Bij deze Courant wordt aan de Bij deze Courant wordt aan de geabonneerden in de stad verzonden het verslag der zitting van den Gemeenteraad van Maandag 18 Maart 1907. Ott nummer bestaat uit 8 bladz. --- EERSTE BLAD. BINNENLAND. ARNHEM, 8 April. De Minister van Oorlog, generaal-majoor van Rappard, is Zaterdagochtend om halfelf te Apeldoorn /aangekomen en in een hofrijtuig naar het Loo gereden. Om twee uur reed de Minister weer naar den trein, nadat nij met de Koningin en den Prins het dejeuner gebruikt had. TWEEDE KAMER. De Tweede Kamer is thans opgeroepen tegen Dinsdag 16 April a.s., 'snam 1 Va uur, tot trekking der afdeelingen en regeling van werkzaamheden. De voorzitter is voornemens aan de te benoemen Centrale Afdeeling voor te stellen Woensdag 17 April 1907 te doen onderzoeken : door de afdeelingen van September 1906, de suppletoire Indische begrooting 1907 ten behoeve van de oprichting van een opleidingsschool voor inlandsche rechtskundigen; aanvullingsbegrootingen voor hoofdstukken I en III; en het w.o. tot verhooging van de hoofdstukken I en II der begrooting van uitgaven van Nederlandsch Indië over 1907; en daarna door de nieuwe afdeelingen, de wetsontwerpen betrekkelijk den rechtstoestand van het personeel der Kon. Marine reserve, het verdrag tot regeling der grens tusschen Suriname en Brazilië; wijziging der regeling van het Midd. onderwijs, dubbele registers van den burg. stand, gehouden aan het consu'aat te San Francisco, voorschot voor een stoomvaartverbinding tusschen Nederland, Brazilië en Argentinië; onderhandschen verkoop van een deel van het z.g. Eiland te Vlissingen; herziening van de belastbare opbrengst der gebouwde eigendommen en naturalisatiën van J. H. Sack en P. Kohlman e. a. Verder is de voorzitter voornemens aan de Kamer voor te stellen na dit afdeelingsonderzoek aan de orde te stellen de behandeling van: de interpellatie Schaper over beweerde mishandeling van personen door marechaussees te Uithuizen; en de wetsontwerpen betrekkelijk tarieven in-, uit- en doorvoer in Ned.-Indië; afschaffing der tienden; wijziging der Hinderwet ; suppl. Waterstaatsbegrooting voor spoorwegdamherstel in den Bathpolder; ruiling van grond in Zaandammerpolders ; onteigeningsontwerpen voor: aanleg kunstweg van Niekerk naar de Zandemerklap; doortrekking Kortenaerkade te 's-Gravenhage; verbreeding Paardensteeg te Leiden; grenswijziging tusschen 's-Gravenhage en de gemeenten Voorburg en Wassenaar; grensverandering usschen Maastricht en de gemeenten Meeissen en Heer; nadere bepalingen omtrent accijns gedistilleerd en invoerrecht voor sukade enz. Het „Wiener Tageblatt" verneemt uit diplomatieke bron dat onderhandelingen tusschen de groote Mogendheden gevoerd worden om uit de moeilijkheden te geraken, die door het opwerpen van het vraagpunt der ontwapening gerezen zijn. Men heeft een middenweg gezocht als volgt: De wensch van Engeland zou op de agenda der Haagsche Conferentie gebracht en aan eene commissie onderworpen worden ; de vertegenwoordigers der groote Mogendheden zouden van die commissie geen deel uitmaken, maar de Britsche vertegenwoordigers zouden gelegenheid hebben er hunne denkbeelden uiteen te zetten. Indien eene discussie dienaangaande ontstond zou geen enkel vertegenwoordiger eener groote Mogendheid tusschenbeide komen en de bespreking zou eindigen met de verklaring, dat het voorstel van Engelschen oorsprong is en het onderzoek ervan tot Iateren datum moet uitgesteld worden. t Zoodoende zou men voldoening kunnen schenken aan Engeland en alle geschil voorkomen met de Mogendheden, die tegen de ontwapening zyn. De „Humanité" meldt dat bij de heropening der Fransche Kamer de Pressensé den Minister van Buitenlandsche Zaken zal ondervragen over de houding die de Fransche Regeering denkt aan te nemen ter Haagsche Conferentie in de kwestie der ontwapening en der uitbreiding en bevestiging van de arbitrage. Een gerucht wil dat Italië een formule zocht om de Duitsche en Engelsche standpunten te verzoenen en niet wanhoopte. Het Weener „Fremdenblatt" wijdt een hoofdartikel aan de verschillen onder de Mogendheden over de quaestie der ontwapeningen. Het blad zegt dat men zich daarom niet tot zwartgalligheid moet laten verleiden, want de minste beslissing, die door humanitaire gedachten is ingegeven, zal nog een ontzaglijken zedelijken indruk maken. Öostenrijk-Hongarije zal zich bij alle gedachten aansluiten die geopperd worden en die niet bij voorbaat tot onvruchtbaarheid zijn veroordeeld. Staatscommissie Gemeente- financiën. Heeft het reeds bij velen teleurstelling gebaard, dat na een bijna vierjarigen arbeid door de Staatscommissie voor de gemeente-financiën nog geen resultaat blijkt te zijn verkregen, hetgeen ons thans ter oore komt, zal tot een bespoediging dezer belangrijke zaak zeker niet bijdragen. Wij vernemen nl„ dat er geen eenstemmigheid, ja, zelfs groot verschil van meening onder de de leden der Staatscommissie heerscht, nopens de resultaten van haar onderzoek en de daarop te baseeren voorstellen aan de Regeering. Zijn wij wel ingelicht, dan geeft de noodstand der grootste gemeenten, met name van Amsterdam, bij meerdere leden niet den doorslag, maai overwegen zij in welke verhouding aan den financieelen toestand van alle groote gemeenten kan worden tegemoet gekomen, zoodat m. a. w. bij een wettelijke regeling steden als Arnhem, Den Haag enz. in verhouding evenveel zouden meeprofiteeren als 's Rijks hoofdstad. Verwacht wordt een rapport der commissie, van aparte nota's van leden vergezeld. De steden-concurrentie schijnt ook hier invloed te oefenen, en zoo gebeurt het helaas, dat Amsterdam nog niet aan den vooravond staat van de zoo hoog noodige afdoende hulp. („Tel.") Vrijzinnig-Democratische Bond. Te Zaandam heeft deze Bond Zaterdag en Zondag zijn jaarlijksche algemeene vergadering gehouden onder voorzitterschap van den heer mr. H. P. Marchant, die de vergadering opende met een uitvoerige rede, ongeveer van den volgenden inhoud: „Sedert ik het vorige jaar te Utrecht, zoo zeide spreker, u het welkom mocht toeroepen, zijn er in den staatkundigen toestand van ons land, uiterlijk althans, geen wijzigingen van beteekenis gekomen. Wij leven in een periode van overgang. De rechterzijde houdt zich één, in de hoop, straks met vereende krachten te herwinnen, wat in 1905 verloren ging. De innerlijke voosheid van dit verbond blijkt het best uit de angstige zorg, waarmede men de deelen bijeen houdt. Niet voor de verhouding onder elkander nog is die zorg het teederst, maar de vrees is bijna ziekelijk, waar het de houding geldt tegenover de linkerzijde. Het noodlottigste, dat aan de Christelijke coalitie kan overkomen, is de steun, op een belangrijk punt, door een gedeelte harer vrienden verleend aan een Regeering uit de linkerzijde. De onrust, die was waar te nemen na 21 December j.1., wierp op de teederheid der coalitie een merkwaardig licht. Ook leerde de geschiedenis van de laatste Oorlogsbegrooting, dat het waken voor de eenheid en het isolement als hoogste belang geldt. Juist hetzelfde verschijnsel als bij de sociaal-democraten. Dat hierdoor de politieke toestand wordt bedorven, tot schade van het volk, behoeft geen betoog. De elementen in de verschillende partijen, die hetzelfde beoogen, bestoken elkander het felst, in plaats van over en weer elkaar te zoeken en te streven naar samenwerking. Hoe lang zal dit nog zoo duren ? De heer van Idsinga wacht, tot het Nederlandsche volk in zijn geheel wat hij noemt een Christelijk volk zal zijn geworden, en de sociaal-democraten zullen het einde zien, wanneer de maatschappij de rol, haar door Marx opgedragen, zal hebben afgespeeld. Wij zien het dagen, als het volk, wijs geworden door teleurstelling, zal inzien dat het zoo niet langer gaat. Er zijn telkens teekenen waar te nemen, die hierop wijzen. Allerlei kritieke vragen zijn aan de orde, met geen kunstmiddelen te onderdrukKen. De kiezers zullen de periode van overgang sluiten, wellicht eerder dan de politieke boetseerders van het staatkundig leven thans nog vermoeden. Ik sprak van de geschiedenis der Oorlogsbegrooting,welke gebeurtenis de laatste maanden aller aandacht gespannen hield. Het gewone verschijnsel ook hier: de ongedeeld optredende rechterzijde za' steeds behoudend zijn, dus onveranderd militaristisch, d. i. behoudend op het terrein onzer weermiddelen. De Minister, die den indruk geeft aan het bestaande vast te houden, kan rekenen op haar steun. Hij is haar welgevallig, maar zoodra blijkt, dat hij het mes er in zet, dat hij slechts voor te hooge verwachtingen bedoelde te waarschuwen, dat hij alleen zelfstandig wenschte te beoordeelen, wat kan en onmogelijk is, valt men hem af. De pogingen der reactie, na het votum der Eerste Kamer herleefd, zijn andermaal teruggedrongen. Wij hebben een nieuwen Staal, met een anderen naam. Het blijvend gedeelte moet er aan gelooven. De slag zal andermaal worden geleverd, met goeden uitslag, naar wij hopen. Wij wenschen den nieuwen bewindsman kracht tegen de verwoede reactie. In de Eerste Kamer zal hij op een strijdvaardigen steun meer kunnen rekenen dan zijn voorganger, dank zij het optreden der Staten van Noord-Holland. Hoe ook ten slotte de uitslag zal zijn, voor de bevordering der goede zaak is het voorgevallene met de laatste Oorlogsbegrooting van groot nut geweest, omdat voor het vraagstuk der landsverdediging allerwege belangstelling is gewekt, en voor het welslagen van de door ons voorgestane hervorming is dit de eerste voorwaarde. Zoolang die belangstelling bleef beperkt tot den kring der deskundigen, viel er aan realiseering van onze wenschen niet te denken, want voor een hervorming, waarbij alle kringen der bevolking met hun gewichtigste belangen zijn betrokken, moet de drang komen uit het volk zelf. Met het hoofdpunt van onze agenda zijn wij dus zeer actueel. Wel heeft men ons verweten, dat bij ons, evenmin als in andere partijen, de denkbeelden over de landsdefensie vaststonden. Door deze critici wordt echter vergeten, dat in strekking en hoofdzaak de defensie-paragraaf reeds in 1904 is aangenomen. Bovendien, daargelaten dat door onzen Bond hetzelfde stelsel is| bepleit, werd in no. 10 van onze vlugschriften uitgewerkt, wat de Vrijzinnig-democratische partij wil in zake de landsverdediging. In 1904 bleek de herziening noodzakelijk van hetgeen in het ontwerp van de defensieparagraaf stond omtrent de Marine. Bij een nadere overweging in de defensiecommissie kwam men tot het besluit, dat de moeilijkheden waren gerezen uitsluitend ten aanzien van technische vragen, welke in een staatkundig program niet thuis behooren. Allerminst dient men daaraan een oplossing te geven, waar het de Marine betreft. De techniek wisselt hier bij den dag. Waar de moeilijkheden, gevolg van een vage omschrijving der denkbeelden bij de landsdefensie, ten aanzien van de Marine niet worden ondervonden, kon men hier met een meer algemeene omschrijving volstaan. Mocht in deze vergadering de paragraaf worden vastgesteld, dan zullen wij de eenige partij zijn met een vast omlijnd program op dit gebied. Het zal ons in {den strijd, dien wij nu eerst goed beginnen te strijden, te pas komen. Wij hebben dien steun noodig. Wij zullen ons program voorhouden aan de kiezers, hun duidelijk maken, waarom het gaat. Wij zullen de overtuiging propageeren, dat ons volk zich verdedigen moet. Niet dat wij bestand zouden kunnen zijn tegen den aanval van eiken vijand. Deze valsche voorstelling heeft aan de goede zaak veel kwaad gedaan. Maar wij behooren weerbaar te zijn naar onze krachten. Dit is een groot en verheven belang. Want het geldt niet alleen de militaire weerbaarheid van ons volk; ons volk, eenmaal weerbaar, zal krachtig zijn, ook in zichzelf. De kapitein Polvliet schreef het dezer dagen : „Zoowel direct tegenover een eventueelen buitenlandschen vijand, als indirect tegenover de niet minder gevaarlijke binnen onze landpalen, die lichamelijke en moreele verslapping, die intellectualisme heeten, is wettelijke hervorming van ons militair stelsel en onze militaire opvoeding niet minder urgent dan die der algemeene volksopvoeding". Maar wij zullen met ons program ook sterker staan tegenover of naast een Regeering, die onze weermacht in zieken toestand wil laten of in onzen geest hervormen.Want de hervorming zal van de Regeering moeten uitgaan. Commissies zijn goed voor onderzoek, voor vereenvoudiging. Daarvan kan een zoo gewichtig volksbelang niet worden afhankelijk gemaakt. Dit is een zaak van algemeen inzicht, van overtuiging. Opdracht aan een commissie zou trouwens niet baten. Er is voor een commissie niets te beslissen. Men zal verschillende adviezen verkrijgen naast elkaar. Er zal geen ander resultaat zijn, dan dat het aanvatten van dit dringende volksbelang weer voor jaren is uitgesteld. De taak van een defensiecommissie, die uitsluitend tot onderzoek zich bepaalt, is reeds een reuzentaak genoemd. Wanneer denkt men dan dat zulk een taak zal zijn afgewerkt ? Het is niet hartverheffend om aan te zien, hoe staatkundige partijen aldus dit groote belang voorbijzien om maar zich te redden uit politieke ongelegenheid. Wij willen hopen, dat door onze Regeering stappen in onze richting zullen worden gedaan, met beslistheid. Daarnaast dienen wij, nu het Kabinet door de Koningin is gehandhaafd als voor het landsbelang het beste, gestadig te herinneren, dat het hoofdpunt van zijn program is de tijdige indiening van voorstellen tot Grondwetsherziening. De behandeling van deze wetsontwerpen zal tijd moeten kosten. Aan vertraging zal allicht de noodige zorg worden besteed. Daaraan vooral zal de Regeering moeten denken. Het eerste bedrijf van de finale kiesrechtregeling zal noodzakelijk onder dit Kabinet moeten worden afgespeeld. Intusschen rust op ons de taak om krachtig en rusteloos ervoor te blijven propageeren. Sedert onze vorige vergadering is opgericht een propaganda-comité voor Grondwetsherziening en Algemeen Kiesrecht. Reeds heeft het Comité met kracht de hand aan het werk geslagen. Het moet door ons allen uit alle macht worden gesteund. Ieder propagandist kan getuigen, dat ter zake van ons kiesrecht de zonderlingste begrippen heerschen; dat met argumenten menigeen is te overtuigen, die algemeen kiesrecht te voren de dwaasheid zelve vond. Daarom is onophoudelijk propageeeren zoo dringend noodzakelijk. Ook aan de rechterzijde komt leven. Voor dezen zomer is ons een kiesrechtrapport beloofd van de Commissie der Katholieke Kiesverenigingen. In de anti-revolutionnaire partij wordt van tijd tot tijd een schuchter stemmetje gehoord om te mogen weten, wat de fameuse geheime commissie in het geheim heeft uitgebroeid. Intusschen zijn de Christen-democraten de anti-revolutionnairen vóór geweest door de publicatie van een kloek advies. Ten slotte zal al het gestruisvogel vergeefsch zijn. De vraag heeft zich zoo dicht opgedrongen, dat het zegel van geheimhouding niet meer baten zal. Blijft het zegel liggen, dan zal men het kiesrecht regelen en het muf geworden anti-revolutionnaire verzegelde pakje rustig op den rommelzolder laten. "Thans staan wij voor de Staten-verkiezingen. De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn dit jaar van bijzonder belang, uit een politiek oogpunt. Meer dan ooit blijkt de onhoudbaarheid van de wijze, waarop onze Grondwet wil dat de Eerste Kamer wordt samengesteld. De belangen van de provincie komen bij de Statenverkiezingen geheel op den achtergrond. Men ziet in de Prov. Staten slechts een kiescollege. Wie een democratisch beleid wenscht te zien gevolgd in wetgeving en Staatsbestuur kan met de Eerste Kamer, zooals zij thans is samengesteld, geen vrede hebben. Hij zal dus moeten trachten, door de Prov. Staten heen nieuw bloed in dat hooge Staatscollege te brengen. Vandaar dat ook bij de Statenverkiezingen ons beginselprogram, afgezien nog van den gewestelijken werkkring der Staten, op den voorgrond moet blijven. Echter, verandering van beteekenis zal men in de samenstelling der Eerste Kamer niet kunnen brengen, zoolang zij langs den thans gevolgden weg wordt verkozen. Wel kan met hoop op goeden uitslag thans een poging worden gewaagd om een zoodanige samenstelling van de Eerste Kamer te verzekeren, dat door verplaatsing der meerderheid van rechts naar links een struikelblok wordt verwijderd voor elke Regeering, die met krachtige maatregelen in de door ons voorgestane richting voor den dag komt. De kans op steun voor democratische maatregelen is bij de vrijzinnigen altijd grooter dan bij de coalitie der rechterzijde. In eik geval moet ook onzerzijds zooveel mogelijk worden gewaakt, dat wij niet ten tweeden male een meerderheid van de rechtsche coalitie verkrijgen in beide takken onzer Volksvertegenwoordiging, want zoo is op verwezea- lijking onzer denkbeelden de kans liet geringst. Daarom zal bij de aanstaande Statenverkiezingen vooral erop moeten worden gelet, of door het stellen van candidaten niet gevaar ontstaat, dat een zetel verloren gaat aan de rechterzijde of de kans wordt verminderd om er op de rechterzijde een te winnen. Waar met dit doel samenwerking is te verkrijgen onder de verschillende groepen van vrijzinnigen, behoort die samenwerking te worden gezocht en bevorderd, met handhaving van het eigen beginsel en van onze eigen aanspraken. Zoo is er voor onzen Bond werk genoeg. Of wij mogen verwachten, dat aan al dit werk met kracht de hand zal worden geslagen? Wij hebben ook het afgeloopen jaar gewonnen. Behalve de oprichting van het Propaganda-comité kunnen wij wijzen op de nieuwe Vereeniging van Vrijz.-Dem. Gemeenteraadsleden. Deze belooft veel voor de toekomst. Nog lang niet algemeen wordt begrepen, dat in de gemeente een rijk terrein op ontginning ligt te wachten. De nieuwe Vereeniging zal hier aan het werk gaan, onder leiding van den bekwamen voorzitter, die in den Rotterdamschen Gemeenteraad zijn sporen heeft verdiend. Zoowel in aangesloten vereenigingen als in personeele leden gingen wij vooruit. En eindelijk, wij hebben een dagblad als partijorgaan verkregen, waarnaar zoo lang is uitgezien. Maar wij hebben van de omstandigheden, die ons gunstiger zijn dan ooit, op verre na niet voldoende geprofiteerd. De propaganda is in den afgeloopen winter veel te zwak geweest al was de aanwinst belangrijk. En die mag niet rusten, ook niet het jaar na de algemeene verkiezingen. Het werk werd veel te veel overgelaten aan onzen nieuwen secretaris, die zich tevens bekwaam en ijverig propagandist betoonde. Ons orgaan vindt nog niet den steun, waarop wij rekenden. Waaraan ligt dat? Twijfel aan de deugdelijkheid onzer beginselen is de oorzaak niet. Over tweedracht of miskenning hebben wij niet te klagen. Evenmin ligt het aan hen, die wij voor onze beginselen moeten winnen. Want waar wij komen, is over het algemeen geen gebrek aan belangstelling. Integendeel! Het ligt alleen aan onszelf. Wij moeten doordrongen zijn van hethooge belang van onzen arbeid niet alleen, maar ook overtuigd blijven, dat er haast is bij het werk. Er propageeren ook anderen naast ons. Wie eenmaal voor een zaak gewonnen is, kan men niet gemakkelijk terugbrengen. Er zijn er, die ons verwijten, dat wij geen idealen zouden hebben. Geen idealen, neen, indien daaronder moet worden verstaan een maatschappelijke ordening, waarvan wij het recept in den zak dragen. Geen idealen, indien wij moeten gelooven in de kunstmatige constructie eener toekomstmaatschappij waarin niets van dat alles, waartegen wij thans den strijd hebben te voeren, zal zijn te vinden. Maar deze idealen zijn niet noodig, om onzen strijdlust wakker te houden. Zelfs als propaganda-middel blijken zij steeds meer van twijfelachtige waarde. De geschiedenis leert, dat na de verovering van hetgeen werd begeerd, telkens nieuwe moeilijkheden rezen, waartegen opnieuw moest worden opgetrokken. Ons ideaal, zooals het tot ons spreekt uit onze beginselverklaring en uit de eischen, in ons program gesteld, het is een maatschappij, waarin ieder met de meest mogelijke vrijheid zijn krachten onbelemmerd tot ontwikkeling kan brengen. Onderlinge strijd zal er blijven. Maar het ontmoedigend bewustzijn, dat men ondanks zijn aanleg niet kan komen waar men verdient te zijn, het bewustzijn waarmede zoo velen in de maatschappij rondloopen, dat verzwakt de kracht van een volk, dat verlamt den vooruitgang, dat willen wij weg nemen, waar wij maar kunnen. Er is nagenoeg geen deel van het maatschappelijk leven, waar wij met deze beginselen niet het werk voor ons vinden opgestapeld. De belangen van het onderwijs, van den middenstand, de rechtspositie van de vrouw, zij roepen om voorziening, om van andere nog te zwijgen. Beperkt men zich tot de arbeidersvraag, die in onze dagen geldt als de sociale quaestie, dan hebben wij te strijden tegen de onvrijheid der arbeiders onder de overmacht van het kapitaal. Onze geregelde samenkomsten kunnen strekken tot onderlinge versterking in den strijd. Zij moeten ons lielde geven voor onzen arbeid. Zij moeten ons met nieuwen ijver bezielen om in het zekere gevoel onzer eensgezindheid den kring onzer geestverwanten gestadig uit te breiden. Moge deze vergadering het hare daartoe bijdragen." Op de rede van den voorzitter volgden levendige toejuichingen. Uit het verslag bleek, dat de Bond ongeveer 4300 leden telt, waarvan ongeveer 500 personeele ; 55 vereenigingen zijn aangesloten. Deze getallen zijn stijgende. Ruim 18,000 propaganda-brochures werden verspreid. Hèrkozen worden de periodiek aftredende bestuursleden mevr. Wynaendts Francken-Dijserinck, mr. H. P. Marchant, U. G. Schilthuis en C. A. Zelvelder. Aan de orde kwam de herziening de statuten. Hoofdzakelijk heeft deze ten doel den Bond meer op democratische leest te schoeien. In verband hiermede waren verschillende bepalingen voorgesteld, die beperking der bevoegdheden van het hoofdbestuur ten bate van de afdeelingen en de algemeene vergadering ten gevolge hebben. Ook wordt door deze wijzigingen de gelegenheid geopend om leden, die buiten het verband van plaatselijke afdeelingen lid van den Bond zijn en die in strijd met het algemeen beginsel handelen, van het lidmaatschap vervallen te kunnen verklaren. Dit laatste geschiedt om herhaling te voorkomen van gevallen (zooals in 1905 te Zaandam), waarbij een dergelijk lid partij kiest tegen den candidaat der plaatselijke vereeniging. Ook afdeelingen kunnen op voorstel van het bestuur of van vier afdeelingen geroyeerd worden. Dit laatste werd op voorstel van een der afdeelingen overgenomen en door het bestuur in dien geest gewijzigd, dat royement van personeele leden door de algemeene vergadering reeds geschieden kan als dit door één afdeeling verlangd wordt. Voorstellen, om te bepalen dat personeele leden tevens leden der afdeeling in hun plaats moeten zijn of dat zij alleen kunnen worden aangenomen in plaatsen waar geen afdeeling gevestigd is, werden verworpen. Personeele leden kunnen op de algemeene vergadering geen voorstellen doen. De leden van het hoofdbestuur zijn niet terstond herkiesbaar. De wijzigingen in zijn geheel werden goedgekeurd. Op de aldus gewijzigde statuten zal de Koninklijke goedkeuring worden aangevraagd. Hierna ging de vergadering over in besloten zitting. (Tweede dag.) Zondagmorgen te half elf uur werd de vergadering heropend. Het bezoek is iets drukker dan den vorigen dag: 28 afdeelingen zijn vertegenwoordigd en verschillende vrijzinnig-democratische Kamerleden zijn aanwezig. Voor dat met de agenda werd begonnen, doet dr. A. van Raalte (Dordrecht) eenige mededèelingen over de werk-. staking op de werf van de firma Vriesendorp aldaar. Hij meent, dat de staking volkomen gerechtvaardigd is en zal daarom, met verlof van den voorzitter, straks een collecte houden voor de stakers. Dit woord wordt ondersteund door den voorzitter, mr. H. P. Marchant, die mede op financieelen steun aandringt. (De collecte bracht f 59.60 op). Daarna is aan de orde de houding, door de partij bij de Statenverkiezing van dezen zomer aan te nemen. De bespreking wordt geopend door den voorzitter met 'n herinnering aan wat hij bij de opening der vergadering zeide, inzake de zoo hoog noodige samenwerking tusschen de verschillende groepen der vrijzinnigen. Naar aanleiding daarvan stelde de afgevaardigde van Leiden (de heer mr. Fokker) een motie voor, waarin de vergadering uitspreekt, zich volkomen te vereenigen met hetgeen de voorzitter inzake die samenwerking heeft gezegd. De motie wordt zonder eenig debat aangenomen. Met de aanneming van deze motie heeft de Bond dus uitgesproken, dat hij zooveel mogelijk zal trachten naar samenwerking. Vervolgens is aan de orde de Defensieparagraaf, welke reeds vroeger onzen lezers w§£d medegedeeld. Wij laten die nu hier volgen in den vorm en in de redactie, zooals zij gisteren na afloop der behandeling bleek vastgesteld: 1. De V. D. B. verlangt een weermacht tot verdediging van ons onafhankelijk volksbestaan, tot handhaving van het bezit onzer koloniën en tot handhaving der neutraliteit in alle deelen des Rijks. De Bond is overtuigd, dat dit doel bereikbaar is, zonder dat (ook in verband met voor andere doeleinden noodzakelijke uitgaven) te zware geldelijke of persoonlijke lasten op hetNederlandsche volk worden gelegd. De bond is van oordeel, dat dit doel het best zal worden bereikt op de volgende wijze : A. In Nederland door een volksleger. Daartoe is noodzakelijk : a. Weerplicht voor eiken Nederlander, daartoe in staat. b. Verplichte lichaamsoefeningen voor alle jongens tot hun 16e jaar. c. Het stellen van regels bij de wet ten aanzien van : i..Het voorbereidend en locaal militair onderricht met verplichte deelneming van alle jongelingen van 16 tot 20 jaar. 2. het houden van schietoefeningen ] en verplichte deelneming er aan. 3. den tijd van eerste oefening voor de verschillende wapens met een zoo kort mogelijk verblijf in de kazerne, naar het beginsel van algemeenen dienstplicht. 4. herhalingsoefeningen. 5. de militaire opleiding in haar geheelen omvang. d. Organisatie van de weermacht des volks bij de wet, naar het beginsel eener territoriale indeeling. e. Vervanging van het stelsel van beroepskader door een stelsel van militie-kader. B. Wat de doode weermiddelen betreft door: gebruik te maken van de natuurlijke verdedigingsmiddelen door ons land geboden; de vesting-werken te beperken tot de hoogst noodige permanente verdedigingsmiddelen in eenvoudigen zin. C. door Nederland aan de zeezijde in hoofdzaak te verdedigen door kustversterkingen en de taak der vloot daarbij ondergeschikt te maken. D. door de verdediging dér koloniën in OostIndië in hoofdzaak op te dragen aan de Marine, terwijl bij de plaatselijke verdediging door de landmacht gestreefd moet worden naar de medewerking der bevolking. II. De Bond verlangt afschaffing van de afzonderlijke rechtspraak voor militairen. Naar aanleiding van een amendement-Amsterdam, hetwelk in den aanhef van de paragraaf de wenschelijkheid uitgesproken wilde zien van beslechting van alle geschillen door arbitrage, werd door het hoofdbestuur, hetwelk formeele bezwaren inbracht tegen de samenvoeging, maar natuurlijk principieel met Amsterdam instemde, de volgende motie voorgesteld, welke bij acclamatie werd aangenomen : „De Vrijz.-Dem. Bond, van oordeel zijnde, dat ter beslechting van internationale geschillen arbitrage in de plaats behoort te treden van den oorlog, „verlangt, dat de Nederlandsche diplomatie, zoo dikwijls zich daartoe de gelegenheid voordoet, werkzaam zij, zoowel om dit beginsel van arbitrage algemeen als richtsnoer in de internationale verhoudingen tusschen de Staten erkend te zien, als om, zoo lang dit nogjniet is geschied, telkens in elk bijzonder geval te streven naar arbitrale oplossing van een internationaal geschil, waarin ons land betrokken mocht zf}n, „gaat over tot de orde van den dag." Het uitvoerigst was de gedachtenwisseling over de vraag, of de verschillende vooroefeningen al of niet als verplicht moesten worden voorgeschreven. Amendementen in den laatsten zin waren' voorgesteld door den Haag en Middelburg en werden verdedigd door de heeren van Rij en mr. Belinfante (den Haag), Mendel (Amsterdam) en mr. van Gilse (Arnhem), bestreden daarentegen door den heer Ketelaar (hoofdbestuur), mr. Tasman (commissie van voorbereiding), Menke (Utrecht) en anderen. Tegenover de meening, dat de wetgever een verplichting zou opleggen, tot welker nakoming de overheid niet in staat zou zijn te dwingen, terwijl van indirecten dwang, nl. korter effectieve dienst naar gelang van meer voldoende voorgeoefendheid, meer effect te wachten zou zijn, werd door de bestrijders vooral de nadruk gelegd op het bezwaar, dat in de practijk het nietverplicht stellen zou neerkomen op een langeren effectieven diensttijd voor de minder gegoeden en de arbeidersklasse, terwijl de meer gegoeden gemakkelijk zich het voorrecht van den korten eerste-oefeningstijd zouden kunnen verwerven. Werd de deelneming aan de vooroefeningen verplicht gesteld, men zou krachtiger staan ^tegenover de werkgevers, dan wanneer die deelneming een vrijwillige zou zijn, welke juist daarom door den werkgever stellig kan en ook zal worden tegengewerkt. Het amendement-Arnhem voorgesteld op het, naar 't inzicht der Vereeniging, te absoluut gestelde punt: vervanging van beroepsofficieren en het beroepskader door militie-officieren en militie-kader, verdedigd door mr. van Gilse en den heer Mendel (Amsterdam) werd.ingetrokken, nadat op voorstel van den heer Jansen (Rotterdam) de redactie van dit punt was gewijzigd en daarbij door den voorzitter, namens het hoofdbestuur en de commissie van voorbereiding, de bedoeling nader was toegelicht. Een meer uitvoerige gedachtenwisseling had nog plaats over hetgeen in de ontwerp-paragraaf omtrent de Marine was opgenomen. Hiertegen verzette zich principieel de kolonel Pinke (den Helder,) de die bepalingen vaag en zwak achtte en het afkeurde, dat er geen toelichting bij het ontwerp is verschenen; zonder goede toelichting zeiden de punten niets. In verband met deze klacht las de voorzitter een telegram voor, van den heer van der Toorn, gep. luitenant-kolonel ter zee, die, hoewel geen lid van den Bond, waarschuwt tegen aanneming van de voorlaatste alinea inzake de verdediging aan de zeezijde, omdat die onvoldoende is. Nadat de voorzitter daartegenover had aangetoond, dat wel degelijk het standpunt der commissie was toegelicht en deze met het hoofdbestuur van oordeel was dat detailleering ten deze niet wenschelijk zou zijn, werd na reen dupliek het punt betreffende de defensie aan de zeezijde goedgekeurd. Letter D, de verdediging der koloniën in Oost-Indië betreffende, werd naar den vorm gewijzigd en, nadat de gep. kolonel van Rossum (lid der Commissie) in den breede had uitgezet, hoe de Commissie zich de medewerking der bevolking dacht, goedgekeurd. Eindelijk werd zonder discussie maar onder zeer warm applaus aangenomen het laatste punt, de noodzakelijkheid uitsprekende der afschaffing van de afzonderlijke militaire rechtspraak. Zonder hoofdelijke stemming werd vervolgens de geheele defensie-paragraaf aangenomen, wat den voorzitter aanleiding gaf, na eene hartelijke dankbetuiging aan de Commissie van voorbereiding, met voldoening te constateeren, dat de vrijzinnigdemocratische partij de eenige in den lande is, die ten opzichte van het zoo hoogst gewichtige vraagstuk der landsverdediging in 't bezit is van een program van beginselen, naar welke dit vraagstuk tot oplossing gebracht zal moeten worden. Ten slotte werd besloten tot de benoeming eener commissie tot het uitbrengen van een rapport omtrent de aanhangige en de te verwachten arbeidersverzekeringsontwerpen. Van de opmerkingen, vragen en mededeelingen, welke aan het slot der openbare vergadering werden gemaakt en gedaan — na de pauze werden de verdere punten der agenda: de propaganda en het orgaan van den Bond, in een vergadering met gesloten deuren behandeld — vermelden wij het verzoek der Kies vereeniging Arnhem, bij monde van mr. van Gilse aan het hoofdbestuur overgebracht, om het volgende jaar de algemeene vergadering te Arnhem te houden, en een zeer warm en welgemeend woord van hulde en dank van mr. Tasman aan den voorzitter, voor diens voortreffelijke en energieke leiding der vergadering, waarmede de aanwezigen door luide toejuichingen hun instemming te kennen gaven. Op initiatief van dr. H. Tonkes, uit Arnhem werd in een vergadering te Leiden met algemeene stemmen de volgende motie aangenomen : „De vergadering van geografen, samengekomen na sluiting der werkzaamheden van de 4de sectie van het Natuur- en Geneeskundig Congres op 6 April 1907, overtuigd van de noodzakelijkheid, dat er gelegenheid worde gegeven voor de universitaire opleiding van de aanstaande leeraren in de aardrijkskunde, verzoekt de Regeering hiervoor gelden beschikbaar te stellen en draagt een commisie uit haar midden op verder de noodige stappen te doen. Tot leden der commissie werden benoemd de heeren: J. IJzerman, directeur der Handelsschool te Amsterdam; P. Goedhart, leeraar aan de H. B. S. met 3-jarigen cursus te 's Gravenhage; J. F. Niemeijer, leeraar aan het Gymnasium te Rotterdam ; R. Schuiling, leeraar aan de Rijkskweekschool voor onderwijzers te Deventer; dr. H. Tonkes, leeraar de H. B. S. met 5-j. c. te Arnhem." „De Handelsberichten", wekelijks uitgegeven door het Ministerie van Landbouw, Nijverheid en handel, met medewerking van het Ministerie van Buitenlandsche Zaken, melden omtrent de handelsbetrekkingen met Griekenland: Sedert eenigen tijd zijn de firma's M. Vacas en M. Matuleas te Volo werkzaam met verschillende Nederlandsche exporthuizen en fabrikanten. De afwikkeling dezer zaken liet echter veel té wenschen over. Hr. Ms. legatie was daarom verplicht tusschenbeide te komen, waardoor een vordering gedeeltelijk geïnd kon worden. Daar echter zeer slechte berichten inkomen omtrent bedoelde firma's en, zooals er wordt bijgevoegd, nieuwe verbindingen met Hollaadsche huizen gezocht worden, zou het aanbeveling verdienen, belanghebbenden aan te raden zich vóór uitvoering van eventueele orders, tot Hr. Ms. legatie te wenden, ter verkrijging van nadere inlichtingen. Oranje-Nassau's-Oord. — Naar „De Nederlander" verneemt, zal dr. Donath zich, na het ingaan van zijn eervol ontslag, te Ede vestigen, en dr. Huininck, te 's-Gravenhage. ---