DRIEMAAL ROOSEVELT? Waarschijnlijk hernieuwde candidaatstelling in 1940 Speculatie op het „slecht behuisde, slecht gevoede en slecht gekleede derde van het land" (Van cmzen V.P.B.-correspondent). New York, Aug. 1938. De Amerikaansche constitutie is gepeperd met bepalingen tegen overdreven macht aan de spits van het land, want zij is geheel een schepping der achttiende eeuw en haar wieg werd omgeven door de vrees, dat daarin een monarchistisch ondergeschoven kind zou kunnen geraken; dat iemand het hooge ambt van president zou kunnen misbruiken, om de vroegere kroonkolonie weer aan den ouden eigenaar terug te geven. Echter bepaalt de grondwet niet, hoe dikwijls een president zou kunnen terugkeeren. Waarom niet ook een dergelijke grendel werd aangebracht, is onbegrijpelijk, tenzij dan, dat daarin een ingrijpen in de rechten van het volk geKien werdi. Het heeft niet aan eenige presidenten, ontbroken, die in hun hart en zelfs met hun verstand aan een 'derden „term" gedacht hebben. Maar juist dit verstand heeft hun dan steeds geraden, zich niet driemaal achter tlkaar te laten kiezen. Theodore Rooseyelt was de laatste, die met een dergelijke gedachte gespeeld heeft. Na hem had nog Coolidge in aanmerking fcunnen komen en zou hij tot een dergelijken stap hebben besloten, dan Ware hem tengoede gekomen, dat hij •lechts twee jaren van zijn eersten fcterm" in functie was, wijl' hij autotnatisch na den mysterieuzen dood van Tod Harding in diens plaats trad. Coolidge was bemind. Zijn zesjarige fcmbtsperiode viel in een tijd van groot en economischen opbloei, dien Uien indertijd voor „eeuwig" wilde houden. Evenals de goden van China Voor de oogst, worden Amerikaansche presidenten voor een goeden of slechten gang van zaken verantwoordelijk gehouden. Maar Coolidge, bekend om tijn droge en korte antwoorden, verklaarde: „I do not choose to run", „Ik 'Pandideer liever niet". Hij verhoogde daarmede zijn populariteit nog meer en Hoover was het, die daarop met een Scherp dalende conjunctuur zijn vier laren beleefde, als een boozen droom. Het is karakteristiek, dat het indertijd aan een aantal vooraanstaande democratische senatoren ondanks CooMdge's monumantalen zin noodzakelijk scheen, een derde ambtsperiode Voor presidenten principieel te verwerpen. Velen van hen leven nog, als trouwe aanhangers van Roosevelt. Welke meening zijn zij thans toegedaan? Meer dan honderdvijftig jaren lang heeft de openbare meening een Öerden „term" afgekeurd, wijl deze Ondemocratisch zou zijn. Het was Steeds sterk een gevoelskwestie. Het Optreden van totalitaire regeeringsVormen in Europa moest deze gezindheid nog versterken. Wat zal Roosevelt doen? Maar wil Roosevelt zich voor de derde maal tot president laten kiezen? Hij heeft nooit ja gezegd, maar een neen heeft men ook niet van hem vernomen, Hij heeft absoluut niet ingegrepen in het debat, dat op het oogenbl'ik door de republikeinsche oppositie ontketend ' is. Overigens is het juist dat een dergelijke zwijgzaamheid ook een bijdrage tot een discussie is. Zijn moeder, een zeer statige oude dame, heeft' zich onlangs tegen een derde ambtperiode van haar zoon uitgesproken. Het hooge ambt zou de kracht van den sterksten man ruïneeren! Een van zijn zonen heeft daarentegen een dubbelzinnige opmerking gemaakt, die door de tegenstanders als een bewijs wordt opgevat voor Roosevelt's wensch aan het roer te blijven. Een trouwe volgeling uit het radicale New Deal-Kamp, Frank Murphy, gouverneur van den grooten industriestaat Michigan, heeft zich thans nog verder gewaagd: „Misschien hebben wij den president voor nog eens vier jaren te kiezen," Zoover is nog niemand gegaan — tot nog toe. Een dag eerder had senator Vandenberg, een vooraanstaand republikein, zelf een der pretendenten van zijn partij voor 1940, aan een kiezer geschreven: „Ik verwacht, dat de president candideert. Maar niet, dat hij wint." De republiekeinen zijn derhalve zeker genoeg van zich zelf, om den president op dit front aan te vallen. De situatie is zeer interressant. De president heeft zoojuist een reis door Midden- en Zuid-West-Amerika gemaakt. Tevoren had hij verklaard, dat hij dezen tocht als leider der democratische partij, minder als president zou ondernemen. In dit onderscheid heeft men het voornemen gezocht, het land tijdig duidelijk te maken, dat hij zich niet slechts als president, maar tegelijktijdig als actief partijman beschouwt en dus ook als pretendent voor de verkiezingen van 1940. Op deze reis heeft hij uitdrukkelijk de candidaten voor de Congresverkiezingen van November, die steeds zijn New Dealpolitiek trouw zijn gebleven, gesteund. Roosevelt's taktiek. Zeer vele lieden in Amerika houden de candidatuur van Roosevelt in het jaar 1940 voor waarschijnlijk. Ik geloof, dat dit juist is. Het is slechts mogelijk van den persoonlijken indruk te spreken en natuurlijk met het voorbehoud, dat er nog twee jaren zullen verstrijken, alvorens Roosevelt zijn kaarten op tafel moet leggen. Wil hij candideeren, dan moet dit reeds van zeer sterken invloed op zijn politiek in de komende periode zijn. Wat op zijn reis geschied is, geeft een voorproefje van de radicale tactiek, die hij volgen zal. Vooropgesteld, dat de farmers, in het bijzonder van het Midden-Westen, hem trouw blijven, dan hangt zijn kans op succes af van zijn invloed op de massa, scherper gezegd: van zijn aantrekkingskracht op het ,derde van het land, dat slecht behuisd, slecht gevoed en slecht gekleed is." De beide traditioneele partijen van het land waren tot nog toe feitelijk in de hand van hun bezittende lagen. Roosevelt heeft het bij de radicale zwenking, die hij onmiddellijk na het begin van de nieuwe economische crisis aan het einde van 1937 gemaakt heeft, op een duidelijke scheuring in zijn eigen gevolg, tuschen „conservatieve" en ,New Deal"-democraten laten aankomen. Hij heeft zich thans op het standpunt gesteld, dat tegen hem is, waf niet voor hem is, hij is zeer ver gegaan in de mobiliseering van gelden voor de aanzwengeling van het economisch apparaat en in het bijzonder voor de werkverschaffing. Zijn beloften tot balanceering van de begrooting heeft hij verwisseld in enorme nieuwe schulden. Hij heeft het ordenende ingrijpen van den staat, in het bijzonder in den landbouw, versterkt. Voor deze politiek kan hij niet slechts aanhangers uit het — grootere — deel der democratische partij, dat thans met hem is, winnen, maar hij moet deze natuurlijk ook uit de republikeinsche partij verwachten. Met het oog op den tegenstand in de eigen rijen moet hij inderdaad zijn eigen partij vormen, in nog veel sterkere mate, dan de democratische partij het tot nog toe was. Daarmede wordt de oude partijstructuur sterk ondermijnd, vormen zich nieuwe fronten en aan den hulpeloozen Europeaan wordt het gemakkelijk te begrijpen, waarin het verschil tusschen de beide heerschende partijen nu eigenlijk bestaat. Tot Hoover's einde leken zij wonderlijk veel op elkaar. Zij dragen verder dezelfde namen. Maar onder dit dunne omhulsel spelen zich grooter veranderingen af en de drijvende kracht is Roosevelt's persoon. Zijn programma reikt verder, dan dat het in tweemaal vier jaren uitgevoerd zou kunnen worden en wanneer hij meent, dat de uitvoering slechts in zijn handen veilig-is, is dat geen aanmatiging. Heeft hij echter den wil, de leiding niet op te geven, dan kan hij de tegenstanden tegen een derden „term" slechts met een tactiek overwinnen, die de republikeinsche socialisten en degenen onder zijn partij genooten, die hij thans langs den weg laat liggen, demagogisch zullen noemen. Gelden van den New Deal en de kiezers. Het is juist, dat de instrumenten van den radicalen New Deal dezelfde zijn, waarmede Roosevelt op de breede en breedste lagen der loonontVangers en dus ook op de werkloozen — ongeveer 13 millioen — invloed kan uitoefenen. Reeds heeft een van zijn vrienden zeer onvoorzichtig op den natuurlijken samenhang tusschen het loonzakje van den staat en het stembriefje, gewezen. . De voortdurende politiek van uitgaven beteekent een bron van machtstoename voor Roosevelt — zoolang de enorme sommen uitbetaald worden, die het Congres heeft goedgekeurd. Daarom is het zoo belangrijk, wie na de verkiezingen van November het Congres binnentrekt. De primaire verkiezingen zijn niet steeds in het voordeel van den president verloopen. Desondanks is de stemming in het republikeinsche kamp geenszins optimistisch. Daar verzamelen zich vele bekwame mannen, dringend verlangen bestaat naar een aantrekkelijk programma, een nog veel sterker echter naar een leider. Ongetwijfeld wenscht het land eer een krachtige persoonlijkheid, dan een machtige partij. En dat blaast wind in Roosevelt's zeilen. (Nadruk verboden.) ROOSEVELT. --- Aanwinst voor de Marine. H.M.'s flottieljeleider „Tromp", die gisteren officieel in dienst is gesteld. --- Onder den rook van Delft SCHIPLUIDEN: Een rustig dorp aan een breede vaart In het onder de gemeente ressorteerende Den Hoorn wordt thans feestgevierd Het is thans wel het meest geschikte oogenblik om in onze artikelenserie over de dorpen onder den rook van Delft, de gemeente Schipluiden aan de beurt te laten komen. Immers: in het kleine bij de gemeente behoorende Den Hoorn zijn gisteren de feestelijkheden, ter gelegenheid van het veertigjarig regeeringsjubileum van onze Koningin, begonnen, die tot en met Zaterdag zullen voortduren. Over deze feesten willen we straks nog het een en ander vertellen. Eerst bepalen we ons nu bij het dorp Schipluiden zelf. Een mooie wandeling In tegenstelling met den weg naar Nootdorp heeft de weg naar Schipluiden, gedurende de laatste jaren, slechts weinig verandering ondergaan. Alleen het gedeelte van Delft naar Den Hoorn is anders geworden en minder landelijk dan vroeger. Vooral aan den smallen kant is den laatsten tijd hard gebouwd en men ziet er dan ook verscheidene nieuwe aardige woningen. Zoodra we echter Den Hoorn voorbij zijn, bevinden we ons op den weg langs de breede Schipluidschevaart. Hier zijn geen noemenswaardige veranderingen op te merken. De weg is nog even mooi als een jaar of twintig geleden, toen wij in onze jongensjaren vaak wandelingen naar Schipluiden maakten. Het mooiste gedeelte vinden we nog steeds dat bij Hodenpijl, waar de R.K. kerk staat en de weg aan weerszijden rijk begroeid is. Naar Schipluiden leidt van Delft uit slechts één weg, tenzij men een heel eind om wil gaan. Wel echter verdient het voor wandelaars aanbeveling, om van den Schipluidscheweg niet den straatweg te nemen, doch het smalle pad aan de andere zijde van het water, waar de tramlijn ligt. Men wandelt er rustig en.... het is er mooier. In het dorp Het dorp Schipluiden strekt zich uit aan weerszijden van de breede vaart, waarover in den dorpskom drie bruggen liggen, die alle veel van elkaar verschillen. De eerste brug is een trapjesbrug, waaronder normale schuiten, met gestreken masten, kunnen doorvaren. De tweede is een ophaalbrug, die echter zóó laag is, dat er zelfs geen kano onderdoor kan en die dus voor elk wissewasje moet worden opgehaald. De derde brug is als een halve hoepel, waar men bepaald moeilijk over zou kunnen komen, indien er geen z.g. kippetreedjes waren, die het klimmen en afdalen vergemakkelijken. Aan de eene zijde van de vaart is de breede straat, waarlangs het verkeer gaat in de richting van Maasland en Maassluis. Aan de andere zijde is een smalle straat, die hoofdzakelijk maar betreden wordt door menschen, die er bepaald moeten zijn. Hieraan zal het ook wel te danken zijn, dat dit straatje altijd zoo'n buitengewoon zindelijken indruk op den bezoeker maakt. De huisvrouw, die hier voor de deur geschrobd heeft, kan zeggen, ik heb plezier van m'n werk. Want de straat wordt er niet, zooals elders, direct weer smerig geloopen. Aan deze beide hoofdstraten, ter weerszijden van de vaart, staan de huizen. Vriendelijke kleine huisjes en gezellige winkeltjes, die een dorp altijd zoo aantrekkelijk maken. En boven de woningen uit steekt het torenspitsje van het oude, intieme kerkje van de Ned. Herv. Gemeente. . De Schipluidenaren leven gemoedelijk. Men vindt ze op zomeravonden ook buiten zitten op stoelen of banken en de mannen hebben dikwijls hun plaats van samenkomst, om een praatje te maken, bij de ophaalbrug. En de jeugd van Schipluiden wandelt in den avo'nd. Zooals de Delftsche meisjes en jongens over de Hippolytusbuurt en door de Choorstraat kuieren, wandelt Schipluidens jeugd in den avond over den straatweg tusschen het dorp en Hodenpijl. Evenals andere dorpen doet ook Schipluiden aan uitbreiding. Dat kan men constateeren, wanneer men over den Keen en Burgweg gaat. Daar ziet men, behalve het fraaie nieuwe raadhuis, verscheidene moderne woningen, welke gedurende de laatste jaren gebouwd zijn. Een deel van de gemeente, dat echter totaal onveranderd blijft en waarin ook ongetwijfeld in de naaste toekomst geen verandering zal plaats hebben, is het gehucht 't Woudt, dat ten Noorden van den Lierseheweg is gelegen. Vele jaren is het hier al zoo: een aantal boerenhoeven rondom 't kleine kerkje en een rust en een stilte, zooals men moeilijk elders in ons land zal kunnen' vinden. In Den Hoorn is feesi Op slechts twee kilometers afstand van onzen stad ligt het dorpje Den Hoorn, dat, gelijk \yij in het begin reeds opmerkten, geen zelfstandig dorp is, doch onder Schipluiden ressorteert. Feitelijk zou er over Den Hoorn maar heel weinig te vertellen zijn, maar we kunnen schrijven over het feest, dat er thans gevierd wordt en dat,, der gewoonte getrouw, weer door vele Delvenaren zal worden bezocht. Den Hoorn is versierd. Enkele winkels hebben een speciale Oranje-etalage en in de café's heerscht een plezierige stemming. Aan het begin van den Dijkshoornscheweg is een eerepoort geplaatst, die het wapen van Schipluiden voert, en de weg zelf is versierd over een afstand van enkele honderden meters, tot waar het feestterrein is ingericht. Evenals vorige jaren is er een weiland, waarop verscheidene kermisattracties worden geëxploiteerd.. We vinden er de autobaan van de gebr. Stolte, een zweefmolen, een sjimmytrap, draaimolens, een consumptietent en werp- en schiettenten. Kortom: het is er een feestterrein, waarop jong en oud zich geruimen tijd naar hartelust kunnen vermaken. Gistermiddag was er reeds veel bezoek, maar dat gold toen wel in hoofdzaak het achterterrein, waar ringrij derij en en harddraverijen werden gehouden. Voorafgegaan door een muziekcorps en het vaandel van de Oranjevereeniging reden om half drie de deelnemers aan het ringsteken, met hun dames in de versierde tilbury's, het terrein op. Kort daarop namen de wedstrijden een aanvang, die, mede dank zij het zonnige weer, een buitengewoon prettig verloop hadden en door een talrijk publiek werden bijgewoond. Een onverwachte attractie was het feit, dat te omstreeks half vier een leger van niet minder dan 65 militaire vliegtuigen, met een enorm geronk, over het terrein vloog. --- De nationale film. PREMIÈRE TE DELFT. De nationale film „Veertig jaren", vervaardigd in verband met het regeeringsjubileum der Koningin, zal op Vrijdag 2 September in 51 Neder landsche bioscooptheaters voor het eerst worden vertoond. Op denzelfden datum zal de film in Delft al te zien zijn: Doelen Kino en Roxy Theater hebben haar op bun programma geplaatst. --- DOODLOOPENDE WEG? Zoo men weet is de Brasserskade indertijd, in verband met den bouw van het viaduct over den Rijksweg Den Haag-Rotterdam, over een gedeelte opgehoogd en verlengd. Aan het begin van het stuk van de oude Brasserskade, dat dus beneden den omhoog gebrachten weg ligt, staat reeds gedurende eenigen tijd het bord „doodloopende weg". Waarom dit echter daar werd geplaatst, is ons een raadsel, aangezien de weg geenszins doodloopt. Wielrijders en wandelaars kunnen via dezen weg op den Nieuwen Rijksweg komen en dan in de richting van Rotterdam gaan. --- DIEFSTALLEN OP DE MARKT. Ten nadeele van marktbezoekers werden gisteren op de weekmarkt twee taschjes gestolen. Aangifte bij de politie volgde. --- KOEIEN AAN DEN WANDEL. Drie koeien, die onbeheerd op den Rijksweg wandelden, werden door de politie een weiland ingejaagd. --- Het belangrgkste nieuws. Buitenland: De strijd in China. — Japansche luchtmacht zeer actief. — Chineesche guerilla troepen boeken successen. —■ Japansche verklaring, dat de opmarsch naar Hankau zal worden voortgezet. Tweede blad, pag. 1 Eerste blad, pag. 3 Verklaring van Daladier aangaande de Fransche franc. Tweede blad, pag. 1 Het onderhoud tusschen Henlein en lord Runciman. — Runciman bij Hodza. — Duitsche kringen opperen de mogelijkheid van een mogendheden-conferentie. Tweede blad, pag. 1 Eerste blad, pag. 3 Belangrijke rede van Roosevelt bij zijn promotie honoris causa gan de universiteit te Kingston. Tweede blad, pag. 2 Eerste blad, pag. 3 Italiaansch watervliegtuig verongelukt. — Dertien dooden (Luchtv.). Tweede blad, pag. 2 Binnenland: Nadere bijzonderheden over den Zeevaartdag te Scheveningen. Tweede blad, pag. 3 Vrijstelling van stempelen op den nationalen feestdag. Tweede blad, pag. 3 De toestand van den Nederlandschen gezant te Berlijn minder goed. Eerste blad, pag. 3 Ernstig ongeluk op onbewaakte overweg bij Groessen. — Twee dooden (Gem.). Tweede blad, pag. 2 Vrouw te Amsterdam vermoord. — De dader heeft zich bij de politie gemeld (Gem.). Eerste blad, pag. 2 Motorongeval bij Kerkrade eischt twee dooden (Gem.). Eerste blad, pag. 2 --- WEERBERICHT. Telegrafisch weerbericht naar waarnemingen verricht in den morgen van 19 Augustus. Hoogste stand 761.S~te Weenen. Laagste stand 734.8 te Abisko. Regen en koeler. Verwachting: Krachtige, tijdelijk matige Zuidwestelijke tot Westelijke wind, betrokken tot zwaar bewolkt met tijdelijke opklaringen, regenbuien, iets koeler in het Noorden, in het Zuiden koeler. Storm waarschuwingsdienst. Geseind 19 Augustus 10.05 uur aan de posten van Hoek van Holland tot de Belgische grens: „Weest op uw hoede". Buitenlandsch weeroverzicht. De depressie, welker kern gistermorgen nog negenhonderd kilometer ten Westen van Ierland lag, is, in diepte toenemende, naar de Shetlandsche eilanden getrokken. Ten Zuiden van IJsland ontwikkelt zich een nieuw lagedrukgebied. Aan de achterzijde hiervan vloeien koude arctische luchtmasa's naar het Zuiden, terwijl over het Westen van de Britsche eilanden eveneens koude lucht van polairen oorsprong wordt aangevoerd. Ook over onze omgeving wordt thans van het Zuiden en Zuidwesten uit lucht van tropischen oorsprong aangevoerd, afkomstig uit het hoogedrukgebied in Frankrijk, dat sinds gisteren aanzienlijk in beteekenis is afgenomen. Rond het Kanaal, over onze omgeving, de Zuidelijke Noordzee en de Oostzee houdt de toestand van krachtigen tot stormachtigen wind nog aan. Over de Britsche eilanden waait het wat minder hard, terwijl het over Frankrijk en centraal-Europa rustig weer is. Voor morgen mag buiig weer worden verwacht met, vooral in het Zuiden en Zuidoosten van ons land, een vrij belangrijke afkoeling. Bij meest zwaar bewolkte lucht komen tijdelijke opklaringen voor. De wind ruimt naar het Noorden en neemt tijdelijk iets in kracht af. Zon en maan. Zaterdag 20 Augustus. Zon, op 5f>1, onder 8.15. Maan, op v.m. 12.51, onder n.m. 4.18. ---