NIEUWS UIT GEMEENTE EN PROVINCIE. De afdeeling «Arnhem" van de Maatschappij tot bevordering der Bouwkunst, hield gisteravond in Musis hare gewone Meivergadering. Tot leden der afdeeling werden aangenomen de heeren W. F. C. Schaap Jr. en G. Versteeg, respectievelijk directeur en onderdirecteur van publieke werken te Arnhem, Men besloot dit jaar een excursie te houden naar Venlo en Roermond en wel op Woensdag 12 Juni. Tot afgevaardigde naar de Meivergadering te Amsterdam van de Mij. tot bev. der Bouwkunst, werd gekozen de heer A. R. Freem. De heer I. A. W. Crollaer hield eene hoogst belangrijke lezing over de Electrische luchtbaaD, voor personenverkeer tusschen Barmen-Elberfeld en Forwinkel, Het drukke verkeer, het kostbare van een ondergrondsche en het door te kleine bochten en hoogst moeil'jk plaatsen van behoorlijke pijlers, onmogelijke van een gewone hoogbaan, hebben feitelijk dit zweefsysteem doen geboren worden, dat het eerst in Elberfeld, met groot succes werd toegepast. De kleinste bochten, zelfs die met een straal van 8 meter worden met een snelheid van 36 K.M. gereden. Hellingen tot 1 op 45. Remises, stations, wisselplaatsen alles is boven in de lucht. Het gewone verkeer wordt nergens gehinderd. Door tal van teekeningen helderde spreker zijne hoogst interessante lezing op, die door de talrijke aanwezige leden zeer werd toegejuicht. Ten slotte werden door den heer Crollaer Jr. fraaie lichtbeelden vertoond ■welke betrekking op dit en andere werken hadden. De aangekondigde kunstbeschouwing bleef wegens het te late uur achterwege. Onderwijzers-examen prov. Gelderland. 9 Mei. Geëxamineerd 6 vrouwelijke candidaten Geslaagd de dames C. J. R. Maandag, van Laag-Keppel; E. A. Schuur en M. Lutjens, beiden van Arnhem. Afgewezen 3. Voor de Kinderen. Ben je niet hèèl trotsch, Moedertje, op je kleine meisje? 't Ziet er zoo prachtig uit, hê? 't Lacht met zoo'n innig-lief snuitje en probeert gedurig al met je te praten, 'n Wonder-taaltje, luchtig en kluchtig! Elke dag begint voor je met hetzelfde blije spel, je kindje te bekijken, het aan te kleeden — O, dat frisch-mollige lijfje in 't bad! — en 't dan, «eventjes» — te pakken 1 Is 't niet je glorie ze zelf te verzorgen en groot te brengen, dat kleine meisje van jou, je heerlijke Schat... ? Denk-je wel eens, Moedertje, dat dit de glorie van iedere vrouw is ? Van je schoonmaakster evengoed a!s van jou? Maar zij kent die niet. Ze heeft geen tijd te verliezen voor dat geluk ! Ze moet dat aan anderen laten en geven. Kón ze 't altijd met een gerust hart! Ze zou 't kunnen, als ze haar kindje wist in zorgvolle handen, in veilige en gezonde omgeving, in grooten, vroolijken kriDg waar 't kan groeien en bloeien tusschen veel broertjes en zusjes met ook hardwerkende Moeders. (Het ingezonden stuk van X. over de Kinderbewaarplaats te Arnhem in ons nr. van Zaterdag jl., tweede blad, vertelt er veel meer van dan ik zou kunnen.) Nu een ruim, flink huis daarvoor! X. heeft zelf al geholpen met . f 500.— Z. stuurde ons , . » 100.— B. »».,..» 50.— We vertellen het dankbaar. Schrik maar niet van de som ! Je hoeft immers zoo vèèl niei te «toen i maar stuur ons wat. Wat je wil, Moedertje, — alleen om je tigen kleinWcibje ? — f Aan de stucadoors is, evenals aan de andere werklieden in de bouwvakken, door de patroons eene verhooging van 1 cent per uur gegeven, zoodat hun uurloon thans 18 cent bedraagt. — * * Gisterenavond ontstond ten huize van de wed. P. aan den Rozendaalschen weg 294 een begin van brand, doordat een peluw te dicht bij de kachel was gehangen. Door eenige buren werd echter de brand spoedig gebluscht, zoodat weinig schade werd aangericht. — Wilde zwijnen schijnen uit Duitschland in troepjes herwaasts te komen en wel tot bij dicht in de buurt van Zutphen. Er zijn er verscheidene ingezien bij Toldijk, een goede twee uren van Zutphen aan den Emmerikschen grindweg, een uur vóór Hummelo. Zelfs was er een zeug met jongen bij, zoodat ook voor de nakomelingschap gezorgd wordt. Volgens de „Doesb. Ct." hebben zij op de bouwlanden, vooral in de aardappelvelden, al heel wat schade aangericht. — • Winterswijk, 9 Mei. Onder leiding van den heer van der Breggen, leeraar aan de H. B. S. alhier, is voor eenigen tijd een begin gemaakt met het onderwijs in de stenographie (systeem Rients Balt) voor de leerlingen der hoogste klasse. Thans hebben een zestal van dezen, na inlevering van eenig proefwerk, van den uitvinder zeiven een getuigschrift ontvangen wegens voldoende bekwaamheid in zijn systeem. — * Wageningen, 9 Mei. Naar wjj vernemen staat het bezoek der koninklijke familie aan deze gemeente op 11 September a. s. in verband met de plechtige opening van het Samatorium op Oranje-Nassauoord, welke op dien datum is bepaald. Met ingang van 18 dezer zal in de legerplaats bij Harskamp, in verbieding met Ede, een tijdelijk Rijkstelegraafkantoor voor het algemeen verkeer worden opengesteld. De diensturen zijn geregeld als volgt: op werkdagen van 7.30 tot 12 uren voor-, r.30 tot 3 en 6 tot 8 uren namiddags; op Zon- en feestdagen van 7.30 tot 8.30 uur voor- en 12.30 tot 1.30 uur namiddags. (Greenwichtijd). («Sict.») — Elburg, 8 Mei. Tot lid van den Gemeenteraad is gekomen de heer G. J. van der Maaten — * Tiel, 9 Mei. De toestanden te Appeltem zullen misschien mr. Travaglino spoedig aanleiding geven eene interpellatie tot den Minister te richten. Die «eenvoudige landelijke» bevolking schijnt op het punt van verdraagzaamheid nog in de middeleeuwen te leven. Hedenmorgen kwamen voor de rechtbank weder twee zaken in behandeling, die een treurig licht werpen op de toestanden aldaar. Uit het verhoor der getuigen concludeerde de voorzitter namelijk, dat beide zaken haar oorsprong .vonden in ophitsing van Katholieken tegen Protestanten. Sedert het vertrek van Scherf uit Appeltern, wordt de boerderij bewoond door zijn zwager van Zoelen. Deze familie is Protestant, heeft met de zaak-Scherf niets uit te staan en ondervond tot op het oogenblik, dat schrijver dezes kort na den moord Appeltern bezocht, geen last van de bevolking. Thans is dit anders. Niemand houdt eenigen omgang met hen, en de Katholiek, die zich vermeet, hen te bezoeken, stelt zich aan mishandeling bloot. Zoo werd Joh. van Zoelen zonder eenige aanleiding op 20 Febr. van zijn fiets gelicht en mishandeld. Eisch voor de daders H. M. en G. K. r4 dagen. Z, v. d. Weerd, die in het huis van van Zoelen werd gezien, werd mishandeld door G. J. Eisch 8 dagen. Voor de gebrs. van Tuil, die op Nieuwjaarsavond N. van Daalwijk te Appeltern ernstig mishandelden — hij was 14 dagen ziek door snijden en aan zijn pak was geen stuk heel — werd 6 en 2 maanden geëischt. De officier constateerde, dat getuige v. d. B. in deze zaak meineed had gepleegd en stelde staande de zitting een strafvordering wegens meineed tegen hem in. — Naar wij vernemen, heeft de heer W. J. Schoemaker eervol ontslag aangevraagd als leeraar in de natuur- en werktuigkunde aan de H. B. S. te Nijmegen. (Nijm. Ct.) — * Te Millingen bij Nijmegen sprong een schippersknecht overboord in de Waal, hij zou ongetwijfeld verdronken zijn, indien zokcrej. D. niet terstond zijn boot had losgemaakt en hem had gered. Toen bleek dat de levensgevaarlijke sprong gedaan was in een aanval van krankzinnigheid; de ongelukkige had vroeger reeds een tijd lang in een gesticht doorgebracht. Onder politietoezicht is hij naar Rotterdam naar zijn woonplaats overgebracht. --- BINNENLANDSCH NIEUWS. Haarlem, 9 Mei. De heer L. E. A. baron Sloet tot Oldhuis, vice-president van de arrondissements-rechtbank alhier, heeft aan H. M. de Koningin eervol ontslag aangevraagd. (O. H. G.) — Te Leiden worden, voor de betrekking van Directeur der Gemeentewerken, door B. en W. aanbevolen de heeren G. L. Driessen, civielingenieur, tijdelijk geplaatst bij gemeentewerken aldaar, en P. Huffnagel, kapitein-ingenieur, werkzaam aan het Departement van Oorlog. — Bij beschikking van den Minister van Binnenlandsche Zaken afdeeling landbouw, is voor het tijdvak van 1 Augustus tot en met 31 December benoemd tot assistent aan het Rijkslandbouwproefstation te Goes, E. van Hille, alhier. («Stct.») — Bij beschikking van den Minister van Binnenlandsche Zaken afdeeling landbouw, is voor het tijdvak van 16 dezer tot en met 15 Mei 1902 benoemd tot assistent aan het Rijkslandbouwproefstation te Groningen, mejuffrouw A, Huitin^a, aldaar. («Stct,») — De notaris Si"revelt te Leeuwarden heeft een aanklacht ingediend tegen zekeren Gosliga, die in eene openbare vergadering te Jelsum 0. a. gezegd had: «als ik een valsche akte maak, dan ga ik de doos in; maar als notaris Sierevelt te Leeuwarden dat doet, dan vindt de officier van justitie geen termen om hem te vervolgen.» In verschillenden vorm herhaalde G. de beschuldiging. Notaris S., wien het gebeurde ter oore kwam, stelde een aanklacht tegen hem in. — Woensdagnamiddag te 1 uur heeft de feestelijke opening van de stichting Coopersburg, te Akkrum in tegenwoordigheid van den stichter, den heer F. Kuipers, zijne familie, autoriteiten en genoodigden, plaats gehad. Een aanzienlijke menigte was van de plechtigheid getuige, en huis aan huis wapperde de vlag, die ook van de toren der andere dorpen van de gemeente was uitgestoken. Later vereenigde de stichter een 7otal genoodigden heeren en dames aan een diner, dat volgens zijn wensch een meer intiem karakter droeg. De volks- en kinderfeesten, door den heer Kuipers bekostigd, werden door twee muziekkorpsen opgeluisterd en lokten een druk bezoek van heinde en ver. — * Men schrijft ons uit Friesland: Men zegt wel eens, dat een goed journalist moet beschikken over een ring van Gygus, om onzichtbaar te kunnen doordringen in alle gaatjes en hoekjes, ter verzameling van zijne «copij.» Gf het in andere provinciën ook zoo is, als in de onze, wij kunnen het niet beoordeelen, maar dat ons gewest met zijne talrijke dag- en weekbladen wemelt van correspondenten is iets, wat we wèl weten. Vroeger — ze noemden dat den goeden ouden tijd — was het «meester» alleen, die na eene harddraverij of hardrijderij daarover een stukje in de krant schreef, meer om zijne dorpelingen te believen, dan wel om de verdienste. Maar thans ? Wel, wij zouden niet weten te zeggen, onder welken stand men tegenwoordig geene correspondenten vindt. Zij schuilen overal! Zelfs daar, waar men ze in het geheel niet verwacht. Onder onze justitie en politie, ambtenaren ter Provinciale griffie en hoofden of beambten van gemeente-secretarieën, ja zelfs onder de bewaarders in onze gevangenissen heeft de pers hare dienaren. De een werkt voor de «groote pers» voor een enkele rubriek, de ander beweegt zich over de geheele provincie, een derde vischt alleen het gemeentelijk water af. Natuurlijk heeft dit tengevolge, dat autoriteiten vaak niet begrijpen «hoe of dat nu al in de courant kan staan,» wijl zij van het besluit, van de benoeming, van de voordracht enz. nog niet eens officieel bericht ontvingen. In de laatste dagen heeft een onzer gemeenteraden over die «vlugge reportage» eens een hartig woordje gesproken en het dienst gezegd, hij had daartoe wel reden. Dat men zich als correspondent van een blad haast het zoo spoedig mogelijk in te lichten is plicht, maar men blijve altijd fatsoenlijk en eerbiedige den wensch van autoriteiten. Het geval was als volgt. De Gemeenteraad van Dantumadeel zou de Commissie tot wering van schoolverzuim benoemen, B. en W. hadden daarvoor eene aanbeveling opgemaakt. Eenige dagen vóór de raadsvergadering stond die aai beveling in haar geheel reeds te lezen in een weekblad, dat in de buurt uitgegeven wordt. Een der raadsleden interpelleerde daarover den Burgemeester, noch deze, noch de gemeentesecretaris konden dienaangaande inlichtingen verschaffen. De ring van Gygus was dus vrij zeker gebruikt! Terecht betreurde de gemeenteraad het, dat zelfs geheime stukken van het gemeentelijk bestuur niet meer veilig schjjnen te zijn en men besloot voortaan maatregelen te nemen, om dergelijke unfaire handelingen niet meer mogelijk te maken. Of dit echter zoo gemakkelijk gaan zal ? Tenzij men weet, wie in casu over den ring van Gygus beschikte. Is dit geval nu zeker niet verstrekkend in zijne gevolgen — het ontijdig publiceeren van dergelijke aanbevelingen is zeker zeer onhebbelijk — dit kin gevaarlijk worden wanneer men al te actieve correspondenten heeft onder de inferieure ambtenaren der justitie, welke door hunne corresponties het verder justitieel onderzoek kunnen bederven, vooral bij een voorloopig onderzoek door den rechter-commissaris, waarbij soms een beöedigd klerk als grifier dienst doet, En ook onder deze ambtenaren heeft de pers hare dienaren, evengoed als onder de gemeenteveldwachters, die zich in dezen wat vrijer gevoelen dan de rijksveldwachters, die onder contróle van den inspecteur, den officier van justitie staan. --- RECHTSZAKEN. Voor de Rechtbank. * Door het Gerechtshof alhier zijn 8 dezer de navolgende arresten gewezen in zake contra: ie. W. Ph., postbeambte te Nijmegen, gedetineerd en 2e. W. M., ambtenaar bij de gasfabriek te Arnhem, (no, 1 geappelleerde, no. 2 appellant en geappelleerde van een vonnis der Arrond.rechtbank te Arnhem waarbij no. r wegens het als, ambtenaar van eenige openbare instelling van vervoer opzettelijk zich toeëigenen van eenig voorwerp, geldswaarde hebbende, zich bevindende in een brief aan zoodanige instelling toevertrouwd, is veroordeeld tot 6 maanden gev.straf, met imputatie der voorloopige hechtenis en no. 2 wegens heling tot 1 maand gev.straf). Dit vonnis is bevestigd, doch de straf van no, r verhoogd tot 1 jaar gev.straf, met imputatie der voorl. hecht. Verd,: voor no. 1 ambtshalve mr. R.J. de Visser, voor no. 2 mr. L. J. van Gelein Vitringa. — ie. D. J. B. en 2e J. B., oerrijders te Wijhe. (Appellanten van een vonnis der Arrond.-rech»tbank te Zutphen, waarbij zij wegens mishandeling zijn veroordeeld no. 1 tot gev.straf van 2 maanden, no. 2 van r maand). Dit vonnis is bevestigd, doch de straf van no. r verminderd tot 1 maand gev straf en die van no. 2 veranderd in boete van f ro, subs. ro dagen hechtenis. — Verd.: mr. H. P. Marchant, adv. te Deventer.— A. v. N., grondwerker, zonder vaste woonplaats, gedetineerd. (Appellant en geappelleerde van een vonnis der Arrond. rechtbank te Almelo, waarbij hij wegens diefstal van geld bij herhaling is veroordeeld tot 1 jaar en 6 maanden gev.straf, met imputatie der voorl. hecht.) Dit vonnis is bevestigd, doch de straf verminderd tot 1 jaar en 3 maanden gev.straf, met imputatie der voorl. hechtenis. Verd.: mr. J. H. Labberton te Arnhem. --- BUITENLAND. Engeland, In de gisteren gehouden bijeenkomst van de commissie voor de schadevergoedingen heeft de» voorzitter o. m. gezegd, dat de wenschelijkheid van persoonlijk verschijnen der eischers was gebleken uit het feit, dat al in de eerste twee zittingen een man, die beweerde Nederlander te zijn, bleek te zijn een Transvaalsch burger, wiens eisch dus onontvankelijk was. Als voorbeeld haalde hij aan het geval van de ambtenaren van de Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij, wier mondelinge verklaring wenschelijk was met het oog op het «opcommandeeren», ten einde hun neutraliteit te doen bewijzen. Mr. Rosegaarde Bisschop zeide, dat de spoorwegambtenaren slechts aan de hun gegeven bevelen hadden gehoorzaamd. De president merkte hierbij op, dat de dienstorders voorzagen in het geval van «opcommandeeren», waarbij bewezen werd, dat de ambtenaren in de eerste plaats geëmployeerden waren, die in zekeren zin onder de militaire autoriteiten van de Transvaal stonden. In 't algemeen kan men zeggen : een reeks van volkenrechtelijke kwesties en weinig kans op resultaten, — De tekst van de motie, door het mijnwerkersverbond in de werkstakingskwestie aangenomen, luid als volgt: De mijnwerkers, kennis genomen hebbende van de verklaringen van den Minister der schatkist, volgens welke de belasting op de steenkolen door den buitenlandschen verbruiker betaald zal worden, en op de loonen der werklieden geen invloed behoeft te hebben, en van oordeel dat het Lagerhuis om die reden gunstig over de belasting geoordeeld heeft, achten in de tegenwoordige omstandigheden het uitschrijven van een algemeene werkstaking niet noodzakelijk. Maar de mijnwerkers verklaren tegelijkertijd dat indien in een enkel mijnbouw-district de loonen der werklieden tengevolge /an de belasting verlaagd worden, een algemeene vergadering onverwijld bijeengeroepen zal worden om te onderzoeken of de mijnwerkers van het geheele land tot staking behooren over te gaan. — Reuter seinde 6 dezer uit Pretoria : Generaal Beaston's kamp werd aangevallen door Viljoen met 500 man, die tot op dichten afstand het kamp naderden. Toen de Engelschen een Maxim en een Pompon op hen richtten, trokken de Boeren terug met een verlies van zes dooden. De Engelsche troepen vervolgden den vijand, en dwong.-n hem tot het achterlaten van al zijn transporten, die door de Engelschen werden genomen. Kolonel Grenfell viel fort Klipdam, het verblijf van kapitein Dahl, den commissaris voor de inlanders aan. Na een heftigen strijd, waarin de Boeren negen dooden verloren, werd de plaats genomen, waarbij 45 gevangenen en een hoeveelheid ammunitie in handen der Britten vielen. Dit is het belangrijkste oorlogsbericht dat heden te vermelden valt. Voorts valt nog te wijzen op een verklaring van Chamberlain, gisteren in 't Lagerhuis afgelegd, dat aangezien een aanbod, aan Botha gedaan, niet was aangenomen, de regeering niet langer hierdoor verbonden was. In een Dinsdagavond uitgesproken redevoering voor den Nationaal-deiuocratischen Bond heeft het oud-parlementslid Conybeare meegedeeld, hoe Cecil Rhodes op zekeren dag aan het conservatieve parlementslid Lyttelton verteld had, dat Jozef Chamberlain geheel op de hoogte geweest was van den Jamesonraid en er steeds in betrokken was geweest. Cecil Rhodes had Lyttelton gemachtigd, zijn woorden te herhalen, waarvan het parlementslid tegenover lord Salisbu y in tegenwoordigheid van Chamberlain had gebruik gemaakt. Chamberlain voer bij die gelegenheid heftig uit tegen Cecil Rhodes en nad geroepen: «Verrader! Verrader!» Duitschland. Bij den Rijksdag is een schrijven van den rijkskanselier ingekomen, met het voorstel om tot verdaging van den Rijksdag tot 26 November te besluiten. Frankrijk. hilllerand's ontwerp op de arbeiderspensioenen komt de volgende week in de Kamer in behandeling. De grondbeginselen van dit ontwerp zijn aldus: Elke arbeider, die minder dan twee francs loon per dag verdient, moet in die op te richten pensioenkas dagelijks een sou storten. Elke arbeider die van twee tot vijf francs verdient, draagt dagelijks twee sous aan de kas af. En elke arbeider die een loon geniet van vijf francs of meer moet dagelijks drie sous storten. De werkgever, van zijne zijde, moet op rekening van elk van zijn arbeiders, dezelfde som per dag storten als de arbeiiler aan de kas afstaat. De landarbeiders worden op denzelfden voet behandeld als de werklieden in de industrie. Van zijn vijf en zestigste jaar af heeft de arbeider recht op pensioen. Het bedrag van dat pensioen zal voor eiken arbeider afhangen van de som, die bij zelf en zijn patroon voor hem heeft gestort, met de renten daarvan. Indien de arbeider gedurende twintig jaren aan de kas heeft bijgedragen, d. w. dus zeggen, als hij gedurende 7500 dagen zijne stortingen heeft gedaan, dan vult de pensioenkas zijn pensioen aan tot 360 francs per jaar, indien de stortingen niet voldoende zijn om dat bedrag uit te keeren. Er zullen arbeiders zijn, die op meer dan 360 francs recht hebben, omdat zij meer hebben gestort, maar als grondslag wordt aangenomen dat 1 franc per dag wordt uitgekeerd. De invaliede arbeider, d. i. de werkman, die wegens een andere oorzaak dan ouderdom niet langer werken kan, krijgt een recht op vervroegd pensioen van 200 francs, dat ten laste komt van de pensioenkas, ook als zijne stortingen niet evenredig waren aan dat pensioen bedrag. Maar hij moet, om daarop aanspraak te kunnen maken, bij elkaar gedurende 2000 dagen hebben bijgedragen, dus 7 jaren ten minste zijne sous hebben gestort De arbeider krijgt de keuze tusschen twee vormen van pensioen. Hij kan zich verklaren voor het stelsel waarbij hij afstand doet van zijn kapitaal; met zijn dood houdt dan het pensioen op. Hij kan ook de voorkeur geven aan het stelsel, waarbij hij het kapitaal in eigendom behoudt; bij zijn dood krijgt in dat geval zijne familie recht op de stortingen die hij, en zijn patroon voor hem, heeft gedaan. Het spreekt van zelf, dat in het eerste geval het pensioen van den arbeider hooger wordt; doch in het tweede geval heeft de familie een erfenis te verdeelen bij zijn dood. Italii. Het Italiaansche Koningspaar wil, met het oog op de treurige economische toestanden van het land en de gisting onder de bevolking, liever geen kostbare geschenken ontvangen bij de aanstaande geboorte van een troonopvolger ot -opvolgster. De Koning heeft den eersten Minister Zanardelli geschreven, dat hij aan corporatiën en personen iedere uitgaaf besparen wilde, reden waarom hij dezen uitnoodigt, de voor geschenken bestemde gelden te willen besteden tot liefdadige doeleinden. Oostenrijk. De cNeue Freie Presse» verzekert dat nu de Minister-president het met de leiders van de partijen tot een overeenkomst heeft gebracht, welke mogelijk maakt, dat de wetsontwerpen voor de Investitions-Rente, en den aanleg van de kanalen en locaalspoorwegen nog voor het einde van dit zittingsjaar tot wet zullen worden. Spanje. De toestand in Barcelona schijnt zeer ernstig geweest te zijn, maar volgens de laatste officieele telegrammen is de rust hersteld. De troepen blijven de voorsteden bezet houden, waar zich de fabrieken bevinden, waar de arbeiders het werk hebben hervat. Meer dan honderd arestaties hadden plaats; onder de gevangenen bevonden zich een twintigtal anarchisten, waaronder vele buitenlanders. De Regeering besloot op krachtige wijze elke poging tot een nieuwen opstand te onderdrukken. De leiders zullen terecht staan voor den krijgsraad. De Regeering seinde aan Weyler om met kracht van wapenen alle kreten van