Middaguitgave. (14 BLADZIJDEN.) EERSTE BLAD. VOOR VEERTIG JAREN. DE KOSTSCHOOL VAN MAMZEL EUROPA. V. Slot. Onzijdigheid! Onzijdigheid van derden, wanneer in de onmiddellijke buurt twee jongens met elkaar vechten, — zoo iets zou, ware het mogelijk, laf zijn. Doch die mogelijkheid bestond niet. Mamzel Europa begreep dat heel goed. Vandaar dat zij, tot groot vermaak der school, en vooral van de jongeren, John nog niet losliet en de vraag stelde, die de heele tafel deed gniffelen van pret. „Aan welke zijde was je eigenlijk met al je beweerde onzijdigheid ?" John/antwoordde niet. Hij zat met een beteuterdj gezicht. Maar uit de tafelronde gingen hier daar kleine uitroepen op, bedekte zinspelingen, die de oude dame hoorde en begreep: „Zoo, zoo! Aan beide zijden, John ? En hoe hoe heb je dat aangelegd ?" Toen konden de jongens zich niet meer inhouden en een koor van stemmen schaterde het uit : „Hij wou met allebei lief zijn en at van beide wallen." Juist, zei Mamzel Europa, dat zal het zijn. Hij at van beide wallen. Dat doen altijd de zoogenaamde onzijdigen. Ze willen iedereen te vnend houden en als het kan van ieder hun voordeel trekken en ze eindigen toch met ieders vijand te worden. En toen ze, al pratende en uitvragende, langzamerhand op de hoogte der zaken gekomen Was ) was het haar duidelijk: Louis was boos, omdat John het kalm had aangezien, dat William hem afroste, en ook omdat hij voortdurend gezegd M dat hij, Louis, in het ongelijk was, en William Was boos, omdat John de steenen gegeven had, darmede Louis op hem mikte. »Hoor, ik heb je wat te zeggen, John",zeide 2e ei ndelijk. Ik heb je nu al lang gadegeslagen en het doet me verdriet te moeten constateeren> 'k' je alles — plicht, eer, invloed — alles opoffert aan je winstbejag, aan het genot van een Paar ellendige shillings meer te verdienen. Zij, dte J e daartoe aansporen, hebben je slecht geraden. J ®hebtomje heen een troep leerlingen,die nujuist Blet de besten van de school zijn. Nu zie je zelf het gevolg er van> Waren Ben en Hugh je vertrouwgeweest, dan zou dit alles niet zijn voorêevallem. Je zoudt dan tusschenbeide zijn gekowant dan was je op tijd klaar geweest. ®en. Louis en William waren niet handgemeen ^Worden. O John, John, er was een tijd, dat W maar den vinger hadt op te lichten en de e klasse beefde. Nu beeft niemand meer v ° ot je. En waarom niet ? Omdat je alleen aan e '&en voordeel denkt. j/Hadt jij dit gevecht niet moeten verhinderen ? w as je er niet in geslaagd, hadt je je dan ota 0161 an( * ere ..oudsten" moeten vereenigen I gezamenlijk de twee vechtersbazen tot rede ® brengen ? In plaats daarvan bleef jij stil in te P tle el, leverde de middelen om het gevecht v erleng en en verdiende je geld van de wonden, . e Loui s en William elkaar toebrachten. Je een slecht vriend geweest, zoowel voor den 01 a ' 3 den ander. goéd S ' 6 ^ at maar n ' et °pb r eekt! Op een ^ a g zul jij misschien ook vrienden noodig zult 6n ' ^ wensch en hoop, dat je ze dan vinden elk ^ aar 2e ker ben ik er niet van. Pas jij in lie ^ eva ' maar op, dat William, die zoo vredeop - 1S ' n ' et met z 'j n bootje oversteekt en je eiland zelf de wet komt lezen." ^ et was de schuld van Louis, mompelde John. Hij is begonnen. William handelde uit zelfverdediging. — „Jawel, jawel, zeide de oude dame. Maar het lijkt niet veel meer op zelfverdediging, wanneer men eerst een jongen naar een heel anderen kant jaagt en hem dan nog bedreigt met het omverhalen van zijn prieel. Louis had ongelijk. Hij is er zwaar voor gestraft. Maar nu is het tijd, om tusschenbeide te komen. Het is toch geen reden om niets te doen, doodeenvoudig omdat Louis zich misdragen heeft. Er blijft toch over de plicht om den zwakke te helpen, ook al is hij door eigen schuld ongelukkig. Voor William is wellicht deze verontschuldiging te vinden, dat zijn vechtpartijen met Christiaan en foseph hem het hoofdïhebben doen verliezen en hem steeds op nieuwe successen bedacht doen zijn. Maar voor jou, John, is er geen excuus. Jij bent als een lafaard lijdzaam gebleven en hebt geen vinger uitgestoken om het gevecht te verhinderen. Je hebt het vertrouwen, dat ik in je gesteld had, toen ik je tot een van de „oudsten" van de school aanstelde, verloren. Ik ben dan ook van plan je dien titel te ontnemen..." Doch toen kwamen de kleinen tusschenbeide. Die straf leek hun wat te hard. En met de overdrijving, kinderen eigen, vertelden ze, wat John al niet had gedaan om de vechtenden weer van hunne wonden te genezen. Zij vroegen voor dezen keer vergiffenis voor hem. De oude Mamzel liet zich verteederen. Zij stelde zijn medelijden met de gewonden op prijs en zag daarin de aanduiding, dat hij toch op den duur nog wel zou blijken den titel van „oudste" waardig te zijn. En met een vrij lange toespraak over het plichtsgebrek van hen, die zich onttrekken aan de verantwoordelijkheid om goed te doen, om kwaad te stuiten, sloot zij de lange tafelzitting en zond zij de jongens ieder naar hun eigen terrein. * * * Het pamflet is uit. We hebben het hier en daar aanmerkelijk verkort, zonder er de doorloopende gedachte van te wijzigen. Het eindigt met deze moraliseerende tirade. Wat er verder op de kostschool gebeurde, krijgen we niet te lezen. Maar we weten, dat Louis in zijn prieel door William opgesloten werd, totdat hij zich op genade of ongenade aan dezen moest overgeven, waarna zijn vriendjes nog eenigen tijd hun best deden, zijn tuintje te verdedigen, wat hun echter niet gelukte, zoodat William de zoo lang begeerde twee strooken kreeg. Dat heeft de historie ons geleerd, die nu, na veertig jaren, in haar geheel is te overzien. In den eenvoudigen, zeer begrijpelijken en doorzichtigen vorm van het kostschoolverhaal zien we zich uitspreken de kritiek, die tijdens den oorlog van '70 en '71 in menigen kring is gerezen over Engeland's leidelijke houding. Niet onaardig is van de geschiedenis, die aan den Fransch-Duitschen oorlog voorafging, partijgetrokken om de positie der verschillende partijen aan te duiden. Ieder lezer heeft in de leerlingen van de oude kostschoolhouderes de verschillende volkeren van Europa ontdekt met hunne eigenaardige eigenschappen en in de vijf „oudsten" Louis, William, Aleck, Joseph en John de vijf groote mogendheden Frankrijk, Pruisen, Rusland, Oostenrijk en Engeland herkend* wier machtspositie haar maakte tot de aangewezen rustbewaardsters van ons werelddeel. Niet onaardig ook zijn de zinspelingen op den RussischTurkschen oorlog (Nicolaas, die den kleinen maar niet zeer zindelijken Constantijn aantast) en het gewelddadig optreden daarbij van Frankrijk en Engeland; op den oorlog van Pruisen met Denemarken en met Oostenrijk; op de vroegere uitbreiding van het Fransche grondgebied onder de koningen en op de oude begeerte tot herstel der grenzen van weleer, die in Pruisen zoo levendig gevoeld werd. William's vriend Mark is natuurlijk de latere Rijkskanselier Bismarck. Hoewel in Engeland uitgegeven en in de Engelsche taal geschreven maakt toch het pamflet niet den indruk door een Engelschman te | zijn ontworpen. De felle kritiek op den Engel! schen koopmansgeest, die John de rol van vrede* bewaarder of van scheidsrechter doet vergeten voor die van geldverdiener, is haast te scherp om door een Engelschman te zijn geoffend. In vergelijking met William, die als een huichelaar wordt gekenmerkt, komt Louis er nog al goed af. Wel is hij wat schreeuwerig en gauw in zijn eer getast, doch dat is ook alles. Een en ander doet vermoeden, dat de schrijver er van een Franschman was, die met bitter leed de onverschilligheid constateerde, waarmede Engeland het aanzag, hoe zijn overbuurman werd verslagen. Te meer meenen we dit te mogen aannemen, omdat gelijktijdig met de Engelsche uitgave ook eene Fransche verscheen, bij denzelfden Engehchen uitgever, die ook de eerste publiceerde. Doch, door een Franschman geschreven of door wien ook, er zit in het pamflet met zijn onvolkomenheden en zijn partijdigheid iets, dat geheel weergeeft, wat destijds, veertig jaren nu geleden, ernstig gevoeld werd en niet alleen in Frankrijk. Afkeuring n.1. dat een zoo geweldige en zoo bloedige oorlog kon plaats hebben, zonder dat er ook maar ééne ernstige poging gedaan was om dien te verhinderen of, na de eerste rake slagen en vooral na Sedan, om dien te stuiten, dat er niets gedaan werd om de belegering van eene wereldstad als Parijs te voorkomen en een bombardement onmogelijk te maken. In zoover is het pamflet een uiting van een stuk openbare meening in de jaren 1870 en '71. Als zoodanig meenden we het verhaal in zijn kinderlijke inkleeding nog eens weer te mogen oververtellen. Tevens achtten we het niet zonder nut nog eens te herinneren, door het bespreken van feiten uit het verleden, aan de groote waarheid, dat de vrede van Europa een kostbaar kleinood is, waarvan het bestaan door de officieele vrede-bewaardeis slechts verzekerd wordt, zoolang dit in hun eigen belang is. Waar het er op aankomt, eigen smaad te verduren en dien als een offer op het altaar des vredes neer te leggen, houdt de zin om den vrede te bewaren op. Ja, wat meer zegt, waar zucht naar voordeel den vrede in gevaar zou brengen, wordt die niet ingetoomd uit liefde tot den vrede. Het eerste leerde de geschiedenis van '70 en '71. Het laatste hebben we nog in October 1908 kunnen aanschouwen, toen Oostenrijk's staatsgreep in Bosnië en de Herzegowina alleen daarom niet tot een oorlog voerde, omdat Rusland niet opgewassen was tegen OostenrijkHongarije, met de wapenen gesteund door den bondgenoot Duitschland. Ware Rusland het sterke land — in eigen oogen — van vóór den oorlog met Japan geweest, zou allicht de krijg ontbrand zijn. Nu is dat niet gebeurd. De vrede is bewaard gebleven door Duitschland's en Oostenrijk's één zijn. Maar hun bondgenootschap had in dezen met liefde tot den vrede niets te maken. Hun samengaan was het laten gelden van het recht van den sterkste, dat den vrede in stand hield, omdat wie zich had willen verzetten tegen eene schending van het Tractaat van Berlijn, niet bestand was tegen de saamgekoppelde krachten van hen, die de schending begingen of goedkeurden. Veertig jaren zijn voorbijgegaan, maar in veel dingen is alles hetzelfde gebleven. De groote quaestie van oorlog of vrede, deze grootste aller quaestiën, zal eerst in veiliger handen berusten, wanneer vorsten en kanselarijen er zich minder mede bemoeien en de volkeren als zoodanig over deze bij uitstek belangrijke volkerenzaak het laatste woord hebben te spreken. --- NEDERLAND. Tweede Kamer. De Tweede Kamer is ter openbare vergadering bijeengeroepen tegen Dinsdag 11 dezer, tehalfvier. Het 40 millioen-fonds. De „Avondp." verneemt, dat er onder de leden der Tweede Kamer ernstige ontstemming heerscht over de wijze, waarop de regeering het wetsontwerp op de kustversterkingen aanhangig heeft gemaakt en in behandeling poogt te brengen. Door niet-publicatie van het verslag der commissie van samenwerking tusschen land- en zeemacht, hetzij geheel, hetzij met weglating van enkele onderdeelen, zou het opmaken van een Voorloopig Verslag over de principieele zaken onmogelijk worden gemaakt. Daarenboven ligt dat verslag slechts in beperkt aantal ter griffie van de Kamer voor de leden ter inzage. Reeds heeft zich een der Kamerafdeelingen in haar geheel door tusschenkomst van den voorzitter tot de militaire ministers gewend, om toestemming te vragen tot openbaarmaking. Inmiddels is het ontwerp reeds op de agenda der voorstellen geplaatst, die deze of begin volgende week in de afdeelingen moeten worden onderzocht. Ook van anti-revolutionaire zijde komt nu verzet tegen het bekende regeeringsvoorstel. De „Maas- en Merwebode" zegt daarvan o.a.: „Dit voorstel lacht ons al zeer weinig toe". „Ons volk staat zeer onsympathiek tegenover deze uitgave", om aluus te besluiten : „Daarom hopen wij, dat deze hooge uitgaven voor onze kustverdediging, niet zoo voetstoots zullen worden toegestaan. Het zou ons zeer spijten als van het al of niet aannemen een kabinets-quaestie gemaakt werd, zooals de „Standaard" het voorstelt. Wie te veel vraagt voor een zaak die ons volk niet sympathiek is, wordt oorzaak van eigen val." Wat 't Permanent Hof van Arbitrage aan de wereld kost. De Haagsche correspondent van de „Leeuw. C." schrijft: „The man in the street", wiens geloof in de arbitrale beslechting van internationale geschillen nog niet zoo wonder groot en krachtig is om dien berg-reus van domheid en vooroordeel te kunnen verzetten, heeft 't natuurlijk in de eerste plaats over wat hij noemt: de centenquaestie!" De man weet niet wat 'n kanonschot kost. Maar juist omdat hem dat blijkbaar onbekend is, kunnen de cijfers hem aangaande die geldquaestie „iet-of-wat" bekoelen. Ik ben d'er op uit gegaan om dienaangaande wat te weten te komen. Over het vorige jaar was een totaal bedrag van 28,831.32 gulden, te verdeelen in 476 porties, waarvan Montenegro er maar 1 voor zijn rekening krijgt of wel 60.57 gld. Het grootste aandeel of 25 porties ad f 1514.25 komt hoofddelijk ten laste van Duitschland, Frankrijk, Engeland, Rusland, Oostenrijk, Italië, Turkije, Ver. Staten van Noord-Amerika, Japan en China. Dan volgen Nederland, België, Zwitserland, Zweden, Rumenië en Brazilië met 15 pprties of 908.55 gld.; Noorwegen, Denemarken en Portugal met 10 porties of 605.70 gld.; Griekeland, Servië, Bulgarije, Argentinië, Chili, Columbia, Peru en Mexico met 5 porties of 302.85 gld. Vervolgens komen de minderheden met 3 aandeelen of 181.71 gld.: Bolivia, Cuba, Equador, Guatemala, Haïti, Luxemburg, Nica. ragua, Paragua, Panama, Perzië, Salvador, Siam, Uruguay en Venezuela. Gelijk gezegd, staat Montenegro alleen met een aandeel van 60.57 gld. Mr. W. baron van Heeckeren. Men deelt aan de „Zutph. C." mede, dat het Donderdag 70 jaar geleden was, dat de heer mr. W. baron van Heeckeren van Keil, te Ruurlo, door Koning Willem I benoemd werd tot kamerheer in buitengewonen dienst, welke functie hij nu nog bekleedt bij Koningin Wilhelmina Baron van Heeckeren is minister van BuitenIandsche Zaken geweest in het Kabinet-Kappeyne, en vóór dien directeur van het Kabinet des Konings; geruimen tijd is hij ook lid van Ged. Staten van Gelderland en lid van de Tweede Kamer voor Lochem geweest. Onlangs heeft de krasse grijsaard, in het genot van een goede gezondheid zijn 95n verjaardag gevierd. HÜ is altijd een warm voorstander der liberale beginselen geweest, waarvan hij, zegt de ,.Z. C", indertijd ook als bestuurslid der centrale liberale kiesvereeniging in het voormalig district Zutphen, de meest sprekende bewijzen heeft gegeven. Staats s p 0 orp ersoneel. De V ereeniging „Voorzorg" van het Staatsspoorwegpersoneel houdt 30 dezer te Arnhem een buitengewone vergadering. Het „N. v. N." van gisteravond behelst een ingezonden stuk, waarin wordt opgemerkt dat aangezien door het bestuur geen extra vrijvervoer is aangevraagd het bezoeken van de vergadering voor het personeel der lagere rangen, die slechts beperkt vrijvervoer genieten, zeer bemoeilijkt is. Deze vergadering, die behalve voor het opheffen van de besluiten der vorige, ook belegd is om een wiskundig adviseur te benoemen, wordt in spoorwegkringen met groote spanning tegemoet gezien. In den laatsten tijd zijn n.1. van verschillende zijden stemmen opgegaan, die er op wijzen, dat „Voorzorg" er minder rooskleurig voorstaat zoodat vooral na de debacle van het toeslagsfonds (een onderdeel van „Voorzorg") de leden ongerust zijn geworden. Dat deze ongerustheid niet ongegrond is, zal duidelijk zijn, als men weet, dat „Voorzorg" blijkens het laatste jaarverslag bij een verzekerd kapitaal van f 2,495,000 slechts een reserve van f 31,642,64 heeft. Vergelijkt men de reserve van dit onderlinge fonds, waarvoor geen keuring vereischt wordt, met die van bestaande verzekeringsbanken met verplichte keuringen, dan blijkt, dat bij een gelijk verzekerd kapitaal de reserve pl.m. f 300,000 bedraagt, een tekort alzoo van f 270,000. Het spreekt vanzelf dat deze becijfering slechts vergelijkenderwijs gemaakt is, daar voor wiskundige berekeningen meer gegevens beschikbaar moeten zijn, dan uit een jaarverslag geput kunnen worden. Een onderzoek naar den toestand van het fonds is dan ook door vele leden gevraagd, zegt bedoeld artikel. Veel zou reeds gered worden als de zoogenaamde overschotten niet meer werden uitgekeerd en het fonds voor de uitkeering van die overschotten bestemd, groot f156,000, bij de reserve werd gevoegd. Het is voor het groot aantal leden, voor het meerendeel uit de rangen met kleine tractementen en lage loonen, te hopen, dat het bestuur spoedig het gevraagde onderzoek toestaat en eindelijk besluit het fonds op een wetenschappelijken grondslag te vestigen. ---