EERSTE BLAD. ARNHEM, 16 Maart. De baD is gisteren gebroken: vier leden der rechterzijde, de heeren de Savornin Lohman, de Visser, van Limburg Stirum en Staalman, hebben hunne stem gegeven aan een amendement tot verbetering der Leerplichtwet, voorgesteld door de sociaal-democratische leden van Kol, Troelstra en Schaper en de radicalen Ketelaar en Nolting. Maar de strijd is niet gemakkelijk geweest, hij werd eerst beslecht na de voliedige insluiting van de twee belangrijkste kopjes der positie des vijands: de heeren Lohman en de Visser. Doch de gevoerde stiijd was belangrijk genoeg om den loop daarvan zonder allegorie of vergelijking, naar de werkelijkheid te schilderen. De Kamer hield zich den geheelen dag bezig met de behandeling der techniek van het wetsontwerp, wat het opsporen, constateeren, vervolgen en straffen der overtredingen van de wet betreft. In alle bijzonderheden kan in de beperkte, ons ten gebruike staande ruimte niet de gang dezer procedure geheel worden omschreven ; wie zich van dit uit praclisch Oogpunt hoogst belangrijke en zich ook door gioote mild* heid kenmerkende onderdeel der wet volledig op de hoogte wil stellen, moeten wij verwijzen raar de uitvoerige artt, 18 tot 33 van het ontwerp, waarover gisteren de behandeling tot art, 24 is gevorderd. Betrekkelijk geleidelijk vorderde de Kamer tot art 22 ; het gewijzigd amendement Verhei), waarvan wij gisteren reeds melding maakten en dat thans de toepassing van een kaartenstelsel, overeenkomstig het adres van het Gemeentebestuur van Rotterdam, facultatief stelde, werd met 70 tegen 24 stemmen verworpen, nadat zoowel de Minister als de Commissie van rapporteurs bedenkingen hadden ontwikkeld van administratieven aard, de voordeelen daarvan hadden betwist als naast het kaartenstelsel, toch ook het bijhouden der lijsten noodig bleef, welken tijdroovenden arbeid het heette te vervangen, en niet zonder bezwaren konden achten, dat de controle op de toepassing der wet op die wijze hier op het Gemeentebestuur en ginds op den schoolopziener zou rusten. Enkele verbeteringen, hoofdzakelijk uit juridisch oogpunt in verband met het constateeren en bewijzen der overtreding, waren door den heer Rmk voorgesteld en deels door de Regeering overgenomen, deels door de Kamer bij stemming in het ontwerp ingelascht. De belangrijkste daarvan in ons oog, ook uit practisch oogpunt, bracht het ook gisteren reeds vermelde amendement aan, hetwelk eene schriftelijke mededeeling omtrent de schoolverzuimen aan den schoolopziener eischte, geteekend door het hoofd der school en door den klasse-onderwijzer; de medewerking van den laatstgenoemde daarbij uit te sluiten zou de grieven der klasse-onderwijzers tegen hunne positie in de school weder met eene rechtmatige hebben vermeerderd. Toch was 't op 't kantje ot dit amendement was verworpen; bij de eerste stemming bestond er bij 't bureau verschil omtrent den uitslag: twijfelachtig was 't of met 46 tegen 46 de stemmen hadden gestaakt, dan wel of't amendement met 46 tegen 45 stemmen was aangenomen, en op voorstel van den Voorzitter had eene tweede stemming plaats, welke de juistheid der laatste cijfers bevestigde. Het eerst werd van «Je tot dusver door de rechterzijde gevolgde gedragslijn, om bij dit wetsontwerp eene zuiver lijdelijke rol te vervullen, afgeweken door den heer Mackay, die eene mildere opvatting verdedigde omtrent de recidive, welke, Uiteraard zwaarder gestraft dan eene eerste overtreding, volgens het ontwerp zou geacht worden nog aanwezig te zijn binnen 2 jaren na eene onherroepelijke veroordeeling. De heer Mackay stelde bij amendement voor, dien termijn op één jaar te stellen, en gracieuselijk werd door de Commissie van rapporteurs dit amendement aanbevolen, hetwelk ook mildheid wilde zelfs voor «den verstokten zondaar, »en overgenomen door den Minister, die niet verzuimde den heer Mackay met eenige ironie zijne blijdschap te betuigen, dat het eerste amendement van de rechtei zijde tot verbetering der wet door hem werd voorgesteld. Maar de groote strijd werd gevoerd bij art. 22, hetwelk de Gemeenteraden bevoegd verklaarde ééne ot meer commissies in te stellen, aan welke een deel der werkzaamheden, verbonden aan de procedure der vorige artikelen, zou worden opgedragen. Door de vijf hierboven fCeds genoettide sociaal -democratische en radicale leden was hierop een amendement voorgesteld, volgens hetwelk de instelling dier commissies als verplicht zou worden voorgeschreven, terwijl deze door den Gemeenteraad zouden worden benoemd gelijkelijk uit de ouders der leerlingen, uit de onderwijzers, èn bij het openbiar èn bij het bijzonder onderwijs, en uit de overige ingezetenen; zij zouden heeten commissies tot wering van schoolverzuim en zouden de arrondissementsschoolopzieners in het constateeren en beoordeelen van schoolverzuim bijstaan, terwijl voor 't overige haar werkkring zou worden geregeld bij algemeenen maatregel van bestuur. Met talent en tact werd dit amendement door den heer Ketelaar verdedigd, die o a. deed uitkomen hoe dit voorstel in den smaak moest vallen van de rechterzijde, die in de algemeene beraadslagingen o. a. als grief tegen deze wet had doen klinken, dat de ouders gebracht zouden worden onder de heerschappij der ambtenaren van het centraal gezag, terwijl door dit amendement nu aan de ouders zeiven actieve medewerking san het toezicht zou worden verzekerd en de zoogewenschte aanraking en samenwerking zou worden verkregen tusschen de ouders en de school, de onderwiizers en het schooltoezicht. Nadat ook de Minister Borgesius van zijne groote ingenomenheid met dit amendement had doen blijken, hetwelk trouwens met zijne offi cieuse medewerking en technische voorlichting tot stand gekomen was, en de aanneming daarvan met warmte had aanbevolen, — overnemen kon hij het niet, omdat in dit geval bij verwerping ook het alsdan onmisbare artikel 22 van het ontwerp van de baan zou zijn, — volgden van de rechterzijde een reeks bezwaren tegen het amendement, waaruit voor haar de onaannemelijkheid zou moeten blijken, maar waaruit werkelijk niets duidelijker bleek, dan dat men hier te doen had met een parti pris De waarborg werd gemist dat in die commissies niet de onderwijzers overwegenden invloed zouden hebben; in kleine Gemeenten zouden de leden dier commissies niet te vinden zijn; de liberale Gemeentebesturen, aan wie het recht van benoeming werd gegeven, waren de grootste vijanden der bijzondere school en deze zou dus den druk daarvan ondervinden; de werkkring dier commissie zou niets beduiden, volgens den heer Lohman, integendeel een gevaarlijke overheersching in 't leven roepen, volgens den heer de Waal Malefijt; de ouders werden daardoor tot het verrichten van politiediensten geroepen; de leden dier commissies zouden zich zelfs in de huiselijke omstandigheden mengen, en — met zeer duidelijke teekenen van afkeuring uit de Kamer — leidde zelfs de heer Mackay uit de namen der voorstellers af, dat hunne geestverwanten, in die commissiën benoemd, hunre bevoegdheid zouden misbruiken om, onder den dekmantel van 't belang van 't onderwijs, in de huisgezinnen sociaal-democratische propaganda te maken. Hiermede is de lijst der te berde gebrachte en van alle zijden bijeengegaarde bezwaren nog niet volledig; telkens echter werden zij weerlegd en voor zoover even mogelijk werd daaraan door wijzigingen in 't amendement door de voorstellers of door een sub-amendement, o. a. van den heer Tijdeman, tegemoetgekomen, maar de sprekers der rechterzijde waren onuitputtelijk in 't vinden van bezwaren, totdat d-- heeren Lohman en de Visser, au bout des arguments, zich lieten ontvallen, dat als nu nog maar dit of dat werd voorgesteld, dan ware 't nog wat anders, maar .. Toen nu ook de voorstellers aan deze bezwaren tegemoet kwamen, moesten deze heeren wel de wapenen neerleggen en met de heeren van Limburg Stirum en Staalman stemden zij voor het amendement, dat aangenomen werd met 57 tegen 4i stemmen. Van de linkerzijde stemde alleen de heer Bastert tegen; de heer Kuyper had de zitting verlaten en de heer van Kerkwijk was, als gisteren, wegens ongesteldheid afwezig. Te 4 uur ruim werd de voortzetting der discussie door den Voorzitter tot hedenochtend verdaagd, omdat, zooals hij zeide, de Kamer een ingespannen zitting achter den rug had. Inderdaad was 't een merkwaardige dag, vol spanning en emotie, maar de behaalde prijs was de inspanning ten volle waard: de kansen voor aan neming der wet zijn gisteren zonder eenigen twijfel aanmerkelijk gerezen. In den aanvang der zitting werden, na afloop der beraadslagingen over de Leerplichtwet, voor het onderzoek in de afdeelingen de woning- en gezondheidswetten en nog een tiental andere ontwerpen vau zeer uiteenloopend belang aan de orde gesteld, terwijl de Voorzitter zijn voornemen te kennen gaf, eerlang ter openbare behaudeling vóór het Paaschreces nog eenige ontwerpen in staat van wijzen voor te dragen, waarvan hij de belangrijkste aan de Kamer in herinnering bracht. Het Amsterdamsche katholieke blad «de Tijd» heeft in zijn Kameroverzicht der zitting van Dinsdag den steun, welken het amendement-van der Zwaag door woord of door stem gevonden heeft van de zijde van verschillende leden der linkerzijde en. tot zekere hoogte ook, wat de grondgedachte betreft, van den Minister van Binnenlandsche Zaken, op ironische wijze bespot. Het recht daartoe zal zeker niemand aan ede Tijd» betwisten en zelfs zullen hare politieke tegenstanders moeten toegeven, dat haar spot niet van geestigheid is ontbloot. Maar ironie moet fijn blijven en wie zijne geestigheid zoekt in onware en hatelijke qualificaties van zijn tegenstanders is niet meer geestig, maar wordt plat. Daarvoor moest een ernstig blad als «de Tijd» te hoog staan. Zoo noemt zij o. a. den heer van der Zwaag «den weinig eleganten afgevaardigde van Schoterland», den heer Kool «de(n) vrij obscure(n) afgevaardigde van Enkhuizen» en zegt zij van hem: «deze oude heer maakte echter in zijn eenvoud geen extra-buigingen en lonkte of lachte niet tegen het van streeling glinsterende gelaat van het Van der Zwaag-socialisme » Met deze ongepaste en onware uitdrukking te noemen, zijn ze o. i. voldoende veroordeeld. Wij zullen er daarom verder niets meer van zeggen, dan «de Tijd» den raad te geven zulk eene bestrijding harer tegenstanders in 't vervolg aan schimpbladen over te laten en haar het spreekwoord in herinnering te brengen, dat wie zelf in een glazen huis woont, verstandig doet niet met steenen naar anderen te gooien. --- BINNENLAND. De correspondent te Batavia van de «N R. C.» seint: De «Seriang» zette eene marine-divisie te Butirika aan wal. De inboorlingen daar verklaarden, dat de drie vermiste officieren van de ,Generaal Pel,, vermoord waren onmiddellijk nadat zij aan wal waren gekomen De «Serdang» nam e 1 f moordenaars gevangen. Het is te weinig bekend, dat hier te lande gedurende 35 jaar reeds feitelijk leerplicht wordt toegepast, en wel in de stichtingen der Maatschappij van Weldadigheid te Frederiksoord, Wilhelmina'soord en Willemsoord. De heer G. H. Molewijk, van Vledder, doet daarover in «Het Schoolblad» eenige belangrijke mededeelingen, welke «duidelijk doen zien dat sommige der bezwaren door velen tegen een wet op den leerplicht in 't midden gebracht, denkbeeldig of ten minste zeer overdreven zijn.» Hij schrijft n.1. omtrent deze inrichtingen het volgende: «Hier vindt men bij eene bevolking van 1800 zielen vijf openbare lagere scholen, die door 't Rijk bekos 1 igd en beheerd worden, en waar geen ongewettigd schoolverzuim aangetroffen wordt D t laatste is een gevolg van de bemoeiingen van 't bestuur der genoemde Maatschappij, welk bestuur, steeds overtuigd van 't groote gewicht van een onafgebroken schoolbezoek voor de verstandige en zedelijke ontwikkeling der haar toevertrouwde jeugd, allen ouders, die ze opneemt of zich daar vestigen, de verplichting oplegt, om hunne kinderen, en de weezen, die in hun gezin worden opgenomen, getrouw van de gelegenheid om onderwijs te ontvangen, gebruik te zullen laten maken. En hierop wordt nauwlettend toegezien. Met ziekte van de leerlingen, uitoefening van godsdienstplichten, slechte wegen, ongunstig weder enz. wordt rekening gehouden, maar waar men onwil of onverschilligheid toont, waar men de kinderen gedurende de schooltijden huiselijke en andere werkzaamheden laat verrichten, daar komt men op de lijst der overtreders. «En welke straffen worden nu toegepast ? Och die zijn niet van veel beteekenis: eerst een waarschuwing en vervolgens voor ieder verzuim een lichte geldboete, die echter gelukkig slechts zelden behoeft toegepast te worden «De ouders en verzorgers toch zijn al spoedig aan deze toestanden gewend; men hoort niet eens ontevredenheidsuitingen in dezen. «Het behoort nu eenmaal zoo,» zegt men, en bovenal men ziet de goede gevolgen van een geregeld schoolbezoek. «Opmerking verdient vooral het volgende: De genoemde 5 openbare rijksscholen worden ook bezocht door enkele leerlingen, die niet tot de bevolking der M. v. Weid. behooren en eigenlijk een plaats moesten innemen op een der gemeentescholen, maar liever de rijksscholen bezoeken, omdat de afstand daaraeen korter is, of om andere redenen. Voor zooverre er plaats is, wordt dit toegelaten, maar op deze leerlingen kan het boetenstelsel van de Maatschappij v. Weid. natuurlijk niet toegepast worden. Nu worden die zoogenaamde buitenleerlingen alleen toegelaten, onder voorwaarde, dat ze even trouw ter school zullen komen, als de anderen. Voldoen ze niet aan die voorwaarde, dan worden ze onherroepelijk verwijderd. En wat ziet men nuf Dat dit laatste slechts in een eokel geval behoefde toegepast te worden. Die buitenkinderen komen even trouw op, als die der bevolking der M v. W. en terwijl het kroost hunner buren, dat de gemeentescholen heet te bezoeken, dikwijls een der lessen of nog meer verzuimt, ontbreken zij bij uitzondering op de schoolbanken, en toch verkeeren de ouders in dezelfde levensomstandigheden Waar zulke feiten spreken, daar behoeft men zeker niet bevreesd te wezen, dat «Leerplicht» een juk op de schouders der ouders zal leggen, dat erg knellend is En nu de gevolgen van dezen leerplicht. Telken jare in de maand April wor.lt door een commissie een onderzoek ingesteld naar de ontwikkeling en de vorderingen van die leerlingen, welke op 12- of 13 jarigen leeftijd de school wenschen te verlaten. Bij die gelegenheid komen dan de voordeelen van getrouw schoolbezoek eerst recht aan den dag. Deze leerlingen blijken voldoende ontwikkeld te zijn en hebben op een enkele uitzondering na, den geheelen cursus met vrucht doorloopen. En de gevolgen hiervan blijven niet achter. Den jongelui, die de M v. W. verlaten om de groote maatschappij in te treden, gaat het in den regel beter af dan die van elders. Van de 1200, die in de laatste jaren 't leven ingingen, weet men van 900, dat ze een goede betrekking hebben als onderwijzers (twee zelfs als Rijks* tuinbouwleeraar), ambtenaren bij spoor, telegraplre en belastingen, tuinlieden en boschbazen, timmerlieden, manden- en stoelmakers enz enz., terwijl ook de overigen volstrekt niet verloren gegaan zijn. Gerust durven we een groot deel van deze verblijdende uitkomst op rekening van «Leerplicht» stellen «Aan het slot van onze mededeelingen merken we nog op, dat de bevolking der M. v. Ween zeer gemengde is, wat de verdeeling in kerkgenootschappen betreft, en alzoo zitten dagelijks R Katholieken en Hervormden broederlijk bijeen op de schoolbanken, zonder dat men van een van beide zijden ooit eenige klacht hoort. De kerkelijke voorgangers werken op dit punt eendrachtig samen, en in de straks genoemde commissie van onderzoek hebben zoowel de pastoor der R. K. als de predikant der Herv. gemeente zitting.» De Minister van Justitie heeft aan de procureurs-generaal, fungeerende directeuren van politie te 's-Hertogenbosch, Arnhem, 's-Gravenhage en Leeuwarden een aanschrijving gericht, hunne aandacht vestigende op een circulaire van den Minister van Financiën aan directeuren der directe belastingen, invoerrechten en accijnzen te Groningen, Zwolle, Arnhem, Middelburg. 's-Hertogenbosch en Maastricht, in verband met door dien Minister toegezegde medewerking van ambtenaren der invoerrechten en accijnzen om te bevorderen, dat het binnenkomen in Nederland van zwervende troepen vreemdelingen als Zigeuners, stoelenmatters, ketellappers en dergelijke, die als zonder middelen van bestaan later uitgeleid zouden moeten worden, zooveel doenlijk kunne worden voorkomen door de betrokken politieautoriteiten, of zoo spoedig mogelijk aan dezen bekend worde, ten einde tijdig maatregelen tot uitleiding kunnen worden genomen. Uit die aanschrijving van den Minister van Financiëi blijkt o. a., dat wanneer troepen als vorenbedoeld langs een grenskantoor der belastingen het Rijk binnenkomen, de meest nabijzijnde brigade der maréchaussee of rijksveldwacht moet worden gewaarschuwd en de troep eenigen tijd moet worden opgehouden voor het verrichten van de bij de belastingwetten toegelaten visitatie. Lang mag evenwel dit oponthoud niet duren, wijl daardoor van de bevoegdheid tot visitatie een gebruik zou worden gemaakt, dat de wetgever niet kan hebben bedoeld. Ontmoeten surveilleerende ambtenaren eene troep tusschen de grens en het grenskantoor, dan zullen zij, indien de omstandigheden dit toelaten, tot het kantoor moeten medegaan, ten einde zooveel noodig voor de kennisgeving aan marechaussée of rijksveldwacht te zorgen. Overigen? behooreq de douane-ambtenaren aan de grenzen, waar zij ook troepen als de bedoelde ontmoeten, deze zoo spoedig mogelijk te signaleeren aan de meest nabijzijnde brigade der marechaussee of rijksveldwacht met opgaaf van plaats der ontmoeting, richting van beweg'ng en andere bijzonderheden, welke, naar gelang van de omstandigheden, nuttig worden geoordeeld. Omtrent de bijzonderheden van de uitvoering van bovenbedoelde maatregelen zal zooveel mogelijk overleg moeten plaats hebben tusschen de inspecteurs der belastingen en de autoriteiten van de marechaussée of van de rijksveldwacht in dezelfde streek. Het «Vad.» schrijft: «Men weet, dat het Zuidafrikaansche fonds tot daadwerkelijken steun, onder leiding van den heer Noëls van Wageningen te Amsterdam opgericht, reeds aan zijn plannen een begin van uitvoering heeft gegeven door uitzending van den heer Junius met een aantal emigranten. Velen in den lande, die met ons de uitvoering dezer plannen niet zonder bedenking achten, zijn waarschijnlijk eenigermate gerust gesteld door de verklaring in het weekblad «Op voor Transvaal» gegeven, dat door den heer Noëls van Wageningen niet zou zijn gehandeld dan na overleg met de vertegenwoordigers der Republieken. De zaak kwam ons gewichtig genoeg voor, om, nu wij dr. Leyds op zijn doortocht alhier toevallig ontmoetten, hem dienaangaande een vraag te stellen. Uit zijn mond vernamen wij dat de hier gegeven voorstelling van zaken niet juist is. Het is waar, dat de heer Noëls van Wageningen zich tot dr. Leyds in betrekking heeft gesteld, maar eerst nadat de uitzending van den heer Junius met een aantal emigranten reeds was vastgesteld en geregeld. Toen heeft de gezant den heer N. v. W. den raad gegeven om met de verdere uitvoering van het plan te wachten, totdat uit de Zuid-Afrikaansche Republiek en den Oranje-Vrijstaat bericht zou zijn ontvangen, of de uitzending van emigranten, en zoo ja, welke soort emigranten wordt gewenscht. Dr. Muller, vertegenwoordiger van den Oranje-Vrijstaat, had zich geheel en al op ditzelfde standpunt gesteld. Eenige waarschuwing tegen het lichtvaardig ingaan op dergelijke plannen is dus niet overbodig. De zekerheid ontbreekt, dat emigranten in de tegenwoordige omstandigheden ginds met open armen zullen worden ontvangen en hun weg zullen vinden, terwijl het gevaar groot is dat, als zij althans niet van eenige middelen voorzien zijn, zij de ellende ten prooi zullen vallen. Het bleek ons dat dr. Leyds van oordeel was, dat men niet voorzichtig genoeg kon zijn met emigratie naar Zuid Afrika, zoolang althans de tegenwoordige omstandigheden duren. Een maatschappij, die zich dit belang aantrekt, moet z. i. meer tot taak hebben onbedachte emigratie te voorkomen dan de landverhuizingen te bevorderen. Ik elk geval behoort men nauwkeurig ingelicht te zijn omtrent hetgeen in Zuid Afrika zelf wordt verlangd. Omtrent de vredes-onderhandelingen, die buiten den gezant om zijn gegaan, kon dr. Leyds uit den aard der zaak geen bijzonderheden mededeelen. Het kwam hem intusschen zeer verklaarbaar voor, dat door de beide Presidenten een stap was gedaan bij de Engelsche Reg Immers, waar lord Salisbury indertijd heeft verklaard, dat het Engeland niet te doen was om veroveringen of uitbreiding van grondgebied, meenden zij, dat het oogenblik gekomen was om Engeland's eersten Minister aan zijn woord te houden, nu het Engelsche leger zegevierend was en dus aan de eer der wapenen was voldaan. Welke beteekenis intusschen was te hechten aan de uitzending van het driemanschap, kon dr. Leyds niet zeggen. Van 't beroep op de Mogendheden verwachtte hij niets, daar geen der Mogendheden zich aan een echec bij Engeland zou willen blootstellen, noch bereid was zich met eenigen klem tegenover Engeland te doen gelden.» * Het totaal bedrag der tot heden ingekomen giften en toezeggingen voor het ondersteuningsfonds voor vrouwen en kinderen — hier te lande — van strijders in Zuid-Afrika is f 8576.59 en 2 Reichs Mark. — Na daartoe de toestemming te hebben verkregen van de Regeering en andere daarvoor aangewezen autoriteiten, heeft de voorzitter van het hoofdcomité van het Nederl. Roode Kruis door tusschenkomst van den Minister van Buitenl. zaken aan de chefs der ambulances in ZuidAfrika getelegrafeerd, dat het verlof van alle leden dier ambulances is verlengd tot 1 September a.s. met uitzondering van de doctoren Oidtmann en Vinkhuyzen, wier vertrek op 9 April van Lorengo Marquez, gelijk reeds is medegedeeld, bepaald blijft. Na het vertrek van de geneesheeren, wier terugkomst mede reeds vermeld is, zal het personeel van de beide Nederl. ambulances bestaan uit 38 hoofden, onder wie 8 geneesheeren, niet inbegrepen de 11 Nederlanders, die behooren tot de Russisch-Hollandsche ambulances. — Door den Minister van Oorlog is ter vervanging van den tot kapitein benoemden iste luitenant C, M. E. H. van Soetermeer Vos, tot plaatsvervangend militair lid der keuringscommissie in dit gewest, werkzaam krachtens art. 3 van het reglement, aangaande ondersteuning van Rijkswege der paardenfokkerij, benoemd de ie luitenant van het ie regiment veld-artillerie te Utrecht D. C. Graswinckel. — + In verband met zijne benoeming tot gemeente-architect en directeur van gemeentereiniging te Stad-Almelo, is door den heer P. Kolpa met ingang van \\ Mei a.s. eervol ontslag uit zijne tegenwoordige betrekking van opzichter bij de gemeentewerken alhier aangevraagd. — f Gisterenavond opende de onlangs opgerichte schietvereeniging «Oranje Nassau» hare oefenings-bijeenkomsten in de «Olde Munte», waar, in de vroegere Concertzaal, die thans voor het doel is ingericht, de buksen vroolijk knalden en de leden der jonge vereeniging, in onderlingen wedstrijd, de door het bestuur beschikbaar gestelde prijzen trachtten te veroveren. Uitslag: ie pr. j J. van de Laar, njet 176 punten 2e » G. G. Jasink, » 166 » 3e » M. R. de Breuk, » 157 » 4e » E. F. Berends, » 153 > Se » J v. Houtum jr., » 145 d 6e » L. Moermans, *142 » 't Plan bestaat, om, zoodra de vereeniging zich daartoe sterk genoeg acht, pogingen aan te wenden ter verkrijging van Rijks-materieel (geweren M. 95 en ammunitie), zoodat ze na verloop van eenigen tijd zeer waarschijnlijk in de gelegenheid kunnen worden gesteld, met de behandeling van het thans bij de infanterie in gebruik zijnde geweer vertrouwd te geraken en zich eenige vaardigheid in het gebruik daarvan eigen te maken. — Gisterennamiddag bezochten vele schoolkinderen, daartoe welwillend in de gelegenheid gesteld door de ondernemers, het Ashanteesch dorp met de inboorlingen in de groote zaal van Musis Sacrum. Natuurlijk werden de vertooningen «leuk» gevonden. Het West-Afrikaansch gezelschap blijft nog tot en met 19 dezer hier. — * Door wijlen J. H. Verbeeten is aan de Vereeniging van den H. Vincentius van Paulo, te Nijmegen, een legaat besproken groot f rooo. — * Nijmegen, 16 Maart. In de gisterenavond gehouden vergadering van de afdeeling «Nijmegen» van den Nationalen Bond van Handels- en Kantoorbedienden is een nieuw bestuur gekozen , beslaande uit de heeren: J. A. van Genderen, president 5 C. de Buisonjé, secretaris; L. E. Grundlehner, penningmeester; A. Scherpenhuizen en C. B. Cornelissen, commissarissen. — * utphen, 15 Maart. Door eenige spoorbeambten worden pogingen in het werk gesteld, om alhier eene afdeeling te stichten van de Anti-Sociaal-Democratische vereeniging «Recht en Plicht». Te dien einde is door den bondsvoorzitter, den heer B. R. Klooster, tegen Zondag 18 Maart a. s. in het Volkshuis alhier eene algemeen e vergadering uitgeschreven. Tot het bijwonen dezer vergadering wordt in het bijzonder het personeel der Staatsspoorwegen en der H. IJ. Spoorweg-Mij uitgenoodigd. — * Bennekom, 15 Maart. Bij de veiling van het hout op Hoekelum werden de volgende prijzen besteed: Eikenschelhout voorde schors per voer of 810 K.G. f 38 tot f 40; dennen timmerhout, spanten en rekken brachten eveneens zeer hooge prijzen op. Zware beuken- en eikenschanzebossen golden f5 tot f 6 per vim of 104 bos, licht soort, geschikt voor bakkers brandhout gold f 1.50 tot f 2.50 per vim Zware dennenschanzebossen brachten f3 tot f4 per vim op. Deze prijzen werden besteed voor het hout op stam staande. De verkoop geschiedde op de oude conditiën: hoewel enkele koopers wenschten de onkosten voor de koopers te doen vervallen. — * Men schrijft ons uit Ede van 15 Maart, In de heden gehouden vergadering van geërfden in de buurtschap Doesburg werd een besluit genomen over de wijze van verdeeling der heide van de buurt (ongeveer 500 H.A.) Er waren 4 plannen ingediend, waarvan er 3 werden verworpen. Goedgekeurd werd met 95 tegen 27 stemmen het plan van den geërfde Welgrave, volgens hetwelk de heide gelijk zal worden verdeeld onder alle geërfden, met uitzondering van degenen die alleen grond en geen huis bezitten. Zoo deze 20 of meer bunders bezitten, ontvangen zij ook een vol aandeel, doch bezitten zij minder, dan hebben zij recht op J / 4 aandeel. Teneinde de kosten, verbonden aan de verdeeling, te bestrijden, zullen verschillende stukken buurtgrond, niet aaneengelegen, worden verkocht. De toewijzing der deelen heide zal door loting geschieden. — «Zwarte Jannetje», de Veenendaalsche profetes, schijnt de aandacht van de justitie te trekken. De laatste godsdienstoefening, door haar geleid, werd door twee marechaussees en een rijksveldwachter bijgewoond. — * Door den Burgemeester der gemeente Eist is voor de werkelooze diamant-bewerkers te Amsterdam eene collecte gehouden, welke f 118 heeft opgebracht. — De Rijkscommissie tot het examina eren van machinisten aan boord van koopvaardij» schepen heeft in hare zitting, te Amsterdam gehouden, uitgereikt het diploma C aan de heeren A. van Steenwijk, J. Foudraine, S. F. de Boer, E. P Teere; het diploma B aan de heeren J. H. Wagenaar, P. Spuij, M. Bakker, J. Duiker, J C. Houtkooper, C. W. K. van Strgen, G. D. Roona, L. Vuyk. K. van Soelen; het diploma A aan de heeren J. Gr. Meilink, D. A. Smits, H. van Meines, W Bosselaar, C. A. Verhoeff, 29 candidaten hadden zich aangemeld; 3 candidaten hadden zich teruggetrokken; 1 candidaat werd niet toegelaten wegens onvoldoende bewijzen van werktijd. — Gisteren heeft te Amsterdam een felle brand gewoed. Omstreeks half zes bemerkte men, dat een loods op het emplacement van het Centraalstation in brand was geraakt. Ware het nacht geweest, nog beter dan thans zoude men den grooten omvang van het vuur hebben kunnen opmerken. Het geheel van hout opgetrokken gebouw werd voor een deel gebruikt als douanenloods en voor het grootste deel als bergplaats van steenkolen, cokes en briquetten, voor de spoorwegbeambten bestemd. Het vuur greep in een oogwenk om zich heen, zoodat spoedig was te zien, dat er weinig zou zijn te redden. Huizenhoog verhieven zich de vlammen. De brandweer was onmiddellijk ter plaatse. Niet minder dan vijf rijdende stoomspuiten, alsmede de „Jan van der Heyden", wierpen dra massa's water in den vuurpoel. Aanvankelijk werd de brandweer in hare bewegingen belemmerd door de ontzettende hitte. Het pleit was echter spoedig beslist, want er viel weinig te redden. De in het gebouw opgestapelde briquetten geleken één groote gloeiende massa. Om ruim zes uur stond niet veel meer dan het geraamte van het gebouw, zich spookachtig afteekenend tegen de grijze schemering. Ook twee waggons, waarvan een geladen met briquetten, gingen mede in de vlammen op. De loods was op beurspolis verzekerd bij de Wed. J. van Bosse en Zoon. Van den trein, die te 5.20 het Centraal-Station verlaat en langs het brandende gebouw moest, sprongen een groot aantal ruiten. Naar wij vernemen, is de oorzaak van den brand vermoedelijk toe te schrijven aan de omstandigheid, dat men in den loop van den dag het gebouw aan den buitenkant had geteerd. De pot met overgeschoten teer schijnt te dicht bij de in de douaneloods brandende kachel te zijn gezet, zoodat deze moet hebben vlam gevat. Eerst te tien uur vertrok de laatste stoomspuit. Toen men op het Duitsche instructieschip „Nine", dat in het IJ lag, den brand bemerkte zond de kommandant onmiddellijk drie sloepen met brandspuiten af om hulp aan te bieden. Van dit aanbod, dat zeer gewaardeerd werd, behoefde geen gebruik gemaakt te worden. — Een jeugdige rijwieldief, die gisteren te Amsterdam tot 2 jaren werd veroordeeld, zette, toen hij zou worden weggeleid, den hoed op het hoofd, daarbij lachend, 'tzij uit brutaliteit, 't zij uit zenuwachtigheid. Toen de rijksveldwachter hem den hoed van het hoofd rukte, ontstak hij in hevige woede; met gebalde vuisten, schorre kreten uitende, nam hij een houding aan, als wilde hij den veldwachter te lijf. Deze greep hem vast, waarop een worsteling volgde, waarbij de veroordeelde zich als een wanhopige verweerde en de veldwachter een oogenblik van de been raakte, zood at hulp noodig werd. Zijn twee kameraden op de pu blieke tribune lieten zich over de balustrade heen en langs de kolommen in de zaal glijden; buitendien schoten eenige agenten, in de getuigenzaal aanwezig, toe , en het eind van het voorval was, dat de veroordeelde schreeuwend eu vloekend door vier, vijf man de zaal uitgedragen werd. — Naar het «Hbld.» verneemt, worden ernstige stappen gedaan, om in den loop dezes jaars de visschersvloot der Zuiderzee op een bepaald punt te vereenigen en H. M. de Koningin en H. M. de Koningin-Moeder uit te noodigen die in oogens chouw te nemen. — Dezer dagen is gemeld, dat de milicien Wendt, bekend door zijn dienstweigering, thans vrijwillig voor zes jaar had geteekend. Dit is, naar men aan de «Tel.» meldt, onjuist. Wendt wil wel een dienstverbintenis aangaan, indien hij bij het hospitaal-personeel blijft ingedeeld. De hoogere militaire autoriteiten denken er echter anders over. Wendt zal zich eerst moeten verbinden, wil een verzoek van hem om als hospitaalsoldaat ingedeeld te worden reden van bestaan hebben. — Het jaarfeest van den Ned Geheelonthoudersbond zal worden gehouden op den tweeden Pinksterdag te Bennebroek op het buitenverblijf de Hartenkamp, van baron van Verschuer. — Bij beschikking van den Minister van Binnenlandsche Zaken is, met ingang van 1 April, benoemd tot assistent bij het Rijks Ethnografisch Museum te Leiden, dr. J. Marquart, privaatdocent aan de hoogeschool te Tübingen. — De VrijzinnigeVereeniging te 's-Qravenhage heeft in eene algemeene vergadering, die door ongeveer 80 leden werd bijgewoond, de volgende motie met overgroote meerderheid aangenomen: «De V. V. 's-Gravenhage, instemmende met de beginselen, in de circulaire van de «Liberale Unie» uitgedrukt, acht het oogenblik om uit te spreken of Grondwetsherziening bij de aanstaande verkiezingen van 1901 op den voorgrond zal worden gesteld, vooralsnog niet gekomen en is van oordeel, dat dit punt eerst in eene nadere vergadering van de «Liberale Unie» kan worden behandeld». — Te Utreoht is de 4e algemeene vergadering der Broederschap van Hoofdcommissarissen en Commissarissen van politie in Nederland gehouden, welke werd bijgewoond door dertig leden en een buitengewoon lid. Blijkens het verslag bestond de Broederschap op x Januari jl. uit 3 eereleden, 47 gewone en 9 buitengewone leden, en was de toestand der kas gunstig te noemen, daar er een batig saldo was f 402. Aan de orde was een voorstel van den heer J. Terpstra dat de Broederschap zich wende tot de Regeering met eerbiedig verzoek : a. «dat aan de hoofdcommissarissen en commissarissen van politie een bij de wet of bij Koninklijk besluit geregelde jaarwedde worde toegekend, hetzij ten laste van het Rijk, dan wel gedeeltelijk van het |Rijk en gedeeltelijk ten laste der gemeente;» b. «dat aan hen, hunne weduwen en weezen, in verhouding tot bovenstaande en op dezelfde wijze geregeld, pensioen worde verleend.» Het advies van het bestuur over dit voorstel luidde: «dat alhoewel het van oordeel blijft dat de tijd nog niet gekomen is om dit onderwerp in deze algemeene vergadering aanhangig te maken, omdat 't vermeent dat (ook in verband met het jongste verhandelde in de Eerste Kamer der Staten-Generaal) eerst het rappart der bekende commissie aan den Minister van Justitie moet worden afgewacht, het toch meent in deze omstandigheden te kunnen adviseeren om, bijaldien de vergadering daartoe wil besluiten, een advies tot de Hooge Regeering te richten met verzoek om eene herziening der jaarwedden ter hand te willen nemen voor die gemeenten, die, blijkens den aan de leden toegezonden staat, te gering en onvoldoende worden geacht in verhouding tot de aan de betrekking verbonden verantwoordelijkheid en werkzaamheden.» Het voorstel werd zeer ampel besproken, totdat ten slotte een nieuw voorstel van het bestuur met algemeene stemmen werd aangenomen luidende: De Broederschap zal zich per adres tot de Regeering wenden, mededeelende het te betreuren dat bij de wet «ie regeling van pensioenen voor de C. v. P. en hunne weduwen en weezen niet is vastgesteld en met verzoek, althans voorloopig de herziening der jaarwedden ter hand te willen nemen ;voor die gemeenten, waar de bezoldiging te gering geacht kan worden in verhouding tot de aan de betrekking verbonden verantwoordelijkheid en werkzaamheden. Na de pauze hield professor Simons een wetenschappelijke voordracht over de taak der justitieele politie. De volgende vergadering zal plaats hebben in September te Haarlem. Na afloop der vergadering gingen de leden gezamenlijk naar 's Rijks Munt, die op dit oogenblik in werking is en waar te hunner eere een gedenkpenning werd geslagen, waarvan ieder der heeren een exemplaar in brons ontving. Op de eene zijde prijkt het Nederlandsche wapen met het overschrift: «Broederschap van Hoofd-Commissarissen en Commissarissen van politie in Nederland» ; aan de keerzijde het opschrift: «Ter herinnering aan de 4e algemeene vergadering en het bezoek aan f s Rijks Munt te Utrecht 14 Maart 1900.» — Naar het „Nieuwsblad van Almelo" met zekerheid verneemt, heeft de vader van den heer mr. P. J. Troelstra gratie gevraagd voor zijn zoon. — Aan de universiteit te Groningen is bevor derd tot arts de heer A. Santee Landweer, med. doet., geboren te Groningen. — Te Lemmer is in betaling ontvangen een muntbiljet van 10 gulden laatst model, hetwelk bestaat uit 2 aan elkander geplakte, niet bij elkaar behoorende helften, dragende aan de achterzijde de nos. A. E. 03623 en P. 08403. Zij, die in het bezit mochten zijn van de daarbij behoorende helften, worden verzocht zich te wenden tot den Burgemeester van Lemsterland. — Het verwisselen van tanden heeft aanleiding gegeven tot een proces, dat in vele instanties is behandeld. Het betrof niet een tandheelkundige, maar een belastingquaestie en wel over een paard. De wet op de personeele belasting stelt namelijk, wat den vijfden grondslag betreft, vrij het paard, wiens laatste melktand nog niet is vervangen. Wanneer nu deze vervanging in een dienstjaar plaats vindt na 15 Januari, den dag die in de belastingwet als tijdstip voor de beoordeeling der belastbaarheid is aangenomen, is de houder dan verplicht nadere aangifte te doen ? Het gerechtshof van 's-Hertogenbosch had deze vraag ontkennend beantwoord, op grond dat die vervanging is een toevallige omstandigheid en het stelsel der belastingwet meebrengt aan toevallige feiten geen invloed toe te kennen ten nadeele van den belastingschuldige. De Hooge Raad heeft echter bij arrest van £2 Januari jl. anders geoordeeld («Weekbl. v. h. Recht" No. 7399) En wel op dezen grond, dat de genoemde dag wel geldt voor hen die alsdan belastingplichtig zijn, maar niet voor de vrijstellingen. Dit volgt uit de wetsbepaling, voorschrijvende, dat wie na 15 Januari belastingplichtig wordt, te betalen heeft over zoovele maanden als nog niet zijn verstreken. Daargelaten of het verwisselen van tanden een toevallige omstandigheid mag heeten, kent de wet zulk een onderscheiding niet. Zij treft het houden van het belastbaar voorwerp, zoodra dit belastbaar wordt, zonder onderscheid te maken of dit met of zonder toedoen des houders is geschied. — Bij het examen te Breda in de nuttige handwerken is s o. a. geslaagd mej. A. W. Beijnders, uit Heelsum. — De commissaris van politie te Breda waarschuwt tegen het aanknoopen van handelsrelatiën met P. J. Kavelaar, geboren te Zevenbergschenhoek 8 Juni 1860, bakkersknecht, wonende te Breda, in de Visschenbuurt (Terheydenstraat). Hij tracht allerlei goederen machtig te worden, en is hem dit gelukt, dan verkoopt hij die goederen beneden de waarde, en blijft in gebreke den afzender te betalen. — Op de steenfabriek van de firma Kastelein & Co., te Ginneken, is over een klein verschil een werkstaking uitgebroken, die gepaard is gegaan met het vernielen en stuk slaan van alles wat onder het bereik der stakers kwam. Een viertal is gearresteerd en geboeid naar Breda overgebracht. De fabriek wordt nu door maréchaussées bewaakt. — Te Lage Zwaluwe had zekere J. v. W., oud 22 jaar, werkzaam in den tuin der ouderlijke woning, zijn geladen geweer medegenomen om musschen te schieten, en dit tegen den kant eener sloot gezet. Toen hij later het geweer wilde vatten, ging het schot eensklaps af, en kreeg de jonkman de volle lading in de borst. Buren, die op het hooren van het schot kwamen toeloopen, vonden zijn lijk, badende in bloed. — Kirschberg en haar bevolking zijn geheel en al «geëlectriseerd», groot en klein. Een ieder spreekt van niets ander dan van de «nieuwe schoone lijn» die op den dag der opening rondom met afhangende festons van dennengroen en bonte vlaggen versierd was. Alle paarden werden schuw tengevolge van den overweldigenden indruk en wanneer men twee lieden op straat samen zag spreken, kon men gerust aannemen dat zij zich over onzen «electrischen» onderhielden. Ook met volle recht kan de Kirschberger burger trotsch zijn op dat gevolg van den nieuwen tijd, daar hij met den voorganger, die zooveel bespotte en vervloekte gastram, zoo slechte ervaringen had opgedaan. Deze namenlijk weigerde doorgaans de kleine hoogte naar de «Drie-eiken» te nemen en het geduldige publiek moest goed-of kwaadschiks aan haar de vriendschap bewijzen uit te stijgen, ook dikwijls genoeg haar te helpen schuiven. Doch toen bij den braven burgerman, ondanks alle lokaal patriotismus de geduldsnerven gebroken waren, schaamde de gastram zich voor de lirie-eiken en liet zij zich, deze vermijdende, om den berg heen nieuwe rails leggen. Wel is waar kon zij voor den berg niet meer staken doch aan het publiek boden zich andere hindernissen aan die het slechts met groote vertraging doch ook dikwijls genoeg ïn het geheel niet aan de gewenschte plaats deden aankomen. Rij dat alles kwam nog dat het oponthoud in een gastramwagen voor de gehooren reuknerven een zeker doodend was. Harde knallen, gelijk aan pistoolschoten onderbraken onophoudelijk het gewoonlijk sterk geraas van het raderwerk. In den laatsten tijd begonnen de zitplaatsen nog te rooken, zoodat een ieder die de martelaarskast intrad, verheugd was voor het minste maar met hoofdpijn daaruit te zijn gekomen. Dat zich nu de K'rschberger dalbewoner met trots in zijn borst voelt en de alle hindernissen spelend wegnemende «Electrische» aanschouwt en bewondert is toch zeker begrijpelijk. Dit neemt de «Limb. K» over uit een Duitsch blad in de hoop, dat ook de Maastrichtsche gastram spoedig tot het verledene zal behooren. ---