ARNHEMSCHE COURANT van Dinsdag 2 October 1906. TWEEDE BLAD. BEKENDMAKING. De Commissaris van politie te Arnhem maakt belanghebbenden nog eens opmerkzaam op het navolgende artikel uit de Motor- en Rijwielwet van 1905 : Met uitzondering van kruiwagens, kinderwagens en daarmede gelijk te stellen rij- of voertuigjes (z. a. sportwagentjes), moet, op verbeurte eener geldboete van ten hoogste vijftig gulden, e 1 k rij- of voertuig, geen motorrijtuig of rijwiel zijnde, waarmede over een kunstweg wordt gereden, tusschen een uur na zonsondergang en een uur vóór zonsopgang voorzien zijn van minstens één lantaarn die vooraan geplaatst is aan de linkerzijde, ten minste even ver naar die zijde reikt als de lading van het rij- of voertuig, en voorwaarts een helaer wit licht uitstraalt. Voor overtreding dezer bepaling zijn aansprakelijk da bestuurder van het rij- of voeruig en de eigenaar of houder, die in strijd daarmede doet of laat rijden. De Commissaris van Politie vn., TERLAAK. --- KUNSTEN, LETTEREN, WETENSCHAPPEN. De ongelukkigste menschen zijn zij die geen ontroering kennen, hun hart wordt langzamerhand ontoegankelijk voor alle merschelijk gevoel. Dinsdag 2 Oct. Stads Schouwburg, Meininger Hoftheater-Ensemble , „Einsame Menschen", 8 uur. De afdeeling Arnhem van de Maatschappij tot bevordering der Toonkunst houdt Zaterdagavond 8 uur eene algemeene vergadering in de koffiekamer van Musis, Parkzijde. Behalve verslagen is aan de orde de verkiezing van een bestuurslid in plaats van mevr. van Vloten van Everdingen, die volgens rooster aftreedt, doch herkiesbaar is. Het St.-Vincentius-Concert. Men verzoekt ons het volgende te plaatsen : De uitnoodigingen voor de a.s. Donderdagavond aan te vangen repetities voor het 17e St.-Vincentius-Concert zijn verzonden. Ia studie zal worden genomen Max Bruch's oratorium „Odysseus". Het klassieke onderwerp is in dit toonwerk door den componist behandeld op eene wijze, die zijne buitengewone hoedanigheden op het voordeeligst doet schitteren. D & „Odysseus" is,naar algemeen erkend wordt, Bruch's meesterwerk, uitmuntend door kleurrijke instrumentatie, prachtige soli en vooral mooie, dankbare koren, die eene flinke bezetting van alle partijen vorderen. Dat het hieraan bij het St.-Vincentius-Concert niet zal ontbreken, mag, gegeven zijn verleden, maar ook om de aantrekkelijkheid, die van dit schoone werk op de executanten uitgaat, gerust voorspeld worden. Bilderdijk-herdenking. De plechtige herdenking van mr. Willem Bilderdijk's i5oen geboortedag, tevens de herdenking van het feit dat de dichter een eeuw geleden uit de ballingschap terugkeerde, is gisteren te Amsterdam begonnen. Des morgens waren een groot aantal belangstellenden in de groote hal van het Rijksmuseum vereenigd, waar het door den beeldhouwer Ch. van Wijk vervaardigde borstbeeld van den dichter onthuld zou worden. Nadat „Coers' Liederkoor", onder leiding van den heer Galesloot, een paar liederen had gezongen, heette de voorzitter der commissie, jhr. A. W. G. van Riemsdijk, de aanwezigen welkom. Hij bracht dank aan allen, die de commissie gesteund hadden, aan de Koningin, die het Beschermvrouwschap der tentoonstelling heeft aanvaard, aan de Regeering die 's dichters buste een plaats heeft willen gunnen in het Rijksmuseum, aan B. en W. van Amsterdam, die het Stedelijk Museum voor de tentoonstelling beschikbaar stelden. Daarna nam prof. J. te Winkel het woord om de onthullingsrede te houden. Spr. zeide, dat allen wel overtuigd zouden zijn dat de hier gebrachte hulde verdiend is, omdat Bilderdijk was een der grootste zonen van zijn vaderland. Uitvoerig ging spr. den toestand na, waarin de dichtkunst verkeerde in het laatst der 18e eeuw en wat Bilderdijk voor verbetering daarvan gedaan heeft. Nadat de buste vervolgens onthuld was, werd deze door den directeur van het Rijksmuseum, jhr. B. W. F. van Riemsdijk namens den Minister van Binnenlandsche Zaken voor het Museum aanvaard. Vervolgens nam de eenige kleinzoon, mr. W. L. S. Bilderdijk te Utrecht het wooid. Spr. zeide dat het hem aangenaam was dat mannen van allerlei kleur en beginsel zich vereenigd hadden om den veel gesmaden en verkeerd begrepen Vaderlander te huldigen. Spr. bracht dank aan allen die tot deze huldiging hadden bijgedragen. Des avonds had in het Concertgebouw eene bijeenkomst plaats, die geopend werd met orgelspel door den heer Ant. Tierie en liederen, gezongen docr Coers' Liederkoor, waarna dr. A. Kuyper de feestrede uitsprak. Voor het optreden van den oud-Minister bestond groote belangstelling, zóó dat reeds weken te voren in anti-revolutionaire bladen entréekaarten voor hoogen prijs te koop werden aangeboden. De spreker begon met de verklaring, dat hij in deze gemengde vergadering, saamgeroepen door een comité waarin mannen van allerlei richting plaats namen, wel zijn overtuiging niet verloochenen kon, maar toch alleen datgene in 't licht zou trekken, wat op aller instemming rekenen kan, en daarom uitsluitend zou spreken over Bilderdijk in zijn nationale beteekems. Die nationale beteekenis zette spr. in een rede van twee uur, die telkens onderbroken door applaus, aan het slot daverend werd toegejuicht, uiteen. Wij stippen er slechts het volgende uit aan. Sprekende over Bilderdijk's beteekenis in zijn dichtmaat, verweerde spreker Bilderdijk's dichtereere tegenover de Kloosen en Verweijs, die wel Bilderdijk's universeele kennis eerden, maar volhielden, dat hij zelf geen dichter geweest was. Hij toonde uit Bilderdijks eigen woorden aan, hoe men hem ten onrechte van Fransche correctheid, van bulderend geklikklak, en van rhetoriek beschuldigde. Ook Bilderdijk's eeren van de classiciteit nam spreker in bescherming, voorts aantoonende, dat het hier gold geene gewone kunstcritiek, maar een principieel verschil van levensopvatting, met daaruit voortvloeiend verschil van kunstopvatting. Hij wenschte de beteekenis der jóngere dichterschool daarom niet te onderschatten, en gaf toe dat deze jongere dichters zeggen mochten : „Bilderdijk was geen dichter als ik," mits hun dan geantwoord werd : „En gij zijt geen dichter als Bilderdijk." Het verschil lag tusschen het atomistisch sensitivisme der jongeren en het eeren van het eeuwig Schoon in God bij Bilderdijk. Voor Bilderdijk daalde het eeuwig Schoon van Boven in ons gebroken leven neder, maar de jongeren kenden geen van Bo^en, en daarom staat hun kunst tegen die van Bilderdijk in beginsel lijnrecht over. Zij staan daarmee echter tegenover alle vroegere kunstgedachten. Bilderdijk heeft de kunstopvatting der eeuwen op zijn hand, en zoo beoordeeld blijft hij onze tweede groote dichter, de harpenaar die weer 't geloof aan beter dageraad in het matgeworden volkshart inzong. Met het zingen van „het Wilhelmus" werd de plechtigheid besloten. Orelio is door Ernst van Dijck geëngageerd voor de voorstellingen die hij te Londen in „Covent Garden" hoopt te geven. Orelio zal optreden in Die Meistersinger (Hans Sachs), Lohengrin (Telramund) Tannhduser (Wolfram), Der Fliegtnde Hollander, Fidelio (Piazarro), Freischütz (Kilian) en Die Verkaufte Braut (Kruschina). — Naar de „N. Cr." verneemt worden door leden van het Concertgebouw-orkest te Amsterdam pogingen aangewend den heer Heuckeroth als tweede dirigent aan de instelling te behouden. — Miss Duncan heeft het plan opgevat, om in de eerste heltt van Januari 1907 met een twaalftal leerlingen uit Berlijn naar Holland te reizen en daar uitsluitend aan de leden van de Vereeniging, die zich tot steun van haar school heeft gevormd, te toonen, wat zij ii? de weinige jaren, dat haar school bestaat, reeds bereikt heeft. Met het oog op den leeftijd van een deel harer meisjes, moet deze uitvoering in besloten kring plaats hebben. Voorloopig staan bezoeken aan Amsterdam, den Haag en Rotterdam op het programma. („Hbl.") — Volgens de „Muziekbode", geeft de heer C. v. d. Linden het denkbeeld van een Hollandsche Opera niet op. Het blad hoopt weldra meer over de plannen te kunnen meedeelen en geeft alvast de portretten van de dames Betsy Wielaert en Agnes Wibbels, die deel van het gezelschap zullen uitmaken. — Bij de uitvoering van „ Von den Tageszeiten " van F. E. Koch, door de Haarlemsche Toonkunst-afdeeling op Vrijdag 1 Febr., zullen als solisten medewerken mevr. A. Loman— Lütkemann, mevr. N. van der Bilt—Vernée, alt uit Utrecht, Anton Kohmann, tenor uit Frankfort, en Th. Denys, bariton uit Rotterdam. Het Utrechtsch stedelijk orkest zal bij deze uitvoering medewerken. — In de „Guide Musical" wordt met veel waardeering geschreven over het Hollandsche concert dat te Ostende gegeven is. Eduard de Hartog's „ Pensee de Minuit" vindt de criticus een breed opgezet en mooi sonoor klinkend stuk werk ; de „ Rhapsodie Javanaise" van Schafer wordt een knappe compositie genoemd, de „Piet Hein Rhapsodie" van Peter van Anrooy een stuk vol belangrijke en pikante contrasten. En „Erklarung" (gezongen door Gerard Zalsman) van Willem Landré heet een „schwungvoll" stuk met een hoogst interessante polyfone orkestbegeleiding. („N. R. Ct.") — Zondag was 't vier jaren geleden, dat Emile Zola overleed. Om dit feit te herdenken hebben zich vele vrienden en bewonderaars van den grooten schrijver naar Médan begeven, waar zijn buste onthuld is. Onder de aanwezigen werden o. a. opgemerkt generaal Picquart en commandant Dreyfus. Léoa Parssens, Minister Briand vertegenwoordigend, heeft een schitterende rede uitgesproken, waarin hij de nagedachtenis van den helaas te vroeg ontslapen schrijver huldigde. — Liszt zelf heeft zich indertijd sterk verklaard tegen „Herumschleiferei" met zijn lijk en Cosima is sterk tegen het overbrengen van het stoffelijk overschot van haar vader van Bayreuth, zoodat het Hongaarsch comité het plan daartoe wel zal moeten opgeven. („Vad.") — De directeur van het conservatorium te Weenen, Richard von Perger, heeft ontslag genomen. Naar het schijnt moet dit geweten worden, aan de te groote macht die aan jongere leerkrachten wordt toegekend, waardoor zij zich vaak begeven op het terrein hunner oudere collega's. Nu zegt men dat Stavenhagen directeur en eerste klavierleeraar zal worden, om welke benoeming dan Emil Sauer, die thans belast is met de leiding der hoogste pianoklasse, zijn ontslag wil nemen. — De staking aan de Opera te Budapes waarvan wij gisteren een en ander mededeelden, gaat niet door. De directie heeft de eischen van salaris-verhooging voor orkestleden, koor en technisch personeel ingewilligd. — De directie van den Nationalen Schouwburg te Praag gaat binnenkort „ Der Fliegende Hollander'''' opvoeren, zonder verlof van de familie Wagner en van Angelo Neumann, die voor Praag het opvoeringsrecht van deze opera gekocht heeft. Een proces wordt natuurlijk verwacht. De directie van den Nationalen Schouwburg staat, volgens een rechtsgeleerde, heel sterk, omdat „Der Fliegende Hollander''' voor 1846 geschreven is, en de beschermingswet op geestelijk eigendom eerst in October 1846 in werking getreden is. („N. R. Ct.") — De Zwitsersche „Deutsch-Schweizerischer Sprachverein" maakt propaganda voor het oprichten van Duitsche scholen in de Jura, overal waar slechts een minderheid van Duitschers woont; de beweging is direct tegen het Fransch sprekende deel der bevolking gericht en wekt veel verzet. --- VERA. 63) Naar het Duitsch. VAN H. SCHOBERT. (Barones von Bode.) Zij stond langzaam op en keek het atelier rond. Toen hij in het voorjaar daar in den hoek voor haar had gestaan, was een spoedig huwelijk hem als het einddoel aller wenschen voorgekomen? nu verzette hij zich daartegen. Wat was er anders geworden. Ja, er was een korte tijd verloopen. Maar dat kon toch de reden niet zijn. „Ik moet naar huis," zeide zij toonloos. Haar met zilveren pailletten bezette japon sleepte over den grond, de witte bloemen verspreidden een doordringende geur. Plotseling knielde hij voor haar. Met een stomme bede richtte hij zijn oogen op haar gericht. Langzaam gleed haar hand over zijn haar. „Bij alles wat mij heilig is, Vera: ik bezweer je dat niets ons meer kan scheiden. Hier op aarde behoor en wij bij elkaar." Hij drukte zijn gezicht in de plooien van haar japon en toen voelde zij den druk, die nu den geheelen avond op haar gelegen had, van zich afgenomen. Zij begon te zuchten en te weenen zooals nog nooit in haar leven. Hij was opgesprongen en hield haar vast: hij wist dat die tranen hem golden. En alles veranderde, ergernis en verdriet waren verdwenen en haar vertrouwen in hem was weer terug. XXVIII. „Staatsraad von Herskott," diende George aan toen Vera nog aan het ontbijt zat. De dag van gisteren was niet voorbijgegaan zonder sporen na te laten; zij zag er bleek en moe uit en onwillekeurig schrok zij toen dit bezoek werd aangekondigd. Maar vriendelijk toch stak zij Emil haar hand toe. „Welkom Emil. Ik zie je zelden hier."' „Je begrijpt toch wel waarom ik kom." „Ja, dat begrijp ik. Wat heb je me te zeggen?" Hij zat tegenover haar, afgemat en moe van zijn dagelijksch werk, blijkbaar zoekend naar woorden die haar niet zouden beleedigen. „Vera, ik heb altijd van je gehouden, heb altijd medelijden met je gehad om de behandeling die je van Lorenz ondervond; ik zou willen dat ik om andere redenen hier was, maar je hebt hem en ons huis-een smaad aangedaan..." „Geloof je dat werkelijk, Emil ?" „De feiten spreken tegen jou, Vera." „En een heel leven van strijd en opoffering is niet voldoende om aan die feiten te doen twijfelen?" „Wij worden beoordeeld naar dat wat men van ons weet. Kijk, Vera, ik veroordeel je niet — zeker niet, maar dat durf ik je alleen zeggen onder vier oogen, hier waar niemand ons hoort. De wereld maakt zich meester van alles, wat zich in haar midden beweegt: zij kent geen uitzonderingen en mag ze niet kennen; zij beoordeelt niet de motieven van een daad, maar die daad zelve, en wij moeten ons daarin schikken. Wij kunnen jou niet meer bij ons ontvangen, voordat ter Welp het zijne gedaan heeft om je te rehabiliteeren. Dat ben ik met Georgine volkomen eens." Vera lachte even, melancholiek toen zij bedacht dat voor eenige jaren zij het geweest was, die dezen man voor een zooveel grooter schandaal bewaard had {jen dat hij het nu was die haar zijn huis verbood. „Wees maar gerust, ik zal jullie niet in verlegenheid brengen." „Wil je mijn tusschenkomst ? Ik ben bereid naar ter Welp te gaan. Wat verhindert jullie eigenlijk te trouwen? Geloof je werkelijk dat wij gevolg zullen geven aan het codicil van het testament?" „Wat Lorenz bepaald heeft, blijft zoo, Emil, en voor je bemiddeling ten opzichte van ter Welp bedank ik je zeer. Wat wij met elkaar hebben te bespreken, kunnen we samen af." „Maar heb je dan zelf niet de behoefte om een eind aan deze zaak te maken. Jij, die altijd zoo rein tegenover de wereld hebt gestaan ?" „Wat zou het mij helpen wanneer ik je de verzekering geef, dat ik nog even zoo ben." „Maar 't is al heel erg wanneer iedereen over je spreekt. Je moet toch ook aan jezelf denken. Wat zal het je onaangenaam zijn wanneer iedereen je veimijdt, zonder groeten je voorbijgaat. Wij achten ons zelf te hoog om dat te kunnen verdragen, en vooral jij met je fijnvoelende natuur. Laat mij naar ter Welp gaan." „Neen. Jij spreekt van achting voor jezelf, Emil. Waar zou die blijven wanneer ik den man dien ik liefheb door de macht der omstandigheid dwong ? De minachting van de wereld kan ik verdragen, omdat ik ze niet verdien, maar ik zou het niet kunnen iedeien dag te moeten denken, dat ik den eed van trouw van mijn man verkregen had door den dwang der uiterlijke omstandigheden." „Je bent toch niet zoo verstandig als ik dacht, Vera," zeide hij op een koelen toon die plaats maakte voor de deelneming die ook in zijn stem straks te hooren was. „Het spijt mij dat ik niet de macht heb je te dwingen, later zou je er me dankbaar voor zijn. Ook bindt dat testament mij de handen, want wie zou me niet voor een grooten egoïst houden. Ik moet je dus welaan je lot overlaten." „Doe dat Emil en wanneer het je mogelijk is bedenk dan dat ieder het recht heeft een eigen meening te hebben en dat hij daarom niet te streng beoordeeld mag worden." „Vera, zooals men zaait, zal men oogsten. Wanneer je mij ooit noodig mocht hebben, ben ik tot je dienst. Leef wel!" „Leef wel." Bij de deur keerde hij zich nog eenmaal om. „Wie van jullie beiden wil het offer zijner vrijheid niet brengen ? Hij kan toch blij zijn een vrouw als jij te krijgen of ben jij het die bang bent voor de gevolgen van het testament?" „En wanneer dat zoo was, Emil, zou ik dan zoo heelemaal ongelijk hebben? Jarenlang heb ik rijkdom gekend ; zou ik het nu maar zoo in eens verwerpen als iets waardeloos? Misschien wel ben ik eraan gehecht omdat ik dien rijkdom zoo heel duur heb moeten koopen." „O," zeide Emil. Men kon hem aanzien dat hij heel verbaasd was. En later zei hij tegen zijn vrouw : „Alles had ik kunnen denken, maar dat Vera zoo aan geld hangt — dat begrijp ik niet." , Georgine lachts. „Zij is verstandig, Emil. Mannen zijn er genoeg, maar de millioenen vindt men niet zoo gemakkelijk." (We:'dt vervolgd.) --- STOOMSCHEPEN. De „Rindjani", van Java naar Rotterdam, arriveerde 29 Sept. te Marseille en zette de reis den volgenden dag voort. De „Kediri", van Rotterdam naar Java, passeerde x dezer Ouessant. De „Lawoe", van Rotterdam naar Java, arriveerde 30 Sept. te Southampton. De „Besoeki", van Batavia naar Rotterdam, arriveerde 1 dezer te Marseille. De „Bali", van Batavia, arriveerde 30 Sept. te Amsterdam. De „Timor" arriveerde 30 Sept. van Hamburg te Amsterdam. De „Oranje" arriveerde 30 Sept. van Batavia te Amsterdam. De „Noordam", van Rotterdam naar NewYork, vertrok 29 Sept. van Boulogne s/Mer. De „Amsteldijk" vertrok 29 Sept. van Newport News naar Amsterdam en Rotterdam. De „Ambon", van Amsterdam naar Batavia, vertrok 30 Sept. van Suez. De „Koningin-Regentes", van Amsterdam naar Batavia, passeerde 30 Sept. Perim. De „Flores", van Batavia naar Amsterdam, arriveerde 1 dezer te Suez. De „Zaanland", van Amsterdam naar BuenosAyres, vertrok 30 Sept. van Corunna. Norddeutscher I »loyd, Bramen (Lijn op Oost-Azië.) De „Bülow" (Bremen-Oost-Azië) is 29 Sept. te Antwerpen aangekomen. De „Hohenzollern" (Alexandrië-Marseille) is 29 Sept, 1 uur n.m. te Napels aangekomen. De „Weimar" (Australië-Bremen) is 30 Sept. te Genua aangekomen. De „Prinz Heinrich" (Oost-Azië-Bremen) is 30 Sept. te Singapore aangekomen. De „Sachsen" (Oost-Azië-Bremen) is 1 dezer te Aden aangekomen. — Het reisplan van Hr. Ms. pantserdekschip „Friesland", dat heden van Nieuwediep vertrekt, is als volgt: Algiers aankomst io, vertrek 12 Oct.; Port Mahon aankomst 13, vertrek 23 Oct.; Valencia aankomst 25, vertrek 30 Oct.; Alicante of een andere Spaansche haven aankomst I, vertrek 6 Nov.; Port Mahon aankomst 8, vertrek 19 Nov.; Napels aankomst 21, vertrek 27 Nov.; Algiers aankomst 30 Nov., vertrek 7 Dec.; Nieuwediep aankomst 15 Dec. --- BENOEMINGEN enz. Bij Kon. Besl. van 24 September zijn benoemd respectievelijk tot officier en tot ridder in de orde van Oranje-Nassau, J. van Vollenhoven, voorzitter, en E. Deddes, directeur van het Zeemanshuis te Rotterdam. Bij Kon. Besl. van 28 September zijn benoemd tot Burgemeester van Oeffeit, M. A. Haerkens; van Vessem, Wintelreen Knegsel, J. H. Visschers; van Zutphen, C. Storm Buysing; van Beesd, C. D. van Ledden Hulsebosch ; van Heienoord, P. J. Kluit; van Nieuw-Helvoet, P. Gallas Jr. ; van Achtkarspelen, W. Bekker ; van Broeksittard, J. Schrijen; van Oirsbeek, F. P. Diederen. Bij Kon. Besl. van 28 September is, met ingang van 1 December, benoemd tot leeraar aan de Rijks-hoogere burgerschool te Sappemeer, dr. H. Bouwman, thans tijdelijk leeraar aan de Rijks-hoogere burgerschool te Leeuwarden, met toekenning van gelijktijdig eervol ontslag uit laatstgemelde betrekking. Bij Kon. Besl. van 28 September is benoemd tot 2de-luitenant-commandant van het telegraafkorps van de Vereeniging Volksweerbaarheid te Nijmegen, N. J. Kantelaar. Bij Kon. Besl. van 24 September is : met intrekking, voor zooveel noodig, van het Kon. Besl. van 1 Juli 1904 no. 93, de kapitein der *Éa»terie van het leger in Nederlandsch-Indië, Jt P. de Josselin de Jong, op zijn verzoek, met ingang van i dezer, ontheven van zijne werkzaamstelling bij de Koninklijke Militaire Academie en, in verband daarmede, ook van zijne detacheering bij het leger hier te lande; de detacheering bij het leger hier te lande van den kapitein der artillerie van het leger in Nederlandsch-Indië, J. C. Pabst, met een jaar verlengd, ten einde dezen officier werkzaam te doen blijven als leeraar aan de Koninklijke Militaire Academie. ---