ARNHEMSCHE COURANT van Dinsdag 9 April 1907. TWEEDE BLAD. VERGADERING van den Arnhemschen Gemeenteraad. op Maandag 8 April 1907. Vervolg van gisteren. 11. Bouw en onderhandsche verhuring van een hötel-pension-restaurant Monnikenhuizen op Klarenbeek. B. en W. stellen voor: le. Beschikbaar te stellen een bedrag van f16500, voor het bouwen van een hötel-pension-restaurant op Klarenbeek in de nabijheid van het tegenwoordige huis Monnikenhuizen, zooals is aangegeven op de teekening, overgelegd bij het schrijven van deu directeur der gemeentewerken d.d. 11 MaaTt j .1. no. 273/2; 2e. te bepalen dat, wanneer het nieuwe gebouw gereed zal zijn dit voor den tijd van zes jaar met zes optiejaren ondershands zal 'worden verhuurd aan de wed. S. E. de dreef geb. Fürst voor de som van f 1040 per jaar; zullende alsdan tegelijkertijd eindigen de nog tot l Februari 1909 loopende huur voor f275 per jaar van het tegenwoordige huis Monnikenhuizen, dat zal worden afgebroken ; 3e. op het besluit sub 2e. voor zooveel betreft de ondershandsche verhuring, de goedkeuring te vragen van Gedeputeerde Staten. De heer L i e t h o f vereenigt zich niet met het praeadvies. De kostenberekening acht spr. totaal veikeerd, de grond waarop het huis gebouwd wordt, heeft men vergeten in rekening te brengen. Ten slotte verklaart spr. zich voor publieke verpachting. Gaat men op den nu ingeslagen weg voort, dan zal men bij een verbouwing der theeschenkerij op Sonsbeek ook ondershands moeten verpachten. Spr. stelt voor te lezen, dat het nieuwe gebouw voor 6 jaren met 6 optiejaren publiek zal worden verpacht. De heer E 1 i a s juicht het principe van het praeadvies toe, doch heeft bezwaar tegen de toepassing van dat principe. Men gaat er een kleine zaak neerzetten en die behooren niet meer thuis in onzen tijd. Ook de plaats, in de laagte, deugt niet, het hotel moet op een hoog punt gebouwd worden. Spr. hoopt, dat wanneer eens grootscher plannen inkomen, B. en W. hetzelfde principe zullen huldigen. De voorzitter merkt op, dat het voorstel een gevolg is van een verzoek der tegenwoordige pachtster, zoodat van publieke verpachting geen sprake kan zijn. Den heer Elias antwoordt spr. dat er sprake is van een zeer bescheiden inrichting, een pension van f 2 per dag, iets anders ligt niet in de bedoeling. Aan het tegenwoordige gebouw zouden toch groote herstellingen noodig zijn, daarom vervangt men eenvoudig 't oude gebouw door een nieuw. De heer L i e t h o f acht een restaurant op die plaats in de toekomst een zeer winstgevende onderneming en zou er dus voor zijn, dat de gemeente daar een flink restaurant-pension neerzette. Een dergelijke inrichting voor f 20 per week ondershands te verpachten, gaat niet aan. De heer S c h e i d i u s verzoekt B. en W. bij de uitgravingen voor het nieuwe gebouw, dat op de plaats van een vroeger klooster komt te staan, de noodige voorzichtigheid in acht te nemen, met 't oog óp voorwerpen van oudheidkundigen aard, die mogelijk te voorschijn zullen komen. De voorzitter zegt dit toe. De heer Kolfschoten heeft bezwaar tegen den pachttijd van 12 jaar en zou dien verminderd willen zien tot 6 jaar. De voorzitter antwoordt, dat de pachtster ook kwade kansen heeft. De heer v. Verschuer meent, dat indien de kansen slecht blijken, de Raad wel voor vermindering der pacht te vinden zou zijn. Aan den anderen kant meent spr. dat de goede kansen de gemeente niet mogen ontgaan. De heer de Wilde acht het bedenkelijk nu in uitzicht te stellen dat de Raad bereid is de pacht te verminderen. De borgen zijn goed en weten best wat zij doen. Waarvoor dienen die borgen indien men later gaat verminderen ? De heer Wisboom merkt op, dat die borgen slechts voor de eerste 6 jaar zijn gesteld. In dien tijd mag van vermindering geen sprake zijn. De voorzitter meent, dat een oplossing te vinden is, indien men zegt, dat de pachtster de voorkeur heeft na zes jaar de pacht te verlengen, op nader overeen te komen voorwaarden. Aldus gewijzigd wordt het voorstel van B. en W. aangenomen met 25 tegen 3 stemmen. 12. Ophooging van de Binnenvisschersweide en de weide „de Geer". Verlegging van de sluis in den Westervoortschen dijk met de sluisgraaf. B. en W. stellen voor: le. beschikbaar te stellen : voor de ophooging der Binnenvisschersweide f47000.— voor die van de weide „de Geer" - 28000.— Te zamen f75000.— ; 2e aan te houden het nemen van een besluit omtrent het leggen van eene nieuwe hoofdbuis der gasfabriek in de Binnenvisschersweide; 3e. in beginsel te besluiten tot het verleggen van de sluis in den Westervoortschen dijk en de sluisgraaf overeenkomstig het voorstel van den directeur der gemeentewerken, opgenomen in zijn schrijven d.d. 7 Maart j.1. No. 268/2, waarvan de kosten zijn geraamd op f 50000.— ; 4e. B. en W. te machtigen tot het nemen van voorbereidende maatregelen om hiertoe te geraken. De heer O z i n g a wijst erop, dat meermalen geklaagd wordt over den tragen gang van gemeentezaken, daaiom wenscht spr. B. en W. geluk met de spoedige indiening van 't thans aan de orde zijnde voorstel, dat een stap is in de goede richting, om aan onze nijvere arbeidersbevolking een goede woonplaats te bezorgen. Ook den directeur van gemeentewerken brengt ?pr. een woord van hulde. Spr. acht echter de voorstellen niet volledig en heeft o. m. bezwaar tegen punt 2 van het praeadvies. Spr. meent, dat het hoogst noodzakelijk is bedoelde buizen te verwijderen, daar men anders niet tot rioleering kan overgaan. Waarschijnlijk heeft een brief vgn de commissie van de gasfabriek B. en W. op een dwaalspoor gebracht, in welken brief gezegd wordt, dat eerst de sluis verlegd moet worden. Men moet in dezen spoedig een besluit nemen, want het verleggen der buizen zal ongetwijfeld eenige maanden duren. Spr. geeft in overweging het praeadvies aldus aan te vullen: voor het leggen van een nieuwe hoofdleiding langs den Westervoortschen dijk, het wegnemen van de twee leidingen in de weide en 't verleggen van een dier leidingen f 22000 beschikbaar te stellen. De heer de W i 1 d e heeft gehoord dat dit werk van ruim f 70000 nog al voordeelig is voor den aannemer. Spr. acht dit nog al waarschijnlijk. In de stukken vindt spr. geen bewijzen, dat de cijfers redelijk zijn. De wethouder C o r d e s meent, dat de commissie van de gasfabriek tot taak heeft eventueel de f 22000, door den heer Ozinga genoemd, aan te vragen. Spr. meent daarom, dat de heer Ozinga beter doet zijn voorstel terug te nemen. De wethouder E v e r t s wijst er den heer de Wilde op, dat 167000 stères zand aangevoerd moeten worden. Deze kunnen niet op de wei gespoten worden, waardoor de aanvoersprijs 40 ets. per stère is geworden. Dit is niet te hoog, integendeel. De heer de Haan komt op tegen de wijze, waarop de heer Ozinga zich over het optreden van de commissie v. d. gasfabriek heeft geuit. De heer Ozinga weet niet, wat hij miszegd heeft, de brief door hem genoemd, is opgesteld tijdens spr. 's afwezigheid. Toen hij er later van hoorde heeft hij er zich tegen verklaard. De heer Wisboom zet nogmaals uiteen, waarom de grond, die thans aangevoerd moet worden, duurder is dan die op de Gasthuiswaard is aangevoerd. De heer Porthein e wijst erop, dat de aannemer bij 't ophoogen van de Gasthuiswaard grof geld heeft verdiend. De heer Ozinga trekt zijn voorstel in, doch laat de verantwoordelijkheid aan den wethouder. Het praeadvies van B. en W. w^rdt hierna z. h. s. aangenomen. 13. Verandering van draaideuren enz. in het café van Musis Sacrum. Reclameborden aan den voorgevel van b'.t café-restaurant van dit gebouw. Verlichting der nieuw gebouwde serre aan dit gebouw. B. en W. stellen voor : I. Beschikbaar te stellen : le. een bedrag van f150.— voor het doen maken van twee draaiende deuren in de schuifdeur, toegang gevende tot het restaurant, het doen vervangen door spiegelglas van de houten paneelen ter weerszijden van de deur tusschen het café en den ingang en het daaraan doen aanbrengen van een puiraam, met dien verstande dat, indien de aan te brengen veranderingen later mochten blijken bezwaren op te leveren, alles op kosten van den pachter weder tot den ouden toestand zal moeten worden teruggebracht; 2e. een bedrag van f400, voor het doen aanbrengen van reclameborden aan den voorgevel van het café-restaurant Musis Sacrum ; 3e. een bedrag van f195 voor het doen aanbrengen van electrische verlichting in de nieuwgebouwde serre van het gebouw Musis Sacrum (zijnde voor het aanbrengen van verlichting reeds f 100 begrepen onder de som toegestaan voor het bouwen der serre); II. te bepalen dat, wanneer alle bovenomschreven werkzaamheden zullen zijn uitgevoerd, de pacht van het gebouw Musis Sacrum (laatstelijk bij raadsbesluit d.d. 29 Januari 1906 no. 52, goedgekeurd bij besluit van Gedeputeerde Staten d.d. 6 Februari d. a. v. no. 50, nader bepaald op f 14.522 per jaar, van den dag af, waarop de nieuwe serre in gebruik zou worden genomen) zal worden verhoogd tot f14567 per jaar; III. Op het besluit sub II de goedkeuring te vragen van Gedeputeerde Staten. Conform. 14. Verandering van den plantsoenaanleg, vergrooting van het terras en verbreeding aan de straat vóór het gebouw Musis Sacrum van de zijde van het Velperplein. B. en W. vereenigen zich met het voorstel van den directeur der gemeentewerken, ondersteund door de Commissie van bijstand, maar zouden niet met de Commissie tot vergoeding der kosten, vallende op het uitvoeren der werkzaamheden, de pacht van Musis Sacrum wenschen te verhoogen. Het gedeelte der straat, dat tot vergrooting van het terras zal worden bestemd, behoort toch niet tot Musis Sacrum en een aequivalent voor de kosten, op die vergrooting vallende, zal vermoedelijk worden gevonden in de door den pachter overeenkomstig het bebepaalde bij Art. 3, Ie der verordening No. 734 te betalen belasting voor het innemen van gemeentegrond, bedragende f 132.—, wanneer tot dit innemen door hem vergunning wordt gevraagd voor den tijd van vijf maanden, wat meer dan waarschijnlijk mag worden geacht. B. en W. stellen alzoo voor beschikbaar te stellen een bedrag van f 2100 tot uitvoering der werken, bedoeld bij het schrijven van den directeur der gemeentewerken d.d. 5 Maart jl. no. 263/1. Conform. 15. Asphalteering van een gedeelte der Oeverstraat. , B. en W. stellen voor aan adressanten te kennen te geven dat hun verzoek in nadere overweging zal worden genomen wanneer eventueel weder tot uitbreiding der asphaltbestrating wordt overgegaan. Conform. 16. Ontslag van dr. H. van de Stadt ais directeur der Hoogere Burgerschool met vijfjarigen cursus. t B. en W. stellen voor het gevraagde ontslag met ingang van 1 Oct. a.s. eervol te verleenen onder dankbetuiging voor de vele en goede diensten, door adressant gedurende 41 jaar aan het onderwijs in het algemeen en aan de gemeente in het bijzonder bewezen. De wethouder v. N i s p e n ziet, evenals de vergadering, met leedwezen den heer v. d. Stadt zijn ontslag vragen uit de betrekking, die hij zoovele jaren met eere heeft bekleed. B. en W. moeten echter zijn besluit eerbiedigen en stellen voor het ontslag te verleenen onder dankzegging voor de talrijke diensten aan het onderwijs en onze gemeente bewezen. Met een welgemeend woord brengt spr. hulde aan de zeer verdienstelijke wijze, waarop de heer v. d. Stadt zijn ambt vervuld heeft. Aan zijn ijver, zijn bekwaamheid, zijn toewijding is het voor een groot deel te danken dat onze H. B. S. thans bloeit. Moge het dr. v. d. Stadt gegeven zijn nog vele gelukkige jaren in onze gemeente door te brengen. (Applaus). Conform. 17. Schenking van grond in de van Eekstraat. B. en W. deelen den Raad mede, dat de eigenaren van den grond, uitmakende de van Eckstraat, zich bereid hebben verklaard dezen, voor zooverre hij niet reeds aan de gemeente toebehoort, kosteloos aan de gemeente af te staan met de bestemming voor. openbare straat. B. en VV. stellen alzoo voor: le. van de eigenaren H. Tesselhoff, N. Huijsers, J. W. Meijlink pro se et q q., II. W. Meijlink, II. Lodewijks en A. 1). Lodewijks pro se et q q., R. van Doggenaar, A. C. van Doggenaar, G. van Doggenaar, W. van Doggenaar en G. van Doggenaar en G. Dengerink — aan te nemen de schenking van plm. 527 c.A. grond, behoorende tot de van Eckstraat, kad. bekend Sectie M no. 439, 514, 515, 516, 517, 616, 626, 628 en 696, —om te worden bestemd tot openbare straat; 2e. op dit besluit de goedkeuring te vragen van Gedeputeerde Staten. Conform. 18. Plaatsing van een bord aan de BenedenRijnkade. B. en W. stellen voor de gevraagde vergunning tot wederopzeggens toe te verleenen onder voorwaarde dat de plaatsing geschiede volgens aanwijzing van den directeur der gemeentewerken en tegen betaling door adressant van eene jaarlijksche recognitie van f 0.25 aan de gemeente. Conform. 19. Reclames tegen het primitief en het 2e suppletoir kohier der plaatselijke directe belasting voor 1906. In geheime zitting. Interpellaties. De heer Ozinga inteipelleert over den aanleg van een rijweg op Sonsbeek. Herhaaldelijk is deze zaak ter sprake gekomen, men is in den Raad van de wenschelijkheid van aanleg overtuigd en toch laat de weg op zich wachten. Spr. zet uiteen, waar dat aan te wijten is. In Augustus 1906 is bedoelde weg in de commissie van bijstand in behandeling gekomen. Toen bleek, dat onderhandeld was met den eigenaar van Zijpendaal, om een ruilovereenkomst van grond tot stand te brengen. Een strookje van Sonsbeek zou afgestaan worden, daar k wam 't op neer, doch, de commissie van bijstand, minus de voorzitter, wilde daar niet op ingaan, ofschoon B. en W. meenden, dat dit wel kon. Maar is het niet aan den Raad, om in dezen te beslissen ? Spr. vraagt of in de volgende vergadering een voorstel te wachten is. Gebeurt dit niet, dan zal uit den Raad een voorstel gedaan worden. De wethouder E v e r t s gelooft niet, dat er in den Raad groote eenstemmigheid over deze zaak bestaat. Het voorstel, door den heer Ozinga bedoeld, is verbonden aan een groot plan nl. aan den aanleg van verschillende wegen tusschen Zijpschen- en Apeldoornschen weg. B. en W. hebben dit uitgewerkt plan aan den eigenaar van Zijpendaal voorgelegd. Voor men de stukken echter aan den Raad voorlegt, moet men het eerst met hem eens zijn. Tot nu toe is nog geen antwoord ontvangen, maar ongetwijfeld zal men binnenkort iets te hooren krijgen. Daarna zal een voorstel in den Raad komen. Wanneer kan spr. echter niet zeggen. De heer v. T u ij 11 acht ook de tot standkoming van bedoelden weg een der groote belangen voor Arnhem. De heer Portheine geeft in overweging den aanleg van dien weg af te scheiden van het door den wethouder Everts genoemde wegenplan. Dan is er kans, dat men tot een oplossing komt. De wethouder Everts acht die afscheiding niet mogelijk. Alles hangt af van het convenant, dat men met den eigenaar van Zijpendaal denkt te sluiten. De heer Elias gaat mee met 't voorstel van den heer Portheine. Spr. voorziet door 't te sluiten convenant groot verschil van gevoelen in den Raad. De heer Wisboom dringt ook aan op spoedige beslissing. Een onderdeel van het plan zou men echter nu reeds kunnen uitvoeren, nl. het schandalige witte huis achter in Sonsbeek afbreken. De heer v. d. Schooren meent, dat de weg, zooals deze indertijd is uitgepaald, beslist door onze stadgenooten verworpen zal worden. Spr. gelooft echter, dat 't beter is thans geen meeningen te uiten, daar de meerderheid van den Raad de plannen niet kent. De heer Ozinga dringt nogmaals aan op beslissing door den Raad. Nu wordt er tijd verknoeid en blijft de zaak hangen. De wethouder Everts wijst erop, dat 't niet aangaat een beslissing te nemen, zonder de plannen te kennen. Laat men wachten, tot men de punten van het convenant kent. Het huisje, door den heer Wisboom genoemd, zou volgens het convenant aan Zijpendaal overgaan, zoodat men 't niet moet gaan afbreken, wel zal spr. er op aandringen, dat het afgebroken wordt. De heer Eland zou het van belang vinden, indien de Raad zich op de een of andere wijze uitsprak tegen afstand van een deel van Sonsbeek. De Voorzitter acht dit zeer onvoorzichtig. Zeker, de weg zal offers der gemeente vergen, doch daar staan compensaties tegenover. De heer L i e t h o f heeft vernomen dat onze Arbeidsbeurs door de toepassing van art. 7 (de houding der beurs bij staking en uitsluiting) tegenwerking van de arbeiders ondervindt, terwijl de patroons haar tegenwerken, omdat zij werkkrachten aan particulieren levert. Spr. vraagt, wat hier van waar is. De heer van T u ij 11, voorzitter van de Arbeidsbeurs, verklaart, dat het hem aangenaam is, dat de heer Liethof een vraag gedaan heeft naar aanleiding van art. 7 der verordening op de Arbeidsbeurs, daar hem ter oore gekomen was, dat sommigen aan dit artikel eene uitlegging gegeven hebben, die door het bestuur niet gehuldigd wordt. Wanneer men het geheele artikel in zijn verband beschouwt, dan is de bedoeling duidelijk, dat zoowel de mededeeling, dat ergens eene staking is, als de mededeeling, dat iemand uitgesloten is, gedaan worden, zoolang de staking en uitsluiting duren. Is eenmaal de strijd uitgevochten tusschen patroons en arbeiders, d. w. z. is het normale werk weer hervat, dan kunnen er misschien slachtoffers zijn, die uitgesloten blijven, maar de beurs veegt 'de kennisgeving van werkstaking of uitsluiting van de borden, die in de Beurs hangen en kent van dat oogenblik af geen stakers of uitgeslotenen meer. Het publiek kan dan misschien nog spreken van uitgeslotenen, voor de Beurs zijn zij gewone arbeidsnemers, die evenals ieder ander geholpen worden. Spreker ontveinst zich niet, dat er moeilijkheden kunnen voorkomen over de vraag of en op welk oogenblik eene staking of uitsluiting begonnen en geëindigd is, maar meent, dat dit aan het beleid van het bestuur moet overgelaten worden, da!t door zijn samenstelling waarborgen geeft in dezen de meest stipte neutraliteit te zullen in acht nemen. Mochten er nu nog zijn, die zich met dit standpunt niet vereenigen kunnen, zoo roept spreker hun toe: „Geeft ons een n fair chance", voert geen oppositie quand mime en wacht af of het bestuur bij voorkomende gevallen blijken zal met billijkheid en onpartijdigheid te handelen of niet. Want een neutrale Arbeidsbeurs is een sociaal zoo nuttige instelling dat deze op steun van alle standen in de maatschappij moet kunnen rekenen. Spreker verheugt het, dat reeds in de eerste maand van het bestaan der beurs 61 plaatsingen zijn tot stand gekomen en in de eerste week van April ook reeds 61, zoodat nu reeds van een succes kan gesproken worden. Wat de tweede vraag van den heer Liethof betreft, zoo kan Spreker de verzekering geven, dat de Beurs geen werkkrachten verschaft voor kleine karweitjes op de wijze van een werkverschaffing of dienstverrichting, De Beurs zal er zich niet toe leenen om de zoogenaamde beunhazerij in de hand te werken en aan patroons concurrentie aan te doen. Haar doel is immers om patroons en werklieden tot elkaar te brengen. De Beurs kan echter geen nadere verklaring afleggen wat onder werkgever verstaan wordt, en zich evenmin verplichten nooit een werknemer aan een particulier te geven, daar alle gevallen van te voren niet te voorzien zijn en het bestuur zich niet in meerdere mate mag binden dan het gebonden is door de artikelen der betreffende verordening. De heer Helsdingen merkt op, dat 't er nog bij moest komen, dat de Beurs uitgeslotenen ook na den strijd als zoodanig bleef beschouwen 1 Daar gaat t echter niet om, de ontstemming richt zich tegen art. 7, omdat tijdens een strijd de werklui, die uitgesloten zijn, als zoodanig gesignaleerd zullen worden. De concessie van den heer v. Tuijll zal geen verzoening ten gevolge hebben. Een verzoening is alleen mogelijk, wanneer art. 7 gewijzigd wordt. De heer v. T u ij 11 wijst erop, dat het hem er niet om te doen was door een concessie de werklieden-organisaties te winnen. '-ipr. heeft geen concessie gedaan, doch alleen uiteengezet, hoe het bestuur van de Beurs art. 7 opvat, Bij vele personen bestond een verkeerde opvatting hieromtrent, zij meenden dat uitgeslotenen steeds als zoodanig beschouwd zouden worden. Over de vraag welk systeem beter is, wil spr. geen debat voeren, daar al tweemaal art. 7 in dezen Raad ter sprake is gekomen. Met genoegen heeft spr. echter in „De Arbeid" gelezen, dat de heer Helsdingen het Londensche stelsel, aanvankelijk door hem aangeprezen, nu nog slechter vindt dan het Arnhemsche. De heer Helsdingen waarschuwt den vorigen spr., dat hij zich blij maakt met een doode musch. Het bedoelde artikel in „De Arbeid" was niet van hem, doch overgenomen uit een ander blad. De heer v. T u ij 11 geeft toe dat hij zich dan vergist heeft. De heer Zoestbergen ontkent ten sterkste dat de actie tegen de Arbeidsbeurs uitgegaan is van de S. D. A. P. Bij het nemen van een beslissing over de aan te nemen houding, heeft de S. D. A. P. zich buiten stemming gehouden. Spr. verzoekt den heer v. Tuijll bij 'tjaarverslag de patroons, die gebruik maken van de Beurs, te specificeeren, want de gemeente is zelf een der afnemers. De heer v. T u ij 11 antwoordt, dat dit iedere maand geschiedt. De heer Voorbrood verzekert, dat de debatten over de Arbeidsbeurs in den Raad inderdead bij de werklieden den indruk hebben gemaakt, dat uitgestotenen op een soort „zwarte lijst" bij de Beurs zouden komen te staan. Spr. is echter overtuigd, dat art. 7 in de practijk geen bezwaar oplevert. De heer Helsdingen. „Dat is nou een werkman!" Hierna gaat de Raad over in geheime zitting. Na heropening, niets meer aan de 01de zijnde, sluit de voorzitter de vergadering. (Het meer uitgebreid verslag wordt later aan de daarop geabonneerden in de stad verzonden.) ---