Telegrammen. Madrid, 4 mei. Generaal Nouvilas heeft het bestuur over Madrid aanvaard. Hij zal zich niet naar Navarre begeven. Rome, 4 mei. Dezen morgen r is er ministerraad gohouden onder voorzitterschap des konings. Deze heeft geantwoord, dat hg het gevraagde ontslag niet aannam. Er zaLeen nietiwe mi listerraad gehouden worden, waarin de ministers zullen overwegen of zij bij hunno aanvrage moeten volharden. Marseilte, 4 mei. Volgens berigten uit Rome heeft de Paus zich gisteren zoo ongesteld gevoeld, dat hij op nieuw het bed heeft moeten houden. --- Correspondentie. Plaatsgebrek dwingt ons verscheidene ingezonden stukken nog te laten liggen. Sommigen wachtten reeds, tot onze spijt, verscheidene weken. Wij meenden die welke een meer actueel belang betroffen te moeten laten voorgaan. Zij zullen^ echter zoodra mogelijk worden opgenomen. --- Familiebericht ^C3.~ï7'Oirt'«333.'ti©33.Voorspoedig bevallen van een welgeschapen Zoon E. BIELEVELD—JENTING. 's Bosch , 3 Mei 1873. Voorspoedig bevallen van eene dochter H. P1ERIK—DE BOER, Arnhem , den 4 Mei 1873. Op ^den 29sten April j.1. overleed, te Arnhem , onze geliefde Dochter ANNA SUSANNA D'ACHARD^ VAN ENSCHUT, in den ouderdom van 37 jaren. Rheden , den 5den Mei 1873. Mr. J. F. VAN E N SCHUT. T. VAN ENSCHUT -Coopm.vns. Wegens buitenlandse/te betrekkingen eerst heden geplaatst. Volstrekt eenige kennisgeving. Op den lsten Mei 1873 overleed te Arnhem , Vrouwe L. M. E SASSEN, Douairière G. A. G. Graaf VAN DER DUIJN VAN MAASDAM. Op 1 Mei overleed te Arnhem de Heer T. E. POELERT. Wed. E. T. POELERT , geb. van Djjnseu. Kinderon en Behuwd-Kinderen. Wegens buitenlandsche betrekkingen eerst heden geplaatst. Voor de vele bewjjzen vau belangstelling ondervonden bij het overlijden mijner dierbare Echtgenoote WILHELMINA JOHANNA ALBERTHA VAN WYCK, betuig ik, mede namens wederzijdsche Ouders , Broeders en Zusters, mijnen welgemeenden dank. Vianen , 2 Mei 1873. HENDRIK REIJGERS. Voor de vele bewijzen van deelneming, bij gelegenheid van ons 12 1 / 2 -jarig Huwelijk, betuigen wij onzen hartelijken dank. C. M. VAN DER LINDEN. Arnhem , A. VAN DER LINDEN , Mei 1873. Naeff. --- Advertentie Gezondheidgordels. J. C TS. MARITTS. Boekhorstenairast. Kantoor van Vaste Goederen, Hoek Voaipiiatraat en ltynkade B 15(1. ARNHEM. TE KOOP of TE HUUR: Een HEEHENHU1S met OPEN PLAAT3, te aanvaarden 1 November e. k., huurpr. ƒ 1000. Een dito met Tuintje, aanv. 1 Aug. » » 800. Een dito met Tuintje, aanv. 1 Junij » » 750. Een dito met Tuintje, aanv. 1 Aug. » » 650. Een dito met Tuintje, aanv. dadelijk » » 600. Een dito met Open Plaatsje, aanv. dadelijk » » 550. TE HUUR: Een RUIM BOVENHUIS . aanvaarden dadélijk huurpr. ƒ 600. Een BOVENHUIS (met inbegrip van belasting) aanv. 1 Aug. » > 550. Een dito , aanvaarding dadelijk » » 325. Een dito, aanvaarding lJulij » » 225. Ter bekoming van inlichtingen en bezigtiging gelieve men zich te vervoegen aan bovengenoemd Kantoor. VAN SOMEREN BBAND, Makelaar. --- De Notaris G. K. VERVOORT, De Notaris G. K. VERVOORT, Doesburg, zal op Donderdag den 8sten Mei 1873 , in de Concertzaal, 's namiddags 2 uur publiek verkoopen : MEUBELEN, PIANO, goed geconserveerden BOKKENWAGEN en TUIG enz. enz. Te zien van 10 tot 2 uur. --- Advertentie De VERKOOPING der 500 perceelen EIKEN, ESSEN en IEPEN BOOMEN, staande over en achter den huize NATEWISCH ouder Amerongen , welke den 8sten Mei 1873 publiek zouden worden verkocht, zal geen VOORTGANG hebben. HAAGSCHE HARINGPAKKERIJ. Voorhanden : KRIMPSCHOL, KOOK- en BAKTONGEN, Versche ZALM , Levende PALING, GARNALEN, Vette Gerookte ZALM, PALING in GELEI, Gerookte ELFT, Puike Bergen-opZoomsche ANSJOVIS enz. Roggestraat. J, HOEK. PILLEN HOLLOWAY ! j TOEVALLEN. Een ongeluk kan somtijds aan de voorzigtigste menschen overkomen. Eene verstuiking, eene brandwonde, of een slag, kunnen niet altijd voorkomen worden, maar een spoedige en gemakkelijke genezing ka,n verkregen worden door het gebruik van de uitmuntende Zalf van Holloway. Z(j ververscht aanstonds het gekneusde of gekwetste deel , doet de ontsteking der zenuwen bedaren , belet het bloed om ter plaatse van de ziekte te zetelen , zoodat op die wijze de ontsteking of de vorming van een abces verhoed wordt. Om de bij ongeluk bekomen wonden te genezen , overtreft die Zalt elke verzachtende Zalf, uitwassching, inwrijving. Zij geeft aan de huid haren gezonden toestand, en aan de spieren hare kracht weder. Zij geeft dubbele veerkracht aan de stramme zenuwen , aan de zaamgetrokken geledingen, en aan de te veel gespannen bindspieren. Dépot te Arnhem bij Mejufvrouw ELIZA WALTER, Broerenstraat. --- Advertentie Voor de vele bewijzen van belangstelling bij de bevalling zijner Echtgenoote ondervonden , betuigt de ondergeteekende, ook namens haar, zijnen hartelijken dank. Arnhem, 5 Mei 1873. J. VAN SCHAIK. Door vertrek zijn tegen 1 Junij aanstaande TE HUUR: 3 gemeubileerde KAMERS met KOST en BEDIENING op een Étage benevens PRIVAAT, op een der beste standen te Arnhem. Brieven franko Letter H, bij de Boekhandelaars VAN EGMOND & HEUVELINK te Arnhem. --- Openbare verkooping op Maandagen Openbare verkooping op Maandagen 9 en 23 'Junij 1873, 's voormiddags 11 uur, in de Wereld te Wagen ingen, van het Landgoed 00STER-ENG, groot SOS Hectaren, gelegen in de gemeenten Bennekom en Wageningen, tusschen Rhijnspoorweg en Rijn, op onderscheidene punten schoone uit- en vergezigten leverende. Te veilen in 7 perceelen geschikt om tot Buitenverblijven te worden bestemd, en massa's. Nader onderrigt ten Kantore van Notaris G. HONDIUS , te Wageningen, waar beschrijving met schets verkrijgbaar is en eigendomstitels en veilconditien in tijds ter lezing zijn. --- Ingezonden. Mijnheer de Redacteur ! Met genoegon las ik in uw geacht blad van den 22sten ji., dat de heer J. A. P(ool), dien We hier kennen als een wakker fabrikant, de pen opnam om de steenovengasten tegenover den berigtgever uit Haaften in bescherming te nemen. Dien berigtgever laat ik gaarne over de verdediging van hetgeen hij geschreven heeft over werkloonen , steenprijzen enz. Waarschijnlijk zal hij uit oude aanteikeninger , die ik hier meermalen gezien heb, zijne cijfers wel kunnen bewijzen. Doch iets anders. De hoer P. doet het voorkomen , alsof slechts «sommigen der ovengasten minder spaarzaam' zouden zijn, alsof »velen zich zouden schamen van diakonien te genieten." Ware dit zoo , mijnheer de redacteur, ik zoude er mjj hartelijk over verheugen , maar helaas! de ondervinding leert ons zulks elk jaar op. nieuw geheel anders. Dat er niet meer aan do diakonie zijn, is minder te wijten aan het eergevoel der ovengasten, dan wel aan de goede zorg der diakoniebesturen. Wanneer men een kijkje gaat nemen op de ovens , ontwaart men al spoedig, dat zuinigheid, zindelijkheid en de zoo noodige orde in de verschillende huisgezinnen meer uitzondering dan regel zijn. Wel vindt men er enkele gezinnen, die zich gunstig onderscheiden , maar het gros laat nog veel te wenschen over. Ga ze slechts na die ovengasten in hunne levenswijze en handelingen , en al spoedig ontdekt ge, dat van eergevoel weinig sprake kan zijn. Over hun zedelijk gedrag willen we liever niet spreken, de meesten hebben van zedelijkheid te weinig begrip. Des zomers, als ze volop in de verdiensten zijn, zijn er voor de winkeliers geen vettere klanten dan de ovengasten. Waar een burgerman, die fatsoenlijk voor den dag komt, niet aan durft denken voor zijne tafel, wordt dan door die lui volop genoten. Ze zijn dan overdadig en lijden in verhouding daarvan 's winters gebrek. Overleg in hun huishouden kennen de meesten riet en geen wonder, hoe of waar zouden ze het geleerd bobben? Laat de winkelier slechts getuigen en bij zal niet alleen het bovenstaande bevestigen , maar u daarenboven vertollen , dat in zijn kladboek geen grooter onvoldane posten voorkomen dan van ovengasten, die op fijue manier de kunst verstaan, iemand wat aan te zetten. Van zedelijkheid bij hen weinig begrip. Wat geven ze er om , al hebben ze zich op billijke voorwaarden bij dtzen of genen fabrikant verbonden , om die verbindtenis plotseling en om de minste reden te verbreken ? Ze denken noch aan de schade, die ze daardoor anderen berokkenen , noch aan de zwendelarij . waaraan ze zich schuldig maken : ze hebben te weinig begrip van eerlijkheid en goede trouw , en hoe jammer! ze worden daarin soms door enkele meesters voorgegaan. Of troggelt de eene fabrikant niet dikwijls op minder loyale wijze het werkvolk van een anderen fabrikant af? Hoort men ze in hunne gesprekken of ziet men ze bij feesteljjke gelegenheden, waarlijk, men bedroeft er zich over, dat nog zooveel onbeschaafdheid en ruwheid heerscht onder een klasse van menschen , die fatsoenlijk voor den dag konden komen. Want wat de heer P. zegt, is waar, de fakrikanten betalen do meesten hunner niet slecht en er zijn huisgezinnen onder, die inderdaad veel verdienen. En toch weinig vooruitgang bij die menschen. Vanwaar dit verschijnsel ? Vanwaar die onbeschaafdheid, dien ruwen toon, dat onverschillige, dat weinige overleg en het sobere begrip van zedelijkheid en goedo trouw ? Vanwaar ? Omdat het menschen zijn, die in den regel heel weinig of in het geueel geen onderwijs genoten hebben. Ze hebben bijna nooit gehoord , wat zuinigheid en orde beteekenen en vermogen. Hun ontbreekt de kennis van het ééne noodige, om in de wereld vooruit te komen. Het is bedroevend en toch maar al te waar; want een tienjarige ondervinding heeft het mij geleerd: het gros der ovengasten is niet onderwezen. Of wat beteekent het, dat die kinderen een paar maanden van het jaar zoogenaamd schoolgaan ? Als ze in november of december komen , zijn ze totaal ongeschikt om deel te nemen aan het onderwjjs. Zes a zeven maanden lang zijn ze van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat bezig geweest met een geestdoodenden en afmattenden arbeid. Al dien tijd hebben ze weinig meer gehoord dan ruwe, ja nog erger soms, gemeene taal, niet zelden worden ze zelfs door grove woorden geperst om hun speelschheid te onderdrukken en hun vervelend werk wat vlugger voort te zetten. Het is bebedroevend maar toch waar: kinderen van 7 tot 11 jaar worden u in maart of april van de school genomen, waar ze zich aardig begonnen te ontwikkelen, om voor dag en dauw te beginnen aan een arbeid , die niets aanlokkends heeft en zich te bewegen onder een publiek, dat van reinheid en zedelijkheid zoo weinig begrip heeft. Geen wonder, dat ge ze tegen den winter bijna als heidenen terug ontvangt. Ge schaamt u voor de andere kinderen, zoo onbetamelijk als ze zich soms uitdrukken ; ge weet niet wat te beginnen met die ongelukkigen en veel moed en lust is er noodig, om ze voor een week of wat te gewennen aan orde en zindelijkheid. Zoo, mijnheer de redacteur! wordt in den regel de ovengast gevormd en grootgebragt. Op jeugdigen leeftijd, verstoken van bijna alle onderwijs, wordt hij aan het, werk gezet en verkeert hij voortdurend onder den invloed van voorbeelden, die niet anders dan zeer ongunstig op zijne vorming als mensch kunnen werken. Zoo worden-de moeders opgevoed , die hun kroost- de eerste beginselen van wat goed en edel is moesten inprenten en, helaas ! niet in staat zijn te geven, wat zo zelf nooit hebben ontvangen noch gekend. Zoo is het jaren lang geweest, zoo is het nog en van daar die treurige toestand, dien we niet mogen verbloemen , als wij het wèl meenen met. onze natuurgenooten. Het is niet aan hen te wijten , dat ze in zoovele opzigten te kort schieten die ovengasten, daarom verre van mij, ze te willen beschimpen of verlagen. Enkel de zucht om het mijne bij te dragen ter verbetering van hun toestand, deed mij de pen opnemen. Niemand wil ik in dezen beschuldigen , misschien heeft de loop der omstandigheden, de kracht der gewoonte, hier de meeste schuld, maar alleen vraag ik: moet het altijd zoo blijven ? Moet die toestand bestendigd worden ? Is er goen verbetering aan te brengen ? Kunnen de fabrikanten niet besluiten, kinderen beneden de 12 jaren te weigeren voor hun arbeid of ten minste te zorgen , dat ze een gedeelte van den dag de school b3zoeken ? Uit mijne aanteekeningen blijkt van zoovelen benaden de 12 jaar, dat ze bijv. over een tijdvak van 4 jaren nog geen s / 4 van een jaar getrouw de school bezochton, terwijl zo hier allen vrij zijn van schoolgeld en kosteloos voorzien worden van schoolbehoeften.' Komt er geen verandering in, dan zal er nog jaren laag geklaagd worden over de ovengasten , zonder dat zij de ware schuldigen zijn. Laat men nu niet zeggen : »de ouders kunnen hunne kinderen laten school gaan, niemand wordt gedwongen ze op den oven to laten werken." Mooi geredeneerd, maar hoe kan men van ouders, die nooit onderwijs of slechts gebrekkig onderwijs hebben genoten, dat zeker al lang vervloeid is , verwachten , dat ze aan onderwijs voor hunne kinderen genoegzame waarde zullen hechten, om in plaats van dubbeltjes te ontvangen, de kleinen te laten school gaan? Zoo ver zijn we nog niet en daarom mogen we en moeten we naar andere middelen omzien. Om hiertoe te geraken , is hot noodig dat we de zaken blootleggen, zooals ze wezenlijk zjjn ; de kracht der feiten moet ons dwingen. Ik meende hot ten minste mjjner roeping verschuldigd te zjjn, er op te wijzen: dat de ovengasten in den regel verstoken blijven van goed onderwijs en met genoegen zag ik, dat de heer P. in de bres sprong voor het »onregt verscheiden oppassenden huisvaders" aangedaan; bat geeft mij moed dat hij veel meer nog het zijne zal aanwenden om het sonregt" te verhelpen, dat zooveel jeugdigen kinderen wordt aangedaan. Heeft hij zich steeds doen kennen als iemand, die prijs stelt op orde, vooruitgang en beschaving, wij twjjfelen niet of het lot van zoovelen, die slaven zijn der onkunde, zal ook hem ter harte gaaa. Moge spoedig de tijd in ons vaderland aanbreken , dat geen kinderen beneden de 12 jaar meer aan de school worden onttrokken ! Haaften, 23 april 1873. A. A. van Gool. ---