Avonduitgave (4 BLADZIJDEN.) MET OUDE ARGUMENTEN. Het Centrum" doet ons een vraag, waarop het blad gaarne antwoord zou ontvangen. Tot dusver heeft het daarop neg nimmer eenig bescheid kunnen krijgen. Nu hoopt het bij de Arnhemsche Courant" gelukkiger te zijD. We zullen het blad tevreden stellen, tevreden in den zin, dat er een antwoord komt op zijn vraag. Of het antwoord zelf onzen katholieken confrère voldoen zal, dat is een andere quaestie. „Het Centrum" heeft ons artikel van Maandag over „Die arme vrouwen" gelezen en daarin de bezwaren gevonden, die wij hadden tegen het wetsontwerp tot regeling der positie van vrouwelijke Rijksambtenaren en onderwijzeressen bij het openbaar lager onderwijs. Het blad vond in dat artikel geen nieuwe argumenten. Het was alles „vieux style". Inderdaad. Dat zijn wij zelf de eersten om te erkennen. „Nieuwe" argumenten ! Wie vindt die nog in de tegenwoordigen tijd, waarin alle onderwerpen van socialen aard zoo van alle verschillende zijden zijn bekeken, besproken en beoordeeld ? „Nieuwe" argumenten 1 Wel, het komt ons voor, dat wij, journalisten, haddéh we een koninkrijk te vergeven, dat gaarne voor nieuwe argumenten zouden afstaan. We hebben ons dan ook niet gevleid, bij de bespreking v^to het wetsontwerp-Heemskerk nieuwe argumenten in het debat te brengen, evenals wellicht „Hel Centrum" bij de verdediging er van zich ook slechts van oude moet bedienen. Doch we meenden het beste te doen, wat we konden doen, nl. onze overtuiging uitspreken. Nu is dat alles „vieux style" bevonden. Het zij zoo. „Vieux style" kan iets goeds hebben. Van die meening zal ook „Het Centrum" wel zijn. Waar een reactionair wetsontwerp bestreden moet worden, lijkt ons juist die „vieux style" zeer op zijn plaats. Maar ter zake. „Het Centrum" vindt „merkwaardig" de passage, waarin wij uitspreken, dat niemand zeker niet gaarne aan de gehuwde vrouw eene plaats gunt alléén in het gezin en dat van de honderd vrouwen er zeker negen en negentig niets liever zouden willen dan haar arbeid uitsluitend binnen de wanden van het eigen huis en in de verzorging van man en kinderen .vinden, doch dat de realiteit van het leven anders is en de vrouw het huis uitjaagt, daar zij mee moet helpen om het gezin te onderhouden. „Het Centrum" trekt daaruit zeer terecht de conclusie, dat ook wij „het bezwarende en abnormale van den geregelden arbeid der gehuwde vrouw buitenshuis gevoelen. Doch het blad meent niet te overdrijven, wanneer het onze bewering, dat de realiteit de vrouw dwingt om mee te helpen in het onderhouden van het gezin, voor menig geval onjuist noemt. Nu moeten we er „Het Centrum" even op attent maken, dat het blad ons artikel blijkbaar niet nauwkeurig las. Wij generaliseerden niet, doch zeiden dat de harde werkelijkheid spotte niet de theorie: „de gehuwde vrouw in het gezin", en de gezinnen, zoo schreven we, van zeer velen zouden hoogst ongelukkig zijn, indien de echtgenooten en moeders zeiden: „wij zijn vrouwen, wij moeten zorgen voor de huishouding, voor onze mannen en voor onze kinderen. Wij kunnen geen arbeid buiten 's huis doen." We stelden toen als voorbeeld de h'onderden gezinne n, waaruit onze schoonmaaksters en werksters komen, de honderden gezinnen van boeren en schippers, waarin van de vrouw zóóveel niethuishoudelijken arbeid gevraagd wordt. En, de stoornissen besprekend, die den arbeid van de gehuwde vrouw als staatsambtenares en onderwijzeres konden bedreigen, schreven we : ,En men vergete niet, dat, hoe dan ook de °iistandigheden of de geest des tijds de vrouw Noodzaken en aansporen om zich een eigen werkkring te verschaffen, het toch een klein Percentage vrouwen zal zijn, dat ook na het v °ltrokken huwelijk zal wenschen in een werkZaarQ heid buitenshuis te blijven. Voor dat klein Percentage zal het den Staat waarlijk niet Moeilijk vallen, tijdelijk geschikte rempla9anten ta vinden." Uit een en ander blijkt, dat wij den eisch mee te helpen in het onderhouden van de u 'shouding beperkten tot een deel der vrouwen en ook, dat wij aannamen, dat, waar het niet Noodzakelijk is om daarin meê te helpen, de Vfouw zich in haar huiselijken kring bij de haar van nature aangewezen taak zal terugtrekken. „Het Centrum", dat blijkbaar altijd maar weer een bepaalden kring van vrouwen voor oogen heeft, schrijft: „Bij eenvoudige levenswijze en inperking van dikwerf kunstmatige behoeften zou een gezin zeer goed kunnen leven zonder de inkomsten der vrouw." Nu zouden we willen vragen : Meent het blad dat in werkelijkheid. Vergeet het dan geheel, dat er gezinnen zijn, waarin de verdienste zóó gering is, dat er van „eenvoudiger levenswijze" en „inperking van dikwerf kunstmatige behoeften" geen sprake kan zijn, omdat er bitiere armoede heerscht,die alle „vereenvoudiging"en „beperking" uitsluit ? Welke eenvoudiger leefwijze, welke beperking van kunstmatigs behoeften kan gevraagd worden in tal van gezinnen, zooals we er enkele categorieën van opgaven ? Redeneeringen als die van „Het Centrum" betreffen de gezinnen, waarin een zekere welstand, een „wat meer dan uiterst noodzakelijk" is. Maar er zijn volkslagen, waarin man en vrouw samen hard moeten arbeiden om „door den tijd" te komen en hun gezin voor gebrek te behoeden. Kent „Het Centrem" die dan niet? En dan zegt „Het Centrum" — geen nieuw argument — : „Bovendien zal het loon der mannen allicht stijgen, wanneer de concurrentie der vrouwen minder wordt." „Allicht!" Dat is niet zeker. Maar wat wil „Het Centrum" nu ? Neemt het nu den vrouwen kwalijk, dat ook zij arbeiden ? Wat moeten de vrouwen doen, grooter in aantal als zij zijn dan de mannen, om te leven, fatsoenlijk te leven, een levenswerk te hebben? Niet arbeiden? Voor zoover zij ten huwelijk gevraagd worden door mannen, die haar kunnen onderhouden, haar en de kinderen, zou dit nog kunnen. Maar die niet trouwen ? En het surplus, voor wie geen mannen te vinden zijn ? Die zullen toch, zoo ze geon renten hebben om van te leven, wel moeten arbeiden om aan den kost te komen. De „concurrentie", door „Het Centrum" gevreesd, zal dus wel noodzakelijk moeten blijven bestaan. Nu breidt tegenwoordig de concurrentie zich uit. Maar dat geschiedt in kringen, waar de levensstrijd minder pijnlijk is. Er komen vrouwen-doctoren, vrouwen-advocaten, vrouwen-ambtenaren. Maar voelt „het Centrum" niet, dat, gesteld al, dat men zulks mocht en kon verhinderen, er toch nog eene breede volksklasse overblijft, waarin het voor de toekomst hetzelfde liedje zal zijn, dat nu gezongen wordt en in het verleden gezongen werd, het liedje van werken, door man en vrouw, of vergaan ? Er moeten niet alleen onderwijzers maar ook onderwijzeressen zijn. Vrouwelijke ambtenares s e n zijn minder onmisbaar dan onderwijzeressen. Haar, die zich voor het onderwijs bekwamen, moet men dus niet alleen dulden, doch men moet haar zelfs erkentelijk zijn. En nu komt het wetsontwerp-Heemskerk en zegt: „alles goed en wel, maar den dag van uw huwelijk krijgt gij eervol ontslag." Is dat billijk ? Stelt zulk een verbod niet allerlei gevaren in het vooruitzicht, toestanden erger dan wat de wet wil voorkomen ? En zoo de onderwijzeres, die huwt, onderwijzeres wil blijven, wat gaat dit den Slaat aan, zoo zij nauwgezet haar taak vervult? Moet niet juist de Staat tegenover de onderwijzeres, die huwt en die toch roeping gevoelt om onderwijzeres te blijven, alles doen om haar dit mogelijk te maken, evenals hij voor zijn ambtenaren soms een zóó groot geduld heeft, dat hij personen in zijn dienst houdt, die op en versleten zijn, die hun werk slecht doen of door anderen laten doen? En wil de onderwijzeres, die huwt, onderwijzeres blijven, omdat anders het gezin niet leven kan, moet ook dan weer de Staat niet de allerlaatste zijn om het gezin naar beneden te helpen? En nu de vraag van „Het Centrum". We hebben lang gewacht met het antwoord, doch in de driestar van het katholieke orgaan vonden wij meer dingen dan die vraag, die ons belangrijk schenen. Daarom hebben we het artikel van het begin tot het eind gevolgd en besproken en komen we nu tot het slot, waarin de vraag is gesteld: „Wat wij, zegt „Het Centrum" van de „Arnhemsche" gaarne zouden ontvangen is een antwoord op de vraag: waarom men uit een sociaal oogpunt zich verzet tegen den arbeid der gehuwde vrouw^ uit de werklieden-klasse in fabriek of werkplaats, en datzelfde verzet ophoudt, wanneer het de getrouwde vrouwelijke ambtenaar, of onderwijzeres betreft? Hebben de echtgenooten en kinderen dier dames minder belang bij de aanwezigheid hunner ega en moeder in het gezin ? Klemt wel het beroep op de vrijheid voor haar , maar niet voor de vrouw uit den arbeidersstand ? Of geldt om andere redenen voor de eene categorie van vrouwen niet, wat voor de andere wèl geldt?" Het antwoord schijnt ons niet moeilijk toe en we begrijpen niet, dat „Het Centrum" er tot dusver vergeefs op heeft gewacht. Zij, die uit een sociaal oogpunt zich verzetten tegen den arbeid der gehuwde vrouw uit de werklieden-klasse in fabriek of werkplaats, zien waarschijnlijk in helder licht de groote * gevaren, die van den inspannenden, den grooten langen dag in beslag nemenden fabrieksarbeid voor het gezin zijn te vreezen. De vrouw in fabriek of werkplaats, dat wil zeggen de viouw omklemd door den ijzeren greep, die niet loslaat, die vermoeienden, ongezonden en, waar de arbeid samengaat met dien van mannen, tot onzedelijkheid aanleiding gevenden arbeid oplegt. Voor de vrouw in fabriek of werkplaats ;s meestal de dag in zijn geheel opgeofferd aan den arbeid. Is die achter den rug, dan is de kracht uitgeput. Het stuk machine, dat zij geworden is, is zoo geheel opgenomen in het groote raderwerk der industrie, dat het haar ommogelijk wordt haar eigen bewegingen te volvoeren. Bij dat leven in de fabrieken zal men toch bezwaarlijk kunnen vergelijken den werkkring van de Rijksambtenares en van de onderwijzeres 1 De categoriën hebben alle hetzelfde belang bij de aanwezigheid van de echtgenoote en moeder in het gezin. Doch waar de arbeid zóó verschillend is en de voorwaarden, waaronder die geschiedt, zóó sterk afwijken al naarmate men de eene of de andere categorie neemt, daar achten we het volkomen verklaarbaar, dat uit een sociaal oogpunt (om het economische niet te noemen) wordt geijverd tegen den arbeid der gehuwde vrouw uit de werklieden-klasse in fabriek of werkplaats, en even verk'aarbaar, dat voor de Rijksambtenares en onderwijzeres vrijheid wordt opgeëischt om haar arbeid te blijven voortzetten, ook al wenscht zij in het huwelijk te treden. Dit is wat wij, zonder nieuwe argumenten en 'n „vieux style" de eer hebben ter kennis te brengen van „Het Centrum". --- BINNENLAND. Arbeidsbeurzen. De Minister van Landbouw, Nijverheid en Handel brengt ter kennis van gemeenten en als rechtspersoon erkende vereenigmgen, door welke eene niet bij de Vereeniging van Nederlandsche Arbeidsbeurzen aangesloten arbeidsbeurs wordt beheerd, dat zij — ten einde in aanmerking te kunnen komen voor toekenning van een Rijkssubsidie wegens het houden in 1910 van intercommunale telephoongesprekken door hunne arbeidsbeurs — zich vóór 1 November e. k. schriftelijk bij zijn Departement behooren aan te melden. De aandaent wordt er op gevestigd, dat een subsidie als bovenbedoeld in geen geval kan worden toegekend, indien eene arbeidsbeurs niet bij een locaal telephoonnet is aangesloten en evenmin, indien een beurs het karakter van eene financieele onderneming draagt. (St.-ct.) De Algemeene Ned. Bond van Handelsen Kantoorbedienden heeft zich weder tot de patroons gewend met het dringend verzoek, aan alle bedienden, hetzij zij werkzaam zijn in winkel, kantoor of magazijn, dan wel als reiziger, jaarlijks een vacantie te verleenen van 14 achtereenvolgende dagen met behoud van salaris. Bij zijn verzoek legt het bondsbestuur van den Alg. Ned. Bond van Handels- en Kantoorbedienden het advies over van de doctoren J. J. Pigeaud, G. D. Cohen Tervaert en T. van den Hoorn, die eenstemmig van oordeel zijn, dat een jaarlijksche vacantie een alleszins gewenschte zaak is, zoowel voor de gezondheid als voor den arbeidslust. De 25e jaarlijksche algemeene vergadeiing der Nederlandsche Banketbakkersvereeniging zal dit jaar op Dinsdag 14 Juni a. s. te Amsterdam worden gehouden. --- Verkiezingen. Provinciale Staten. A Te Nijkerk is in de vergadering van de centrale kiesvereeniging „Nederland en Oranje" in het hoofdkiesdistrict Putten candidaat gesteld het aftredend lid de heer J. J. Thussler. In de vacature onstaan door het bedanken van den heer Schuurbeque Boeye (Chr. hist.) is besloten deze vacature over te laten aan de Christelijke historischen. --- NIEUWS UIT GEMEENTE EN PROVINCIE. Kinderziekenhuis. In 1909 is weder veel verbeterd en uitgebreid, gevolg voor een deel van de uitbreiding in 1908. Toch is het bestuur nog niet aan het einde van zijn wenschen. De keuken is nog in het sousterrain; zij zal, hoopt men, spoedig kunnen verplaatst worden naar een binnenplaats van een nieuw gekocht aangrenzend pand. Als verdieping boven die keuken kunnen dan een paar isoleerkamertjes gebouwd worden voor gevallen van infectieusen aard. In het gebouw is nu nog een zaal ongebrtl'kt. Wie de f 1000 schenkt, noodig voor haieinlichting met 8 kribben en toebehooren, zal een groote weldaad bewijzen. Immers nu reeds zijn de 57 kribjes, waarover men beschikt, vrijwel doorloopend bezet. Werden in 1907 323 kinderen vepleegd, in 1909 bedroeg hun getal 442. Bedroeg het aantal verpleegdagen in 1908 10030, in 1909 bedroeg het 16026; en er is geen reden om te vermoeden dat het nieuw ingetreden jaar een vermindering zal aanwijzen. En zijn, behalve de dtrectrice en de huishoudster, 13 verpleegsters aan de inrichting verbonden. De geneesheer-directeur dr. van der Heide, dr. Sikemeier en dr. Lans gaven cursussen. Dr. Sikemeier is officieel als chirurg aan de inrichting verbonden, mej. dr. Bader als tweede geneeskundige. Dr. Lans en dr. Roozegaarde adsisteeren geregeld dr. Sikemeier bij de operatiën. De financieele lasten zijn nog zwaar, hoezeer de Vereeniging veler steun genoot en p. m. f 12800 aan legaten en giften werd ontvangen. Het bestuur gaat met goeden moed voorwaarts. Openbaar Belang. In 1909 heeft, zoo lezen we in 't jaarverslag van de Woningvereeniging „Openbaar Belang" te Arnhem, deze vereeniging zich gehouden aan het geleidelijk afwerken van haar taak. Intusschen bleef zij met belangstelling alles volgen, wat door anderen in de richting van haar streven wordt bevorderd. Dit blijkt zeer duidelijk uit het verslag, dat beschouwd kan worden als een historisch overzicht van wat in 1909 in Arnhem in het belang van het algemeen is voorgevallen op het gebied van woningbouw ten dienste van hen, die slechts een zeer bescheiden weekhuur kunnen verwonen. Het aantal woningen in het bezit der Vereeniging bedraagt 550, waarvan 178 in Lombok, 204 in Klarendal en 168 gekochte oude huizen, waaronder de 133 Commissiehuisjes; behalve 74 boven- en 74 benedenwoningen alle ééngezinshuizen. Buiten rekening gelalen de in den loop van het jaar in gebruik genomen en aangekochte woningen en de enkele die op het eind van het jaar onbewoond waren, bedroeg op 31 December de bevolking: Lombok in 167 gezinnen 765 personen, van welke 324 kinderen beneden 14 jaar en 20 inwonende personen, waarvan 4 eigenlijke kostgangers. Klarendal in 203 gezinnen 1044 personen, van welke 417 kinderen beneden 14 jaar en 31 inwonende personen, waarvan 3 eigenlijke kostgangers. Oude huizen in 164 gezinnen 711 personen, van welke 253 kinderen beneden 14 jaar en 24 inwonende personen. In Lombok zijn dus 4.58 personen per gezin en 1.94 kinderen; in Klarendal 5.14 personen per gezin en 2.05 kinderen; in de oude huizen 4.34 en 1.54. Tegen 30 huurkiezers, die zich in Klarendal hebben opgegeven, zijn er in Lombok maar 10; de oude huizen hebben geen kiezers. Afschrijving van oninvorderbare huur heeft over 1909 niet plaats gehad. En dat van gezamenlijk meer dan f50,000.— huur! Alleen was van de huurpenningen der eigen woningen van de Vereeniging een bedrag van f 23.40 en van de Commissiehuisjes f 18. — achterstallig. — * Door den rijwielhandelaar J. C. G. wonende aan den Hommelschen weg, is aangifte gedaan, dat ten zijnen nadeele een rijwiel is verduisterd. — □ Winterswijk 12 Mei. Gisteren mocht de heer T. W. Memelink, chef van het inspectiebureau der H. IJ. S. M. alhier zijn zilveren ambtsjubileum in dienst dier Maatschappij gedenken. Des middags vervoegden zich ten zijnen huize eene commissie van ambtenaren en beambten der H. IJ. S. M. van hier en van andere plaatsen en namens de directie der H. IJ. S M. v.erd hem eene enveloppe met inhoud en eene oorkonde aangeboden door den heer J. Atkins, inspecteur der H. IJ. S. M. Namens collega's sprak de heer Arnoldy, stationchef alhier, die een massief eikenhouten schrijfbureau aanbood, alsmede eene calligraphisch uitgevoerde opdracht, bevattende de namen der gevers. Het bureau-personeel schonk daarbij een even fraaien bureaustoel, eveneens met opdracht. De heer Memelink bedankte zeer getroffen door al deze huldeblijken. Van verschillende zijden werden den jubilairis geschenken en bloemstukken aangeboden. Den ganschen dag liep het storm van gelukwenschen. — □ De heer C. Krone, «titionschef te Borculo herdacht gisteren onder groote belangstelling zijn 25-jarige dienstvervulling bij de H. IJ. S. M. De heer Atkins inspecteur der H. IJ. S. M. bood hier eveneens de hulde aan namens de directie. — A Te Renkum hebben de werklieden in de verschillende bouwvakken tot de patroons het verzoek gericht het uurloon met 2 ets. te verhoogen Na gehouden vergadering is door de patroons eene verhooging van 1 cent per uur toegestaan. — In de eerstvolgende zitting van den gemeenteraad van Apeldoorn komt waarschijnlijk o. a. aan de orde de behandeling van een ontwerp-verordening op het rijden met rijwielen en automobielen in die gemeente. Daarbij zal dan ook een maximum-snelheid worden bepaald. Om nu in dezen de raadsleden van advies te dienen, besloot het bestuur van de Nederlandsche Automobielen-Club (voorzitter jhr. Sandberg van Essenburg, secretaris B. W. van Weideren baron Rengers) op Dinsdag 17 dezer, 's middags half twee, in de Loolaan bij 't hotel Bloemink snelheidsproeven te nemen. De gemeenteraadsleden zijn tot bijwoning daarvan uitgenoodigd. — Men meldt uit Loenen op de Veluwe aan de „Geld.": Dinsdag zou ten overstaan van notaris Feith te Beekbergen de toewijzing plaats hebben van de boerderij „de Pol" met landerijen enz., toebehoörende aan F. C. J. A. M. baron van Lamsweerde. Toen gegadigden, van heinde en ver, zelfs van Amsterdam, ter plaatse waren gekomen, deelde de notaris hen mede, dat de toewijzing niet kon geschieden, omdat de eigenaar niet aanwezig was noch een volmacht had gezonden. — t Tiel, 12 Mei. Naar aanleiding van het aannemen der bekunde neutraliteitsmotie door de algemeene vergadering van den Vrijz. Dem. Bond heeft de heer J. D. H. van Uóen bedankt als voorzitter en lid der afd. Tiel van dien Bond. — In de door ons veimelde vordering van den werkman van Niftrik op den fabrikant Strijkers wegens : a niet betaling van loon wegens ziekte ; en b onrechtmatige ontbinding der dienstbetrekking, bepaalde de kantonrechter in beide zaken getuigenverhoor aan zijde van den eischer op 1 Juni a.s. De te bewijzen daadzaak is, „dat gedaagde hem als vast arbeider voor onbepaalden tijd in dienst had en dat hij als loon door elkander in de week f 10 verdiende." ---