ARNHEMSCHE COURANT. van Zaterdag 17 Juni 1905. DERDE BLAD. ARNHEM, 17 Juni. De verkiezingslitteratuur is als een dagvlieg; is de stembus gesloten, dan wordt er niet meer naar omgekeken. En toch is daarin nog al het een en ander wat meer aandacht verdient dan er in den roesigen verkiezingstijd aan geschonken wordt. Daartoe behoort onbetwistbaar de karakterteekening der anti-revolutionairen, zooals die gegeven is in den asterisken-regen, welke over het „Standaard"-nummer van Donderdagavond was uitgestort. Een paar grepen daaruit tot vermaak van onze lezers : „Van liberale zijde houdt men van bang maken. „Reusachtige biljetten, mannen met aanplakborden, biljetten en verkiezingscouranten met twintig, veertig, vijftig duizend exemplaren. „Karren met borden die rondrijden, en mannen tusschen twee borden geschoven, die rondloopen. „Fietsoptochten, fakkeloptochten, oorverdoovend lawaai. „En dat jaagt onzen stiller menschen dan soms angst aan. „Het brengt hun zenuwen in de war, en dan zijn ze weg. „Tegen zulk lawaai, denken ze dan, is toch niet op te tornen, en ze verliezen den moed." Schetst dit stukje de anti-revolutionairen in hunne bescheidenheid en schuchterheid, — waaraan trouwens niemand twijfelt die wel eens de onbeschaamdheden vooral der kleine anti-revolutionaire pers onder de oogen heeft gehad ! — het volgende legt getuigenis af van hun fatsoen en ingetogenheid : „Ook ditmaal mag gezegd, dat de strijd onzerzijds dusver nobel en met eere gestreden is. „Blijve dit zoo tot den einde toe. „Ieder voelt wel dat het soms verleidelijk is, om, als men tegenover zooveel slimmigheidjes staat, zelf ook eens in een slimmigheidje kracht te zoeken. Maar het voegt ons niet." 't Is toch maar goed, vooral dat „de Standaard" dit nog eens uitdrukkelijk zegt, want er is niemand die, het model van fatsoen en ingetogenheid lezende, als hoedanig het hoofdorgaan der anti-revolutionaire partij immers algemeen bekend staat, die door hare onware voorstellingen en hare valsche beschuldigingen ooit zou worden verlokt tot het uitreiken van zulk een eervol getuigschrift. Ten slotte een staalje der Christelijke eigengerechtigheid van „de Standaard" : „Het is, helaas, maar al te waar dat liberalen zich soms niet ontzien, een boer, een winkelier of een werkman in zijn brood te straffen, als hij niet stemt zooals zij verkiezen. „Juist daarom is in de nieuwe Kieswet het geheim van uw stem opzettelijk verzekerd." Inderdaad, de eerste anti-revolutionairen en katholieken moeten nog worden geboren, die de onmenschlievendheid toonen om een ander in zijn bedrijf of brood te treffen, omdat hij niet naar hun pijpen danst! 't Zijn alleen die verfoeilijke liberalen, die zich zoo aan anderer maatschappelijke vrijheid durven vergrijpen ! --- BINNENLAND. Zuid-Celebes. Bij het Departement van Koloniën is ontvangen het volgende van 15 dezer gedagteekende telegram van den Gouverneur-Generaal van Nederiandsch-Indië betreffende gebeurtenissen op Zuid-Celebes: Twaalf dezer is de postcommandant Parepare uitgerukt ter opruiming van de in het omringend heuvelterrein door de Sidenrengers opgeworpen bentings en loopgraven, die met steun van het flottieljevaartuig Assahan vernield werden. Tijdens den aanval werd een tegenaanval op het bivak afgeslagen, waarbij gewond werd de sergeant Braskamp no. 54594- Verlies van den vijand was blijkbaar groot. Kampong Parepare is grootendeels verbrand, waarschijnlijk door kwaadwilligen. („St.Ct. ) Voogdijraden. Het „Staatsblad" no. 207 bevat een Kon. Besluit van 15 Juni 1905 tot vaststelling van een algemeenen maatregel van bestuur, als bedoeld in art. 385b, laatste lid van het Burgerl. Wetboek, zooals dit luidt ingevolge de Wet van 6 Febr. 1901 („Staatsbl." no. 62). In het rechtsgebied van iedere arrondissements-rechtbank is één voogdijraad gevestigd, met uitzondering van dat van de airondissements-rechtbanken te Breda, 's-Gravenhage, Rotterdam en Amsterdam, waarin twee voogdijraden gevestigd zijn. De voogdijraden hebben hun zetel m de arrondissements-hoofdplaatsen en in de gemeenten Tilburg en Leiden. Iedere voogdijraad is samengesteld uit een bij Kon. besluit te bepalen oneven aantal leden, dat, den voorzitter inbegrepen, ten minste 5 en ten hoogste 11 bedraagt. , De leden en de secretaris worden bij Kon. besluit benoemd en ontslagen. De benoeming geschiedt voor den tijd van aar, met dien verstande, dat van de leden met uitzondering van den voorzitter, de helft aftreedt om de 3 jaar volgens een door den Minister van Justitie goedgekeurden rooster. De aftredende eden en secretarie zijn terstond herbenoembaar. De leden en de secretaris ontvangen vergoeding voor reis- en verblijfkosten. De secretaris geniet een jaarwedde. Tuchtscholen. Het „Staatsblad" no. 208 bevat een Kon. Besluit van den i5den Juni 1905, tot vaststelling van een algemeenen maatregel van bestuurals bedoeld in artikel 39 sexies van het Wetboek van Strafrecht, zooals dit luidt ingevolge de Wet van 12 Februari 1901 („Staatsbl." no. 63). Het aantal der tuchtscholen wordt bepaald op vijf. De tuchtscholen zijn gevestigd voor de jongens te Ginneken, Haren, Nijmegen en Velsen en voor de meisjes te Zeist. Iedere tuchtschool is ingericht tot verpleging in gemeenschap, met uitzondering van een afdeeling, die gelegenheid geeft tot verpleging in afzondering. Aan het hoofd van iedere tuchtschool voor jongens staat een directeur, aan het hoofd der tuchtschool voor meisjes een directrice, die het beheer daarover voeren onder toezicht der commissie van toezicht. Onder de benaming directeur wordt voor zooveel niet het tegendeel blijkt mede verstaan de directrice van de tuchtschool voor meisjes. De categorieën en het aantal der verdere beambten worden door den Minister van Justitie naar gelang der behoefte bepaald. De directeur is ondergeschikt aan den Minister van Justitie en verplicht diens bevelen op te volgen. Aan iedere tuchtschool wordt verbonden een bedienaar van den godsdienst van den Protestantsche, de Roomsch-Katholieke en Israëlietische gezindte. De behartiging van de godsdienstige belangen van Protestantsche en Israëlietische verpleegden kan ook aan godsdienst-onderwijzers worden opgedragen. De cachotstraf wordt ondergaan in een verlicht vertrek, waarin aan den verpleegde in den regel gelegenheid wordt gegeven tot het verrichten van arbeid. De brits in het cachot wordt des' nachts voorzien van matras en deken, tenzij onthouding daarvan als strafverscherping is opgelegd. De sluiting in de boeien wordt slechts opgelegd aan verpleegden der vierde klasse der tuchtscholen voor jongens. Zij wordt ten uitvoer gelegd hetzij door middel van handboeien alleen, hetzij door middel van hand en voetboeien. Het aantal der Rijksopvoedingsgestichten wordt bepaald op vier, De Rijksopvoedingsgestichten zijn gevestigd voor {de jongens te Alkmaar, Avereest en Doetinchem en voor de meisjes te Montfoort. In ieder Rijksopvoedingsgesticht bestemd voor voorloopige opneming bestaat gelegenheid tot verpleging in afzondering. De verpleegden in de Rijksopvoedingsgestichten onder den leeftijd van veertien jaar, worden zooveel mogelijk afgezonderd gehouden van die boven genoemden leeftijd. De indeeling der verpleegden in klassen geschiedt naar regelen bij het huishoudelijk reglement vastgesteld. De vereeniging, stichting of instelling, die zich overeenkomstig de Wet, bereid verklaart tot verpleging van ter beschikking van de Regeering gestelde minderjarigen, deelt daarbij onder overlegging van haar statuten, stichtingsbrieven of reglementen, hetzij in hun geheel, hetzij in uittreksel, den Minister van Justitie mede tot weike categorie en tot welk aantal van zoodanige minderjarigen die bereidverklaring zich uitstrekt. Verandering in de categorie of in het aantal wordt ten minste een maand te voren gebracht ter kennis van den Minister. De bereidverklaring kan mits ten minste zes maanden van te voren worden opgezegd. --- Verkiezingen. Tweede Kamer. UITSLAG van de verkiezing voor één Lid van de 2e Kamer der Staten-Generaal in het district Arnhem. (Ingeschreven 6754 kiezers). Stemdistrict I (Gemeentehuis.) (673) Uitgebracht geldige stemmen 606 Hiervan verkregen de heeren : W. P. G. HELSDINGEN. . . 21 stemmen Mr. P. RINK 338 Ds. v. d . VOORT VAN ZIJP . 247 Stemdistrict II (School Roermondsplein.) (922) Uitgebracht geldige stemmen 817 Hiervan verkregen de heeren: W. P. G. HELSDINGEN. . . 40 stemmen Mr. P. RINK 385 Ds. v. d . VOORT VAN ZIJP . 392 Stemdistrict III (School Schilderstraat.) (757) Uitgebracht geldige stemmen 659 Hiervan verkregen de heeren : W. P. G. HELSDINGEN. . . 75 stemmen Mr. P. RINK 291 „ Ds. v. d , VOORT VAN ZIJP . 293 Stemdistrict IV (School Trans.) (1208) Uitgebracht geldige stemmen 1080 Hiervan verkregen de heeren: W. P. G. HELSDINGEN. . . 38 stemmen Mr. P. RINK 565 „ Ds. v. d . VOORT VAN ZIJP . 477 Stemditrict V (School Spijkerstraat.) (848) Uitgebracht geldige stemmen 74 1 Hiervan verkregen de heeren : W. P. G. HELSDINGEN. . . 27 stemmea Mr. P. RINK 435 Ds. v. d . VOORT VAN ZIJP - 274 Stemdistrict VI (School Nijhoffstraat.) (1280) Uitgebracht geldige stemmen 1141 Hiervan verkregen de heeren : W. P. G. HELSDINGEN. . . 240 stemmen Mr. P. RINK 482 Ds. v. d . VOORT VAN ZIJP . 419 Stemdistrict VII (Bewaarschool Klarendalsche weg.) (1066) Uitgebracht geldige stemmen 951 Hiervan verkregen de heeren : W. P. G. HELSDINGEN. . .171 stemmen Mr. P. RINK 233 £ „ Ds. v. d . VOORT VAN ZIJP . 547 In 't geheel zijn uitgebracht 5995 geldige stemmen. Hiervan verkregen de heeren: W. P. G. HELSDINGEN. . . 612 stemmen Mr. P. RINK. 2729 „ Ds. v. d . VOORT VAN ZIJP . 2649 „ Zoodat door niemand de volstrekte meerderheid *2998) is verkregen en herstemming moet plaats hebben tusschen de heeren RINK en VAN DER VOORT VAN ZIJP. — Zooals te verwachten was, bestond er gisteravond groote belangstelling voor den uitslag der verkiezingen. Van 7 uur af — het uur waarop het resultaat voor Arnhem verwacht kon worden — verzamelde zich een groote menigte voor onze buieaux Koningstraat-Kippenmarkt. Bij den uitslag van ieder stemdistrict werden de kansen der candidaten door belangstellenden besproken, de stemmencijfers genoteerd. Doordat de stemming in het district aan den Klarendalschen weg overgeteld moest worden, was de uitslag van Arnhem later bekend dan verwacht werd. De verkiezingstelegrammen uit het geheele land werden oogenblikkelijk bekend gemaaktOp een bord, waarop de namen der candidaten waren vermeld, werd de uitslag „Gekozen" of „Herstemming" aangeteekend. terwijl op een hooger bevestigde namenlijst (met van verre duidelijke letters) der districten aangegeven werd de richting R (rechts) of L (links) der gekozenen. De herstemmingen werden met een H aangeduid. Zoo konden belangstellenden als 't ware ieder oogenblik den stand van de verkiezing noteeren. En toen de duisternis inviel, zorgde de firma Couvée en Meylink voor een zeer duidelijke kalklicht-projectie op een scherm. Wanneer er een oogenblik geen telegrammen waren bekend te maken, werden plaatjes vertoond, wat blijkbaar zeer in den smaak viel. Ook werden bulletins met den korten uitslag in Hotels, Sociëteiten, Koffie- en Bierhuizen en Sigarenwinkels verspreid. Zoo was te ongeveer halfelf de uitslag bekend van het geheele land, op twee districten na. Den dag der herstemming zal de uitslag op dezelfde wijze worden gepubliceerd. — § In de gemeente Rozendaal (G.) werden alle stemmen uitgebracht op den heer K. Eland. De tegen-candidaat mr. Kolkman verkreeg er geen enkele stem. — Men meldt aan de „Haagsche Cour." dat voor de ramen van een woning in de Hobbemastraat in den Haag gisteren borden stonden waarop: „Stemgerechtigden tegen vergoeding disponibel!". Èn de berichtgever voegde er bij, te weten dat er inderdaad een 50-tal „disponibel" waren. Wanneer de Justitie 't wil onderzoeken, — wat h. i. verre van overbodig zou zijn, — en de wijkagenten 't niet hebben opgemerkt, dan heeft de Redactie den naam van dien leverancier beschikbaar. --- NIEUWS UIT GEMEENTE EN PROVINCIE. Gisterenochtend is van net Wijkhuis aan de Steenstraat de eerste Gezondheidskolonie naar Grijsoord vertrokken. Zij bestaat uit 25 kinderen, 13 jongens en 12 meisjes, en staat onder de leiding der zusters-verpleegsters Rika Meijer en Jolink. Begeleid door hunne moeders en enkele andere bloedverwanten waren tegen io'/j uur alle kolonistjes aanwezig, die, na gewogen te zijn, in vroolijke stemming welke door zang, hoera's en gejubel zich uitte, met den gewonen giooten tentwagen van gebroeders Riemer, voor 3 weken naar Grijsoord vertrokken. De (meeste bestuursleden waren bij het vertrek tegenwoordig. — * Gisterenavond is aan den Z.W. hemel even ten W. van Mars een natuurverschijnsel waargenomen, nl. een veelkleurige vuurbal, die na enkele oogenblikken verdween, even een lichtstreep nalatende. Zutphania. Indertijd heb ik gewoond bij een juffrouw, die zekere vermaardheid had verkregen door de smakelijke erwtensoep, waarop zij haar kostgangers tracteerde. Daar smulde je zoo'n eersten dag van. En den tweeden dag was ze nog lekkerder. Den derden dag enfin er was nog een kliekje, waarom zou je dat niet ook nog verorberen. Maar de eer, die je haar brouwsel bewees, verlokte haar op zekeren Keer om terstond weer erwtensoep te kooken. Dat stond je weinig aan, den vierden dag en het vooruitzicht van een vijfde tractatie Zoo iets moest een niet-politiek aangelegd burger de laatste dagen van deze week gevoelen als hij de advertenties ias van de „openbare vergaderingen met debat , die hier en in den omtrek werden gehouden. Waarom er nog heen te gaan — 't is allemaal oud nieuws, 't is één pot nat. Toch heb ik me laten lijmen voor de voordracht van den heer Talma en ik heb er geen spijt van. Want ik heb daar iets geheel nieuws leeren kennen, namelijk „debat met interruptie", een uitvinding van dezen anti-revolutionairen candidaat. Dat lijkt vreeselijk mal. Welk spreker zal zich nu in de ongunstige conditie stellen van geïnterrumpeerd- te worden en de kans te loopen van in de war te raken ? En toch is 't een pracht van een uitvinding, voor een handig spreker verre te verkiezen boven dupliek van de debaters. De meeste debaters zijn dol op dupliek. Waarom is me niet duidelijk, want de spreker heeft toch het laatste woord en kan, als hij wil, zijn venijnigste zetten voor 't slotwoord bewaren. Maar 't is nu eenmaal zoo, de sociaal-democratische sprekers staan op dupliek en ons gemeenteraadslid, de heer Rijsewijk, verkondigt als debater aan iedereen die 't hooren wil: krijg ik geen dupliek dan interrumpeer ik. Die opvatting nu heett de heer Talma tot stelsel ontwikkeld en de werking daarvan is als volgt: Nadat de debaters gesproken hebben — de voorzitter heeft vooraf plechtig veikondigd, dat geen dupliek wordt toegestaan — beklimt de heer Talma den catheder en zegt zoo terloops tot de debaters, dat ze wel mogen interrumpeeren. De vergadering hoort daar echter niets van. Nu duurt het niet lang ot een debater — hier was het de heer Zelvelder, districtsschoolopziener uit Sneek, — die natuurlijk het verlof tot interruptie, aan den anderen debater gegeven, ook op zich zeiven toepaste — valt den spreker in de rede. Deze gaat er op in, antwoordt, maar krijgt al heel gauw weer een interruptie te hooren. Dat ontstemt natuurlijk de vergadering. Wat drommel, moet zoo'n onhebbelijke kerel maar altijd in de rede vallen! De spreker is wel mal, dat hij er nog notitie van neemt. En eindelijk schijnt het ook den spreker te vervelen en hij zegt: „Wilt u uw mond houden 1" Daverende toejuiching natuurlijk. De vergadering verlangde er hard naar, dat die onhebbelijke baas tot de orde werd geroepen; 't was hem immers alleen te doen om den spreker in de war te brengen. Maar de debater vindt dat al heel mal en protesteert ten sterkste. Hij heeft het recht tot interrumpeeren en nu zou hij zijn mond moeten houden ? Hij denkt er niet aan! „Mijnheer de voorzitter, wilt u den debater verzoeken zijn mond te houden," zegt de spreker barsch. Mijnheer de voorzitter komt ontstemd naar voren, tikt met zijn hamer en verklaart, dat den spreker niet in de rede mag worden gevallen en dat hij die bepaling zal handhaven! Nu scheelt het niet weinig of die onhebbelijke debater wordt uitgejouwd. Hij probeert nog wel het woord te krijgen om zich althans te rechtvaardigen over zijn schijnbaar ongepast gedrag, maar niemand wil naar hem luisteren. Misschien heeft hij nog een flauwe hoop, dat de heer Talma hem zal schoon wasschen van die onverdiende blaam; dat de spreker openlijk zal verklaren, dat hij interruptie had toegestaan — maar deze is zoo boos, dat hij dat heelemaal vergeet. Ja, hij wil zelfs den debater niet meer beantwoorden! Is hef niet prachtig ? Ik geloof, dat de debaters verstandig zullen doen geen „debat met interruptie" aan te nemen, want zij loopen dan veel kans aan 't kortste eind te trekken. En alleen ter wille van deze waarschuwing heb ik dit politiek kwestietje aangeroerd. Voor de herstemmingen kan het misschien nog zijn nut hebben. Wanneer deze brief d.n lezers onder de oogen komt is de strijd vermoedelijk beslist. Gelukkig voor de voorspellers, die hun meening liet al te luide vooruit verkondigd hebben. Zij kunnen nu triomfantelijk zeggen : „Nou, 't is net als ik gedacht had. De.... [hier kan naar welgevallen eene partij worden ingevuld] hebben leelijk op hun kop gehad. Och, maar ze hebben dat hier ook heelemaal verkeerd ingepikt. Ik heb 't nog gezegd, dat " Het is een wonder zooveel bekwam tactici er rondloopen; zoovelen die de verkiezingscampagne met glans geleid zouden hebben, indien hun beginsel niet meebracht hun wijsheid op te zouten tot den stemmingsdag. Toch heb ik bij allen eerbied voor deze wijzen of neuswijzen, altijd nog een greintje meer respect voor hen, die werkelijk zich moeite geven, werkelijk iets doen — en dus wel eens iets verkeerd doen. En dat zijn er niet zoo ontzettend velen. £ — [| Dinxperlo, 16 Juni. De arbeider H. H. alhier, reeds verschillende malen >eroordeeld en uit Pruisen uitgewezen, nam zich voor eenige weken de vrijheidlom de Pruisische grenzen over te trekken, wat hem verboden was. Daarbij nam hij nog een stuk waschgoed mee dat op de bleek lag. De Rechtbank te Munster heeft hem nu tot een gevangenisstraf van 15 weken veroordeeld. Na afloop wordt hij weer over de grenzen gebracht. — □ Winterswijk, 16 Juni. Sedert 9 funi wordt alhier vermist de 12 jarige Elisabeth ienoort, die op dien dag de ouderlijke woning heeft verlaten en sedert spoorloos is verdwenen. Zij is klein en gezet, gekleed met blauwen stroohoed, zwarte japon met roode bloempjes en nieuwe rijgschoenen. — Door de marechaussee alhier is proces verbaal opgemaakt tegen onderscheiden werkgevers en fabrikanten, wegens overtreding van art. 57 en 58, waarin bepaald wordt dat gedurende eenige dagen vóór de verkiezing een lijst in hunne fabriek of werkplaats moet ophangen, vermeldende de uren, waarop de arbeiders van hun kiesrecht gebruik kunnen maken. — Gedurende de laatste dagen zijn vele Fricsche werklieden die in Duitschland aan het werk waren langs het station alhier weer naar hunne woonplaatsen teruggekeerd. Aangezien ze met den hooitijd ook hier te lande als maaiers goed gebruikt kunnen worden, willen zij liever, al is het ook wat minder geld, in Holland aan het werk gaan, dan in den vreemde te vertoeven. Velen komen echter teleurgesteld uit; want de behoefte aan vreemde arbeidskrachten is niet zoo bijzonder groot — Prins en Prinses Arisugawa van Japan zullen a .s. Maandag voor het bezoek aan H. M. de Koningin, per specialen Staatsspoortrein van 1 .45 locale tijd naar het Loo vertrekken. De trein komt te ruim halfvijf aan. De terugkeer naar de Residentie des avonds is bepaald op halftien. ' Bij gelegenheid van dit bezoek vertrekt Maandag a. s. van hier naar Apeldoorn een eerewacht van het 8e regiment infanterie met vaandel en muziek, ter sterkte van 100 onderofficieren en minderen, onder commando van kapitein W. Abresch, waarbij nog zijn ingedeeld de ie luits. jhr. H. J. den Beer Poortugael, P. ten Bruggen Cate, en Y. L. van Maaren. — Epe, 15 Juni. Door B. en W. is in overleg met den districts-schoolopziener de volgende voordracht opgemaakt ter benoeming van een hoofd der school te Ernst in plaats van den heer L. Uunk, aan wien met 1 Juli eervol ontslag is verleend, n'. de heeren J. Akkerman te St. Maarten (N.-H.), B Osseman te Apeldoorn en G. J. van O yen te Varsseveld. — Woensdag werd J. v. Z. te Echteld met afgesneden hals te bed gevonden. Hoewel men eerst aan zelfmoord dacht, heeft de justitie uit Tiel toch een onderzoek ingesteld en de vrouw van v. Z. aan langdurig verhoor onderworpen, terwijl een drietal dokters het lijk schouwden. Het moet namelijk gebleken zijn, dat de man is gestorven tusschen 9 en 10 uur 's morgens, terwijl de vrouw eerst de hulp van een arts inriep 's middags om I uur. Voor dien tijd vertelde zij niemand iets van haar treurige ontdekking. De stemming der dorpelingen is haar niet gunstig. — Bommelerwaard, 16 Juni. Bij de alhier plaats gehad hebbende verpachtingen van kersen werd naar schatting van 9 tot 12 cent per kilogram op het hout besteed. Daar deze vrucht thans goed begint aan te rijpen, zoo verwacht men, dat spoedig met het plukken voor Engeland zal begonnen worden. ---