ARNHEM, 14 MEI. Zelfs zij, die met de tabaksnijverheid in geene andere betrekking staan , dan dat zjj dagelijks eene hoeveelheid sigaren consumeren , slaan niet zonder belangstelling den strijd gade, die tusschen patroons en werklieden ontstaan is. Wordt door do patroons gewonnen , dan is er niet veel kans, dat de sigaren op denzolfden prijs blijven, en winnen de werklieden, dan zal wel een van de eerste gevolgen wezen , dat de verbruiker meer betaalt Niet enkel het hoogere werkloon der arbeiders, maar de evenredige winst, welke de patroon zich zeiven toekent, zal den verbruiker in rekening worden gebragt; althans bij andere vakken gaat eene verhooging van het dagloon der knechts steeds gepaard met eene verhooging van de winst der patroons , en menigmaal hebben wij geglimlacht, wanneer aan de edelmoedigheid der heeren bazen een hulde werd gebragt, omdat zij hunno w rklieden een of twee centen per uur meer betaalden, terwijl dezelfde heeren bazen dan met anderhalve of drie centen meer het dagloon van hunne knechts aan do werkgevers in rekening bragten , zoodat bij slot van rekening de patroon er nog het best bij voer. De concurrentie beschermt het publiek hiertegen niet. Slechts zeer zelden toch betreft het een work , waarmede men een baas uit eene andere gemeente belasten kan. Men moet bij zijne stadgenooten teregt komen en die stadgeaooten zien voor het meerendeel in , dat zjj er op den duur meer voordeel bij hebben, wanneer zjj gelijke lijn trekken , dan wanneer zjj door mededinging er nu en dan in slagen elkander een klant af te winnen. Tegenover de kans om een klant te winnen staat de kans om er een op dezelfde wijze te verliezen; en wel zoo veilig is het dus, niet te concurreren, maar de prjjzen onderling te regelen. Is er al een enkele, welke van dit spoor afvvjjkt, hij heet ean beunhaas; hij is weinig te vertrouwen; hij tracht zijne winst langs anderen wag te maken en het goedgeloovige publiek gaat bij voorkeur bij dien ouden solideh baas, die goed rekent, maar op wiens werk het volkomen staat kan maken, dan bjj dien goedkooperen , die door verborgen middelen wel wat minder geld vraagt, maar in de levering bedriegt. Nu onder de heeren sigarenfabrikanten, ten gevolge van de houding hunner werklieden , zulk eene toenadering is ontstaan, verwachten wij dat bet publiek do vruchten van dezen patroons-bond zal plukken , evenals het, bij eene overwinning van de werklieden, de vruchten van den werklieden-bond plukken zou. Hoe de zaak dus uitvalt, de consument zal hoogstwaarschjjnlijk betalen en het is met het oog op dit moejjeljjk to ontkomen dilemma , dat ook hij, die zich met de maatschappeljjke quaestien minder bemoeit en tot de tabaksnjjverheid in geeno andere betrekking staat, dan in dio van consument, zich eenigzins ^bezwaard gevoelt over deze sociale beweging. Reeds vroeger hebben wjj gezegd , dat wjj ons geen paitjj stelden tusschen de meesters en hunne knechts. Waar twee twisten hebben heiden schuld. Wjj gelooven evenmin , dat het sigarenmaken zóó ruim betaald wordt, dat oen werkman er gemakkeljjk van kan leven, en evenmin gelooven wjj, dat de fabrikanten hunne arbeiders uitzuigen en meer van hen vorderen dan billjjk is. Wjj gelooven niet aan de hooge onbaatzuchtigheid der patroons en ook niet ap.n de verdorvenheid dar knechts , die , vo.'gens sommige mededeelingen in de dagbladen , al wat zij meer verdienden dan het volstrekt noodige, verbrasten en in losbandigheid verkwistten. Er zullen bjj de sigarenmakers, evenals bij alle andere vakken, goeden en slechten zijn; de verkwistende, losbandige, waarover do patroons klagen, is evenmin de type van deze gezellen als de deugdzame, gematigde , w lke zulke brave redevoeringen houdt op de vergaderingen van d«n Bond. De sigaren-fabrikanten zijn mensahen , goljjk hunne arbeiders menschen zjjn. Deze willen gaarne meer verdienen, zonder meer te werken, en zjj hebben een middel daartoe gezien in eene naauwere aaneensluiting; maar de patroons willen baas bljjven in hunne eigene zaak en, de gevolgen dier aansluiting voorziende , hebben zjj verklaard geen werklieden in dienst te willen nemen, welke leden van de Vereeniging zjjn. Dit heeft de ergernis van verscheidenen opgewekt. Zij riepen en schroven, dat de patroons het regt van vereeniging, — het grondwettige regt van vereeniging! — miskenden ; dat zij de vrijheid van hunne medeburgers krenkten ; dat die werklieden vrjje mannen waren en zich geen dwang lieten aandoen ; grijsaards , die vele — wjj weten niet meer hoevele — jaren gediend hadden bjj een patroon, hadden, toen zjj kiezen moesten tusschen dozen en den Bond, voor den laat sten geopteerd, Anderen, die niet eens lid waren van den Bond, haddon het werk gestaakt , alleen omdat hun patroon verboden had aan anderen om er lid van te zjjn. De braafsten , meest oppassenden hadden met verontwaardiging deze tyrannie der fabrikanten beantwoord door hun ontslag te nemen als werkman. Een tal /an heroieke feiten van dien aard zjjn bokend geworden; maar zjj hebben ons nog niet overtuigd van het onregt der patroons en het regt der werklieden. Niemand, geen enkele patroon heeft aan zjjn werkvolk het regt, het grondwettig regt, betwist om zich te vereenigen, veel minder dat regt ontnomen, wat trouwens niet wel mogeljjk is. Aan do sigarenmakers is het volkomen vrij gelaten om lid te worden van eene Vereeniging. Maar tegen dat onschendbare regt van de sigarenmakers, staat toch, meenen wij, het even onschendbare regt van do patroons om sleehts te laten arbeiden door werklieden, die zij volkomen vertrouwen. Tusschen hun eigen belang en dat der werklieden moetende kiezen, hebbon sjj gedaan wat een ieder doen zou en aan hun eigen belang de voorkeur gegeven. Nu voert men er tegen aan , dat de Sigaren» makersbond de meest onschuldige Vereeniging ter wereld is. Men publiceert de voor publiciteit vatbaar gemaakte statuten en tart iedereen uit om in die bepalingen iets te vinden, wat de patroons bedreigt. Het geldt sleehts zedelijke en stoffeljjke verbetering, verbroedering , onder, stand enz. enz. Hoe was het mogeljjk dat de fabrikanten het lidmaatschap van zulk eene nuttige, philanthropische Vereeniging beletten! Dat was louter willekeur. Zjj, die in hunne studeerkamer aldus over do zaak oordeelden, na ze uit de nieuwste staatshuishoudkundige werken bestudeerd te hebben, vergaten echter, dat er bijna in elke groote gemeente, voor een aantal vakken Vereenigingen van werklieden bestaan en de patroons nooit op het denkbeeld zjjn gekomen om het lidmaatschap daarvan te verbieden. Integendeel, zij werden er zei ven eereleden van en ondersteunden ze. Waarom zouden zij zien verklaren tegen eene Vereeniging die, naar de publieke statuten te oordeelen, niets anders beoogt? Daarvoor bestond geen reden. Maar er openbaarden zich verschjjnselen , die aantoonden dat het karakte r van hot bondgenootschap der sigarenmakers van anderen aard was dan dat van do beslaande Vereenigingen. Ook bjj andere vakken rij zen soms van die broederschappon. Hij, die zijne wjjsheid niet uitsluitend nit boeken put, maaide arbeidende klasse van nabjj gadeslaat, ontdekt vrij spoedig wat er het ware karakter van is. Onder do werklieden heerscht dan een geest» die wel is waar niet geformuleerd is in de statuten van do Vereeniging, maar beter dan deze het doel doet kennen. Gesprekken, losse uitdrukkingen , brieven van leden nit andere plaatsen geven het bewjjs , dat zij die tot de broederschap behooren, hierin nog iets anders zien dan in de bepalingen van het reglement is uitgedrukt. Hot is waar, op die persoonlijke opinien heeft men geen vat: men beroept zich daar tegenover op de geschreven wet, die zoo onschuldig is enfdeu toets der scherpste kritiek doorstaan kan. Maar dio wet is slechts do vlag, welke de lading moet dekken en hes gaat niet aan om die vlag als zekeren waarborg te nemen, dat er geen contraband onder de lading voorhanden is. De sigarenfabrikanten hebben zich niet laten misleiden door die vlag ; zij kenden het kaï akter der Vereeniging beter dan door eene constitutionele en economische analyse der statuten en, ten einde do werking van den Bond te voorkomen , hebben zjj , vóór het te laat was , aan hunne werklieden do keus gegeven tusschen arbeid en het lidmaatschap. De later bekend geworden geheime statuten, de onderstand uit het buitenland aan de Vereeniging verstrekt, hebben bewezen, dat de fabrikanten niet misgezien hebben. Zjj hebben eene krisis geprovoceerd vóór de Bond gereed wa3 er het hoofd aan te bieden ; zjj hebben zich vereenigd om gemeenschappeljjk het gevaar, dat hen dreigde, te keer te gaan en wjj zien daarin niet anders dan eene daad van zelfbehoud. Het gevolg zal nu niet zijn, dat de werklieden zich onvoorwaardeljjk zullen moeten schikken naar de eischon van de patroons. Er zal eene schikking worden getroffen; er zal bemiddeld worden en de twee partjjen zullen wel weder vrede en vriendschap sluiten. Maar wanneer de Bond onbelemmerd zijne werking had kunnen voortzetten en den tjjd had gehad de beweging geheel te organiseren, dan is het zeer te betwjjfelen of de patroons in zoo gunstigen toestand hadden verkeerd, en ot zjj niet zich geheel hadden moeten regelen naar de eischen van do werklieden. In zoodanig geval zou er waarschijnlijk van bemiddeling geen sprake wezen ; men treedt gaarne op als bemiddelaar voor de belangen van de werklieden en vindt bjj vele patroons dan een gereed oor; maar minder gaarne zou men optreden schijnbaar tegen den werkman, en niet zoo ligt zal men bjj eene werkstakende massa eene overtuiging ingang doen vinden. Dat dio bemiddeling tot stand zal komen, daaraan twijfelen wij niet, want èn sigarenfabrikanten èn sigarenmakers hebben or even groot belang bij. Dezen zullen er bij winnen, genen niet bij verliezen, maar — wij herhalen het — hst publiek zal de gebroken potten betalen. --- Finantiele Kroniek. Wie er gedroomd heeft »vom wunderschönen Monat Mai, als alle Knospen sprangen", werd teleurgesteld. In plaats van het liefelijke zuidenwindje, snijdt u het scherpe noordoosten door het gezigt en menige bloem, die vrucht beloofde, viel af. Op de beurs bleef het even treurig, ook daar bragt de bloeimaand slechts deceptie. De mei-coupon vermogt niets; niet in fondsen, maar in prolongatie belegt de kapitalist zjjn geld, omdat hij — en het is hem niet kwaljjk te nemen — den algemeenen toestand niet vertrouwt. Geschokt, zeer geschokt is het vertrouwen en de lazing van de verschillende beursbe rigten maakt inderdaad een treurigen indruk. Men zou er, zonder eenige moeite, een bloemlezing van klagten, verzuchtingen en angstkreten van maken kunnen. De Weener beurs was er ditmaal het slimst aan toe. De ironio van het lot — heet het in een frankfortsch beursberigt — ging zelfs zóó ver, dat juist terzelfder tijd, dat de opening der tentoonstelling duizenden van vreemdelingen naar de keizerstad lokt, de déroute der beurs een begin maakte. Bitter snijdend is het contrast, wanneer men een blik werpt ia het gebouw dor tentoonstelling en ziet hoe vljjt en vernuft wonderen scheppen, en van daar naar de beurs stapt om de overtuiging te erlangen, hoe spel en zwendel een schaduw werpen op de maa'schappij. Geen uur verliep er of van Weenen kwam een nieuwe jobsbode. De koersen gingen niet terug, zij stortten terug. Faillissementen om niet te tellen werden getelegrafeerd. Men hoopt op rodding van buiten, maar het antwoord luidt: wjj hebben genoeg met ons zelv«n te doen; mogen wij er nog niet zóó erg aan toe zijn dan gij — de dag der afrekening is voor ons nog niet gekomen — helpen kunnen wjj u niet. En het arme publiek, dat zich gulden dagen van de Weener tentoonstelling had voorspeld , zucht onder den druk van het oogenblik. En is het — gelukkig — niet overal zóó erg als aan den »schöne blauo Donau", het is toch volkomen waar: »laugen tjjd beducht voor de onheilen, die door de onnatuurlijke opdrijving der fondsen in 1872 in het leven zijn geroepen, lijdt de handel thans aan de rampzalige gevolgen daarvan en is het, helaas, te voorzien, dat de geldkiijg niet zoo spoedig haar einde zal genaken." Alhrwegen dan ook verhooging van bankdisconto, verlaging van den effectenkoers, mistrouwen, malaise! De amsterdamscha beurs maakte geen uitzondering op den regel. Mis ;en wjj er, gelukkig nog, het eigenaardige spel der buitenlandsche — vooral duitsche — beurzen, toch is er ook op de vaderlandsche markt spels genoog. In een voor ons liggend beursberigt eener nederlandsche bankinstelling lezen wij, dat zjj het haar pligt acht, er attent op te maken, dat zich op oaze beurs een soort van depreciatie-verbond heeft gevormd, dat zich ten doel hoeft gestold alle — het geldt hier voornameljjk amerikaansche — Spoorwegwaarden in blanco te verkoopen, zonder ze te bezitten. Wjj meenen het volgende uit dit beursberigt niet aan onze lezers te mogen onthouden. »Aangezien men door a la baisse te werken, geeno kapitalen noodig heeft en de houders, zelfs van solide waarden, zich door deze manoeuvres laten verleiden hun bezit tot telkens lagere prijzen aan de markt te brengen, wordt de contramine in de hand gewerkt. Het is hoog tjjd. het publiek te waarschuwen tegen het begunstigen van zulke manoeuvres en deze kunnen worden voorkomen, wanneer mon zich niet door zoodanige verkoopers laat verleiden. Het is zeer gemakkelijk de koersen omlaag te goojjen, wanneer het publiek zijn bezit tot iederen prijs aan de markt brengt; maar men vergete niet, dat zoodoendo de kapitalisten tegen hun eigen belang handelen en het krediet der Spoorwegmaatschappijen daardoor ondermjjnen. Wjj hebben toon do koersen hoog waren nooit met amerikaansche sporen gedweept en doen het nog niet. Thans echter schijnt het ons in het publiek belang geraden, voor eene onbesuisde realisatie te waarschuwen." Er is veel in deze redenering, dat behartiging verdient. Het gedetailleerd overzigt dor beurs, gedurende de jongstverloopen week, kan zeer kort zijn. Met genoegen nemen wij nota van de verbetering der koersen onzer nationale fondsen. Deze verbetering is het gevolg der aanneming van de amortisatie-wet , waardoor de minister van Finantien , niettegenstaande er een krediet van vjjf en een half millioen voor Atsjin is aangovraagd, in staat wordt gesteld een nog grooter bedrag Nationale Schuld te amortiseren. Over het geheel toonde het buitenland meer sympathie voor Spanje dan het binnenland, dat de opheffing der finantiele commissien te Londen en te Parjjs ongunstig opnam. Op hot laatst der week echter was ook hier do stemming een zweem beter en scheen men zelfs ten opzigte van de couponbetaling betere gedachten te koesteren. — Het schjjnt wel dat de minder gunstige aspecten van vele andere soorten, de koopers naar Rusland drijft; althans geen fondsensoort houdt zich zoo prjjshoudend, zelfs schjjnt de prjjs van sommigen iets of wat overdreven. In het begin van ons overzigt werd ons een kijkje gegund op de Weener beurs en hare deplorabele positie. Wanneer nu in het oog gehouden wordt, dat de koersen der Oostenrijkers gewoonlijk de fluctuatien van do Weener markt volgen, dan is de achteruitgang van do oostenrjjksche rente zeer verklaarbaar. Van europesche Spoorwegwaarden gingen de actiën der Groote Russische Spoorwegmaatschappij eenigzins achteruit, waarschijnlijk ten gevolge van een paar alarmerende artikels in den Ned. Financier, aan buitenlandsche bladen ontleend. Het is nu do vraag of voor die daling werkelijk grond bestaat in een minder gunstigen toestand der Maatschappij, dan wel of ook hier eene niets ontziende contramine is, die van de tot vrees gestemde gemoederen gebruik maakt tot eigen voordeel. Tot zoolaag nadere inlichtingen ontbreken, zjj wij geneigd de reden van achteruitgang te zoeken in de manoeuvres der contramine. Hoe het althans zjj, veel eer heeft in het laatste geval de contramine nog niet van hare pogingen. De geldschaarschte oefende eenige drukking uit op de amerikaansche Staatsfondsen, waarvan de prjjzen , bij overigens goeden omzet, minder vast waren. Op de amerikaansche spoorwegmarkt heerscht nog altijd de daar spreekwoordeljjk geworden malaise. — Bezitters van St. Paul en PacificObligatien verwijzen wjj naar de jongste amerikaansche spoorwegkroniek in het Bijblad , waarin een ingezonden stuk over de meerdere waarde der obligatien 1ste sectio, boven de overigen, opgenomen en besproken wordt. Intusschen hebben de heeren Lippmann, Rosenthai & Co., Kerkhoven & Co. en H. C. Voorhoeve & Co., doordrongen van de noodzakelijkheid, dat de staking der rentebetaling op de St. Paul en Pacific-Obligatien ornstig vordert, dat deze voor het nederlandsche publiek belangrjjke aangelegenheid ernstig ter hand worde genomen, de heeren Chemet & Weetjen en Wurfbain & Zoon uitgenoodigd, gemeenschappelijk met hen een comité te vormen , waartoe deze heeren zich hebben bereid verklaard, ten einde de voorloopigo stappen ie doen, die in voorschreven zin vereischt worden. Het comitó stelt zich voor, de uitkomst zjjner beinoeijing, zoodra mogeljjk, ter kennis van de obligatiehouders te brengen en het wjjders aan hen over te laten, besluiten te nemen , zoowel met betrekking tot die uitkomst, als over de wjjze waarop en de personen door wie do afdoende regeling dezer aangelegenheid zal plaats grijpen. 13 Mei 1873. ---