Binnenland. ARNHEM, 30 Juljj. * Gisteren werd gevankelijk van Dieren alhier binnengebragt zekere A. (J, , aldaar wonende, ter zako van verregaande mishandeling op zijn eonig kind , oud 11 mr.anden, gepleegd. De/o ontaarde vader bad de armpjes van het kind met geweld zóó lang omgedraaid en omgebogen, dat ze beiden gebroken zijn. Volgens zijn eigen zeggen had hij reeds lang bet plan beraamd om het kind van het leven te berooven en had het daarom op zoo schrikkelijke wijze gemarteld, vermeenende dat het aan de gevolgen zou storvea. Op requisitoir van den officier van justitie, is door den regter-commissaris tegen den verdachte een bevel van voorloopige aanhouding uitgevaardigd. Bij vonnis van den 29.;teu julij 1873 zijn veroordeeld of vrijgesproken door de Arrondissem nts-regtbank te Arnhem: J. II. P. en P. J. B., zonder beroep noch vaste woonplaats, ter zake van landlooperij en bedelarij, no. 1 tot gev.straf van 3 maanden en no. 2 tot gov.straf van 1 maaud en opzending naar een bedelaarsgesticht. C. M., zonder beroep noch vaste woonplaats, ter zake van landlooperjj, tot gev.straf van 1 maand. H. B., zonder vasto woonplaats, eenvoudigen diefstal, tot eene cellulaire gev.straf van 4 maanden. G. J., te Achterveld , gemeente Neede , en J. E. , te Wageningen , wegens verboden invoer van buitenslands van ongesmolten rundervet, beiden tot eeno geldboete van 50 cents of een dag subs. gev.straf en verbeurdverklaring van het in beslag genomen vet. C. J. N. L., te Harderwijk , en M. M., te Putten, wegens beleediging met woorden van een bedienend beambte in functie, beiden tot eene geldboete van ƒ 25, of 5 dagon subs. gev.straf. F. B., buurt Weissel, onder Epe, het doen in brand raken van eens anders onroerend eigendom door het aansteken van vuren op- 011 alzoo op minder dan honderd meters van een heideveld , daarvan vrijgesproken. R. B., huisvr. van J. P., te Barneveld, laster, door op eene openbare plaats aan iemand eene daad ten laste te leggen, die, ingeval zij plaats had, degeno tegen wie zij geduid is , aan de verachting en den haat dor burgerij bloot zou stellen , tot twee geldboeten eene van ƒ 8 .en eene van ƒ 0,50 of 2 en 1 dag gev.straf. P. V., te Velp, eenvoudigen diefstal, tot gev.van 8 dagen. P. B., A. V., huisvr. van n°. 1 , te Harderwijk , en S. B., te Rotterdam, wat allen betreft : het als niet aan den militairen regtsdwang onderworpen , bevorderen der desertie van manschappen van het krijgsvolk te lande, door allen het voorbedacbtelijk behulpzaam zijn tot het plegen van desertie; n°. 1 en 2 daarenboven: a. het geven van kleederen ten einde hunne desertie te bevorderen, tweemaal gepleegd; b. het in bewaring nemen van militaire kleedingstukken, met het doel om desertie te bevorderen, door oen militair gelegenheid te verschaffen om zich van de teekenen van zijnen stand te ontdoen , door n°. 1 tweemaal, door n°. 2 driemaal gepleegdieder tot eeno gev.straf van 6 maanden. A. v. M., te Elspeet, en H. K., te Arnhem, moedwillige mishandeling , n°. 1 , tot gev.straf van 1 maand en geldboete van ƒ8, of ü dagen subs. gev.straf; n°. 2 , tot gev.straf van 8 dagen. D. H., te Heerde, eenvoudigen diefstal, tot gev.straf van 6 weken. L. B., te Nijkork , hoon, geldboete van ƒ8, of twee dagen subs. gev straf. Men beeft wel eens geklaagd , dat de Amhemsche Courant het verslag der zittingen van de Provinciale Staten niet zeer spoedig mededeelde. Het Utrechtsch Dagblad bevat bij zijn nommer van 28 julij het verslag der zitting van 8 julij. * Brakel, 29 julij. Gisteren namiddag, omstreeks 5 ure , werd het gansche dorp in rep en roer gebragt door het kleppen der brandklok, die bet op het veld werkzame deel der bevolking in allerjjl huiswaarts deed snellen , daar men , ongeveer midden in het dorp, rook en vlammen zich zag verheffen. Het bleek namelijk dat een aan Arie van Wijgerdon Hz. toebehoorende en bij zijne woning staande rietmijt had vuur gevat , hoe weet men niet te verklaren, en de huizen die daaromtrent binnen- en buitendijks stonden met vernieling bedreigde. Door spoed ; ge en krachtige hulp heeft men nogtans dit gevaar gelukkig weten af te wenden , zoodat het onheil tot de rietmijt is beperkt gebleven. Te Utrecht is thans het nieuwe weekblad Pro Patria getiteld, dat aan militaire aangelegenheden is gewijd verschenen. Op het stationsterrein van den Hollandscawn spoorweg, te 's Hage, is maandag, ten geve vergadering bad hiermede haar programma, Z oo het scheen, uitgeput, doch niet alzoo voor degenen, die zich niet dadelijk verwijderden. De Secretaris van het departement, daarin overeenstemmende vooral met een paar bestuursleden, aebtte het noodig, een voorstel ter tafel te brengen, waarvan de strekking was, om do algemeene vergadering te doen besluiten, dat de schetsen en tafereelon, waarvan eene reeks door de Maatschappij was uitgegeven, niet van wege de MaatBchappij zou worden voortgezet. Het uitgegeven Godsdienstig Leesboek was toch ontegenzeggelijk (sic) in strijd met art. 3 oer algemeene wet, daar het partjj trok in geschillen ovar godsdienst on staatkunde. Bij verscheidene departementen had dat boek reeds aanstoot gege ven, zooals uit de dagbladen indertijd was gebleken. In het belang der Maatschappij moest de verdere uitgave worden gestaakt. Het bavroemlde zelfs dat een voorstel tct die staking niet op de punten van beschrijving was gebragt. Een voorstel van dier. aard was zelfs bij het departement ingekomen, doch te laat ontvangen, terwijl de punten van beschrijving ditmaal ook vrij laat waren toegezonden. Art. 44 dor algemeene wet laat echter vrij, alsnog een voorstel voor de algemeene vergadering te doen, dat alsdan doar eene speciale commissie moet worden urgent verklaard Dat voorstel van den Secretaris vond dadelijk ondersteuning, meestal onder te kennen geven, ('athet hoofdbestuur geen schuld had, maar de algemeeae vergadering zelve, die een boek had gevraagd, dat niet is te maken, zondur partijkeuze. Het leesboek is nu geschreven in de moderne rigting , zcoals door modernen zeiven word erken 1. Een lid vroeg zelfs ol er geen middel was te vinden, dat het reeds uitgegeven bjek niet meer zoa kunnen worden verkocht (sic) Het meerendeel liet zich echter over het boek zelf niet ongunstig uit; enkelen noemden bet zelfs voortreffelijk, maar hot lag uiet op den weg der Maatschappij om zulke boeken uit te geven. Op de vraag van een lid , welke partijkeuze dan toch uit. dat boek bleek , werd alleen verwezen naar bladz. 102 , waar gezegd wordt dat in de 7de eeuw , »het geloof aan do eenheid Gods was bedolven oader een ingewikkelde Drieëenheidsleer, en dat juist togen dia leer Mohammed zijn stem verhief'. Ver Ier: »De eenvoud van den Islam stak gunstig af bij een leerstelsel enz. onvruchtbaar voor het werkelijk levoa , bij eeno reeks van ceremonien enz." Velen, waaronder modernen en misschien nog meer geavanceerden, riepen den vrager eenstom mig toe: »Hot gansche boek is modern". Het lid, dat zijne opmerkingen bij de panten IV, VI ea Xt niet had teru^gehoudon , vatte met zekere warmte do verdediging op van bet door ds. P. 11 Hugeaholtz ji\ geschrevea Godsdienstig Leesboek. — Hij gaf zijne bevreemding te kenaon over bet gedane voorstel. De voorsteller had zich zijne taak gemakkelijk gemaakt door een beroep op lang vergeten' dagbladen en door apodictisch te stellen, dat bet leosbook ontegenzeggelijk in strjjd was met art. 3 der statuten van de Maatschappij. Hij ontkende zulks, en kon ten hoogste toegeven, dat, wanneer enkele uitdrukkingen al eens anders zouden kunnen worden gewenscht, de gedachte toch eigenlijk immer objeclive waarheid behelsde. Spreker beweerde , dat al wat tegen het boek werd ingebragt, zich grondde op stellingen , die tegen het besluit der algemeene vergadering waren gerigt, meer dan tegen bet boek, dat aan den eisch van dat besluit voldeed. Het vjorstel getuigt alléén van reactie tegen het besluit der vergadering van 13 augustus 1867. Intusschen heeft die vergadering met 340 tegen 218 stemmen besloten , een Leesboek te vragen, waardoor de Maatschappij zou toonon, hoe bet onderwijs godsdienstig kan wezen , zonder godsdienstonderwijs te zijn in kerkelijken zin. »De Maatschappij zeide ds. Piccardt uit Goes , »is geroepen en bevoegd, een geschrift in het licht te zenden, dat zonder partijkeus boven de twistende partjjaa vei heven is. Zij vervolge slechts der. weg, dien zij altiid bewandeld heeft, aanvallend noch verwerend , maar steeds met bet oog op het doel, dat zij bereiken wil — verheffing, veredeling en beschaving inzonderheid van de min gegoede volksklasse, die aan leiding en teregtwjjzing bij hare levens- en wereldbeschouwing behoefte heeft. Het geschiede in tijds , vóór dat het aan partij ijver gelukt, den mingeoefeude het spoor bijster te maken." Ook het gesprokene , naar men meent, door den heer G. B. Lalleman uit Moordrecht (bladz. 13 der handelingen van 1867), geeft de bedoeling aan van hetgeen de Maatschappij heeft verlangd: »Het onderwijs in Nederland en de nederlandscho volksschool zijn in wezen en strekking godsdienstig enz. Maar het godsdienstonderwijs , of het onderrigt in het leerstellige der godsdienst behoort niet in de gemengde school: het is allezins wijs aan anderen, aan dosbevoegden overgelaten. Men late derhalve eene betreurenswaardige begripsverwarring varen enz." Het schijnt mij, zeide spreker, dat die begripsverwarring voortduurt , dat geene godsdienst buiten kerkelijk leerbegrip wordt erkend, geen christendom boven geloofsverdeeldheid. Daarin ligt de fout. Men heelt gezegd, een godsdienstig leesboek zonder partijkeuze is niet te schrijven. Alsdan zou hot onmogelijke zijn gevergd , en is zoowel het hoofdbestuur als de schrijver vrij te spreken , maar is de algemeene vergadering te veroordeelen, die eene onmogelijkheid heeft verlangd, Zulk eene stelling past evenwel niet, ■want de minderheid behoort zich te onderwerpen aan ue meerderheid. De meerderheid van 1867 heeft een tegen kerkelijke leerstellingen neutraal , godsdienstig leesboek niet onmogelijk eeacht, want die meerderheid geloofde aan godsdienst, buiten kerkelijke leerstellingen. Do vraag is eenvoudig, of het boek van den heer Hugenboltz beantwoordt aan de eischen, die do algemeene vergadering heeft gesteld, en daarop kan bevestigend worden geantwoord. Up de herhaalde vraag naar bewijzen uit het boeK zelf, wordt niets anders gezegd, dan dat het boek de moderne rigting verraadt, en eindelijk wordt toch ééne aanhaling gedaan, namelijk bladz. 102 en 103. Er is nergens bepaald, wat modern of antiek is, maar opregte godsdienst is even antiek als modern. Het boek erkent een Opperwezen, de zedelijke bestemming des menschon en zijne onsterfelijkheid. Daarin stemmen alle godsdiensten overeen; daarin ligt dus geene partijkeuze. Het zou alléén eene partijkeuze tegenover het wijsgeerig atheïsme kunnen zijn. Ging nu het boek verder en besprak 't het vóór en bet tegen van wat de kerkgenootschappen vaak bezig houdt en onderling verdeelt , dan zou de beschuldiging, dat art. 3 der algemeene wet was geschonden , kunnen gegrond zijn , althans wanneer de schrijver daarbij kennelijk partg trok b. v. vóór of tegen de Drieëenbeidsieer of vóór of tegen uiterlijke ceremonien. Dat doet de schrijver echter niet. Hij roert die teodoro punten niet aan ; hij blijft onzijdig, doch geeft, wat hem gevraagd is: »een godsdienstig leesboek, dat , in den vorm van tafereelen , de natuur , de geschiedenis en de samenleving te beschouwen geeft uit oen godsdienstig oogpunt." Wat mijn geachte vriend, zegt spr., heeft aangehaald van bladz. 102 van hot voortreffelijk on echt godsdienstig boek, bewijst volstrekt niet dat de schrijver party trekt tegen het leerstuk der Drieëenheid of togen louter ceremonien. Sedert wanneer zou de geschiedenis niet meer naar waarheid mogen worden onderwezen ? Op sectenscholen loopt bet geschiedkundig onderwijs dat gevaar. Kan men evenwel ontkennen , dat in de eeuw van Mohammed , eene ingewikkelde Drieëenheidsleor, en al te veel uiterlijke kerkepraal de voortplanting van den Islam hebben bevorderd ? Is de vermelding van bloot geschiedkundige feiten het doen eener partijkeuze ? Wat bellissen die feiten vaü de 7de eeuw buitendien over de tegenwoordige leerstukken van de hervormde of roomsch-katholieke kerkgenootschappen ? Bladz. 102 hoeft niots berispelijks. Spreker hoopt, dat de tafereelen zullen worden voortgezet , tot stichting van velen , betzij door- of buiten de Maatschappij, en bij is den schrijver zeer erkentelijk voor hot onschatbaar werk, door hem geloverd. Hij verheugt zich dat de tijden voorbij zijn, dat dergelijke boeken werden verbrand , en dat zelfs geon verbod tot verkoop doel zou kunnen treffen. Evenwol, indien hot waarheid is, dat de begripsverwarring, waarop reeds in 1867 wjrd gewezen , nog voortduurt, zelfs bij geestverwant ;n , van wie zulks minder werd verwacht en alzoo zeer velen (al is het niet do meerderheid) verlangen , dat de Maatschappij zich onthoudt van dj verdere uitgave, dan is hjj, spreker, om dos vredes wil genegen, de zaak te laten rusten en aan de wijsheid van het hoofdbestuur, dat hjj hem hoos; staat aangeschreven, over te la'en. Dat de punten vao beschrijving niets tor zake inhouden , is voor hem het bewijs, dat er middel is gevonden, om de zaak te laten, zooals zij is. Daarom geschiede er geen voorstel, dat in de algemeene vergadering, die zeer talrijk en weinig voorbereid is , slechts minder aangename woordenwisseling zou te waeg brengen. De geest der liefde eischt hier berusting. De tijd zal hel nu aangevallen leesboek als van zelf in eere herstellen bij hen, die het nu op zeer uiteenloopende gronden, en zelfs onder loftuiting, bestrijden. Een vrjj gerekte discussie volgde alsnog over artikelen der algemeene wet, over de meerdere of mindere noodzakelijkheid van het voorstel, tot dat een lid de snedige opmerking maakte, dat, naat het hem voorkwam, hot besluit der vergadering van 1867 reeds was uitgevoerd, en er nu verder niets behoefde te gebeuren, hetgeen het departement ter elfder ure (het was bijna elf uur) zich had aan te trekken. De voorzitter kwam op den gelukkigen inval, het voorberigt van het Godsdienstig Leesboek in te zien, en las daaruit voor: »dat aan de eerste reeks van » Tafereelen eene tweede kan worden toegevoegd, »indien de poging der Maatschappij gewenschten » weerklank vindt, en de algemeene vergadering nalsdan tot do voortzetting van het werkje mogt besluiten." De gewenschte weerklank, namelijk: algemeene weerklank was er niet, en derhalve scheen het voorstal van den Secretaris overbodig. Ofschoon dit bevredigend woord werd beaam J, en ieder, schier ongeduldig geworden, het sluiten der vergadering wachtende, opstond om te vertrekken , stelde een bestuurslid voor, dat de vergadering toch zou besluiten, aan de afgevaardigden te gelasten oin te stommon tegen elk voorstel tot voortzetting der Tafereelen, indien soms dergelijk voorstel ter algemeene vergadering werd gedaan. Dat voorstel werd zonder verdere discussie aangenomen, stemmende drie daartegen, waaronder slechts één bestuurslid. Daarna werd de vergadering gesloten. ---