand is thans: Aljechin 9% punt, met 6 gewonnen partijen. Euwe 7% punt, met 4 gewonnen partijen. 7 partijen zijn in remise geëindigd. De 18de partij begint morgenavond, 16 November, om half zeven, in den Haagschen Dierentuin. Dr. M. EUWE. --- Het belangrijkste nieuws. Buitenland: De Chineesch-Japansche oorlog. Antwoord aan Japan door de mogendheden te Brussel opgesteld. Er is sprake van bepaalde maatregelen ten gunste van China. Nieuwe Japansche troepenlandingen bij Sjanghai. Soetsjau bedreigd. Tweede blad, pag. 2 Eerste blad, pag. 3 Het a.s. bezoek van Halifax aan Duitschland. Engelsch-Duitsche perspolemiek. Tweede blad, pag. 2 Rechtsche aanval bij Madrid afgeslagen. Anti-rechtsche actie te Tetoean. Tweede blad, pag. 2 Kabinetscrisis in Roemenië nog niet 1 gelost. Tweede blad, pag. 2 Binnenland: Voorloopig verslag Begrootingen Waterstaat en Verkeersfonds. Tweede blad, pag. 3 Verschillende ernstige verkeersongevallen (Gem. N. en L.B.). Eerste blad, pag. 3 Tweede blad, pag. 4 Engelsch s.s. bij het lichtschip „Wandelaar" vergaan. Een doode (Gem.N.). Tweede blad, pag. 4 Euwe wint de zeventiende partij om het wereldkampioenschap schaken (Schaken). Sportblad, pag. 2 Eerste blad, pag. 1 --- Dit nummer bestaat uit drie bladen. WEERBERICHT. Telegrafisch weerbericht naar waarnemingen verricht in den morgen van 15 November. Hoogste stand 767.3 te Valentia. Laagste stand 747.3 te Vardö. Nog guur weer. Verwachting: Meest matige Noordwestelijke tot Zuidwestelijke wind, gedeeltelijk bewolkt tot betrokken, tijdelijk regen, weinig verandering in temperatuur. Buitenlandsch weeroverzicht. Het luchtdrukverval verandert in details, doch blijft in hoofdtrekken dezelfde. Een lang gerekt gebied van hoogen luchtdruk, dat van den Oceaan ten Zuiden van IJsland over midden-Frankrijk tot Zuidoost-Europa reikt, vormt de stijging tusschen een gebied van. lagen luchtdruk in het Noordoosten en een tweede in het Westen. In het eerste heerscht groote koude. In het binnenland van Zweden vriest het streng en in Oost-Duitschland en in de Baltische staten valt sneeuw. In het tweede is het daarentegen zeer warm en in Portugal heerschen zomertemperaturen. Sarna in Zweden meldt min 19 graden en Lisabon plus 19 graden. In ons land blijft de wind tusschen Noord en West en krimpt tijdens de regenbuien naar Zuidwest. Kleine daal- en stijggebieden van den luchtdruk, die langs den rand van het gebied van hoogen luchtdruk trekt, geeft periodiek aanleiding tot regen en opklaringen. In het gebied van hoogen luchtdruk zelf valt geen regen en het weer is er mooi en windstil, met in den nacht vorst in in den ochtend nevel. In de Alpen is het zeer koud (Saentis min 13 graden, Jungfraujoch min 16 graden). Er waait om de toppen een krachtige storm uit Noordwest. Er zijn nog geen aanwijzingen, dat het weertype zal veranderen en het gure weer zal in de eerste etmalen nog aanhouden. Zon en maan. Dinsdag 16 November. Zon, op 7.24, onder 4.05. Maan op n.m. 2.51, onder v.m. 4.46. Prachtig filmwerk over Bali. VERTOONING VOOR FILMSTUDIE-KRING Er zijn verscheidene films met bijzondere cultureele en artistieke waarden, welke vrijwel nimmer in de gewone bioscoopprogramma's worden gedraaid, omdat zij het groote publiek niet zouden trekken en de vertoo'ïiing dus voor de theater-directies te riskant xou zijn. Aangezien er echter toch tal van personen zijn, die in dergelijke films belang stellen, is kort geleden te 's-Gravenhage opgericht een Filmstudie-kring, welke zich ten doel stelt in de,voornaamste plaatsen van ons land afdeelin,gen te stichten en daar op Zondag, na 12 uur —^ de eenige tijd waarop een bioscooptheater beschikbaar is — een voorstelling te geven. ■ Zoo is gisteren een Delftsche afdeeling opgericht en wel met een vertooning van de film „Bali, het eiland der demonen" in het Delfia-Theater. Bijzonder groot was de belangstelling dezen eersten keer niet, doch we gelooven zeker, dat het in het vervolg drukker zal zijn, want deze eerste voorstelling heeft een Bitstekenden indruk gemaakt. „Bali, het eiland der demonen", is een uitzonderlijke film en wel in hoofdzaak omdat we hierin een samenkomen vinden van de cultureele- en de speelfilm. Zij is opgenomen met toestemming van een inlandschen vorst en bedoelt een weergave te zijn van het leven der bewoners van het eiland Bali;- hun zeden en gewoonten, doch bovenal van hun voorstellingen van onzichtbare machten. De medespelenden in de film zijn de dorpsbewoners in hun aïledaagsche gedaante en er is niets gedaan om „het mooier te maken dan het is". Wat in de film behandeld wordt is een gewone geschiedenis, zooals er daar misschien tallooze in de dorpen gebeuren. Er is een oude afgeleefde vrouw die den naam van heks heeft en die een verbond heeft gesloten met den god van den dood. Wanneer dan ook in het dorp de pest uitbreekt is de heks vanzelfsprekend de schuldige en de priester moet komen om redding te brengen. Er moet gewijd water uit den oerwoudtempel warden gehaald, jonge gewijde meisjes moeten den droomdans uitvoeren en er moeten offers worden gebracht. Dit alles wordt in deze film op een eenvoudige, doch daardoor juist treffende wijze, tot uitbeelding gebracht. Van begin tot einde kan men genieten van de buitengewoon knappe opnamen, van het mooie natuurlijke spel en van de uitstekende regie. Men leeft gedurende de vertooning als het ware in het verre Bali en voelt er de angst van de menschen voor de demonen mee. Vooral de scènes van het verdrijven der booze geesten zijn van een dikwijls indrukwekkend karakter. Men ziet hoe de vrouwen en mannen bij hun eentonig gezang in extase- raken en de droomranseresjes, geheel in trance, haar vreemde dansen uitvoeren. Werkelijk, deze film is in alle opzichten prachtig, zeker niet het minst door de voortreffelijke opnamen van de machtige en rijke tropische natuur. Arbei der s-Muziekvereeni ging „Crescendo". RECEFTIE BIJ HET ZEVENDE LUSTRUM. In de feestelijk versierde zaal van „Ons Huis" werd gistermiddag een druk bezochte receptie gehouden ter gelegenheid van het 35-jarig bestaan van de Arbeiders Muziekvereeniging „Crescendo" (directeur de heer R. J. van Seuren Sr.). Bij den aanvang van de receptie gaf de voorzitter van de vereeniging, de heer A. Hoogervorst, eeii overzicht van' hetgeen in de afgeloopen jaren is gebeurd, waarna er gelegenheid werd geboden om het bestuur te complimenteeren. met dit zevende lustrum. Tal van personen kwamen achtereenvolgens voor de bestuurstafel om hun gelukwenschen aan te bieden. De eerste was de voorzitter van den Nederlandschen , Bond van Arbeidersmuziekvereenigingen de heer J. Rogoor, die erop wees welk een belangrijke rol de vereeniging in de arbeidersbeweging speelt. De heer A. Goosen sprak namens de vereeniging „Volkshuisvesting" en dankte voor de medewerking welke hij steeds van de zijde van „Crescendo" heeft mogen ondervinden. Als blijk van waardeering overhandigde hij een geschenk onder couvert. De heer J. A. Lausberg voerde het woord uit naam van den Delftschen Bestuurdersbond en constateerde, dat de sympathie, welke de Delftsche arbeidersbeweging voor de jubileerende vereeniging heeft, zeer groot is. Ook hij bood een enveloppe met inhoud aan. Vervolgens werd nog gesproken door mevr. Bonthuis namens de s.d. Vrouwenclub, Ploos van Amstel, uit naam van „Ons Huis", 't Hart als vertegenwoordiger van de afd. Delft van den Ned. Metaalbewerkersbond, Jan v. d. Engel, voorzitter van „Multatuli", Maurits, afgevaardigde van den Ned. Bond van Fabrieksarbeiders, afd. Delft, v. d. Windt namens de afd. Delft van den Ned. Arb. Sportbond, Lammers uit naam van de plaatselijke afdeeling van den Alg. Ned. Bond van Handels- en Kantoorbedienden, Tim, voorzitter van de S.D.A.P. afd. Delft, Vaij Nierop, uit naam van de donateurs en tenslotte een afgevaardigde van „Crescendo'' te Schiedam en een der leden van de jubileum-commissie. Enveloppen met inhoud werden aangeboden door: de Vrouwenclub, Metaalbewerkersbond, Fabrieksarbeidersbend, Bond van Handels- en Kantoorbedienden, S.D.A.P., en jubileumcommissie. „Multatuli" bood een muziekwerk aan, evenals „Crescendo" Schiedam en de Sportbond. Het bestuur van.„Ons Huis" had de versiering van de zaal aangeboden. Van verscheidene yereenigingen en organisaties waren, er, bloemen en schriftelijke gelukwenschen. ' >> Kromme Lindert". OPVOERING DOOR DE „JONGE SPELERS'' VOOR HET INSTITUUT VOOR ARBEIDERSONTWIKKELING. De Kunstkring Delft van het Instituut voor Arbeiders-Ontwikkeling heeft Zaterdagavond bet seizoen geopend met de opvoering van het tooneelspel in 5 bedrijven „Kromme Lindert", een bewerking van den bekenden roman van A. M. de Jong, „De martelgang van Kromme Lindert". De Jong is niet alleen een van onze meest productieve schrijvers, wiens werk zich over het algemeen op een hoog litterair peil beweegt, doch bovendien behoort hij tot de weinige gelukkigen, die hun oeuvre ook in anderen dan litterairen vorm hebben zien verschijnen. De tendenz, die aan zijn romans ten grondslag ligt, zal daaraan niet vreemd zijn geweest, maar daartegenover staat, dat De Jong zulk een veelzijdig talent is, dat met betrekkelijk eenvoudige middelen een groot deel van zijn werk, voor tooneel en film rijp gemaakt kon worden. Er ligt in de romans van De Jong een zekere lijn, en ieder, die de Merijntje-cyclus gelezen heeft, zal dit zijn opgevallen. Het eerste deel „Het verraad", dat o.i. uit litterair oogpunt bezien het beste is, was niet veel meer dan een, zij het uitstekende, schildering van een dorpsmilieu, waarin de botsing tusschen conservatisme en traditie-geloof en de moderne opvattingen, fel gerealiseerd was. En daarom kon het als tooneelstuk ook op de „burgerlijke" planken furore maken. Met „Kromme Lindert" is het een ander geval. Het is een zuiver tendenz stuk, waarin de dingen bij hun naam genoemd worden. De schrijver en ook de spelers nemen geen blad voor den mond, zij verhelen niets, bezigen geen euphemismen, maar drukken zich uit in de taal, zooals die op de dorpen en in die milieu's gesproken wordt. Het moge vreemd schijnen, maar juist die platte, ruwe taal draagt het stuk, geeft er relief aan en voert ons beter in tot de mentaliteit van die Brabantsche vrijbuiters, dan elk ander uitdrukkingsmiddel. Zij is a.h.w. het medium, waardoor wij die menschen leeren verstaan. Daartegenover staat echter dat „Kromme Lindert" nooit een salonstuk zal worden, de elementen waaruit het is opgebouwd, en de wijze waarop men zich van de diverse expressiemiddelen bedient, verhinderen zulks ten eenenmale. Daarom is het goed, dat het Instituut dit, op zich zelf uitnemende stuk, vol schrijnende realiteit, in zijn kring heeft doen opvoeren. En het gezelschap, dat de opvoering voor zijn rekening nam, „De Jonge Spelers", heeft van dit stuk een prachtige uitbeelding gegeven. ,De Jonge Spelers" treden in de tooneelwereld niet zoo op den voorgrond, omdat zij „roode" acteurs en actrices zijn. Maar er zijn in de andere gezelschappen artisten te over, die het tegen deze menschen nimmer kunnen opnemen. Daar was allereerst Anton Burgdorffer als Kromme Lindert. Deze prachtige acteur heeft van den lichamelijk onvolwaardige, wiens minderwaardigheidscomplex als een noodlot op hem drukt, een ontroerende uitbeelding gegeven. Bijzonder suggestief was de scène, waarin hij door een paroxistische woede-aanval overmeesterd wordt. Jan Seves, als „Den Breje" was een forsche robuste figuur, hij wist in zijn spel de haat, machtelooze woede en het wantrouwen tot in details weer te geven. Voorts noemen wij Nelly Ërnst als Anneke, Marie Meunier ais vrouw van Tilburg. Ook over het spel van deze dames zou men moeilijk anders dan in den overtreffenden trap kunnen spreken. De bijrollen werden gespeeld door Jan Lemaire (de Puit), Ben Groeneveld (Karei) en Gerrit Lindenberg (als de Vleugel en de veldwachter). Bepaalde uitblinkers, in dien zin, dat zij boven de anderen uitstaken, zouden wij niet kunnen noemen. Zij allen, zonder uitzondering, hebben het beste en het mooiste in hun spel gelegd, dat zij konden geven. Het Instituut zal dan ook met groote voldoening op deze avond kunnen terugzien. Voor de opvoering een aanvang nam, heeft de heer Warffemius een uiteenzetting gegeven van het doel van het instituut en het karakter van het optredende gezelschap. FRAAI ZANGSUCCES. Op het Zaterdag j.I. gehouden Groot Nationaal Concours te' Overschie, behaalde de Gem. Zangv. „Apollo", onder leiding van dèn heer G. F. J. Lamers, den lsten prijs in de afdeeling Uitmuntendheid. Deze prijs j werd behaald met 347 punten. Tevens werd de directeursprijs met algemeene stemmen toegekend aan den heer G. R J. Lamërs. ' Rem. Ger. Gemeente. AANTREKKELIJKE BAZAR. Met de nadering van den winter is de tijd aangebroken voor het houden van bazars. De eene instelling na de andere zal weer trachten zoo goed mogelijk voor den dag te komen, opdat de bezoekers (sters) tevreden zullen zijn en als het ware tot koopen gedwongen worden. Want dat is toch de hoofdzaak: er moet geld in het laadje komen en een aantrekkelijke bazar is het juiste middel om de dubbeltjes en kwartjes uit de zakken van het publiek, op een plezierige manier, over te hevelen in de kas, die gesterkt dient te worden. De rij van instellingen, die bazars gaan houden, wordt geopend door de Remonstr. Geref. Gemeente, met een bazar in de consistoriekamer, Oude Delft 102, welke morgenmiddag om 2 uur door ds. G. J. W. Oldeman zal worden geopend. Evenals de vorige jaren hebben de dames, die „er zich voorspannen", haar best gedaan om deze bazar zoo mooi en zoo gezellig mogelijk te doen zijn en onze indruk is, dat zij daarin volkomen geslaagd zijn. De kamer is met groen versierd en voor de stands is een nieuwe, warm getinte, bekleeding gebruikt. De voornaamste plaats wordt ingenomen door een prachtige collectie handwerken, welke ervan getuigt dat er door de vrouwelijke gemeenteleden hard en met liefde gewerkt is. De bezoeksters in het bijzonder zullen de waarde van dezen stand met zijn kleeden en hfeedjes, kussens en kindergoed, ongetwijfeld juist weten te schatten en er vast en zeker het noodige aantreffen, dat zij gaarne wenschen te koopen. Voorts zijn er voor den verkoop verscheidene huishoudelijke artikelen en Delftsch aardewerk bestemd. En dan is er vanzelfsprekend voor het amusement zorg gedragen. Men treft er de noodige gezellige attracties aan, zooals het rad van 't avontuur, vogelpik, Russisch biljart en een tambola zonder nieten. Tenslotte worden tal van voorwerpen, zooals spreiën, kleeden en poppen verloot. De bazar zal geopend zijn morgen, Dinsdag, van 2 tot 5 uur, Woensdag van 2—5 en 8—10 uur en Donderdag van 2—5 en 8—10 uur. Woensdagavond zal er muziek zijn en zullen er enkele voordrachtjes worden gedaan. Donderdagavond is de „uitverkoop", welke echter niets met de wet op de uitverkoopen te maken heeft. Er is dus alle reden om te verwachten, dat deze bazar bij het publiek in den smaak zal vallen en dat er aan het bestelde doel zal worden beantwoord. KOMEN EN GAAN. . In het tijdvak van 4 t/m. 10 November hebben zich in Delft gevestigd: J. v. Deuren den Hollander, dienstb., Tulpstraat 34, van Willemstad; J. H. de Wolf, operateur-mont., Oosteinde 215, van Eindhoven; I. Hage, teekenaar, Kanaalstraat 9, van Den Haag; W. Vreeken en vrouw, zaadhandelaar, Frans v. d. Puttestraat 22, van Dordrecht; H. E. Boer en vrouw, kuiper, Jac. Catsstraat 37, van Gdynia (Polen); P. H. Jongeneelen en gezin, fabrieksarbeider, Anna Boogerd 26, van Rijswijk; M. v. Holten en gezin, ink. Lijmfabr., Fabritiusstraat 20, van Rotterdam; I. Jumelet en vrouw, z.b., Joh. de Wittstraat 26, van Goes; P. A. de Wijer en gez., glasblazer, Rozenstraat 26, van Asperen; K. v. d. Bos en vrouw, tuinder, Kanaalweg 25, van Schipluiden; Raden M. Soedjono, student, Oostsingel 126, van Japara (Java); E. H. Wulkan, vol. Reineveld, Hugo de Grootstraat 163, van Weenen (O.); C. A. Ruempol, leerl. gym., Phoenixstraat 39, van Rotterdam; H E. Reintjes, student, Oude Delft 164, van Voorburg; F. D. Calisch, student, v. Leeuwenhoeksingel 28, van Heemstede; I. v. d. Waal, z.b., Harmenkokslaan 5, van Kethel en Spaland; P. B. v. d. Kruk, fotograaf, Pieterstraat 12, van Tilburg; A. de Jong, z.b., Oostsingel 164, van IJsselmonde; A. C. M. Karskens, religieuse, Oude Delft 203, van Heiloo; C. M. Amesz, verpleegster, Koornmarkt 64, van Den Haag; H. G. Post, dienstb., Koornmarkt 64, van Den Haag; M. v. d. Werf en vrouw, kleermaker, v. Bossestraat 88, van Rotterdam; J. Snijder en gezin, veer- en kapokarb., Verwersdijk 20, van Voorburg; M. E. Broerse, Hoornschekade 11, van Maartensdijk; N. Broerse, Hoornschekade 11, van Maartensdijk. In hetzelfde tijdvak hebben Delft verlaten: W. M. Bos, dienstb., Kloosterkade 55, naar Eindhoven, Ruurlostraat 35; E. M. Schouwstra geb. Scheer, z.b., Rotterdamscheweg 93, naar Den Haag, Rotterdamschestraat 3; F. de Braai, student, Westplantsoen 38, naar Voorburg, Eemwijkplein 7; P. Kleinjan, boekbinder, Carthuizerstraat 43, naar Sassenheim, Charbonlaan 6; J. Schouwstra, chauffeur, Van Oldenbarneveldtstraat 25, naar Den Haag, Rotterdamschestraat 3; A. v. d. Raad, schipper, Oosterstraat 74, naar Rotterdam; Weste Wagenstraat 188; R. H, v. d. Burg, z.b., Voldersgracht 8a, naar Naaldwijk, v. Lijnsch.laan 25; H. W. v. Ooyen, koopman, Geerweg 90, naar Enschede, Berkenkamp 34; M. I. Stevenaart, religieuse, Oude Delft 203, naar Rotterdam, Hooidrift 51; A. G. v. Zuylen, slager, Delfgauwscheweg 69, naar Voorburg, Kerkhofstraat 7 a; A. M. H. Swarttouw geb. v.d. Wiele, z. b., Koornmarkt 69, naar Wateringen, K. Noordw. 14; E. E. Drenth, ing., Hugo de Grootstraat 174, naar Onstwedde (Stadskan.), Portstraat 8; J. J. v. d. Spek, ing., Voorstraat 50, naar Eindhoven, Helmerslaan 32; H. A. Brouwer, civ. landm., Hugo de Grootstraat 150, naar Rotterdam; Oostzeedijk 202 a; J. F. L. v.d. Hek, z.b., Koningsplein 27, naar Rotterdam, Ommoordschestraat 23 a; G. Laros, serg. capitulant, Patrimoniumstraat 2, naar Den Bosoh, I. Kazerne (Wielr.); A. F. Rommers, arb., Simonsstraat 87, naar Amersfoort. Verhoevenstraat 83; W. J. Nijveld, ing., Frans v.d. Puttestraat 1, naar Baïik Papan N. O.-I.; C. Knetemann, z.b., Voorstraat 29, naar Balik Papan N. O.-I.; J. H. M. Angenent, journ., Jac. Catsstraat 25, naar Hilversum, H. Laarderweg 176; A. F. J. de Rijck v. d. Gracht, student, Kolk 3, naar Den Haag, Willemsstraat 15; W. J. J. de Geneste, winkelier, Aschvest 14, naar Den Haag, J. v. d. Heydenstraat 7 d; D. M. A. van Dam, religieuse, Oude Delft 203, naar Voorburg, St. Antoniushoeve; F. J. Gielen, religieuse, Oude Delft 203, naar Rotterdam, Schiekade 80; M. C. v. d. Laan, religieuse, Oude Delft 203, naar Alkmaar, Elisabeth Ziekenhuis; J. Alsemgeest, winkelohef, Hippolytusbuuurt 12-14, naar Rijswijk (Z.-H.), Verh. Metm.straat 56; A. Marcar geb. Alkema, arts, Phoenixstraat 7, naar Soerabaja N. O.-I.; W. J. M. Jansen, arts. Oude Langendijk 9, naar Den Haag, Ziekenhuis Wésteinde. ' ' CEREMONIEELE MAGIE. Men schrijft ons: Vrijdagavond hield voor de Delftsche Loge der Theos. Vereeniging in het Loge-locaal Fransen v. d. Puttestraat 51 Ir. H. E. Ch. Poortman uit Den Haag een voordracht over bovengenoemd onderwerp. Spreker begon met een definitie te geven van magie en ceremonie en hun onderling verband. Ceremonieën zijn bepaalde handelingen op het stoffelijk gebied, b.v. in de kerk, aan het Hof, enz., die zich op bepaalde tijden herhalen, terwijl de magie de uitwerking dezer \ handelingen is in de onzichtbare werelden. De magische werkingen zijn gebonden aan zekere wetten. Men cliënt ze daarom dan ook niet te beschouwen als bovennatuurlijk wonder. Men onderscheidt 'Witte' en zwarte magie. Witte magie is nimmèr gericht op eigen voordeel, eerzucht of macht, werkt met de evolutie mede, Wil onze krachten op een hooger plan brengen vdor hét welzijn van allen, en tracht de ontwikkeling te versnellen. Terwijl witte maigie dus opbouwt, is het gevolg van zwarte magie, die met dezelfde krachten werkt, doch op eigen zelfzuchtige doeleinden gericht is, verderfelijk. Zij werkt ten koste van anderen en heeft daardoor een funesten invloed in dewereld. Bij de Egyptenaren, die een oprecht godsdienstig volk waren, stond de magie in hoog aanzien. Dit was ook het geval bij de Grieken. Bij Plat© lez,en wij dat de magie bestaat uit en verkregen wordt door de vereering der Goden. Magie is toegepaste geheimwetenschap en de magiërs dér Middeleeuwen zochten naar den „Steen der wijzen" en het „Levens-elixer" waarméde de ingewijden bedoelden de omzetting van de belangen van het tijdelijke tot het blijvende. De kennis van het wezen van magie heeft voor ons dan ook deze beteekenis, dat wij bewust leerén medewerken aan het vershellen van het evolutie-plan. KANTONGERECHT. Uitspraken strafzitting 10 November. Overtr. Politieverord. 's-Gravenzande: H. J. J. K. te 'sGravenhage ƒ 2.50 subs. 2 d. h. Overtr. Politieverord. Zoetermeer: E. P. Z. te 's-Gravenhage ieder ƒ 2 subs. 1 d. h.; P. M. te Zoetermeer ƒ 3 subs. 2 d. h. Overtr. Politieverord. Delft: B. J. M. te Delft, . C. W. W., zonder vaste woonplaats, P. A. S. te Rotterdam, ieder ƒ 1 subs. 1 d. h.; K. V. zonder vaste woonplaats; P. H. te Leiden; A. S. zonder vaste woonplaats ieder ƒ 1.— subs. 1 d. h.; J. R. te Delft ƒ2.— subs. 1 d.h. Ströoperij: J. B. A. P. te 's-Gravenhage ƒ 2.— subs. 1 d. h.; K. v. Z. te Delft f 5.— subs. 5 d.h. Overtr. Spoorwegwet: Th. J. v. d. K. te Delft ƒ 5.— subs. 4 d. h. Overtr. Visseherijwet: A. B. te Delft, tweemaal ƒ2.— subs. 4 d. h.; A. M. te Delft, twee maal ƒ 2.— subs. 4 d. h. en verbeurd verkl. vischtuig. Overtr! Crisis Zuivelwet: J. M. v. L. te Stompwijk ƒ 15.— subs. 10 d. h. en teruggave productieboek. L. v. d. B. te Delft ƒ 4.— subs. 2 d. h. Overtr. Kampeerverord. Monster: J. v. S. te Monster ƒ 2.— subs. 1 d. h. Openbare dronkenschap: J. N. te Delft f 5.— subs. 3 d. h. Overtr. Motor en Rijwielwet: W. J. J. te Rotterdam ƒ 50.— subs. 20 d. h.; L. J. W. te Rotterdam ƒ 10.— subs. 5 d. h.; J. V. te Delft ƒ20.—• subs. 10 d. h.; J. F. B. te Wateringen ƒ3.-" subs. 1 w. t.; M. J. P. te Rotterdam ƒ 5.— subs. 3 d. h.; J. Z. te 's-Gravenhage ƒ 7.50 subs. 5 d. h.; J. R. te Delft, G. A. te Stompwijk, A. v. d. H. te Wateringen, L. H. K. en H. G. L. beiden te Berkel en Rodenrijs, ieder ƒ 3.— subs. 2 d. h.; J. V. te Delft ƒ2.— subs. ï'd. h.'; D. V. te Delft; P. C. V. te Barendrecht,' iedèr ƒ 5.— "subs. 3 d. h.; J. v. L. te Amsterdam ƒ'15.— subs. 10 d. h.; J. F. v. d. H. te Delft ƒ25.— subs. 10 d. h.; H. J. L. te Amsterdam ƒ 15.— subs. 10 d. h. Overtr. Woningwet: A. A. K. te Naaldwijk ƒ 5.— subs. 5 d. h. Overtr. Regl, Prov. Wegen: A. M. v. V. te Wateringen .(3.— subs. 2 d. h. AGENDA. Maandag: Délf ia Theater, 8 uur: Sherlock Holmes en De man die wonderen kon doen. Doelen Kino, 8 uur: Bom to dance en Tusschen 5 en 6. Flora Theater, 8 uur: De man zonder vrees en De roep der Wildernis. Roxy Theater, 8 uur: Sjanghai Express en Verschoppelingetjes. Geb. v. Chr. Belangen: Mej. A. v. Vlaardingen; Een stukje Jordaan-romantiek. Dinsdag: Delfia Theater, 8 uur: Sherloc^ Holmes en De man die wonderen kon doen. Doeïen-Kino, 8 uur: Born to dance en Tusschen 5 en 6. Flora Theater, '8 uur: De man zonder vrees en De joep. der Wildernis. Roxy Theater, 8 uur: Sjanghai Express en Verschoppelingetjes. Electr! vereéniging: ir. R. Diks: De automatiseering van de Ned. Telefoon. Geb. v. Chr. Belangen, 8 uur: „De lichthoeve", Statio'hskoÖielïuis, 8 uur: „Alnetybo 1937". Oud-minister Bosboom, die Zondag te 's-Gravenhage overleden is. Kolen.:' J. J. v a Eanten, die Zaterdag tijdens een jacht op Ypenburg door een verlamming werd getroffen. --- Begrafenis wethouder J. Th. Schulten. De droeve stoet op weg naar de begraafplaats. --- Duitsch—Engelsche besprekingen. Lord Halifax, de Engelsche staatsman, die Woensdag voor de Duitsch—Engelsche besprekingen naar Berlijn vertrekt. ---