Bij deze Courant behoort een Bijvoegsel. ARNHEM, 17 FEBRUARIJ. „Er zijn omstandigheden gedweest , die althans ons hebben „verhinderd, om hem den lof „te geven, die hem tftekomt; „en zelfs heden hebben wij het „regt niet, om alles te zeggen, „wat ons sinds lang op het „hart ligt." De Tijd van 12 febr. 11. De man aan wien de lof van de Tijd — behalve wat aan dezen «sinds lang op het hart ligt" — toekomt, is jonkheer L. G. J. F. du Chastel, (door de Tijd tot graaf gepromoveerd), Nederlands ex-buitengewoon gezant en gevolmagtigd minister bij den Pauselijkea Stoel. Wanneer al wat de Tijd van jhr. du Chastel verhaalt waarheid is , begrijpen wij zeer goed , waarom de Tijd tot nu toe over de verdiensten van dezen diplomaat een verstandig stilzwijgen bewaard heeft, want de jhr. heeft dan zijne diplomatieke betrekking opgevat en toegepast op eene wijze die, wanneer zij ter kennis der nederlandgche Regering ware gekomen, wel eens een minder eervol einde aan des jonkheers diplomatieke loopbaan had kunnen maken, dan welke hem thans, dank zij der bescheidenheid van de Tijd, is te beurt gevallen. En wanneer wij, naar hetgeen thans geopenbaard wordt moeten afmeten wat nog »op het hart ligt", maar niet ter openbaarmaking op dit oogenblik oirbaar schijnt geacht te worden, komen wij tot het besluit, dat de binnenkamer te Rome van Nederlands buitengewonen gezant en gevolmagtigden minister bij den Pauselijken Stoel een broeinest is geweest van jezuïtische intrigues, bij welke Nederlands neutraliteit en do nederlandsche belangen met voeten getreden werden, en dat het inderdaad meer dan tijd was, dat aan dit misbruiken van eene diplomatieke betrekking voor goed een einde is gemaakt. De twee geopenbaarde feiten worden door de Tijd aldus medegedeeld : »Onder het italiaansch ministerie-Rattazzi had »er eene poging plaats, om Rome door de Gari»baldisten te doen overrompelen. Rattazzi na«melijk, had een deel van het leger als Gari»baldisten verkleed, en onder kommando van «Garibaldi, op Rome afgezonden. Het gevolg «daarvan was, dat Rome zoozeer werd ingeslo«ten, dat het geen enkel middel meer bezat, om >Europa den nood te doen kennen, waarin het »verkeerde. Blijkbaar was de aanslag geschied »in overleg met Napoleon III, met het plan , »om Rome ongewapend aan de revolutie over »te leveren. De Keizer liet, om den toeleg te »helpen bevorderen, op het oogenblik, dat Rome »totaal van Europa was afgesloten, in den offi»ci«len Moniteur officieel aankondigen, dat er «volstrekt geen gevaar was. Gelukkig dat Gari«bafSi te Monte Rotondo goedvond, zijn tijd al»daar te verliezen. Hij meende zeker te zijn van «zijn prooi, dewijl uit Rome geen enkel telegram »werd doorgelaten. Inmiddels werd Rome behou« den door onze zouaven en door graaf Duchastel. «Zóodat aan Nederland de eer toekomt, van toen »Rome gered te hebben van een inval der Ga«ribaldiaten. Terwijl onze zouaven vochten als «leeuwen, slaagde graaf Duchastel er in, als de «niet verdachte minister van een protestantsch «land, om te Napels een telegram te doen door«gaan, die weldra in handen was van den pau«selijken nuntius te Parijs, prins Chigi. Weinig «oogenblikken daarna was de gansche toestand «in geheel Frankrijk bekend, en werd de fransche «Keizer genoopt, zijn toen nog magtig veto uit «te spreken. «Rome was aan het gevaar ontkomen door de «zouaven en door den nederlandschen gezant, «graaf Duchastel! «Tweede feit. — Toen Rome door de bres «van de Porta Pia werd ingenomen , was de «pruissische gezant, baron von Arnim, met of «zonder last van von Bismarck, bij de hand, om «den Paus als vriend te raden , Rome te ont«vlugten en aan de revolutie over te leveren. Z. H. liet zich in het gespannen net niet vaneen , en von Arnim verliet het Yatikaan on«verrigter zake. Daardoor was de pruissische j «gezant echter niet ontmoedigd; hij deed nu een «poging om 't corps diplomatique te spannen »voor de taak , die hem mislukt was. Hij had «echter met graaf Duchastel te doen als chef «van dat corps, en onze minister slaagde door • zijn beleid er in, om den listigea en snooden »plannen van von Arnim den kop in te drukken. «De pruissische minister leed zulk een gevoe«lige nederlaag, dat zijne positie niet langer «houdbaar was; — hij vertrok weldra van Rome «en is tot dusverre niet teruggekomen." Al laat men uit dit verhaal al de opsmukking van jhr. du Chastel, als oudst aanwezig lid van het corps diplomatique en van zijne ten toon gespreide diplomatieke talenten, buiten rekening, dan is hetgeen als feiten overblijft, toch nog ernstig genoeg. Het regtv .ardigt ten volle, wat sinds lang in en buiten de Vertegenwoordiging beweerd was, dat de jonkheer te Rome niet de wereldlijke en politieke belangen van Nederland voorstond, naar de geestelijke en kerkelijke belangen der ultramontaansche partij. Zeer opmerkelijk is dan ook de uitdrukking van de Tijd.«Graaf (lees jonkheer) Duchastel slaagde er in, » als de niet verdachte minister van een protestantsch •tland , om te Napels een telegram te doen door«gaan, die weldra in handen was van den «pauselijken nuntius te Parijs, prins Chigi.'» Met andere woorden : jhr. du Chastel misbruikte het vertrouwen dat men in hem, als diplomaat van een neutraal land, stelde, om in de — Nederland in het minst niet aangaande — geschillen in den Kerkelijken Staat en het overig Italië partij te kiezen en als agent voor de belangen van den Paus op te treden. Hoewel wij voor ons het diplomatiek talent van jhr. du Chastel, evenals het »leeuwen"-karakter der pauselijke zouaven , slechts ,met een menigte korrels zout aannemen, blijft, het gevolg daargelaten , deze inmenging even onverdedigbaar. Als privaat persoon, en als ultramontaan mogt jhr. du Chastel al zijne sympathie aan den Paus en aan diens zaak geven , maar als gezant van Nederland was de strengste neutraliteit zijn pligt. Als zoodanig had hij niet te kiezen tussehen de politiek van Ratazzi, van het Vatikaan en van de Tuileriën, en even weinig regt het tegen den pruissischen gezant op te nemen (1). Hij stond daar op post om te waken voor de belangen van Nederland en voor de belangen van niemand anders en van niets anders. Wildejhr. du Chastel, in plaats van Nederlands en Willem III's Staatsdienaar te zijn, de dienaar wezen van Rome en Pius IX, het stond hem volkomen vrij. Hij had dan uit de nederlandsche Staatsdienst moeten gaan en overgaan in die van den Paus, en hij zou als een loyaal man gehandeld hebben. Met het te niet gaan van den Kerkelijken Staat en de wereldlijke heerschappij der Pausen, is ook het gezantschap van Nederland bij den Pauselijken Stoel te niet gegaan. De weder-oprigting van zulk een gezantschap is even onwaarschijnlijk, als de weder-oprigting der wereldlijke heerschappij. Wij loopen dus niet ligtelijk gevaar voor de recidive van dit misbruikmaken van eene diplomatieke betrekking, hetwelk blijkens de Tijd, door jhr. du Chastelten nadeele van zijn vaderland, gedaan is. Het zou anders eene waarschuwing voor het vervolg kunnen zijn, de waarschuwing namelijk om bij den Pauselijken Stoel nooit meer een ultramontaan te accrediteren, een man die tusschen Nederland en Rome, den Koning en den Paus geplaatst, de kracht niet heeft neutraal te kunnen blijven, en als agent van het ultramontanismo werkzaam is, waar hij zich, als diplomatiek agent van eenen neutralen, geene alleenzaligmakende gelooven en 1 kerken erkennenden Staat, behoorde te onthouden De diensten welke jhr. du Chastel aan de ultramontaansche zaak bewezen heeft, en de dank. baarheid welke do ultramontanen hem daarvoor (1) «Tot dusverre is hij (von Arnim) niet te Rome teruggekomen," zegt de Tijd. Waarschijnlijk uit vrees, dat hij dan weder met jhr. du Chastel «te doen krijgen" zou. Welk een pak moet van Bismarck's hart gevallen zijn, toen hij vernam, dat deze gevaarlijke dwarsboomer der pruissische politiek uit den weg was geruimd ! Baron von Arnim zal zekerlijk nu wel spoedig naar Rome terugkeeren schuldig zijn , worden door de Tijd geschat op ƒ 5000. Be Tijd gaat te gelijk rond met een j grooten zak voor den Paus en een kleinen zak voor jhr. du Chastel. Wat in dien tweeden zak boven de f 5000 gestort wordt, zal worden overgestort in den zak voor den Paus. Men kan de identiteit der twee zaken en belangen niet aanschouwelijker voorstellen. Wij meenen het er voor te moeten houden, dat die ƒ 5000 alléén strekken ter belooning van jhr. du Chastels doen mislukken der anti-ultramontaansche plannen van den minister Ratazzi en den baron von Arnim. Wanneer de tijd gekomen is, „om alles te zeggen, wat ons (ultramontanen) sinds lang op het hart ligt," en de verborgenheden van wat jhr. du Chastel, als agent van het ultramontanisme, meer te Rome gedaan en ongedaan gemaakt heeft, openbaarheden zijn geworden , zullen , vertrouwen wij, de bewijzen van ultramontaansche «hulde en dankbaarheid" nog wel ruimer vloeijen, en zal er nog wol eens een extra-zakje voor jhr. du Chastel, ter belooning van zijne aan de partij van de Tijd bewezen extra-diensten, rondgaan. --- Binnenland. ARNHEM, 17 Februarij. Heeft de nieuwe minister van Oorlog het gedwongen kerkgaan der militairen afgeschaft, den 8sten dezes heeft hij een besluit genomen, dat hem nog veel meer tot lof verstrekt en zeker algemeen zal worden gewaardeerd. Bedoelde resolutie luidt aldus: «Gezien de beschikking van den 6den julij 1865, no. 82 P. (Ree. Mil., bladz. 133), houdende vaststelling van een voorschrift omtrent de uitvoering van de wet van den 23 augustus 1851 (Staatsblad no. 128), voor zooveel betreft de zamenstelling en de regeling der werkzaamheden van de raden van onderzoek ; En van oordeel zijnde, dat gezegd voorschrift niet heeft beantwoord aan het doel, om eene juistere opvatting en toepassing der bovengenoemde wet te bevorderen ; Heeft goedgevonden, voormelde beschikking, met daarbij behoorend voorschrift, in te trekken en buiten werking te stellen. Gelast dat deze in het Recueil Militair zal worden geplaatst ter algemeene kennisgeving. F. A. T. Delprat." Nopens de intrekking, door dea minister van Oorlog, van het voorschiift tot het verpligt kerkgaan der militairen , geeft het Leidsch Dagblad het volgend uitvoeriger berigt: «Z. Exc. de minister van Oorlog, zooveel mogelijk wenschende te gemoet te komen aan de bezwaren, die uit een te letterlijke opvolging van de reglementaire bepalingen kunnen voortvloeijen en van oordeel zijnde, dat bij het ter kerke gaan der militairen wel orde moet heerschen, maar dat daarbij zelfs de schijn van dwang moet worden vermeden — heelt bij de aanschrijving aan de militaire autoriteiten van den lOden dezer als zijn verlangen doen kennen, dat de bepalingen omtrent het kerkgaan in dien zin behooren te worden opgevat, dat aan de militairen , die zulks bepaald en ernstig verlangen, de gelegenheid moet worden gegeven op de erkende zon- en feestdagen die kerken te bezooken , waaraan zij de voorkeur geven. «Zoodra een eenigzins groot aantal militairen oen andere kerk wenscht te bezoeken dan door den plaatselijken of garnizoens-kommandant voor de godsdienstoefening hunner gezindte is aangewezen , zal het voor het bewaren eener goede orde wenschelijk wezen , dat zulks onder behoorlijk g#leide en toezigt geschiedt. «De militairen, die geen kerk wenschen te bezoeken, moeten daarvan op hun verzoek worden vrjjgesteld en gedurende den tijd, dat de morgen-godsdienstoefeningen gewoonlijk gehouden worden, niet als geconsigneerden worden behandeld. «De minister wenscht, dat in het vorenstaande slechts een algemeene aanwijzing worde gezien, waarvan Z. Exc. de verdere toepassing gerust aan den tact der betrokken militaire autoriteiten meent te kunnen overlaten." De heer Haffrpans zal zelf den minister interpelleren over zijn ontslag. Hij heeft daarvan aan den minister kennis gegeven door den volgenden brief, die, evenals het antwoord, in het Dagblad van 's Gravenhage opgenomen is: Yenlo, 12 februarij 1872. Excellentie ! «Ik ben gewoon met open kaarten te spelen en daarom heb ik de eer UExc. kennis te geven, i dat ik plan heb bij leven en welzijn in de eerste zitting der Tweede Kamer verlof te vragen om UExc. over mijn ontslag als kantonregter te interpelleren. Het spreekt van zelf, datfcik naar de redenen zal vragen die dat ontslag gemotiveerd hebben, maar niemand weet, welke houding door UExc. zal aangenomen worden. Ik ben niet zoo indiscreet om daarnaar te informeren, maar neem toch de eerbiedige vrijheid UExc. «in het belang van den nationalen tijd" te verzoeken , om bijaldien UExc. zou verm eenen feiten te kunnen en te moeten articuleren betreffende het verwaarloozen van mijn karakter als kantonregter of van mijne ambtsbezigheden, die feiten mij vooraf te willen mededeelen, opdat ik niet, in de vergadering daarmeê verrast en overvallen, genoodzaakt zou zijn om eenen bekwamen tijd te vragen ten einde mijn antwoord voor te bereiden. Wel is waar, is het niet waarschijnlijk, dat zoodanige feiten en grieven tegen mij bestaan, omdat het mij verleend ontslag eervol is. Maar het onwaarschijnlijke — ik kon het ondervinden — is soms waar, en bovendien, der duidingen en redeneringen zijn vele. Best is het, zeker gaan. «Ik vertrouw dat een minister van Justitie het regtmatige van mijn verlangen niet zal miskennen. «Het lid der Tweede Kamer van het kiesdistrict Boxmeer, «Haffmans." Op deze missive heeft de heer Haffmans het volgend antwoord ontvangen: *'s Gravenhage, 14 februarij 1872. «Ik heb de eer UEd. de ontvangst te berigten van uw schrijven van 12 dezer en vermeen de door u aangekondigde interpellatie te moeten afwachten. «De Minister van Justitie , «J. A. Jolles." De heer Haifmans heeft voorts aan de N~. R. C. twee brieven geschreven. In den eersten bespreekt hij het correspondentie-artikel over hem in dat blad voorkomende , en beroept hij zich op zijne verkiezingen tot lid van de Kamer, de Provinciale Staten en den gemeenteraad, om aan te toonen, dat hij in Limburg wèl gezien is. De tweede brief bevat den aandrang op licht. De heer Haffmans zegt, dat bij het eervol ontslag zijn eer en goede naam zijn betrokken en roept uit: «Bij God ! die zal ik mij niet op slinksche wijze laten ontrooven, zelfs niet bij Koninklijk besluit!" Aan de Arnhemsche Courant is, zegt de N. ~R. C., de opmerking gemaakt, dat bij de vervanging van den heer Haffmans als kantonregter, art. 52 der wet op de regterlijke organisatie (betreffende de lijsten van aanbeveling) door den minister zou zijn voorbijgegaan. Als wij het wél begrijpen, dan is de inzender in de Jrnh. Ct. in eene dwaling vervallen, doordien hij in de meening was, dat het ontslag van den heer Haffmans en de benoeming van zijn opvolger twee zaken waren, die noodzakelijk door een zekere tijdruimte moesten gescheiden zijn. Van daar, dat hij, ziende dat ontslag en benoeming bij een zelfde koninklijk besluit geschied was, niet anders kon denken, of de benoeming had plaats gehad zonder dat eene lijst van aanbeveling was ingezonden. Volgens telegram , Batavia 15 dezer, is het stoomschip Print Hendrik, gezagv. |Hendriks , dien dag van daar vertrokken met volle lading, 55 passagiers, 47 kinderen, 1ste klasse, 19 passagiers 2de klasse en 85 soldaten. Tijdingen uit Curagao van 22 januarij II. , weerspreken op de meest stellige wijze die, onlangs aangebragt met de hamburger stoomboot Borussia. Dank zij de gematigdheid van den heer Sassen, heeft de meest volkomen rust niet opgehouden te heerschen in de geheele kolonie sedert de droevige gebeurtenissen van 24 november; geen enkele familie is wegens dreigende onlusten uitgeweken en voor de persoonlijke veiligheid van den heer Sassen is niets te vreezen. (Courrier.) * (Sommige gemeentebesturen ten plattelande hadden de gewoonte om, bij het aanzeggen aan winkeliers enz. tot het doen herijken hunner maten en gewigten, aan de chefs van verwijderde spoorwegstations , die , uit den aard der zaak, hnnnen post niet mogen verlaten, mondelinge mededeeling daarvan te laten doen. Het is voorgekomen dat zoodanige mededeeling niet ter hunner kennis kwam, zoodat zij in verzuim bleven en geregtelijk vervolgd werden. Thans zijn de gemeentebesturen aangeschreven aan die stationschefs schriftelijk kennis te geven van den dag en de plaats van herijk. Maandag avond, maij.*. societeits-vergadering. Utrecht, 16 febr. De drukker en uitgever van het Weekblad voor Wijk bij Duurstede, de heer J. G. Andriessen, vervolgd wegens laster bij geschrifte tegen een lid van den raad der gemeonte Langbroek, is gisteren bij vonnis der Arrondissements-regtbank te Amersfoort schuldig verklaard aan het plaatsen van beleedigende uitdrukkingen, en veroordeeld tot betaling eener geldboete van ƒ 50. * Doetinchem, 16 febr. Gisteren is alhier het telegraafkantoor geopend, en daardoor in eene lang gevoelde behoefte voorzien. Het eerste telegram werd aan den minister van Fiuantieu verzonden, houdende dankzegging van den Raad voor de opneming in her telegraafnet — De eerste nieuwe aardappelen zijn door Schoenmaker, van den Keijenburg , van hier aan Z. M. den Koning aangeboden. Te Kitzingen is onlangs een kind gedoopt met water uit den Ganges. De doopeling was een zoontje van den assessor Schlagintweit; de peet de beroemde reiziger Herman von Schlagintweit Sakuenlünski; het water was den peetvader door een indischen vriend uit den heiligen stroom toegezonden. ---