Bekendmaking. De burgemeester der gemeente Arnhem brengt t e r kennisse der belastingschuldigen, dat het van den heer Controleur van 's rijks belastingen ontvangen , door den heer provincialen Inspecteur der directe belastingen goedgekeurde en vastgestelde kohier van het patentregt voor deze gemeente over de dienst van 1870/71, op heden ter invordering is verzonden aan den heer Ontvanger der directe belastingen, en dat een ieder verpligt is zijnen aanslag op den bij de wet bepaalden voet te voldoen. En zal deze door aanplakking ter plaatse hier gebruikelijk worden afgekondigd. Arnhem , den llden augustus 1S70. Be Burgemeester voornoemd, van P allandt. --- Oorlogsberigten. Bij de Regering is de telegrafische mededeeling ontvangen, dat de Regering van den noordduitschen Bond voorwaardelijk bewilligt in den uitvoer van steenkolen naar Nederland, ten behoeve van de nederlandsche spoorwegen en fabrieken. De oorlogsverklaring van keizer Napoleon aan de Pruissen was eene ondoordachte, roekelooze daad, zoo als uit meer dan eene omstandigheid blijkt. Inzonderheid echter blijkt het ook uit de verhouding tusschen do beide legers. Duitschland heeft een georganiseerd leger van 552,000 man, en 205,000 landweer, die in elf dagen te zamen kunnen gebragt wor U WaS n °® ^. e Bouzo iville; het overige honfH , Van ^, aza ' n ' J en de garde bij Boulay; een. n P T an ^ anr °bort rukte op naar Nancy; 8 e 'ieel W 6 troepen van de Failly raakten Was p,,i;v n^°° r Rijster, en den lsten augustus ^enElyio ^uay in het zuidelijkst gedeelte van Van W öh I on ^ e y eei ' 120 mijlen van het slagveld Üio 6n f c ., , lei ' buiten spoorweggemeenschap. getuigt slechts van verwarveest besli' 6 °? 3 ' aarze ling, en dat op het esh»sende oogenblik ! De Franschen verloren bij Weissenburg den generaal Donay en bij Wörth den generaal Colson. Omtrent den levensloop van eoistgenoemde deelden wij reeds het een en ander mede; wij zijn thans in staat de volgende bijzonderheden aangaande den generaal Colson te melden. In 1841 verliet hij de kadettenschool van Saint-Cyr en kwam in dienst bij de lanciers, ging daarna tot de infanterie over en studeerde voor stafofficier. In 1843 vertrok hij naar Algerie, waar hij in 1846 tot kapitein werd bevorderd en gedurende 5 jaren do campagnes in Afrika medemaakte , eerst in een linie-regement, later met de huzaren. In 1848 in Frankrijk wedergekeerd, werd hij officier bij den generalen staf van het reserve-leger te Parijs. Bij het uitbreken van den Krim-oorlog behoorde Colson onder do eerst uitrukkende troepen ; hij onderscheidde zich bij Inkermann en werd gewond bij de bestorming van den Malakoff-toren, waaraan hij ijverig deel had genomen. — Na den Krim-oorlog werd hij benoemd bij den generalen staf in de 1ste milita.re afdeeling, en bleef te Montpellier tot het uitbreken van den italiaanschen oorlog, waarin hij als staf-officier werkzaam was bij de 1ste divisie van het derde legerkorps. Na den vrede van Zurich werd Colson militair attaché bij het gezantschap te Sint Petersbnrg, daarna chef van den generalen staf der fransche divisie te Rome, eindelijk in 1864 kabinetschef van den minister van Oorlog. In 1866 tot brigade-generaal bevorderd, voerde hij het bevel in het departement du Nord, totdat Mac-Mahon hem riep in zijn legerkorps om deel uit te maken van den regtervleugel van het fransche operatie-leger. Als kommandant zijner brigade streed hij op de hoogten van Froschweiler, waar hij door een vijandelijken kogel werd getroffen. Texier rigt aan den Siècle een brief, waarin hij omtrent de ellendige verwarring bij het fransche leger het volgende zegt: 2,Ik heb gesproken met officieren en soldaten van alle wapenen, en allen zijn het eens waar het geldt, lucht te geven aan hunne klagten en aan hunne verontwaardiging. Den 6den's ochtends hebben zij niet eens kotlij gehad. Zij hebben tot zes uur 's avonds gevochten, na in 24 uren niets gegeten te hebben, 's Avonds heeft er, na den veldslag, geen uitdeeling van eenigen aard plaats gehad. Een soldaat zeide tot mij: »Vier dagen lang hebben wij geleefd van aardappelen, die wij in de velden hebben gerooid," Nooit nog heeft men het schouwspel beleefd van zulk een desorganisatie. »De ontevredenheid uit zich niet alleen hierover. Het korps van Mac-Mahon, dat 25- a 30,000 man sterk was , heeft twaalf uren lang geworsteld teo-en een leger van 140,000 man en heeft niet de °ininste versterking gekregen. Men heeft aan hem overgelaten, hoe hij zich het best uit de moeijelijkheid zou kunnen redden. Geheeleregementen zijn verdwenen: bataljons te gelijk werden weggemaaid; van de zes regementen kurasziers zijn 122 officieren gedood. »Een onbegrijpelijk bevel heeft deze regementen gedwongen een vijand aan te vallen, die in een bosch verscholen lag; en die deze dappere soldaten , onmagtig gemaakt door de moeijeiijkheden van het terrein, a bout portant heeft neergeveld. Bovendien hebben zij de charge gemaakt met ongeladen pistolen ; men had vergeten hun patronen te geven. Ik zou nooit klaar komen, indien ik u alles mededeelde, wat de soldaten, in het kamp teruggekomen na de nederlaag, mij hebben verhaald. »Dit is niet alles. Geene communicatien. Men weet niet eens, waar het leger staat door den keizer aangevoerd. »Den 6den strekte Frankrijk zich ten oosten uit tot Straatsburg; den 7den was zijn grens Zabern; den 8sten Saarburg. Ik weet niet waar morgen zijn nieuwe grenzen zullen zijn. Dit gelijkt veel op een totale ontruiming, op een sauve qui peut. Niemand schijnt zich tot heden toe tegen de binnenrukkende Pruissen te willen verzetten. De klagt over de miskenning van den volksgeest door het fransche gouvernement , wordt ook door hem gereleveerd. Hij was gedwongen te vlugten en volgde de bevolking. »Toen ik tot de lieden van Zabern zeide: »Waarom vlugt gij ?" antwoordden zij mij: »Omdat wij niet eens een geweer bezitten om ons te verweren. Wat geeft het, of wij al den vijand onze halzen aanbieden even als lammeren ? Wij zouden een kracht zijn geweest, maar men heeft immer den nationalen geest gewantrouwd. Gedurende 18 jaren heeft men alles beproefd om hem te onderdrukKen. Men heeft uit ons vrouwen en kinderen willen maken. Daar wij van wapenen zijn verstoken, blijft ons niets anders over dan om te vlugten gelijk vrouwen en kinderen." De correspondent van het Journal des Déhats in het oostelijke leger is gewond bij Forbach ; van daar dat de oorlogsberigten in dit blad gedurende de laatste dagen ontbraken. In hetzelfde gevecht zijn de fransche journalisten Katow, Casun en Jegierski gesneuveld.— Edmond About was naar men zeide gevangen genomen, doch de Kölnische Zeitung beweert, dat hij zondag ochtend nog gezien is op ddn weg naar Zabern, zittende op de trede van zijn half vernielden wagen. Over den slag bij Wörth deelt een badensch officier mede, dat de maarschalk Mac-Mahon 80,000 man onder zijn bevelen had, toen hij door het leger van den kroonprins werd aangetast. De strijd heeft zich hier gekenmerkt niet alleen door hevigheid , maar ook door barbaarsche voorvallen. Het landvolk, door de fanatieke geestelijkheid aangehitst, heeft zich op wcerlooze gekwetsten gewroken; van duitsche zijde had dit ten gevolge, dat geen pardon werd verleend en alles wat wederstand bood over de klink gejaagd; 26 boeren waren, volgens de mededeeling van den badenschen officier, door den krijgsraad tot den kogel veroordeeld ; het vonnis werd onmiddellijk voltrokken. De turko's winnen het echter in wreedheid van de elzasser boeren; volgens den correspondent van de Weser Zeil. hebben de wilde Ai-abieren acht beijersche gevangenen de handen afgesneden ; later door de duitsche troepen ontzet, zijn de arabische barbaren met de bajonnet afgemaakt. Niet overal in den Elzas is de stemming van de Franschen even vijandig; bij de oorspronkelijk duitsche bevolking was de verhouding soms zelfs zeer aangenaam. • De duitsche soldaten waren zoo verbitterd op de fransche Arabieren, dat zij in den slag bij Wörth het eerst tegen hen hun kogels uitzonden, met dat gevolg, dat de turko's uit het legerkorps van Mac-Mahon zoo goed als verdwenen zijn. De Espêrance de Nancy bevat een berigt over het gevecht van Froschweiler, gegrond op mededeelingen van eenige gekwetsten, die Nancy bereikt hadden. Deze mensohen klagen, dat de Pruissen eerst de officieren wegschieten, en dan schrik en vernieling verspreiden door de artillerie, »die met zeer groote juistheid werkt." Mac Mahon had, volgens deze mededeelingen, zondag na den slag bij Zabern nog slechts 8000 man bijeen en zocht het korps van generaal Failly, onzeker of het hem gelukken zou dy bergengten der Vogezen te verdedigen , of zich naar Champagne terug te trekken. E'ke ernstige poging om de bergpassen der Vogezen te verdedigen was volgens genoemd blad onmogelijk. Over de nederlagen aan de Moezel liepen in Nancy zeer treurige geruchten, daar de dépêches werden verminkt. Een verslaggever van de National verhaalt dat bij Froschweiler Mac-Mahon tegen twee ure vernam, dat de artillerie geen munitie meer had en de soldaten hunne patronen hadden verschoten. Nu deed do kavallerie eene laatste poging; de kurassiers deden een charge op het bosch, maar 'elke boom verborg een Pruis, die zeker was van zijn schot. Toen begon de vlugt. De weg naar Hagenau was bedekt met vlugtenden: het was een afgrijselijke chaos, waarop het artillerievuur des vijands bleef spelen. Toen de nacht inviel was de wanorde en de duisternis nog verschrikkelijker: schreeuwen, huilen, vloeken en helsch wedrennen naar het spoorwegstation van Brumat. De regementen, die het ergst leden, waren het 47ste en 6de linie-regement en het 2de regement turko's. Kolonel Krien, kolonel Gramont en generaal Raoult werden neergeschoten. De maarschalk Mac-Mahon heeft aan den minister van Binnenlandsche Zaken gerapporteerd, dat van de 33,000 man, welke hij te Wörth bijeenhad, hij er slechts 18,000 weder heeft zamen kunnen brengen. Over de geleden verliezen troosten de Franschen zich eenigzins met de verhalen der sympathie, die zij elders ondervinden. Zoo beweert een correspondent van den Figaro dat in Denemarken de grootste geestdrift heerscht en de vurigste wenschen worden geuit voor de zegepraal der fransche wapenen. Ook in Engeland schaart het volk »soldaten, matrozen, arbeiders en winkeliers", zich aan de zijde van Frankrijk. ï Meer dan 10,000 strijders zouden uit de Franschen, te Londen verbliif houdende, zich bij het leger hebben geschaard, indien aan alle aanzoeken om passen was voldaan. Slechts 500 zijn er gegeven. Men leest in de Pall Mali Gazette: »Er heerscht groote tegenstrijdigheid in de berigten, waar de fransche kroonprins thans wezen zou. Woensdag beweerde men , dat hij naar Parijs was teruggekeerd. Een telegram uit Metz van donderdag verzekert, dat hij nog met den keizer in genoemde stad is. »Een ander berigt, dat in de afgeloopen week vrij stellig werd verhaald , is , dat de prins 11. woensdag te Londen is aangekomen en terstond zijn intrek heeft genomen in het hotel der fransche ambassade. »De voorzorgen, welke in dergelijke omstandigheden natuurlijk genomen worden om de reis van den prins geheim te houden, maken het vrij moeijelijk om de waarheid te ontdekken; maar wij gelooven op goed gezag, dat zijne keizerlijke hoogheid thans onze kusten heeft bereikt , te gelijk met eene groote hoeveelheid juweelen en andere voorwerpen van waarde aan den keizer en de keizerin toebehoorende." Dat berigt van de Fall Mali Gazette komt ons vrij waarschijnlijk voor, en het wegzenden van den veertienjarigen knaap naar Londen is oneindig verstandiger, dan hem op een slagveld mede te nemen, om hem den »vuurdoop" te doen ontvangen. Als men in een paardenspel of dergelijko inrigting halsbrekende toeren met kinderen ziet vei rigten , is de verontwaardiging algemeen ; gelijken en nog erger toer heeft de fransche keizer met zijn eigen kind uitgevoerd. Het doet ons genoegen te vernemen , dat hij op den weg van beterschap is en, in oogenblikken van gevaar, als alle regtgeaarde ouders, de kinderen in veiligheid brengt. De engelsche dagbladen behelzen de navolge ide mededeeling: Volgens een bij het bureau Lloyds ontvangen telegram uit Havre heeft maandag jl. ten zuiden van de groote Belt een 'zeegevecht plaats gehad tusschen een pruissischen monitor en het fransche pantser fregat schip T/ietis. Het resultaat was, dat de monitor in den grond geboord werd. De berigten omtrent de gebeurtenissen uit de hoofdstad zijn uit den aard der zaak schaarseh, en de staat van beleg brengt mede, dat zij evenmin spoedig tot ons komen. Zooveel blijkt echter, dat de gisting or.geloofelijk groot is. Parijs is bezet door fragmenten van alle wapenen'; er ligt artillerie, keizerlijke garde, kavallerie, zouaven, linietroepen en marinesoldaten; men'zegt 40,000 man; veeg hierbij 32 bataljons nationale garde, te zamen ongeveer 45,000 man, en een groot aantal sergenis de ville en andere pclitie-beambten. De bevolking van Parijs verlangt weer natuurlijk de verwijdering der troepen; men is overtuigd dat hare hulp aan de grenzen hoognoodig is, en ziet hierin tevens de gelegenheid om eene revolutie te bewer';en, wanneer de oorlogskans tegen de fransche wapenen gekeerd blijft. De berigten uit Brussel en Londen toonen duidelijk aan, dat de keizerlijke familie op het ergste is voorbereid en meent alles te moeten duchten De leden van het Wetgevend Ligcliaam hunnerzijds mogen zich ook op eventualiteiten voorbereiden. Gedurende de beide laatste zittingen was het paleis Bourbon omringd door kurassiers, infanterie en stedelijke garde. Waarom? De Regering zeide, omdat men meende dat het volk de zaal zou bestormen, doch er is minstens evenveel reden om te vermoeien dat de troepen in last hebben om de zaal binnen te rukken, zoodra de minister van Oorlog, chef van het Kabinet, een wenk geeft; de fransche geschiedenis leert maar al te goed, hoe cavalièrement men te Parijs in ti]den van krisis te werk gaat met de vertegenwoordigers der natie. De staat van beleg zou voor den hertog van Palikao wel eens een voorwendsel kunnen worden, om gevolg te geven aan den wenk van Granier de Cassagnac, die de oppositie voor een krijgsraad wilde brengen. Natuurlijk is de woning van den afgevaardigde uit het departement du Gers, door volkshoopen bezocht, die zeer veel lust hadden den redacteur van le Fays eens de les te lezen over zijn advies. Dc gewapende magt heeft dit echter voorkomen. Niet alleen de hoofdstad is het tooneel van agitatien geweest; reeds gisteren deelden wij mede dat te Marseille, waar het democratische element zoozeer den boventoon heeft, evenzeer ongeregeldheden hadden plaats gegad, en thans vernemen wij dat het departement Haute Garonne in staat van beleg is verklaard. Wat kan hiervan de reden zijn, anders dan dat ook loulouse en omstreken oproerig beginnen te worden; eengrensdepartement, aan drie zijden ingesloten door departementen, waar de staat van beleg nog niet is afgekondigd, en aan oe zuidzijde dcor de Pyreneën, behoeft toch met op strategische gronden het voorwerp te zijn van zulk een uitersten maatregel, wanneer tusschen Moezel en Maas moet worden gestreden. Het komt ons voor, dat dit berigt groote beteekenis heeft, voor zooveel de stemming der zuidelijke departementen betreft. Prins de la Tour d' Auvergne, van wien men meende dat redenen van gezondheid hem zouden doen besluiten om de portefeuille van Buitenlandsche Zaken te weigeren, heelt die echter aanvaard. Omtrent de stemming van het parijsche volk tjjdens de beraadslagingen over do gelegenheidswetten leest men in den Figaro: De toegangen tot het gebouw van het Wet- gevend Ligchaam waren door de gewapende magt bezet; reeds vóór 12 uur was de omtrek door volksmassa's ingenomen, de menigte word met elk oogenblik digter en meer opeengepakt; van allo kanten stroomen nieuwe, elkander verdringende groepen toe, de gewapende magt ontvangt versterking; de circulatie is hier en daar gestremd. De ministers, die komon aanrijden, worden met gefluit en kreten ontvangen: »Leve Rochefort, wapenen, weg met de ministers!" wordt er geschreeuwd. Het gewoel en het gedrang nemen toe. Een afgevaardigde der oppositie, Jules Ferry, vertoont zich op 't terrein tusschen de daar wacht houdende nationale gnrdes. Men begroet hem met de kreten: •> Leve Rochefort!" Hij wil spreken, maar het oorverdoovend gejoel belet hem zulks; hij bepaalt zich dus tot gebaren en drukt de hand van een garde, ten teeken dat de garde het eens is met de schreeuwers. Sommigen hunner zwaaijen dan ook met hunne schakots, die zij op de geweren gestoken hebben , en het volk roept: » Bravo!" Een ander volksvertegenwoordiger komt op het terras en schijnt ook te willen spreken, maar hij wordt door twee van zijn collega's, geholpen door een bediende, weder naar binnen gebragt. Het volk roept ook nu: »Bravo!" De maarschalk Baraguay d'Hilliers, die daar voorbij kwam, wordt lastig gevallen met de kreten : sleve Rochefort! Naar de grenzen ! Geen soldaten meer te Parijs!" Hij loopt gevaar van onder den voet te geraken; de schreeuwers worden echter eerst door moedige burgens, vervolgens door de troepen teruggedreven. Trommengeroffel doet zich hooien; de linietroepen zullen het plein schoonvegen, uiaar, geen gebruik willende maken van de bajonnet, stuiten zij op de niet wijkende benden. »Leven de linietroepen !" schreeuwt men. Een detachement municipale gardes te paard en kurassiers maken eene charge, een kapitein wordt door een steenworp gekwetst. Het volk vlugt in alle rigtinge.i. Verscheidene gekwetsten worden door de politie buiten het gewoel gebragt. Weldra doet zich de trom weder hooren. De nationale garde en de linietroepen zullen nogmaals eene poging wagen om den omtrek schoon te vegen; maar zij tasten niet door en de maarschalk zendt wederom de kurassiers op de schreeuwers af. Deze stormen op de groepen in , met den degen in de vuist, en jagen het volk uiteen, de achterblijvers met het plat van de sabel vermaningen gevende. Op verschillende plaatsen ontstaat ruimte en de oirculatie wordt eenigzins hersteld. Het volk schijnt rustiger geworden te zijn, en een detachement huzaren en kurassiers naar de Tuilerien terugkeerende, wordt begroet met de kreten: »Leve Frankrijk! leve het leger! naar Pruissen! naar de grenzen !" Het nieuws dat het ministerie was afgetreden wordt met daverende kreten , die goedkeuring beduiden, ontvangen. Een geweldige plasregen komt de verhitte gemoederen eenigzins bekoelen, de menigte gaat langzamerhand uiteen. De linietroepen verorberen op hun gemak het hun gebragte rantsoen. Het was tamelijk .rustig geworden. Toen de zitting afgeloopen was en de afgevaardigden naar huis gingen, werd eensklaps het gerucht verspreid, dat de leden der oppositie in hechtenis geuoinen en getransporteerd werden. De verspreider van dit gerucht kwam er slecht af; hij werd door het volk gearresteerd e ï naar het politie-bureau gesleept als een gevaarlijk personage. De regen en de hagel hadden intusschen nog vele nieuwsgierigen weggedreven, zelfs sommige schreeuwers doen besluiten naar huis te gaan. Figaro meldt, dat eene pruissische vrouw jl. woensdag over de markt Larborde in het kwartier van de straat Miroménil heeft rondgeloopen als eene furie, roepende: »Ik ben eene Pruissische en ik zeg het je, dat binnen 14 dagen de Pruissen te Parijs zullen zijn" *et vous feront de beaux enfancs De vischvrouwen vielen op het wijf aan, overlaadden haar met slagen en trokken haar den chignon en tevens hare eigen haren van het hoofd; de kleederen werden haar van 't lijf gescheurd en men maakte zich gereed om haar op te hangen aan de ijzeren bouten, die zich op de markt bevinden, toen het slagtoffer door de sergents-de-ville werd ontzet. Het patriotisme van de Hal! Te Marseille hebben er den 9den ongeregeldheden plaats gehad, omdat het volk wapens eischte, welke het gemeentebestuur weigerde. Men heeft de wacht voor het raadhuis aangevallen. De troepen moesten tusschenbeiden komen; 40 a 50 personen zijn gearresteerd. Bij eenigen van hen vond men dolken en revolvers. ARNHEM, 13 Augustus. Dezer dagen is aan de leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal toegezonden de volgende missive: »Bij missive van 25 mei jl. had ik de eer om inlichting te ontvangen een twee en twintigtal adressen, houdeude verzoek, dat de concessionaris voor den spoorweg van Tilburg naar Nijmegen worde ontheven van de hem bij art. 1 der voorwaarden van concessie opgelegde verpligting, tot het storten van gelden voor de uitvoering van verdedigingswerken. »Ik heb de eer u deswege mede te deelen dat, in overleg met mijn ambtgenoot voor Oorlog, de verpligting tot het storten van gelden voor de uitvoering van verdedigingswerken uit de voorwaarden van concessie is vervallen, met het voornemen om, bij de indiening van het ontwerp van wet tot verklaring van het publiek nut der onderneming, zoo die tot stand komt, aan de Wetgevende Magt voor te stellen , dat de kosten voor het maken der vereischte verdedigingswerken door het rijk zullen worden gedragen. »Met het oog op dat voornemen is in do con cessie-voorwaarden de bepaling opgenomen, d^ met den aanleg der werken niet mag word aangevangen, vóórdat het algemeen nut der onderneming door de wet zal zijn erkend. »De minister van Binnenlandsche Zaken, enz." * Dezen nacht tegen half drie ure is brand uitgebarsten in een gebouw in de Singelstraat, bewoond door dën heer Hillen. De brand is aangekomen op den zolder. De rook deed de bewoners van woningen uit den omtrek het gevaar ontdekken, en met behulp van deze en de ijverige diensten der politie slaagde men er in, ook zonder brandspuit, de vlammen te blusschen. Tegen 4 ure was het gevaar, dat aanvankelijk vrij groot scheen, geweken. De oorzaak van den brand is onbekend. Vermoedelijk heeft eene bewoneres, des avonds met licht in een mand linnen zoekende, welke onder een ledekant geplaatst was, daarin een vonk laten vallen. Zij zelve lag te bed beneden den zolder waarop de brand ontstond, en hield het knetteren van het vuur voor het kletteren van den regen. In de vergadering van do Vereeniging tot bevordering van Fabriek- en Handwerksnijverheid, werd donderdag na de pauze (zie ons verslag van gisteren) door de afdeeling Noordwijk een nieuw geformuleerd voorstel ingediend, omtrent medailles aan leerlingen op inrigtingen der afdeeling. De motie van orde der afdeeling Dordiecht werd dientengevolge ingetrokken, het amendement van de afdeeling IJsselstein om alleen getuigschriften te geven werd afgestemd , en het voorstel van Noordwijk alsnu aangenomen. Nadat de commissie, belast met het uit den weg ruimen van een finantieel geschil tusschen het hoofdbestuur en de afdeeling Amsterdam, haar rapport had uitgebragt en de conclusie had zien goedkeuren , kwam aan de orde het rapport, door het hoofdbestuur opgemaakt om-trent de belangrijke vraag op de voorgaande vergadering aangehouden: »Welke middelen kunnen worden aangewend om faillissementen te voorkomen of het aantal daarvan te verminderen." Daar echter do afdeelingen Zwolle en Utrecht hare zienswijze te laat hadden ingezonden, werd op voorstel der afdeeling Utrecht besloten, deze adviezen alsnog naar de afdeelingen te verzenden en tot de volgende vergadering aan te houden. De vraag, die thans in behandeling kwam, was : »Is het al of niet strijdig te achten met het algemeen belang, dat gemeentebesturen optreden als fabrikanten, en daardoor (voornamelijk met het oog op de exploitatie van gasfabrieken) in concurrentiekomen met de particuliere nijverheid?" De 2e afgevaardigde van Utrecht opende de discussie over deze belangrijke vraag. Hij begon met te herinneren, dat gas geen fabrikaat is gelijk petroleum of iets anders ; er is een fabriek met een pijpennet voor noodig, en het gevolg is, dat de consument niet van den eenenfabrikant naar den anderen kan gaan : concurientie is dus weinig te vreezen. — In de tweede plaats is de gemeente de grootste concurrent, en het is dus volstrekt niet in strijd met de regelen der staatshuishoudkunde, dat zij tracht zoo goedkoop mogeiyk haar gas te verkrijgen. — In de derde plaats moet het pijpennet worden gelegd op gemeentegrond, en ook uit een hygiënisch oogpunt in toezigt van de autoriteit wenschelijk. Eene gasfabriek die eenmaal bestaat, zal alles voor hebben boven, eene latere ; alleen wanneer de eerste niet in staat is voldoende te voorzien in de behoefte aan gas is er eene toekomst voor eene tweede. — Wil die tweede fabriek dus concurreren, dan moet men nagaan of zij het doet in het algemeen belang. Eindelijk moet men vragen: Voor hoeveel tijd moet worden concessie verleend ? Is die tijd te kort, dan krijgt men duur gas ; is hij te lang, dan mist men de voordeelen der nieuwe bereiding , en misschien van een geheel nieuw stelsel van verlichting. Die vraag kan zich niet voordoen als de gemeente zelve exploiteert; men rigt zich dan in overeenkomstig de behoeften van den tijd. De spreker meent, dat voor de exploitatie van gemeentewege alles te zeggen valt. Ook de feiten komen hem te hulp ; in Duitschland en in ons land ,is men, voor een groot gedeelte, van de particuliere fabrieken na afloop der concessie teruggekeerd tot het stelsel van gemeentelijke exploitatie, en de nieuwe fabrieken zijn alleen door de gemeenten opgerigt. De hoofd afgevaardigde vanAmsterdam ondersteunt de conclusie van het rapport der minderheid van de afd. Utrecht, waaraan ook het hoofdbestuur zijne adhaesie had gehecht. De maatregelen van conveniëntie door de afd. Utrecht vooropgesteld, mogen geen inbreuk maken op de beginselen van publiek regt en der staatshuishoudkunde. De conclusie van de minderheid der afd. luidde: »dat wanneer gemeentebesturen optreden willen als fabrikanten, zulks alléén gewettigd kan worden door een duchtig bewezen motief van algemeen belang, met dien verstande, dat het algemeen belang der gemeente bepaald nadeel leed, wanneer de gasfabrikatie aan particulieren werd overgelaten." Spr. stelt voorop, dat de Staat noch de gemeente iets mag doen wat veilig aan de particuliere industrie kan worden overgelaten. De uitzonderingen, waarin zij kunnen optreden, zijn die, waarin concurrentie bijkans ondenkbaar wordt. Zoo b. v. een spoorweglijn, eene waterleiding heeft niet te duchten dat er rails naast de hare worden gelegd, een kanaal naast het hare gegraven. In zoodanig geval is het beter, dat de Siaat of de gemeente het monopolie neme dan het aan particulieren over te laten. De hoofd-afgevaardigde van Dordrecht meent, dat men zich zeer vergist door te meenen dat de gemeente gehouden is zelve gas te fabriceren, omdat zij de grootste consument is. De gemeente gebruikt ja een groot gedeelte, maar niet het grootste. Een gemeentebestuur zou bij de concessie kunnen bepalen, dat het steeds het regt van naasting behoudt; dat het een maximum van prijs van het gas zou kunnen bedingen en een anderen prijs misschien voor eigen gebruik; dat het zich kon voorbehouden om altijd aan anderen dezelfde concessie te geven enr. Zelfs al doet zich het geval voor, dat de gemeente goedkooper dan een particulier gas kan leveren, dan nog is het algemeen belang niet bewezen. De afd. Dordrecht vereenigt zich dan ook met de conclusie van het rapport der minderheid van de afd. Utrecht. De secretaris van het hoofdbestuur, tevens rapporteur der afd. 's Hage, bestrijdt evenzeer het advies der afd. Utrecht; spr. meent, dat de afd. Utrecht alleen heeft bewezen,, dat eene gasfabriek niet kan worden opgerigt zonder contract, maar het bewijst niets voor do exploitatie van gemeentewege. Al die vereischten kunnen bij de concessie worden bedongen, en wat de feiten betreft, men moet het toenemend exploiteren van gemeentewege toeschrijven aan het gebrek aan ondervinding bij de meeste gemeenten. Spr. herinnert bovendien, dat men binnen weinige jaren eene verlichting zal hebben gevonden, die het lichtgas geheel in de schaduw stelt, en waar blijven dan de honderd-duizenden, door de gemeenten in den grond gestoken ten nadeele van het publiek belang? De hoofd-afgevaardigde van Utrecht bleef echter, voornamelijk op grond der feiten, aandringen op de exploitatie door de gemeente. Hij meent bovendien, dat de controle der rigtige levering veel grooter is bij eene gemeentegasfabriek; do consumenten hebben daar in de gemeenteraadsleden de controleurs der fabriek. Spr. resumeert overigens de aangevoerde argumenten, die hij wedcrlegt. De voorzitter meent, dat de consument zelf het middel in de hand heeft om zich te vrijwaren tegen alle bezwaren, aan een monopoliestelsel verbonden. Regering en particulieren beide behouden een monopolie ; coöperatie alleen kan dit voorkomen. Als de consument aandeel neemt in het kapitaal waarmede eene gasfabriek wordt gedreven, dan is alle bezwaar voorkomen. Nadat eene motie van orde om de discussie te sluiten was aangenomen, werd de conclusie van de minderheid der afd. Utrecht aangenomen. Aan de orde was thans het voorstel der afd. Arnhem , strekkende om bij de Hooge Regering aan te dringen op het indienen van een wetsontwerp , waardoor de coöperative vereenigingen zullen kunnen werken. De hoofd-afgevaardigde van Arnhem motiveerde dit voorstel, door te wijzen op het hooge belang der coöperatie en liet krachtige hulpmiddel dat zij aanbiedt, om de arbeidersbeweging te leiden. De coöperatie echter wordt belemmerd door de knellende bepalingen eener verouderde wet op de handelsvennootschappen. Spr. ontwikkelde het begrip van »vennootschap met veranderlijk kapitaal", en drong aan op de regeling bij de wet, met verwijzing naar de bepalingen dienaangaande in de fransche en pruissische wetten van 1867. De hoofd-afgevaardigde van Amsterdam ondersteunde het voorstel; op zijn verzoek werd door de afd. de zaak aldus ingekleed, dat men aan de Regering zal vragen, door erkenning der vennootschap met veranderlijk kapitaal de werking der coöperative vereenigingen gemakkelijk te maken. Dit voorstel wordt na eene korte discussie met algemeene stemmen aangenomen. De jaarlijksche tentoonstellingen van kunst en kunst-industrie te Londen werden thans besproken , in verband met het plan tot oprigting eener permanente regerings-commissie. Verschillende afgevaardigden verlangden de regeling dezer zaak aan de prudentie van hot hoofdbestuur over te laten, doch het hoofdbestuur rekende zich hiermede niet voldoende verantwoord. Het heeft gemeend niet te moeten toetreden tot de regerings-commissie, zonder geld uit 's rijks schatkist, en verlangt de goedkeuring der vergadering op deze handelwijze. De hoofd afgevaardigde van Dordrecht stelt voor de navolgende motie: »Het is de taak der Regering, om op vreemde tentoonstellingen de nederlandsche nijverheid te vertegenwoordigen , en hare belangeri te doen behartigen door commissien, die zij benoemt en bekostigt. Het hoofdbestuur wordt gemagtigd om met alle middelen, die het ter zijner beschikking heeft, ook in overleg met andere Vereenigingen , dit beginsel bij de Regering ingang te doen vinden en door de afdeeling Nijverheid te doen toepassen." De Voorzitter staat er op, dat duidelijk zal blijken, dat do referendaris van de afdeeling Nijverheid direct in de zaak wordt betrokken. Deze motie werd later aldus gewijzigd, dat de Regering wordt uitgenoodigd eene regeringscommissie te benoemen , te bekostigen en zich zelve daarin te doen vertegenwoordigen door een regerings-ambtenaar. Deze aldus gewijzigde motie wordt aangenomen. Aan de orde was het indisch tarief, waarvan de behandeling werd aanbevolen aan de zorgen der afdeelingen. Het hoofdbestuur werd diligent verklaard ten aanzien van het verzoek aan de Wetgevende Magt, om eene enquête in te stellen omtrent de inrigting van voldoend technisch onderwijs. Eene commissie werd benoemd, om na afloop der vergadering te loten over de collective medailles door de jury der amsterdamsche tentoonstelling toegekend. Bij het voorstel van het hoofdbestuur, om zijn afgetreden lid M. L. Hermans tot eerelid te benoemen , deed de afd. Dordrecht het voorstel om veeleer dien heer te benoemen tot eerelid van het hoofdbestuur. Dienovereenkomstig werd besloten. Nadat bepaald was, dat de volgende algemeene vergadering zal worden gehouden te 's Gra ven - hage waren aan de orde voorstellen van afgevaardigden. Een der utrechtsche afgevaardigden stelde voor eene motie, strekkende om den band tusschen patroons en handwerkslieden te versterken, hetgeen zonder hoofdelijke stemming werd aangenomen. Ook een voorstel van de afd. IJsselstein, om de aandacht te vestigen op middelen om de werkstakingen te voorkomen, werd zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Op voordragt van het hoofdbestuur wordt tot corresponderend lid der Vereeniging benoemd de heer Guillon te Luik. De begrooting voor het volgende vereenigingsjaar werd post voor post behandeld en goedgekeurd. Op deze begrooting is o. a. ƒ 100 in uitgaaf uitgetrokken voor correspondentiekosten omdat door de nieuwe postwet de vrijdom y a ' briefport is opgeheven, en ƒ 150 voor de geschreven prijs vraag. De Secretaris leest het rapport omtrent tvve antwoorden, ingekomen op de prijsvraag uit»e! schreven door de Ijzergieterij »de prins va' Oranje." De hoofd-afgevaardigde van Amsterdam brenwf hulde aan de uitstekende leiding der vergadering' door den president, die mot een woord vaa dank de vergadering sluit. * Door den Raad der gemeente Rheden is besloten tot verandering der schooluren gedurenja de maanden mei tot november. Voortaan zal on de openbare scholen onderwijs gegeven wordej van 872—11 ure en van 2 4 l / 2 ure. Tot nu toe werd do jeugd er onderwezen van 9—12 ure en van 2—4 ure. * Eenkum, 12 aug. In het A. L. komt een berigt voor uit Renkura , dat door verscheidene couranten, ook door de Arnhi-msche (zi 9 nommer van donderdag 4 aug.) is overgenomen Volgens dat schrijven zouden op de steenfabriek van den heer Mijnlieff 100 arbeiders zander werk zijn geraakt, en 50 anderen dat lot nog boven het hoofd hangen. Alles werd op rekening g e . steld van den oorlog tusschaa Frankrijk en Pruissen. Deze zaak nu is ons, na naauwkeurig onderzoek, gebleken, zeer overdreven en onjuist te zijn voorgesteld. Op genoemde fabriek toch arbeidden niet meer dan 70 personen, en 50 van hun , meest vrouwen en kinderen, hebben hun ontslag gekregen. Anders eindigde hun arbei 1 gewoonlijk half september, doch door verschillende omstandi®. heden, ook wel, doch geenszins grootendeel» door den druk dar tijden , is hun taak nu reeds afgelopen. Ook zijn deze menschen niet broodeloos. L)e mannen hebben alleu, meest in de naburige dorpen in de Betuwe, werk bekomen , en voor de vrouwen en kinderen is er thans ook nog overvloedig middel van bestaan Ie vinden. Ware dit niet het geval geweest, de heer M. zou hen elders aan werk geholpen hebben, doch dit is niet door hen verlangd. * De markt te Hengelo, woensdag j. 1. gehouden , was ondanks het regenachtige weder nog al druk bezocht. Veel veulens waren aan de lijn, waarvan echter maar weinigen verkocht werden. Oude, doch goede werkpaarden vonden tegen flinke prijzen grage koopers. Koeijen, dio er niet veel aangevoerd waren, hadden veel aftrek. Het meest gewild en het sterkst vertegenwoordigd echter waren jonge varkens. Aan een schrijven uit Dover van den 9den dezer ontleent de Held. en N.-D. Ct. 't volgende: »De texelscho loodskotter n°. 1, schipper C. Griek, in den vroegen morgen van den 9den dezer, op de hoogte van Dungeness kruisende, werd door een engelsch ijzeren driemastschip geseind. Schipper Griek gaf, ondanks het holle water en sterken n. o. wind, dadelijk order, om zoo kort mogelijk naar het seinende schip te houden. Toen men daarop met de roeiboot v?n den kotter het schip had bereikt, vernam men, dat het in den afgeloopen nacht ten 2 ure in aanzeiling was geweest met het nederl. barkschip Maximiliaan , kapit. Schil, komende van Suriname, en beladen met suiker, cacao en katoen. De equipage , sterk 12 man , benevens 29 aan boord zijnde militairen, hadden tegenwoordigheid van geest genoeg, om onmiddellijk na de botsing op het engelsche schip over te springen. Da loods A. Klok, dio zich nog aan boord van het zinkende schip bevond , werd met veel inspanning en moeite gered, waarna de Maximiliaan , waarop zich benevens een passagier nog eene vrouw met haar zesjarig kind bevond, in do diepte verdween. De toestand, waarin zich de schipbreukelingen bevonden, toen zij door den loodskotter van bet engelscho schip werden overgenomen, was ellendig. Eenigen waren barrevoets, allen ongedekt en sommigen bijna naakt. Op het goede voorbeeld van schipper Griek, bragten de manschappen van den kotter al hunne beschikbare kledingstukken aan, zcodat weldra hunne garderobe was uitgeput. De ongelukkigen werden voorts met de meeste welwillendheid op heusche wijze aan boord van den kotter verpleegd, en bereikten in goeden welstand ten 12 ure Dover, waar zij aan land.werden gezet. In een schrijven uit Rome van 4 augustns meldt een correspondent het volgende aan het Journal de Britxelles: ,»Er is gezegd dat de Paus thans de wijk naar het britsche grondgebied; en wel naar Malta, zou willen nemen. Omschijnt mij een ongegrond gerucht; Zijne Heilige® 1 verlaat zich op Gods bescherming. Intusschen worden door onze militaire overheid de vereischt veiligheidsmaatregelen genomen. Hier ter ste is de revolutionaire partij te zwak om ie ^ ernstigs te ondernemen ; te Viterbo is het mtë schien anders gesteld. De eerste dagen na vertrek der fransche troepen zijn voor ons ee angstige en beslissende tijd; gaan zij ru " voorbij, dan zal het ook verder wel goed gaan. De belgische Kamer van Vertegenwoordig® heeft den heer Vilain XIIII tot haren voorzittei^ kozen; hij vereenigde 75 stemmen op zich, wijl er op den heer Rogier 33 stemmen uitge r werden. Van de persoonlijke hoedanigheden v^ den nieuwen voorzitter wordt ook door li üe dagbladen een loffelijk getuigenis gegeven. De' Graaf R-inet Herald verhaalt dat er .°^ langs in de Kaapkolonie een schaap ? c _ s a | 3 werd , waarvan de staart zoo groot was een gewoon schaap en 42 engelsche ponden ^ ^ Het vet, van de ribben afgesneden , ^°°° n d. pond. De rest van het dier woog 60 F ^ Het vet werd tegen 7 d. per pond verkoc bragt dus £2 9 s. 7 d. op. ---