STATEN-GENERAAL. Staatsbogrootmg voor 1880. (Vervolg en slot van no. 7906.) MARINE. De minister verklaart, dat deze begrooting is aan te merken als een verdere uitvoering van het bij zijn optreden in 1874 ontwikkeld programma. ' De afdeeling Materieel ia voor f 741,895 minder dan het vorig jaar voorgedragen, voornamelijk wegens het staken van den bouw van stoomkanonneerbooten, terwijl daarentegen f44,600 is aangevraagd voor aanschaffing van geschut. Gelden worden voorts aangevraagd voor het beëindigen van den bouw van het schroefstoomschip 1ste klasse Koningin der Nederlanden; voor het voortzetten van den bouw van het zusterschip de Ruyter; voor het in aanbouw brengen van een schip van hetzelfde type; voor het vervolgen van den bouw der twee laatste stoomkanonneerbooten , benevens den aanmaak van zes torpedobooten. Het korps officieren van gezondheid wordt gereorganiseerd met verbetering van indeeling en traktement. Voor transportkosten wordt f 50,000 meer uitgetrokken. Voor het loodswezen is f 55,500 meer aangevraagd voor betonning, f98,600 meer voor kustverlichting. Finantien. f 79,636 meer dan in 1879 wegens de uitgifte van nieuwe couponbladen en voorbereidende werkzaamheden voor de herziening van de belastbare opbrengst der ongebouwde eigendommen. Het ligt in de bedoeling voldoend personeel beschikbaar te stellen om het voorbereidend werk: het vervaardigen van schattingskaarten en het bijwerken daarvan, in 1880 te voltooijen. Dan kan worden overgegaan tot het zamenstellen der commissien van schatting. Oorlog. De korte tijd , waarover de minister van Oorlog na zijn optreden te beschikken had tot het zamenstellen der begrooting, liet hem tot zijn leedwezen niet toe daarin rekening te houden met de plannen, welke hij ten opzigte van de levende en doode strijdkrachten ten uitvoer wenschte te brengen. Evenmin was het hem in dien korten tijd mogelijk |de plannen van zijn ambtsvoorganger zoodanig na te gaan, dat hij de daarop gegronde cijfers kon overnemen. In het tegenwoordig ontwerp is dan ook alles berekend naar de thans bestaande organisatien en toestanden, zonder dat daarom hiermede de zienswijze des ministers nopens het deugdelijke dier organisatien wordt kenbaar gemaakt. Hij stelt zich echter voor, zijne denkbeelden achtereenvolgens uit te werken en in uitvoering te brengen ; en zoodra het eene of andere onderwerp , waarbij het begrootingsregt betrokken is en welks regeling geen uitstel tot 1881 gedoogt, naar zijn oordeel rijp voor beslissing is, zal hij zich beijveren de wettelijke goedkeuring te vragen van de sommen , welke voor de uitvoering dier beslissing gevorderd mogten worden. De uitgaven zijn dit jaar, naar veler wensch , in een grooter aantal artikels gesplitst. Onder de buitengewone uitgaven worden aangevraagdf 700,000 voor het vervaardigen van 60 veldkanonnen van staalhard brons en toebehooren. De minister deelt 1 ten opzigte van de aanschaffing van nieuw veldgeschut geheel in de zienswijze van zijn voorganger. Mogt de proef met staalhard brons tegen alle verwachting niet voldoen, dan zal de minister zoo spoedig mogelijk overgaan tot de aanschaffing van een zelfde aantal stalen veldkanonnen. Een bedrag van f 75,000 is uitgetrokken als le termijn voor den bouw eener infanterie-kazerne te Utrecht en voorts zijn verschillende sommen aangevraagd voor herstel of verbetering van gebouwen enz. Waterstaat, Handel en Nijverheid. Met het onderzoek van den waterstaatkundigen toestand des lands zal zoo krachtig mogelijk worden voortgegaan. De kredieten voor den bouw van peilschalen te Stavoren, Borselen en Bruinisse zijn op nieuw ten laste van deze begrooting gebragt, en verder wordt voorgesteld de bouw eener peilschaal te IJmuiden en het instellen van een onderzoek daaromtrent te Westkapelle. Voor verbetering van het riviervak Varik-OpijnenHurwenen is f 235,000 noodig en voor normalisering van het vak Varik-Heerewaarden-Rossum f 215,000. In afwachting van nadere inlichtingen der staatscommissie, is voorloopig een memoriepost uitgetrokken voor de voortzetting der verruimingswerken voor de doorgraving door den Hoek van Holland. Gelden worden aangevraagd tot voortzetting der werken ter voorziening van den Oudelandschen Zeedijk , voor strandverdediging beneden de Pettemer zeewering; verdieping van het Noordzeekanaal; bijdrage aan Delfzijl tot bestrijding der kosten van havenonderhoud; subsidie aan Groningen in de kosten van aanleg van een jaagpad langs de Aa; en bijdrage in de kosten van onderhoud der zeeweringen langs de Eems. Tot het in dienst stellen van meer brievenbestellers en verhooging van bezoldiging van posterijbeambten is f 40,000 aangevraagd. Koloniën. De bijdragen aan de beide westindische koloniën worden f 146,500 lager geraamd. --- Ingezonden. Wedstrijd met Brandkasten te Arnhem. Aan de Redactie der Arnhemsche Courant. Door mijne vrienden in Holland zijn mij vertalingen van twee brieven gezonden, een van den heer J. H. Pothmann en een van de heeren Cramer Elsenburg & Cie , inhoudende aantijgingen van kwade trouw , hetzij van de commissie of van de jury of wel van beiden. Het is niet dan met den grootsten tegenzin, dat ik daarop antwoord. Ik vrees , dat de naam van den eerstgenoemden schrijver de reden van zijne bezwaren verraadt , en toegeschreven kan worden aan zijn sympathie voor zijne landgenooten, die bij den wedstrijd tusschen de hollandsche en duitsche concurrenten er het slechtst aan toe waren, daar van de zes duitschejbrandkasten, ingeschreven voor de beproeving , een geweigerd werd en wel om een klaarblijkelijke afwijking van de gestelde conditiën; een volgende was niet gereed voor het onderzoek dan na verloop van veertien dagen nadat de juryleden hunne werkzaamheden hadden begonnen en werd dientengevolge niet toegelaten; de twee brandkasten van de heeren Verlohr en Schetter vielen uit elkander bij de valproef, nadat zij slechts een uur in het vuur geweest waren en werden toen uitgesloten van verdere proeven; de kast van den heer Pohlschröder werd teruggetrokken, verscheidene dagen nadat de wedstrijd begonnen was, welke omstandigheid door de jury aangenomen werd als een stilzwijgende toestemming van zijn kant dat volgens zjjn oordeal zijn brandkast de proeven niet zou kunnen doorstaan . hetgeen dan ook bij een naauwkeurig onderzoek door de jury geheel bevestigd werd. De brandkast van den heer Geber bleef alléén over, om na de brand- of vuurproef geopjnd te worden en bleek het bij de opening, da de daarin gelegde papieren niet bewaard waren gebleven. Men kan zich daarom de spijt van den heer Pothmann zeer goed voorstellen, doch men mag ten minste goede trouw verwachten in de beoordeeling van iemand, die zich als criticus opwerpt. Weet deze heer, dat in februarij 11. de commissie bepaalde voorwaarden voor den wedstrijd met brandkasten openbaar maakte ? dat genoemde voorwaarden voorschreven , dat de brandkasten zouden onderworpen worden aan vuur-, val- en inbraakproef ? dat de kasten, na een uur in het vuur geweest te zijn , van eene noogto van 6 meter moesten vallen en daarna wederom gedurende drie uren in het vuur moesten geplaatst worden ? En indien dit hem bekend is, waarom beklaagt hij zich dan, dat de jury trachtte de openbaar gemaakte conditiën eerlijk ten uitvoer te leggen ? Zijne bemerking omtrent den bazaltvloer kan geen andere bedoeling hebben dan om het publiek te doen gelooven, dat de valproef oneerlijk was, De jury zou liever gewild hebben een vlakken vloer van gewone steen op eene in cement gemetselde fundatie , in plaats waarvan , eene fundatie van klinkers in zand gelegd, gereed gemaakt was , en daar alleen bazaltsteenen te verkrijgen waren . werden die er ingelegd, niet op hun kant, doch met een der vlakke zijden (en dus niet met de hoeken) naar boven; en het spreekt van zelf, dat het meegeven van het zandbed in verschillende omstandigheden er toe bijdroeg, om den val van de kasten te breken, hetgeen niet het gebral zou geweest zijn op een volmaakt vlakken steenen vloer , op een behoorlijk gemetselde fundatie. Daarenboven werden bepaalde instructien gegeven, dat geen der brandkasten mogt vallen op een gedeelte van den vloer, waar de bazaltsteenen door de werklieden met de hoeken naar boven gelegd waren. Er zijn dan ook verscheidene brandkasten, die de valproef goed doorstonden en ook weêr anderen, die weinig beschadigd waren. Wanneer de heer Pothmann, als technicus schrijvende, zijne onware aanmerkingen maakte omtrent de zware voorhamers , zou ik ZEd. wel willen vragen of hij wist, dat door de jury toegestaan was dat door de werklieden slechts een totaal gewigt van 25 kilo gereedschappen mogt worden gebruikt en dat voorhamers , zethamers en boren, van welke soort ook, geheel uitgesloten waren, en dat in de 25 kilo begrepen was een handhamer niet zwaarder dan 2 1 2 kilo met inbegrip van den steel, die een lengte mogt hebben van 40 centimeter. Ik houd het er' voor, dat de heer Pothmann zijne verbeelding te voel heeft laten werken , omtrent de geachte hollandsche firma, aangezien de eenige Hollander die aan de jury verzocht zijn kast na de vuurproeven niet open te doen breken, de heer V«gel was , die echter niet aanbood van de mededinging af te zien ; hij verzekerde mij, dat de heer P. volstrekt niet geregtigd was , ^ zijn naam hetzij direct hetzij indirect te gebruiken. De bemerking over de engelsche brandkasten heeft weinig te beduiden, daar Engelschen er gewoonlijk niet in toestemmen regters in hun eigen zaak te zijn, en aangezien ik door het nederlandsche Gouvernement benoemd was tot lid van de jury , werd ik daardoor uitgesloten een mijner brandkasten in concurrentie te stellen met die, over welker hoedanigheden ik geroepen was uitspraak te doen. Nu echter de taak van de jury afgeloopen is, ben ik bereid, indien daartoe uitgedaagd, een mijner brandkasten, nu te Arnhem uit ' mij n voorraad genomen , niet eens gemaakt voor tentoonstelling (veel minder voor wedstrijd), zooals al de mededingenden waren, ter dispositie te stellen van ieder die haar wenscht te beproeven volgens het programma der commissie en de protocollen van de jury, belast met de beproevingen der brandkasten, tegen de som van 500 pd. sterling van weêrskanten. Ik vrees dat de uitgebreidheid van mijn schrijve* mij noodzaakt den brief van de heeren Cramer Elsenburg & Co. slechts ter loops te beantwoorden; ik mag evenwel hier bemerken, dat juist deze firma de eenige hollandsche was die zich onthield te zeggen, dat de proefnemingen hunne goedkeuring wegdroegen en dat zij genomen waren met de meeste onparlijiligheid. Nu, dat de proefnemingen geëindigd zijn en do brandkast van de heeren Cramer Elsenburg & Co. de proefnemingen niet heeft kunnen weerstaan, is het gemakkelijk te zeggen, dat de ginomen proeven door velen afgekeurd werden. Maar wanneer dit het geval is, waarom gaven die velen dan hunne afkeuring niet op de plaats zelve te kennen ? Ik vernam er althans niets van, dan alleen van de teleurgestelde duitsche mededingers. Met betrekking tot de strengheid van de vuurproef knnnen de heeren Cramer Elsenburg & Co. zich niet beklagen, daar het bovengedeelte hunner brandkast door den val zooveel geleden had en wel aan dat gedeelte, wat niet in aanraking met den grond geweest is, dat het noodeloos geoordeeld werd het vuur op eene groote hitte te houden en twee uur vóórdat de tijd verstreken was, had men het vuur veel minder laten branden. Vóórdat het vuur geheel gebluscht was, zag men inderdaad de vlammen reeds uit de kast slaan, waardoor het verschroeijen der daarin gelegde papieren op meer afdoende wijze verklaard wordt, dan door het verslag van uwen correspondent. De heer Elsenburg onderstelt slechts, wanneer hij beweert, in tegenspraak met de waarhrid, dat de brandkasten spoedig wit gloeijgnd waren, tenzij hij bedoelt dat de gebrande gips, die voor eenige kasten als vuurproefvulling gebezigd was, wit bleef, terwijl zij heet was. Het is volkomen waarheid, dat de brandkasten niet geopend werden voordat de geheele vuurproef afgeloopen was, doch juist dit digt laten der kasten gaf haar betere kans. Indien toch de brandkasten, na drie uren in het vuur geweest te zijn (in plaats van het vuur uit te dooven , zooals gedaan is) dadelijk geopend waren, zou de plotselinge toevoer van lucht, ontegenzeggelijk, onmiddellijk de daarin gelegde papieren vlam hebben doen vatten, indien ze althans tot op dat oogenblik gespaard waren gebleven, en daarom weigerde de jury de kasten aan deze kwade kans te onderwerpen. De brandkasten werden, om geopend t.e worden, op hare achterzijde gelegd, omdat sommigen voorzien waren van looze bodems of voetstukken, die met den val afgebroken, of zoo beschadigd waren, dat de kasten niet konden staan; dientengevolge bleef de achter- of de bovenzijde beschikbaar om ze op te leggen ; de werklieden zouden liever gewild hebben dat ze op de bovenzijde lagen, doch de jury gelastte dat alle brandkasten op de achterzijde zouden gelegd worden. Slechts een enkel woord omtrent de engelsche werklieden, door den heer Elsenburg »Herculessen" genoemd : de een was van gewone grootte, de ander was 5 voet 3 duim lang en woog slechts 133V 2 engelsch pond (p. m. 60 kilogram); geen van beiden had bepaalde kennis, zelfs niet van engelsche brandkasten, en noch de een noch de ander had ooit gedurende zijn leven een hollandsche of duitsche brandkast gezien, voordat zij geroepen werden, deze ongeziene brandkasten te openen met zulke gereedschappen, zooals wiggen en koevoeten, als ieder hollandsch werkman konde gebruiken. Het zou ongetwijfeld beter geweest zijn indien ieder mededinger twee brandkasten, geheel gelijk van constructie, had ingezonden, opdat de jury er eene voor de vuur- en valproef en de andere voor de inbraakproef had kunnen kiezen. Aangezien er slechts één voor beide proeven was ingezonden , werd het door de jury beter geoordeeld eerst de vuur- en valpraef te laten plaats hebben, hetgeen ongetwijfeld er toe bijdroeg dat de brandkasten ve' moeijelijker, door het wringen van de deur er. hare bouten, te openen waren, dan indien de inbraakproef eerst genomen was , hetgeen onvermijdelijk tot het gevolg zou geleid hebben, dat geen der brandkasten voor de vuur- en valproef overgebleven zou zijn, aangezien geen brandkast met opengebroken deur in het vuur beproefd kon worden. Er blijft mij nu nog over te verklaren, dat de commissie der jnry verzocht de gedrukte voorwaarden geheel te volgen, welke in bezit waren van iederen mededinger, vóórdat hij zijn brandkast, speciaal voor deze proefnemingen vervaardigd of ingezonden had ; dat de jury al hare besluiten eenstemmig nam, zich voornemende de voorwaarden van den wedstrijd getrouw ten uitvoer te brengen; daaruit volgt, dat eenige van de mededingers teleurgesteld waren, doch tegen de aanklagt van oneerlijkheid moet ik, als president van de jury, ten behoeve van de commissie en mijne collega's protest aanteekenen , en verblijf met achting Londen , UEd. dw. Dienaar , September 1879. Sami.. Ciiatwood. De redaetien van andere dagbladen, die de artikelen van den heer Pothmann of van de heeren Cramer Elsenburg & Co. hebben overgenomen, worden verzocht, ook bovenstaande in hunne kolommen te willen opnemen. --- Advertentie Schouwburg te Arnbem. Woensdag 24 September 1879, 7V g ure, TOORSTELLeO door de Nieuwe Rotterdamsche Schouwburg- Vereenigmg , onder het bestuur van LE GRAS, VAN ZUIJLEN en HASPELS, I1HE Schets uit het Zeeuwsche volksleven, 4 Bedrijven door Rosier Paassen. Dit stuk werd bij den prijskamp van tooneelletterkunde te Antwerpen in 1878 bekroond met den eersten prijs. ANNE-MIE .... Mej. C. BEERSMANS. Prijzen der Plaatsen : le Rang : Loges , Stalles en Baignoires ƒ 2.—. Parket en Loges 2e Galerij ƒ 1.50. 2e Rang ƒ1.10. 3e Rang /0.50. 4e Rang ƒ0.30. --- Familiebericht jöL«av©3^023LtdLe»rx» Bevallen van eene Dochter P. DE PRÊTER , geb. de Roo. 23 September 1879. Heden beviel voorspoedig van een welgeschapen Meisje A. T. JANSEN, geliefde Echtgenoote van P. C. C. JACOBI. Arnhem , 23 September. Hotel Kernheim. Heden overleed in den ouderdom van 32 jaren, ten huize van zijne Zusters, onze hartelijk geliefde jongste Broeder HENDRIK ALBERT ANDRÉ DE LA PORTE, laatst wonende te Zalt-Bommel. Uit aller naam, Mr. J. H. ANDRü DE LA PORTE. Arnheh , 20 September 1879. Eenige en algemeene kennisgeving. Heden overleed ons jongste Zoontje ANTONIUS, in den ouderdom van bijna 3 maanden. J. A. ARENDSEN. B. W. ARENDSEN —K leve. Doesborgh , 19 Sept. 1879. --- Advertentie Voor de vele blijken van belangstelling, bij de herinnering aan zijne vijftigjarige loopbaan als Typograaf ontvangen , zoowel van zijn geachten Patroon en de Gezellen der drukkerij van den Heer THIEME , als van zoovele vrienden en bekenden binnen en buiten de stad, betuigt de ondergeteekende zijn opregteil dank. J. C. PAAP. Arnhem , 23 September 1879. COMMISSIE voor de Gemeentelijke Gasfaf fabriek te Arnhem is voornemens om op Donderdag den 2den October 1879, des namiddags ten één ure, ten haren Kantore aan den Westervoortschen dijk aan te l>CSte drukgrootte een vel kwarto postpapier, zeer geschikt voor Kantoren. Adres bij P. GOUDA QÜINT , Bakkerstraat. Voorïoopige Aankondiging. Door het BESTUUR der Arnhemsche Tentoonstelling* Vereeniging zullen na 15 October op nader te bepalen dag en uur publiek worde n _ve i'" koellt : de verschilllende G-EBOUWJ^T der Tentoonstelling , ENTRÉE -GEBOTJWTJES , RETIRADES enz. enz., terwijl intusschen alles tot 15 October ui+ de hand te koop is. Te bevragen bij het Bestuur. Onder de Gebouwen zijn er verschillende geschikt voor Fabrieken, Magazijnen en Landbouwbedriif en gemakkelijk verplaatsbaar. J HET BESTUUR. ---