MENGELWERK. Uit Californië. In het bijzijn van honderden Indianen en blanken, heeft onlangs weder de jaarlijksche ratelslangen-dans der Moqui Pueblo Indianen in een der droogste uithoeken van de groote woestijn die een gedeelte van Arizona uitmaakt, plaats gehad. Slechts heel weinigen zijn er zeker die ooit betreffende dit laatste overblijfsel van Indiaansch bijgeloof en heidensche offerande iets vernomen hebben en dan waarschijnlijk nog zóó oppervlakkig, dat ik het wel de moeite waard acht, dienaangaande in grooter kring bekend te maken wat ooggetuigen er mij al zoo van verteld hebben Dit feest dat bij de Indianen nog in hooge eere wordt gehouden, bestaat in den zoogenaamden ratelslangendans. een zoenoffer aan den god van den regen, zooals die in de fabelleer der Moquis van eeuw tot eeuw in zwang is ge - weest. De bekwaamste menschenrasbesehryvers zijn het er allen over eens, dat de slangendans der Moquis minstens 600 achtereenvolgende jaren en mogelijk wel het dubbele er van, heeft plaats gehad. Geen wonder dus dat telkenjare honderden nieuwsgierigen herwaarts trekken om getuigen te zijn van een schouwspel dat de grens van het afschuwelijke zoover overschrijdt, dat geen pen bij machte is er in de verste verte een eenigszins getrouw verslag van te leveren. En toch, al ben ik er, jammer genoeg, persoonlijk niet bij tegenwoordig geweest, heb ik aangaande dit feest zooveel gelezen en hooren vertellen, dat ik het er om der merkwaardigheids wille, maar op wagen ga den lezers van Gelre's hoofdorgaan op een stukje lectuur te onthalen dat liefst door hen die last van nachtmerrie hebben, niet al te kort vóór het naar bed gaan gelezen dient te worden. De nieuwsgierige toeschouwers worden door de Atchison-T'opeka en Santa Fe Spoorweg-Maatschappij aan het station Holbrook of Winslow afgezet, vanwaar zij in een' postwagen nog ongeveer 100 mijlen afleggen vóór zij de Indiaansche nederzettingen Wolpi en Oraiba bereikt hebben. Wel moet men er veel voor overhebben, want iemand die nog nooit met een wildernis of woestijn, waar elk teeken van leven, zoowel in het dieren- als plantenrijk door totale afwezigheid schittert, kennis heeft gemaakt, zal zeker dien rit, onder een verzengenden, egaal blauwen hemel en over mul zand, niet licht vergeten. Doch in het vooruitzicht een schouwspel bij te wonen, dat zelfs in het merkwaardig Amerika gerust eenig kan genoemd worden, komt ook aan dezen lijdenstocht ten slotte een eind en tegen dat men er haast aan wanhoopt, of er ooit aan dien 100 mijlen langen, stoffigen rit wel een eind komt, ziet men in de verte, tegen het voorgebergte, de beide plaatsjes van bestemming op de zeven Mogin nederzettingen, Pueblos geheeten, liggen; Regen is een onmisbare schat voor den landbouw dezer Indianen en in dit gedeelte van Arizona valt zelden hemelwater. Dientengevolge is het heel licht begrijpbaar, dat de Moquis de onbekende machten, die over den regen beschikken, oproepen en wel door middel van den Slangendans, die om het andere jaar te Walpi of Oraibi gehouden wordt, wat volgens hun inzicht van grooter invloed is dan de vurigste gebeden der Christenen, omdat zij er bij overlevering van overtuigd zijn, dat het rollen van den donder ver af in de bergen, veroorzaakt wordt door eene reusachtige ratelslang, die met haar staart de bliksemstralen door de lucht doet schieten. De legende leert ons, dat jaren geleden, lang voor dat een blanke den voet op Amerikaanschen bodem gezet heeft, een knaap van den stam der Moquis door een adelaar weggevoerd werd om zoodoende verafgelegen streken te bezoeken. Toen hij eindelijk, na jaren, van zijn verre reizen terug kwam in de streek, waar hij het eerste levenslicht aanschouwd had, vond hij deze bezaaid met ratelslangen en hij herinnerde zich nog levendig dat de vurigste wensch der Moquis regen was, die volgens hun leer niet anders verkregen kon worden dan door den God van den regen, „de ratelslang" aan te roepen, als een bede om het hemelwater ook in die streek te laten neervloeien. Sedert brengen dan ook de priesters ieder jaar een zoenoffer door levende ratelslangen schoon te wasschen, waarop de „bucks," dat zijn de jonge, krachtige leden van den stam, met de giftige kruipdieren een wilden dans uitvoeren De datum van het feest wordt door den oudsten dokter van den stam vooraf bekend gemaakt. Wanneer de ondergaande zon, de heilige rots, die zich voor den ingang van de „kiva," een onderaardsch gewelf, bevindt, beschijnt, beklimt de oudste wonderdokter „medecine man," het hoogste punt, hetzij te Walpi of Oraibi, welke plaats aan de beurt van het feest is, en kondigt er met luider stemme plechtig af dat op den zestienden ondergang der zon de slangendans plaats zal hebben en dringt er bij den geheelen stam op aan, onverwijld met de toebereidselen een aanvang te maken. De „squaus" moeten voor het feestmaal bakken en zorgdragen dat zij zeiven en de kinderen in hun fraaiste veelkleurige plunje het feest kunnen bijwonen. De mannen moeten de verschillende onderdeelen van het feest onderling regelen. Het voornaamste nummer van het programma is het leveren van de grootst mogelijke hoeveelheid ratelslangen en vroeg in den morgen van den volgenden dag gaan dan ook een aantal „bucks" reeds op de jacht van het griezelig en gevaarlijk wild. Zij, de jagers, worden met den naam van „jakulali" d. w. z. slangenvangers bestempeld. Gewapend met een' in den vorm eener vork voorzienen stok, benevens een' uit huiden vervaardigden zak, doorkruisen zij de woestijn, wel wetende waar zich de meeste exemplaren ophouden. Zoodra zich zoo'n ratelend ondier vertoont, wordt het gedeelte van den stok dat in de vork uitloopt, met Indiaansche behendigheid die geen blanke hem zou kunnen nadoen, over den nek van het dier in den grond gestoken en voordat het monster de gelegenheid heeft zijn giftanden in de hand van den jager te steken, bevindt het zich bij de lotgenooten derzelfde familie in den zak. Gemiddeld brengt ieder er 200 per week thuis die aan de priesters overhandigd worden. Zes dagen na de hiervoren genoemde officieele afkondiging, vangen de geheimzinnige ceremonies door 27 van de invloedrijkste Indianen, waaronder alle priesters van den stam, aan en wel in een onder de rotsen uitgehouwen ruimte, die „kiva" geheeten, het heilige der heiligdommen dezer natuurkinderen. Voor zoover bekend, is het slechts één blanke vergund geweest dit heiligdom te betreden en wel dr. J. Wolter Fewkes van de Smithonian Institution te Washington, en uit diens verslag is de beschaafde wereld te weten gekomen, dat de geheimzinnige plechtigheid uitsluitend bestaat in het wasschen der slangen die eiken avond door de jagers thuis gebracht worden. Onder het wasschen belezen zij de kruipdieren en smeken hun aan den god van den regen, het reuzenexemplaar van hun geslacht, de verzekering van hun onwankelbare gehechtheid en toewijding, over te brengen. De slangen-priesters zijn bijna geheel naakt en worden dientengevolge over hun geheele lichaam door de giftige slangengebeten, wat evenwel, tengevolge van den wonderdrank, waarover verderop nader terug gekomen wordt, geen vat op hen heeft. Dagelijks worden de slangen gewasschen en met gewijd mais-meel bestrooid, waarop zij weder in de steenen potten waarin zij gehuisvest zijn, geworpen worden. In dien tusschentijd maken de vrouwen allerhande brood en gebak van mais om bij gelegenheid van het feest op de plaza, het marktplein, verorberd te worden. Van alle windstreken komen blanken en Indianen van naburige stammen opdagen en tegen dat de eigenlijke slangendans een aanvang neemt, is de geheele nederzetting met honderden toeschouwers gevuld. Zoodra de zon, op den zestienden dag na de afkondiging, aan het ondergaan is vangt de afschuwelijke dans aan. De Indiaansche kinderen loopen te midden van cowboys (koeiendrijvers), verslaggevers, natuurvorschers en bevriende In - dianen in bonte mengeling rond, terwijl het oudere geslacht in de bontste kleederdracht gewikkeld, aan het geheel een nog potsierlijker aanzien geeft, het penseel van een schilder waardig. Alles krioelt dooreen om de beste plaats machtig te worden met het oog op de dingen die zoo aanstonds komen zullen. Omstreeks 6 uur, wanneer de zon in het Verre Westen ter kimme begint te dalen, hoort men van alle kanten den uitroep weerklinken daar komen ze! het teeken dat de jonge, krachtige „bucks" gereed zijn met den dans een aanvang te maken. De dappere strijders hebben zoo goed als geen kleêren aan, doch om elk been is de schaal van een schildpad gebonden, waarin zich kleine kiezelsteentjes bevinden, die bij elke beweging een ratelachtig geluid veroorzaken en van den drager dus een ratelslang op twee beenen maakt. Hun lichaam is geheel met roode, gele en zwarte verf ingesmeerd, om het voorhoofd is een roode zakdoek gewonden, terwijl het aangezicht met dikke zwarte, roode en gele strepen bedekt is. Nadat zij zich in een cirkel geplaatst hebben, wordt een zak vol ratelslangen aangedragen, die in de takken van een struik geplaatst wordt, die jaren lang voor hetzelfde doeleinde gebruikt is. Een van de opperpriesters, wiens gelaat op de afzichtelijkste wijze beschilderd is, opent den zak. De Indianen vormen daarop een rij en steken om beurten hun bloote armen in den zak en halen er een drie of viertal exemplaren uit. Daarop grijpt elk een der ondieren met de tanden in het midden beet en houdt het, naar vrijheid worstelend en zich naar alle windstreken kronkelend ondier, in den mond Tast geklemd, terwijl elke vuist er nog een of twee omsluit. De verwoede ondieren sissen en ratelen dat het zoo'n aard heeft en bijten woedend om zich heen. Zoodra het geheele gezelschap zich van slangen voorzien heeft, voeren zij een wilden krijgsdans uit die gaandeweg in woestheid toeneemt, zoodra het gif der ondieren met het bloed in aanraking komt. De honderden Indianen, zoowel mannen als vrouwen, die zich in een kring om de danslustigen geschaard hebben, slaan het schouwspel aanvankelijk in stomme verbazing gade. Spoedig evenwel laten zij een dof gebrom hooren, dat zich, naar gelang de dans in woestheid toeneemt, in een luid gezang verheft. Luider en luider klinkt het en spoedig danst de geheele bende op de maat van hun gezang «en even woesten dans als de martelaren in den kring, die nog steeds met de kruipende ondieren omspringen als een hengelaar met een pier. Het zweet parelt van hun gezicht en loopt vermengd met de verf die hun lichaam bedekt, langs de beenen naar omlaag. Sommigen hebben 4 of 5 slangen bij zich, één in den mond en 8 of 4 in de handen, die zij over hun hoofd zwaaien, ze als touwen in elkander vlechten, of wel ze tusschen hun ceintuur steken. Op het sein van den ouden wonderdokter het opperhoofd der slangen, vormen zij al dansende verschillende figuren, in rijen van een, twee en drie. Nu eens voor- en dan weder achteruit gaande. Natuurlijk dat nog al eens een slang ontsnapt, doch oogenblikkelijk is het venijnige dier weder opgepakt. Vijftig minuten aan één stuk duurt dit afschuwelijk schouwspel en de meesten der dansers zijn aan het slot zóó afgemat, dat zij de slangen nauwelijks meer vast kunnen houden, terwijl de blanke toeschouwers vol ontzetting en stomme verba, zing voor zich uit staren. Veel afschuwelijks had men zich voorgesteld, doch dat het van dien aard zou zijn, had geen hunner verwacht. En toch nog nimmer is een der Indianen aan den beet van een dier griezelige kruipdieren gestorven, tengevolge van het tegengift dat zij vooruit innemen en dat bestaat in een uit kruiden samengestelden drank, waarvan de bereiding slechts aan drie Indianen van het kamp, — den wonderdokter, den oudsten priester en de oudste vrouw — bekend is. Wie het geheim ooit verraadt, wordt op staanden voet gedood. Twee dagen vóór het feest vasten de deelnemers aan den dans, doch drinken met tusschenpozen van den nimmer falenden wonderdrank, die ook tijdens den dans een of meermalen toegediend wordt. Zoodra op een sein van den opperpriester de dans geëindigd is, worden de slangen een voor een nog met maismeel bestrooid en ten slotte buiten de nederzetting in vrijheid gesteld, om hun invloed bij den god van den regen te gaan aanwenden. Daarop heeft het feestmaal plaats en behoort het afschuwelijk feest weder tot het verledene. Wie zoo'n dans nog bij wil wonen, moet zich haasten, want ook deze stam, de laatste die nog getrouw blijft aan het oud gebruik zijner voorvaderen, zal spoedig uitgestorven zijn en met hem het houden van dit barbaarsch feest tot de geschiedenis behooren. Generaal U. S. Grant, die met mijn zegsman zoo'n dans eenmaal bijwoonde, was zóó onder den indruk, dat hij verzekerde dat geen enkele zijner veldslagen zoo'n indruk op hem gemaakt had; dat hij meermalen in het heetst van het gevecht geweest was, doch dat dit afzichtelijk schouwspel hem meer van streek gebracht had dan het felste vuur van den vijand. T. J. van oljteren. ---