Advertentie Dienstaanbiedingen. Advartentiën a Vyi (?eilt per regel. Eene bekwame STRIJKSTER, nog eenige dagen overhebbende, zag die gaarne aangevuld of werk aan huis. Brieven franco onder No. A 980 aan het Bureau dezer Couiant. Tegen l Nov a. s. biedt ziel» aan een Kamenier of Kamenier-Linnenmeid, bekwaam voor haar vak , ook ;in het maken van Costllines , P. G. en 32 jaren oud. Brieven franco onder No. A 979, aan het Bureau dezer Courant. Er biedt zich aan een buitenmeisje als WERKMEID of MEID-ALLEEN, liefst in een deftig gezin , goed kunnende Koken en van goede getuigen voorzien, het liefst in den Haag of te Arnhem. Brieven franco No. A 982 aan het Bureau dezer Courant. Eene fatsoenlijke DIENSTBODE, P. G., biedt sich aan als Keuken- of Werkmeid, van goede getuigen voorzien. Br. fr. No. 6, bjj den Boekh. ROMIJN te Oosterbeek. Eene fatsoenlijke DIENSTBODE biedt «ioh aan als Werkmeid «f Meid-Alleen, van goede getuigen voorzien. Br. fr. No. 7, bjj den Boekh. ROMIJN te Oosterbeek. --- Ingezonden. Mijnheer de Redacteur ! Vergun mij voor 't laatst een plaatsje in uw blad, om de repliek vaa den onbekenden schrijver over het examen van surn. der posterijen te beantwoorden. Ik houd vol, dat de 12 adspiranten niet gelijktijdig in hetzelfde vertrek geëxamineerd worden. Nogmaals verklaar ik, dat een gedeelte van hen in een of twee andere lokalen examen afleggen. En dit is niet toevallig, zooals schrijver beweert. Zelfs worden allen niet op denzelfden dag in 't Nederlandsch onderzocht. Schrijver zegt, dat niemand den gegeven tijd noodig heeft om een opstel van pl. m. 50 regrels te maken, doch bet is niet verboien een grooter opstel te le vei en. Ook het; mondeling examen duurt niet dien ganschen tijd, doch is om ongeveer elf uur afgeloopen, op welken tij 1 ook de meeste adspiranten vertrekken. Derhalve blijft er twee uur tijds over voor een opstel, terwijl men tevens naar den examinator zou kunnen luisteren, een tijd, dien de meesten zeker wel voor een goed opstel noodig zullen hebben, vooral ook, omdat (zooals, voor men begint, door een examinator gezegd wordt) het. schrift in aanmerking wordt genomen. Ik heb gezegd: >mij zijn twee adspiranten bekend, die geheel verschillende vragen kregen''. Hierop antwoordt de onbekende dat dit niet veel beteekent. Het kan zijn, dat juist die 2, de eenigen, waarvan ik weet, wat hun gevraagd is, in een exceptioneel geval verkeerden, doch waarschijnlijk is 't niet. In elk geval bewijst het, dat zijn re^el: »dat allen dezelfde vragen krijgen", ook uitzonderingen heeft. Verder verklaar ik niet te begrijpen, hoe de lezers door mijn schrijven een nog ongunstiger idéé van 't examen zouden krijgen, 't Zou mij aangenaam geweest zijn indien schrijver dit duidelijk bad aangetoond. Voordat ik eindig, moet ik ook nog bestrijden wat. schrijver beweert, dat nl. niet alleen in 't Nederlandsch, maar ook in andere vakken ieder der alspiranten dezelfde vragen wordin voorgelegd ; ik weet, dat dit eeheel beaijden de waarheid is. Indien schrijver zijn naam zoa willen opgeven, dan zouden hem inlichtingen kunnen verstrekt worden, die hem een juister indruk kunnen verschaffen van de zaak, waarvan hij schrijft. U, mijnheer de radacteur, bij voorbaat dankzeggende voor de verleende plaatsruimte, ben ik hoogachtend L. de B oer vak der L eij. --- Mengelwerk. De Munt in de Bakkerstraat, DOOR A. C. J. KREMER. Er is een tijd geweest, waarin de aanzienlijkste families te Arnhem, bij voorkeur in de Bakkerstraat woonden. Dat was voor de ontmanteling en daarop gevolgde uitbreiding der stad. Sedert werd de Bakkerstraat langzamerhand bijna geheel door aristocratie en patriciërs verlaten, die zich vooreerst op de singels vestigden. In de vroegere groote aanzienlijke gesloten hunen werden voortdurend zaken gevestigd , en naar alle waarschijnlijkheid zal, na niet zeer vele jaren , de Bakkerstraat geheel veranderd zijn in een handels- of neringstraat. Het voorkomen van vele groote huizen is, tengevolge van veranderde bestemming, soms onherkenbaar geworden. Dat is niet het geval geweest met een der aanzienlijkste huizen op de westzijde der straat, schnin tegenover de Pastoomeeg , 't welk bij de oude Arnhemmers nog in onzen tijd bekend was als »de Munt." Eenige jaren geleden veranderde het van bestemming, toen de firma Rahr uit Utrecht het aankocht, die daarin een magazijn van muziekinstrumenten vestigde. Ook dat magazijn is daaruit verdwenen. In het groote huis werden sedert verschillende kantoren en bureau's gevestigd, maar wij twijfelen of het in al dien lijd wel zoozeer de algemeene aandacht van groot en klein , van bemiddelden en onbemiddelden trok, als sedert daarin gebrs. Roos een hunner magazijnen vestigden. Dagelijks trekken thans honderden de voordeur in, om in de beide zalen rechts van de breede gang, hunne kooplust, of althans hunne nieuwsgierigheid te voldoen. Ongetwijfeld verlaten dan veler der bezoekeis voor eenige oogen blik ken met .hunne aandacht de begeerlijke handelsvoorwerpen, en wjjden hunne beschouwing aan Jde' fraaie bchoorsteenen en geschilderde prachtige plafonds der beide zalen. Zeldzame bewijzen, althans hier te Arnhen, van den rijkdom, den smaak en de weelde van aanzienlijke geslachten in vroegere .tjjdeu. Links V&n de fcjjü da kantoren. gevestigd van den heer Th, van Zoest Wz., kassier' en commissionair. De bovenverdiepingen ataan thans te huur. Het is onnoodig dat ik eene poging zoude doen eene beschrijving te geven van het uit- en inwendig voorkomen van »de Munt". Ieder kan thans met eigen oogen een en ander aanschouwen. Eene wandeling door de Bakkerstraat zal ieder die wil, te allen tijde, gelegenheid verschaffen het uitwendig» te aanschouwen en ieder fatsoenlijk mensch kan het inwendige, als hij verkiest, kosteloos bezien, want het magazijn bezoeken legt niet absoluut de verplichting op iets te koop^n. Doet men dit, welnu, dan heeft men de bezichtiging van het inwendige op den koop toe. In geen geval zal men bekocht zijn. Er bestaan voor schrijver voldoende redenen, de bespreking van het tegenwoordige bij het bovenstaande te bepalen. De taal heeft haar eigenaardigen kring waartoe ze beperkt is. De beeldende kunst kan met eenige lijnen in dergelijke gevallen oneindig duidelijker voorstelling geven, dan de beschrijvende door tal van woorden. evenals omgekeerd het woord in andere m^hti^er is dan potlood of pensee'. Zoo is het als nuD geschiedenis betreft. Iedereen die het Arnhemsche veld dier wetenschap bewandelt, ontmoet bijna altijd van Hasselt. In het eerste deel van zijne »Arnhemsche oudheden" gaf hij een hoofdstuk , waarin hij ook van dit huis met een paar woorden gewag maakt. Hij noemt eenige huizen op waarin vroeger; te Arnhem gemunt werd. Het oudste achtte hg geweest te zgn een huis, dat op de tegen woordige Koornmarkt stond, dan het tegenwoordige St.-Peter in de Rijnstraat, wsarover men eenige bijzonderheden vindt in de Arnh. Courant van 16 Februari 1889 — o. a. dat in 1382 Henrick Munterssoon er de helft van verkocht. Vervolgens maakt bij melding van een huis »De Munt" in 1426, waarvan de ligging nog onbekend is — van een hnis »de Munt" bij St. Janskerk in 1430, en eindelijk van het huis in de Bakkerstraat, waarover wij thans iets ten beste geven. De eerste door hem aangehaalde vermelding is uit de Schepenactenboeken in 1446 , de volgende uit Stadsrekeningen van 1448. Hij teekende verder aan , dat de stad in 1449 de helft van dit huis verkocht, maar geeft niet op waar dat te vinden is. De Schepenacten van dat jaar ontbreken. Wij hebben aUoo daarin niet kunnen zoeken. Intusschen blgkt daaruit, als van Hasselt's aanteekening juist is, dat voor dat jaar »de Munt" in de Bakkerstraat, althans voor de helft, aan de stad behoorde. Toen was daar de munt, dat wil zeggen, werd daar munt geslagen. Het slaan van munt was een regaal. De graven van Gelre hadden het reent zilveren munt te laten slaan. De Roomsch Koning Rudolf vergunde in 1282 aan graaf Reinoud I te Arnhem penningen ter waarde van sterlingsche denarien te doen mu ten, maar er bestaan munten, die te Arnhem minstens een eeuw vroeger geslagen zgn, gelijk men in van der Chijs' >De munten der voormalige graven en hertogen van Gelderland" vinden kan. In dat werk zgn die oudst bekende muntjes afgebeeld. Toen Gelre tot een hertogdom verheven werd, kreeg de hertog daarbij het recht ook gouden munt te laten slaan. Willem I van Gulik, her'og van Gelre, gat op St. Jorisdag van 1402 te Roozendaal zjjn muntmeester Joost van den Tonergen vergunning van zijnentwege te mogen slaan ^ouden en zilveren geld. lo. een gouden penning geheten Arnhemsche Rhijngulden, geldende 33 penningen of blanken. 51 van die penningen op een oud schild, 17 op een koopmansgulden. Drie koopmansguldens gerekend tegen 1 oud schild of drie Overlandsche (Duitsche) Rijngulden voor twee oude schilden. — voorts halve blanken, of grooten, halve grooten, brabantsche plakken enz. In 1370 vindt men, dat 1 groot gelijk wa3 aan 16 penningen, een half groot aan 8 penningen, 1 brabantsch (plak) aan 4 penningen en 1 hollandsch (plak) aau 2 penningen. Zoo zal dan 1 groot toen gelijk hebben gestaan met den lateren stuiver, een half groot met ons twee en een halve cent stuk, terwijl een brabantscbe plak daarvan J /a en e0n hollandsche V 4 was. Een oud schild van toen 30 groot = 30 stuivers. 1 / 3 o. schild of pond 15 gr. of stuivers. De gouden penning had de waarde van een oud schild. Uit een keulsch mark zilver werden 5 oude zilveren schilden geslagen. Meer zal ik op het oogenblik niet van de munten zelf zeggen. De muntmeesters waren geen ambtenaren, maar waren voor een bepaalden tijd tot het slaan van munten aangenomen. Zij deden dat in hunne eigene of gehuurde huizen. Het muntmateriaal moet toen zeer eenvoudig geweest zijn. Algemeen neemt men aan, dat oorspronkelijk niemand geld mocht laten slaan dan de Souverein ; evenwel is het zeker , dat zelfs weinig aanzienlijke vorstjes of heeren hebben laten munten. In Gelderland reeds voor de wet van hertog Keinoud van 14 Maart 1402. Arnhem was de oudste muntplaats der Graven van Gelre in het tegenwoordige Gelderland. Wanneer de stad is gaan munten is onbekend. Zeker is, dat door de stad in 1460 eene overeenkomst gesloten werd met Everd Mes tot den aanmunt van muterkens , van welke er 365 uit een Keulsche mark geslagen werden. (1) Daar in 1448 Arnhem reeds een munthuis (dat in de Bakkerstraat) bezat, is het hoogstwaarschijnlijk , dat toen twee muntmeesters hier ter stede werkzaam waren , een voor deu hertog en een voor de stad Arnhem. Stephan Scherf, die in 1442 te Arnhem muntmeester was, zal wel vanwege den hertog munt geslagen hebben , want hij klaagde den Raad van Frankfort aan bjj den vrggraaf Hendrik van Falbrecht in Suderland , omdat hij hem van muntvervalsching bad beschuldigd. De Arnhemsche muntjes zullen wel uitsluitend te Arnhem in omloop geweest zijn. Geen er van is bewaard gebleven. Omstreeks het jaar 1451 schijnt men het munten (1) Een mark-keulsch weegt 0,23335 kilogr. ih het huls in de bakkerstraat gestaakt te hebben. Wie toen eigenaar was van het hilis is ons niet gebleken. In 1517 wordt vermeld :»een ganck dair men geet totten huyzinge geheyten die olde munte." Daarmede zal wel bedoeld zgn de tegenwoordige Muntersteeg in de Broerenstraat. Op het einde dier steeg stond in 1621 een huis, dat toen »de Munte" heette. Dit perceel grensde aan dat in de Bakkerstraat. Het buis in de steeg behoorde voor gemeld jaar aan Derk van der Sande; dat in de Bakkerstraat aan Riquin van der Sande. Vermoedelijk waren beiden broeders en de beide perceelen door boedelscheiding uit een geheel ontstaan. De omstandigheid dat in dien tijd het huis in de steeg bepaaldelijk »de Munt" genoemd wordt, en die naam in de protocollen niet gegeven is aan het huis in de Bakkerstraat, geeft grond aan te nemen, dat in het huis op het einde der steeg de werkplaats geweest is, ol dat daarin nog werd gemunt, toen dit niet meer n het bu s Bakkerstraat, plaats had. i Den 14en Juni 1654 verbond jhr. Otto van der Sande Vj van het hnis in de Bakkerstraat, ten behoeve van Gerhard van Vinceler voor f 1500 en 7 April 1655 werd 3 / 4 , behoorende aan genoemden jhr. Otto, jhr. Christiaan van Berfelt en vr. Maria Mancia van de Sande, echtelieden en joffr. Anna van de Sande, ten behoeve van Clara van de Graaf, wed. van den secretaris van Ham voor f 4000 belast. 12 Maart 1656 zgn de tweo vierdeparten dezer huizen, toebeboorende aan jhr. Christiaan van Berfeit nomine uxoris jofvr. Maria Mancia van der Zandt en jofvr. Anna van den Zandt verbonden bij de laatste ruyminge en de aansetinge voor die soinme van f 1000 aan Johanna Morleth, wed. Steven Mom. 15 Mei 1657 is dit opgedragen aan Willem Everwijn Willems. (1) Door dezen werd het huis in de steeg weder met dat in de Bakkers'raat vereenigd. »De Munt" in de steeg was 8 Nov. 1621 opgedragen aan Derk van Biesen en Willem van Essen. Den 26 Nov. 1640 droeg van Biesen zijne helft op aan van Essen, die het geheel, 20 Juni 1648, opdroeg aan rentmeester Arnold Tuileken en zijne huisvrouw Gesina Brantsen. Dr. Willem Tulleken en jufvr. Geertruida Kelfkens, jufv. Christina Tulleken en Rutger Tulleken droegen het 8 Juni 1666, op aan den eigenaar van het huis in de Bakkerstraat, gemelden Willem Everwijn. Vermoedelijk is geen huis te Arnhem zoolang in het bezit geweest van hetzelfde geslacht als dit huis in dat van de Everwijn's. Op het einde der 18e eeuw lieten de toenmalige tigenaressen Petronella en Anna Everwijn het achterste gedeelte der steeg door een muur afsluiten. Geërfden in de steeg kwamen daartegen in verzet. Zij beweerden, dat daardoor het keeren van karren in de steeg werd belemmerd en het ruimen van een privaat van het weduwenhuis verhinderd, terwijl op dat gedeelte der steeg de Everwijn's geen eigendomsrecht zouden bezitten. De ttukken van dat proces zjjn in het Archief voorbanden. H. B. 12 Januari 1700, maar het vonnis is onbekend. Thans kan men zich evenwel nog overtuigen, dat de afsluiting is blijven bestaan. Op bet t.inde der steeg is eene poort, dan volgt een binnenplaatsje en vervolgens weer een poort, die toegang verleent tot het erf. Door huw-lijk van Nalida Everwijn met Hendrik Brautsen kwam het geheel in de eerste helft der 18e eeuw in het geslacht, Brantsen. Mr. Gerard Brantsen, die 31 Dec. 18J9 te Arnhem overleed, liet bet na aan Johan Brantsen, Wilhelmina Nalida Brantsen, Gerard Brantsen, Nalida Sophia Johanna Brantsen, Willen Engelen en Hester Henriette Eögelen, ehevr. van J. N. van Eek. Toen van Hasselt zijne oudbeden schreef, leefde nog de staatsraad G. Brantsen , hij noemt hem als eigenaar. Vermoedelijk heeft de vader van dien heer de groote veranderingen gemaakt, waarvan van Hasselt gewaagt. De Brantsen's waren er op uit hunne woningen kostbaar en prachtig in te richten. Het wapen van mr. Hendrik Willem Brandsen, secretaris van Arnhem en dat zjjner huisvrouw Joha. Elisabeth de Vree, prijken nog boven de voordeur in de Bakkerstraat. Later is het huis gekomen in het bezit van den heer van Braam en van dezen in dat der firma Rahr. Geen der latere eigenaars heeft echter eenige noemenswaardige verandering gemaakt in den toestand, waarin dit pand in het begin dezer eeuw verkeerde. Evenwel niets is bestendig. Wie geeft de verzekering, dat het nog lang zoo zal staan als een gedenkteeken van vroegeren goeden smaak en rijkdom ï Het is daarom dat ik er de aandacht op vestigde. Nog is het tijd, nog is er gelegenheid te gaan zien, dat men thans wel meer, maar niet beter noch sierlijker bouwt. (1) Van der S, van de S., van den S. vindt men op dezelfde bladzijde. Men was vroeger zeer slordig in het schrijven van namen. --- Wekelijksch Overzicht der Faillissementen in het arrondissement Arnhem. FAILLIETVERKLARINGEN. 4 Aug., ing. 1 Aug., Tb. Kinkelaar, smid te Arnhem. Curator mr. K. M. G. de Mejjier, advocaat-procureur te Arnhem. 7 Aug., ing. 6 Aug., W. Broekhuizen, winkelier te Arnhem. Curator mr. A. Slotemaker , advocaat-procureur te Arnhem. vergaderingen van schuldeischers in de Raadkamer der Arrondissements- Rechtbank. 12 Aug., voorm. 10 uur, stemming accoord aangeboden door den failliet P. J. F. Regkersz, Fchoenmaker te Nijmegen. Curator mr. H. M. A. Veiheijen, advocaat-procureur te Nijmegen. 12 Aug., voorm. 10 1 /* uur, 2e idem idem van D. de Leeuw, vleeschbouwer te Antiem. Curator mr. J. N. E. J. Thijssen, advocaat-procureur te Arnhem. 12 Aug., voorm. 9*/* unr > l 0 verificatie in hot faillissement van Th. Kinkelaar, smid te Arnhem. Curator mr. K. M. G. de Mejjier, advocaat -procureur te Arnhem. 14 Aug., voorm. 9 uur, le idem idem van H. Oonk, kamerbehanger te Oosterbeek. Curator tbr. i. W. A. Van Embdan, advocaat pr oct i reu? te Arnhem. insolventverklaring. 7 Aug., den faillieten boedel van S. Dekker, timmerman enz. te Doesburg. Curator mr. p, jjj Losecaat Vermeer, advocaat-procureur te Terborg, --- MARKTEN. Amsterdam, 7 Aug. Tarwe op levering lager; Nov. f 246. Rogge per 2100 KG. in loco zeer vast; 121 pd. Taganrog f 220; contant zonder korting. Op levering lager; Oct. f211 , 210, 209; Maart 1892 f 207 , 208 , 207 , 206 , 207. Raapolie dadelijk onveranderd; op levering traag; vlieg. f34'/ 4 , 34; Sept. f33'/«; Sept.Dec. f 335/s 5 Mei 1892 f 34» g . Lijnolie dadelijk en op levering williger; vlieg, f 23'/, ; Sept. f 23V 8 ; Sept.-Dec. f 23% , Jan.Mei 1892 f 23 s /s i Juni-Aug. f 24. Raapkoeken f 60 a 85. /,. Petroleum. Gedrukt. Ameiik. loco en najaar f 7.50, Entr. Russ. onveranderd. Schiedam 7 Aug. Moutwijn p ir Ned. vat zonder fust f 11.75 zonder bel. Jenever » » t > » » 17.25 » » Amst. proef » » » »»'8 50 »> --- Openbare Verkooping VAN EEN KOFFIEHUIS met Vergunning. De Notaris C. F. P. BöHTLIKGK te Arnhem, zal op Dinsdag den 18 Augustus 1891 bij Inzet, en 14 dagen later op Dinsdag den 1 September d. a. v. bij Toeslag , telkens des namiddags ten half 2 ure, in htt Centraal-Gebouw in de Bakkerstraat te Arnhem, publiek Veilen en Verkoopen: Een welbeklant Koffiehuis met Vergunning , genaamd »Oiat>je Nassau", gelegen te Arnhem aan den Klarendalschen Weg No. 410, groot ongeveer 1 A.. 79 c.A., bestaande uit BENEDENHUIS en 3 BOVENWONINGEN met afzonderlijke OPGANGEN. Het Benedenhuis bevat: GELAGKAMER, 3 KAMERS en KEUKEN, benevens OPEN PLAATS en SCHUUR. Aanvaarding 1 Oct. Ife9l. Betaling 1 November 1891. Te bezichtigen op de dagen van inzet en toeslag en daags te voren telkens van 10—4 ure. Nadsre inlichtingen zijn te bekomen ten kantore van bovengenoemden Notaris, Jansbinnensingel 14. --- Familiebericht A.av©rtentlen. Ondertrouwd: E. B. DE BRUIN en H. G. VINGER. z™:} 8 A °8° Btra mi - Op den 4den Aug. overleed te L eiden mijn harteljjk geliefde Vader Jonkheer F. A. MEIJER, gepensioneerd mnjoor van den Generalen Staf. Douairière STORM VAN'sGRAVESANDE geb. Jonkvrouwe M eijer. --- Advertentie De ondergeteekenden betuigen hun dank voor de belangstelling, ondervonden bij het verlies van hun jongete Zoontje. J. I. ROSENBERG en Echtgenoote. --- Mevrouw de Wed. JB. GROOT—KUSTER en Dochter, betuigen door deze haren barlelijken dank, voor de vele bewijzen van deelneming ondervonden bij het overljjden van haren veel geliefden Zoon en Broeder. G roningen , 7 Aug. '91. ---