De fout der philantropen is dat zij denken, De fout der philantropen is dat zij denken, dat zij voor het volk kunnen doen, wat alleen door het volk zelf gedaan kan worden. (Walter Besant,) --- ONDER DE KONINGSDEN. 72) Roman van MARIA MAY. en half als Eindelijk — eindelijk verminderde de tranenvloed, met eene moede beweging hief zij het noofd op en steunde het dan weder des te v aster tegen zijne borst; hare handen zonken en vouwden zich samen; zacht ademende, met f gesloten oogen lag zij zoo in zijnen arm een moe geweend kind. Vochzichtig trachtte -j haar naar de bank terug te leiden. Zij ^hudde het hoofd. „ "Ach, laat mij slechts, het is dadelijk voorbij, s ®eekte zij en opende na eenige oogenblikken aar oogen. „Niet waar, gij gaat nu niet meer We & Rolf?" S'egfried antwoordde niet aanstonds! hoe z ° e t en verlokkend klonk deze bede, een *°ord slechts, en alleen hem behoorden die e erlijke oogen, alleen hem die gouden lokkenpracht, enkel hem het gansche, trotsche, schoone rr ' e ' s je, dal zoo zeker, zoo vol overgave aan Zl J" G borst lag. En toch — hij durfde niet, hij ^ocht dit woord niet uitspreken, of het hem m 00 genblik ook toescheen, dat het hemelsche ~ L eid moest zijn, slechts een enkele maa 7- lippen op den trotschen en toch zoo lief"gen meisjesmond te persen in een heerlijken, 'gen kus! Een oogenblik hield Siegfried zijne dit zaligt Zl jne tali 'ani krachtige, slanke hand voor de oogen; het was een korte, maar een zware, een onzegbaar bittere strijd, die in dit kleine moment de sterke, trotsche man met zich zeiven streed. Als de hand neerviel, was alle bloed uit zijn gelaat geweken, maar kalm en helder, als steeds, klonk zijne stem. „Wees om 's hemelswil bedaard, barones Yella. Gij spraakt in groote opgewondenheid." Bij zijne eerste woorden schrok Yella op. „Barones Yella," herhaalde zij toonloos. „Mijn God, hoe gruwzaam zijt gij 1" „Yella, hoor mij geheel rustig aan," smeekte Siegfried en nu bracht hij haar naar de bank, terwijl hij naast haar ging zitten. „Hoe ongewoon en vreemd de situatie ook is, toch zal zij niet door een verkeerd zwijgen, door een zich half uitspreken, slimmer worden." Toen ik naar Rotheim kwam, ontwaakte onmiddellijk, bij het zien der trotsche, schoone Yella von Rotheim, de herinnering aan het lieftallige kind, dat ik eens aan d© golven van de wilde Rotheimbeek ontrukt had. Dat kind stond tegenover mij als eene liefelijke jonkvrouwe. Het schoone meisje, dat ik gedwongen was zoo ruw tegemoet te treden, verbitterde mij menigmaal, maar zij bleef mij niet onverschillig en op Kerstavond, toen ik naast Yella onder den vlammenden Kerstboom stond, moest ik mij zelve bekennen, beklemd maar toch ook met een gevoel van zaligheid terzelfder tijd, dat dat ik \ ella von Rotheim onuitsprekelijk liefhad!' Over Yella's gelaat gleed een gelukkige glimlach. Dat — dat had zij wel vermoed, maar nu sprak hij het zelf uit, hoe heerlijk was het dit vermoeden door zijn mond bevestigd te hooren. Nu was alles goed, er mocht komen, wilde. „Maar ook menig woord," ging Siegfried verder, „menig teeken verried mij, dat baronesse von Rotheim haren adelijken hoogmoed dikwijls slechts als wapen bezigde, om een machtige, ontkiemende neiging voor den „man van burgerlijke afkomst* te overwinnen. Ik wist het reeds lang, Yella, dat uw hart mij toebehoorde 1 En nu begon een leven vol pijnigingen en opwinding voor mij. Ik mocht het meisje, waaraan mijne gansche ziel hing, niet in mijne armen sluiten; ik mocht het niet vragen : „Wilt gij de mijne zijn, Yella ?" „Waarom niet ?" vraagde de baronesse bijna ruw. ,Omdat de barones von Rotheim zich nooit in een eenvoudig, burgerlijk leven zou kunnen voegen; omdat zij nooit zoj ophouden zich hare adelijke geboorte te herinneren, als zij een burgerlijken naam droeg; omdat de baronesse von Rotheim eenmaal het zoude betreuren, de voordeelen van haren stand, hetzij dan werkelijke, hetzij denkbeeldige, te hebben opgegeven; omdat zij op een of anderen dag er onder zou lijden, wanneer zij bedacht, dat die personen, welke door geboorte haars gelijken zijn, de superieuren van haren man waren; dat ij zich door haar huwelijk met een burgerman zelf die kringen ontzegd had, Daarom kan de baronesse von Rotheim nooit de vrouw van Rolf Siegfried worden." „Op de tafel in oom Valentin's kamer ligt een bijbel," sprak Yella met heesche stem, „en in dat boek las ik, dat de liefde niet trotsch is, dat zij alles verdraagt en alles duldt." „Voorzeker, Yella maar jujst de gedachte, dat gij verdragen en dulden moest, zou mijn leven verbitteren. Ik wensch geen offer van mijne toekomstige vrouw en mij ontbreekt de overtuiging, dat gij niet eenmaal toch zoudt gelooven een offer gebracht te hebben en een offer te brengen." „En wat zou ik moeten doen, om u deze overtuiging te verschaften ?" vroeg Yella smartelijk bewogen. „Ik weet het niet, Yella. Dat is het juist, ik voel, dat mij het vertrouwen in de hooggeboren jonkvrouwe ontbreekt, terwijl ik zoo gaarne in haar niets anders als mijn aangebeden meisje zou zien; maar ik kan niet zeggen, waardoor dit vertrouwen het mijne zou worden. Gij zijt in duizend vooroordeelen opgevoed. Die schudt men niet van zich af als stof van de schoenen. Doch genoeg, \ ella, thans doen u mijne woorden wel pijnlijk aan, maar later zult gij rustig en kalm daarover nadenken en zult mij gelijk geven. Vaarwel Yella!" De baronesse voelde zijne brandende lippen op hare vingers — in 't vogend oogenblik was zij alleen. Peinzend boog zij het hoofd, en zachtkens bewogen zich de lippen : „Gij bemint mij, Rolf," fluisterde zij, „en dit bewustzijn geeft mij moed. Uw vertrouwen wil ik winnen en de wil is almachtig!" Het was nog vroeg in den namiddag, als vorst Altmark, baron Rotheim en zijne dochter te paard den weg naar de zaagmolen insloegen; Rolf Siegfried, aan wien de dokter het paardrijden nog niet veroorloofde, volgde met mijnheer von Strehlen in een open rijtuig. Bij de zaagmolen werd halt gemaakt; aan de deur van het huisje stond Valentin, bevend van vreugde en strekte den directeur beide handen te gemoet. „Ik dank God, dat hij mij dezen dag liet beieven ! mompelde hij, terwijl Siegfried de hem gebodene hand drukte. {Wordt vervolgd.) --- RECHTSZAKEN. De mechanische stokerij aan de gasfabriek. De conclusie van het Openbaar Ministerie in zake: de Burgemeester der gemeente Arnhem q.q. eischer (proc. mr. J. W. A. van Embden) contra H. H. Bürgemeister jr., gedaagde (proc. mr. M. v. Gelein Vitringa) waarvan wij gisteren de strekking meedeelden, luidt in haar geheel als volgt: Ede'Achtbare Heeren, Op den zo October 1905 sloot de directeur der gasfabriek te Arnhem, handelende namens de gemeente een contract met den heer Bürgemeester jr. te Heerlen, waarbij deze laatste zich verbond tot het leveren van acht 9 -retorten ovens voor eene som van f74000. De voornaamste bepalingen van dit contract — voor zooverre ze van belang zijn voor deze piocedure houden in : dat de constructie en bewerking ten genoegen zijn van den directeur der gasfabriek ; dat zij in 24 uur een bepaalde hoeveelheid gas moeten leveren bij een maximum hoeveelheid brandstofverbruik, welk een en ander zal moeten blijken door een pioefstoking met minstens drie door den directeur aangewezen ovens. Voorts is betreffende de levering bepaald dat de leverancier (gedaagde) de ovens plaatst, de directeur de ovens laat droogstoken, gedaagde ze daarna in werking brengt, door zijne ingenieurs of ovenbouwers laat regelen, in bedrijfstellen en het personeel der gasfabriek in de behandeling der ovens onderrichten, waarvoor hij nog 14 dagen na het in bedrijt nemen toezicht laat oefenen; daarna moet binnen 2 maanden bovenvermelde proefstokiog plaats vinden, waarna volgen moet de finale oplevering en goedkeuring (met betaling van den derden termijn der aannemingssom, terwijl gedaagde nog een jaar na dien dag tot schadevergoeding verplicht is, bij aldien het geleverde blijkt niet aan alle eisoien te voldoen. Nu moet ik ai dadelijk opmerken, dat beide partijen, inplaats van zich aan dit contract te houden in zeer veel opzichten daarvan zijn afgeweken en ten deele in onderling overleg, ten deele in goed vertrouwen op elkander dingen hebben gedaan, die zij correct handelende volgens contract niet hadden mogen en moeten doen. Gevolgen daarvan zijn nu tal van wederzijdsche grieven omtrent constructie en gebruik der ovens, taxatie van elkanders bekwaamheden en onbekwaamheden, die door partijen uiterst uitvoerig worden behandeld, maar waarop de rechter mijns inziens geen acht heeft te slaan, als liggende buiten de hoofdvraag in dit proces. Voor ik die behandel, een stukje geschiedenis. Door onvoorziene omstandigheden werd de bouw vertraagd, zoodat terwijl alle ovens 1 October 1906, werkensklaar moesten zijn, de eerste oven in November 1906, de tweede iets later en de andere ovens eerst in April 1907 en later, wat de bouw betreft, gereed waren. In plaats van te wachten tot alle gereed waren en ze dan in gebruik te stellen, werd de eerste oven, na droogstoking, door den dierecteur in December 1906 door het personeel van gedaagde en deze zelf in werking gesteld en geregeld en bleef deze in werking met goedvinden van beide partijen, niettegenstaande al sp-edig bleek, dat ze niet in allen deele aan de gestelde eischen voldeed en speciaal de constructie der vuldeuren en die van de roosters niet deugde. Tal van veranderingen, wijzigingen en vernieuwingen hadden plaats, maar tot een beproeving en oplevering kwam het niet. Met de andere ovens ging het na voltooing van den bouw denzelfden weg op, wel vroeg gedaagde den I3den April 1907 om maatregelen te nemen dat de proefstoking kon plaats hebben, wel werd daarvoor alles gereed gemaakt; wel herhaalde gedaagde hetzelfde, veizoek den 20 September 1907, maar tot proefstoken kwam het niet, omdat zich telkens en telkens weer grootere en kleinere gebreken openbaarden, veroorzaakt hetzij door de foutieve constructie (eischers bewering) hetzij door den onwil of de onbekwaamheid van het personeel der gasfabriek (bewering van gedaagde. Aan dezen toestand moest een eind komen en daarom stelde de eischende gemeente bij exploit van 6 Maart. 1908 gedaagde in verzuim vóór zijn onvoldoende praestatie en sommeerde hem binnen 10 dagen de proefstoking te bewerkstelligen. Gedaagde antwoordde daarop 4 dagen later met een contra-exploit, waarin hij betoogt dat een proefstoking onmogelijk is gemaakt door de Directie der Gasfabriek en deze ook niet meer gevorderd kan worden, omdat de ovens reeds lang in gebruik genomen zijn en door het fabriekspersoneel bedorven, weshalve hij de gemeente sommeert tot betaling voor den laatsten termijn der aannemingssom. Daarop volgt een correspondentie om tot eene minnelijke schikking te komen, zelfs een exploit van eischer sommeerde tot minnelijke schikking j en op 8 Juni 1908 dagvaarding van den gedaagde in kort geding, waarbij door eischer van den President der Rechtbank geviaagd en verkregen wordt benoeming van drie deskundigen ter beoordeeling van de constructie der gebouwde ovens. Den 12 Juli 1908 brachten die deskundigen rapport uit, waarbij zij tot de conclusie kwamen dat de constructie, de gasopbrengst en het brandstofverbiuik niet voldoen aan de eischen bij overeenkomst gesteld en dat gedaagde met het proefstoken der ovens in gebreke is gebleven. Den 29 Juli d.a.v. ging eischer nu over tot dagvaarding voor Uwe Rechtbai k. Hij vordert daarbij ontbinding van het contract met schadevergoeding op grond dat de ovens constructieve fouten hebben, niet definitief goedgekeurd en geleverd zijn, en door gedaagde zelfs niet is voldaan aan de proefstoking. Gedaagde beweert daar tegen: Gij, eischer hebt de ovens sedert December 1906 in gebruik genomen, gij hebt ze dus aanvaard en mij niet in staat gesteld te proefstoken, welke verplichting derhalve voor mij vervallen is, hij vordert daarom reconventioneel betaling van het restant der aanneming9som. Bij de beantwoording der vraag, welke van beide partijen het recht aan zijne zijde heeft, heeft de rechter, m. i. alleen de bepalingen van het contract te toetsen aan de feiten. Waar er nu geen uitvoerig, minutieus beschreven bestek gemaakt was, de ovenbouwer dus vrij was in zijne constructie, mits de Directeur der Gasfabriek deze goedkeurde, heeft uw college zich m. i. niet te verdiepen in de door partijen breed uitgesponnen vragen, „of de roosters iets te lang waren," en „of de sluitdeuren meer verticaal of meer horizontaal moesten staan" doch enkel te vragen: Is et conform het contract geleverd ? Daarop meen ik beslist „neen" te moeten antwoorden. Aflevering van 8 beproefde door den directeur der Gasfabriek goedgekeurde ovens had niet plaats. Blijft over de vraag of de directeur door het in gebruik nemen van de ovens — dit staat vast — feitelijk heeft aanvaard en daardoor geen sprake meer behoeft te zijn van levering. Ook deze vraag meen ik ontkennend te moeten beantwoorden. Zooals ik boven aan de hand van het contract heb uiteengezet moest gedaagde na den bouw en het droogstoken de ovens in werking brengen, 14 dagen toezicht laten houden bij het gebruik en daarna binnen 2 maanden proefstoken. Het in gebruik nemen was dus geen daad van aanvaarding door den directeur, maar een verplichting van gedaagde. Duurde dit in gebruik nemén en houden c!en gedaagde te lang en werden de ovens er minder door, zooals hij beweert, hij had tegen die onrechtmatige handelingen moeten protesteeren en tot proefstoking dwingen, wetende dat zonder proefstoken geen goedkeuring, geen betaling van den derden termijn der aannemingssom en geen finale oplevering mogelijk was. Door dit niet te doen bewerkte hij slechts, dat zijne garantie des te langer duurde, maar van zijne hem bij contract opgelegde verplichting tot proefstoken ontsloeg het hem in geenen deele. Wel verre echter dat gedaagde protesteerde tegen het in gebruik houden der ovens was het juist zijn wensch, dat de ovens in gebruik bleven en zelfs geen Zondagsrust mochten hebben, immers op een vraag van den directeur of hij des Zondags de ovens niet mocht laten stoken, antwoorde gegedaagde den 10 Juni 1907 „neen, stilzetten en daaidoor afkoelen is voor de ovens verderfelijk." De bewering van gedaagde, dat door het in gebruik nemen de levering der ovens daadwerkelijk is geschied en zijne verantwoordelijkheid daarmede is vervallen, is ook in lijnrechten strijd met zijne eigene bij de procedure overgelegde schrifturen. Eerst den 17 Februari 1908 komt gedaagde met deze bewering aan, doch uit de voorafgaande correspondentie blijkt afdoende, dat hij zich bewust was aan de verplichting tot proefstoken respectievelijke levering alsnog te moeten voldoen, zooals ik nader zal aantootoonen. Eerst echter zou ik gedaagde willen vragen op welken datum zijns inziens de levering van 8 (want het contract spreekt vSi9att?iviöwBK*»3aoaa*aMe van levering van 8 ovens tegelijk) dan gechied is. In de contra-sommatie van 10 Maart 1908 stelt gedaagde die op een jaar voor dien datum, dus Maart 1907. En wat blijkt nu uit de correspondentie. Ik laat hier eenige brieven zeer verkort volgen : a. Schrijven van 13 December 1906 van directeur aan gedaagde „dat er één oven in gebruik is." b. 13 April 1907 — gedaagde aan directeur — „Aangezien het metselwerk der ovens nu is voltooid en de betaling van den derden termijn volgens bestek na ds proef zal moeten geschieden en deze proef uiterlijk binnen 2 maanden moet hebben plaats gehad, verzoek ik WEd. beleefd door dezen, de noodige maatregelen te willen nemen, de beproeving binnen genoemden tijd kan hebben plaats gehad enz." c. 19 Aril 1907 — antwoord op voorgaand schrijven —. „Dezer dagen wordt begonnen met droogstoken." d. 16 Mei 1907. Directeur aan gedaagde: „Dinsdag na Pinksteren wordt begonnen met droogstoken." e. 22 Mei 1907. Directeur aan gedaagde: „Drie ovens zijn sedert gisteren in vuur." f. 2b Juli 1907. Directeur aan gedaagde: „Morgen wordt met droogstoken begonnen." g. 31 Juli 1907. Gedaagde aan directeur: „Ik zal trachten voor de instructie van uw personeel en het instellen der ovens een geschikt persoon te zenden. h. 4 Aug. 1907. Gedaagde aan Directeur : „Morgen kom ik en mijn ovenbouwer Wichumann te Arnhem om eeni -en tijd de ovens te regeier. Ik hoop gaarne de ovens alsdan spoedig aan de gestelde voorwaarden zullen beantwoorden." i. 20 Sept. 1907. Gedaagde aan Directeur: „Wanneer kan ruel het nemen der proef worden begonnen." . 21 Sept. 1907. Antwoord op voorgaande: „In de laatste dagen der volgende week." k. 7 December 1907. Directeur aan gedaagde: „Generator onklaar van de vuren. Hei is beslist noodig dat gij komt kijken." I. 13 December 1907. Directeur meldt gedaagde het inzakken van het gewelf van oven no. 4. Tevens gebreken aan No. 1, 6 en de anderen en voegt er bij: „Dat verontrust mij zeer. Gelukkig voor de gasfabriek heeft de aflevering nog niet plaats gehad. Zie uw komst met belangstelling tegemoet." m. 19 December 1907. Directeur aan gedaagde. „Wanneer denkt U de oven die buiten gebruik is te laten herstellen?" n. 6 Januari 1908. Gedaagde aan Directeur: „Heb de normaalsteeDen besteld voor het herstellen der beide generators en zal .beginnen als het materieel is aangeleverd." o. 9 |anuari 1908. Directeur aan gedaagde : „Ook in no 5 zijn steenen in de generator uitgevallen, terwijl van vuur 3 en 5 onherstelbare gaten zijn ontstaan." ƒ. 17 Januari 1908. Directeur aan gedaagde : „De steenen zijn aangekomen." q. 20 Januari 1908. Antwoord op bovenstaande : „Mijn ovenbouwer Labrie komt overmorgen te Arnhem." r. 15 Februari 1908. Diiecteur aan gedaagde: „Volgens onze afspraak zou oven no. 4 binnen 10 dagen gereed zijn tot het in bedrijf stellen. De metselaar vertelde me hedenmiddag dat daar geen sprake van was. Geef U nu tot 22 Februari uiterlijk tijd om no. 4 werkens klaar te maken. Oven no. 2 is uitgegaan, omdat zooveel steenen naar beneden komen dat stoken onmogelijk is. Er zijn dus nu 3 ovens buiten bediijf. 17 Febiuan 1908. Antwoord op bovenstaande : „Ik ben niet meer verantwoordelijk voor de ovens, de leveiing had plaats door het in gebruik nemen." Uit deze correspondentie blijkt dal van finale aflevering van 8 ovens geen sprake is geweest, dat ze de een na den ander in gebruik werden genomen met mede weten en volledige goedkeuring van gedaagde die zoodra er fouten of gebreken zich openbaarden deze trachtte te herstellen, die nog op 20 September 1907, dus nadat volgens zijn eigen begeren de ovens reeds een half jaar afgeleverd waren, vroeg wanneer hij kon proefstoken, hetgeen hem nimmer geweigerd is; die in het geheel niet protesteerde toen de directeur der gasfabriek hem den 13 ^December 1907 schreef: „Gelukkig voor de gasfabriek heelt de aflevering nog n ; et plaats gehad," maar integendeel, steenen bestelde en zijn ovenbouwer Labrie zond om de verzakte ovens te herstellen en eindelijk toen de gebreken hoe langer hoe erger werden aan alle ovens, op 17 Februari 1908 zijn draai nam, zichzelf van proefstoken (die n.b. dienen moest om de capaciteit der ovens te bepalen) ontsloeg en de finale aflevering reeds lang voltooid wilde zien. Ik meen hiermede uitvoerig te hebben aangetoond dat naar mijne meening gedaagde nalatig is gebleven in de levering, zoodat ik de eer heb te concludeeren: Het betiage de Rechtbank den eisch in conventie toe te wijzen en dien in re-conventie te ontzeggen, met veroordeeling van gedaagde in conventie, eischer in ie-conventie in de kosïen van het geding. De Officier van Justitie, (w. g.) J. P. Hofstede. Arnhem, 23 Juni 1910. De Rechtbank te Tiel veroordeelde gisteren het gemeenteraadslid J. v. d. W,, te Zoelen, tot f5012 dagen wegens smaad, gepleegd tegen den predikant der N. Herv. Gem. aldaar. In de raadzaal had hij gezegd : „Zoolang jullie dien smeerlap van een dominéé hebben, zal het met anders worden." De eisch was f 25. — Naar de „Middelb. Crt." verneemt wordt aan de klacht dezer dagen door den heer H. A. van Dalsum, bij den officier van justitie aan de rechtbank te Middelburg ingediend tegen den heer P. F. Fruytier, lid der Tweede Kamer en lid van Gedeputeerde Staten van Zeeland, geen gevolg gegeven. --- ARNHEMSCHE COURANT van Vrijdag 24 Juni 1910. (Middaguitgave.) TWEEDE BLAD. KUNST en WETENSCHAP. A. T. V. Voor de leden der Arnhemsche Toonkunstenaars -Vereeniging zal Dinsdag 28 dezer de heer Willem Hutschenruijter eene lezing houden over „Organisatie van musici, uit vakvereenigings- en muzikaal oogpunt en in het licht der toekomst beschouwd". De lezing wordt gehouden in het Logegebouw des avonds te 8'/, uur; belangstellenden kunnen introductiekaarten verkrijgen bij den secretaris der vereeniging, den heer G. Bergniann, Steenstraat 103. De Tooneelschool. Van de drie leerlingen van de Tooneelschool, die dit jaar hun einddiploma verwierven, is de heer Joh. Timrott geëagageerd bij de N. V. „Het Tooneel , terwijl mej. H. Deurnink nog jn onderhandeling met den heer Royaards is. Mej. Ar.nie Jurgens zal 't volgend jaar deel uitmaken van de „Nederlandsche Tooneel-Vereeniging". Het Ned. Tooneel. De heer Theo Frenkel (kleinzoon van mevr. Mann-Bouwmeester) is voor 't volgend seizoen verbonden aan de Koninklijke Vereeniging „Het Nederlandsche Tooneel." Philharmoniseh orkest. Er loopen in de buitsche pers geruchten dat de directie van het Zeebad Scheveningen het contract met het Philharmoniseh orkest na 19 12 niet zal vernieuwen. Daarmee wordt in verband gebracht de aanvraag van het orkest aan het gemeentebestuur van Berlijn om een subsidie. Haagsche bladen vernemen evenwel, dat de directie van de maatschappij van het zeebad van een niet vernieuwen van het contract niets bekend is. Prijsvraag. De faculteit van geneeskunde der Rijksuniversiteit te Utrecht heeft op de door haar uitgeschreven prijsvraag: „de verdeeling van he' zenuwstelsel in den uterus van den mensch en minstens twee andere zoogdieren", o. a. een antwoord ontvangen onder het motto : „Was ich gekampft, verfehlt, ersiegt, dasz lass Euch nun dies Büchlein sagen". De faculteit heeft dit antwoord een eervolle vermelding waardig geoordeeld. Zij vraagt daarom den schrijver verlof tot het openen van het naambriefje. („U. D.") Een volksopera. Desider Markus, vroeger kapelmeester bij de Ned. Opera-Van der Linden, thani kapelmeester van de Kon. Opera te Boedapest, heeft, naar hel R. Nbl. meldt, tot het gemeentebestuur van Boedapest het verzoek gericht op het KolomanTiszaplein aldaar, een schouwburg te mogen bouwen, die plaats geeft aan 3000 bezoekers. De prijzen der plaatsen in dezen schouwburg zouden varieeren van 24 cents tot f 1 .80 en na 40 jaar zou het theater het eigendom worden van de gemeente. Balakirefi. Van den onlangs gestorven Russischen componist Mili Balakireff is zoowel in Duitschland als ten onzent weinig bekend geworden. Wat de bescheiden componist zelf verzuimd heeft, zullen nu zijn vrienden en vereerders in Rusland doen : propaganda maken voor zijn composities. Balakirtff's leerling en trouwe vriend Liaponofï, zal trachten voor 's componisten laatste werk, een Klavierconcert, belangstelling te wekken. Een uitvoering te Berlijn is reeds verzekerd. Wat de Balakirefï-commissie verder probeeren zal is nog niet met zekerheid bekend ; het begin 2 al vermoedelijk zijn het arrangeeren van BalakirefF-concerten te Berlijn en Weenen. („N. R. Ct.) Björnson museum. Door een aantal van Bjürnson's vrienden worden pogingen gedaan om het geboortehuis van den dichter, de hoeve Bjötgau te Kvikno in het Oesterdal aan te koopen en tot een Björnson-museum in te richten. De medewerking der lokale grootheden, die zeggenschap hebben over de voormalige pastorie schijnt verzekerd. Violoncellen. Voor een auditorium van violoncelleeraars en virtuozen heeft Pablo Casals in de Salie des Agricnlteurs te Parijs op twaalf instrumenten, zes oude en zes moderne, eenzelfde muziekstuk gespeeld in 't duister. De oude waren violoncellen van Stradivarius, Gagliono, Theckler, Cappa, Pressenda en een dat aan Guarnerius wordt toegeschreven. De zes nieuwere waren alle Fransche instrumenten, van éen tot vijf en twintig jaren oud. Na Casals bespeelde Marix Loevensohn eveneens de twaalf instrumenten, in den donker. De uitslag der stemming was : voor een der nieuwe instrumenten 465, voor een Stradivaiius 288, voor een nieuw instrument 270, voor een dito 231, voor een dito 227, voor een oude Cappa 191 punten. De overige uitgeLrachte stemmen daarbij gevoegd, kreeg men een totaal van 1484 stemmen voor de nieuwe Fransche instrumenten, tegen 883 voor de oude Italiaansche. („Hbld".) Hugo van der Goes Naar het heet zal de Spaansche regeering den uitvoer van de aan het Berlijnsche museum voor 1 .265.000 peseta's verkochte Hugo van der Goes beslist verbieden en trachten haar rechten op het schilderij door documenten te bewijzen Een middel tegen typhus. In de académie des sciènces heeft prof. Vincent meegedeeld, dat hij er in geslaagd is door uitlooging van typhusbacillen een serum tegen die ziekte te bereiken. Op mensch en dier zou hij het met succes toegepast hebben. Esperanto. Onlangs is door Austin Crathers, gouverneur van Maryland, het wetsontwerp onderteekend, waarbij het onderwijs in Esperanto op alle openbare scholen van dien Staat wordt opgenomen. Dit is voor eerst dat een Staat Esperanto in een wet plaats. Het wetsontwerp bevatte het volgende voorwoord : „In aanmerking nemende, dat de wereldhulptaal Esperanto werkelijk vorderingen maakt bij vele vooruitstrevende natiën der wereld, en reeds goedgekeurd werd door verschillende internationale congressen ; „ziende dat deze taal in de lang gevoelde behoefte aan een eenvoudig, doch superieur verkeersmiddel tusschen de volkeren voorziet, zonder de internationale talen te verdringen, maar een tweede taal voor allen verschaffende; oordeelt het beslist coodig, dat door den Algemeenen Raad van Maryland een wet gemaakt worde, waarbij bepaald wordt, dat in iedere district-school de wereldhulptaal Esperanto onderwezen wordt." ---