Avonduitgave. (6 BLADZIJDEN.) EERSTE BLAD. BEKENDMAKING. Burgemeester en Wethouders van Arnhem; Brengen ter openbare kennis, dat op heden is afgekondigd en ter gebruikelijke plaatse aangeplakt de door den Raad dezer gemeente in zijne vergadering van 18 Augustus j .1. vastgestelde verordening tot wijziging van de Verordening tot heffing van schoolgeld in de gemeente Arnhem, welke verordening in druk, tegen betaling der kosten, ter secretarie der gemeente algemeen verkrijgbaar is. Arnhem, 6 November 1913. --- GEMEENTE en PROVINCIE. Bezoek commissaris der Koningin. De Commissaris der Koningin is voornemens de gemeente Lienden te bezoeken op Zaterdag 15 November a.s. Arbeidsconflict. Naar wij vernemen wordt binnen enkele dagen een manifest verspreid, waarin door de hoofdbesturen van den Alg. Ned. Metaalbewerkersbond en van den R.-K. Metaalbewerkersbond uiteengezet zal worden, welke pogingen door beide organisaties zijn aangewend tot verbetering van loonen en arbeidsvoorwaarden van de werklieden aan de Arnh. Stoomsleephelling en hoe daartegenover de houding van den directeur was. Erkenning van de organisaties van de arbeiders wenscht de directeur niet. Wanneer door de hoofdbestuurders een onderhoud werd aangevraagd, was steeds het antwoord, dat de inmenging van derden niet werd geduld. Aan arbeiders zijner fabriek, die in een van beide bonden waren georganiseerd, werd steeds ontslag gegeven, ongeacht of zij al of niet waren gehuwd. Een van de laatst toegezonden verzoeken hield o.a. in twee cent per uur verhooging en twee vrije dagen. Ook aan dit verzoek werd niet voldaan. Als gevolg van een en ander besloten de arbeiders-organisaties een boycot toe te passen op deze fabriek, door te trachten zooveel mogelijk arbeiders te verplaatsen naar andere plaatsen, wat in vele gevallen gelukte. Het werd den heer Prins, alzoo verklaarde onze zegsman, toen een beetje te slim, zoodat hij, door sommige personen op de hoogte gesteld wié de georganiseerde arbeiders waren, deze voor den' keus stelde: Bedanken voor de organisatie en dan één cent per uur opslag of niet bedanken en dan de fabriek uit. Een klein aantal bezweek voor de dreigementen en bedankte. Alleen aan die werklieden in die afdeelingen, waar actie was gevoerd, werd de beloofde loonsverhooging toegezegd. Voorloopig hebben nu de organisaties hare actie tegen deze fabriek stop gezet in zooverre althans, wat betreft het aanknoopen van onderhandelingen, en besloten in ruime mate het publiek in te lichten, welke toestand op deze industrieele onderneming heerscht. Naar aanleiding van bovenstaande mededeeling, hebben wij ons gewend tot de directie van de Arnhemsche Stoomsleephelling, met de vraag of zij haar standpunt in deze zaak ons wilde meedeelen ter gelijktijdige publicatie met het bovenstaande. De directie was evenwel van oordeel thans geen mededeelingen te moeten doen. JLoon actie in het Kleermakersbedrijf. Woensdagavond had in het Centraalgebouw een gecombineerde vergadering plaats van de Besturen van de Kleedermakersvereeniging „Vriendenkring", de afd. Arnhem van den R.-K. Kleedermakersbornd en de afd. Arnhem van den Bond in de Kleedingindustrie. Ook de hoofdbestuurders van beide Bonden waren aanwezig. In deze vergadering was men algemeen van meening, dat hier een loonactie gevoerd moet worden, om den toestand in het bedrijf hier wat te verbeteren. Met aügemeene stemmen werd besloten, om deze actie gecombineerd te voeren. Een loon-comité bestaande uit de drie organisatie's werd opgericht. Dit comité was van meening zoo spoedig mogelijk aan het werk tf moeten gaan, en nam dan ook een besluit om op Zondag 23 November a.s. een openbare kleermakers-vergadering te houden, waar twee of drie sprekers zullen optreden. De tram tljdeiu de feestdagen. Op ii en 12 November zal de gemeentelijke electrische tram van v.m. 9 tot n.m. 10 uur een tien-nninuten-dienst van en naar Oosterbeek onderhouden, terwijl op 12 November n.m. 11% uur van het Velperplein extra-trams zullen vertrekken naar Velp en Oosterbeek. Waterstaat sbegrootlng 1914 In de afdeelingen werd geklaagd over den slechten toestand van den weg Hedel—ZaltBomniel. Op verbetering der bestrating werd aangedrongen. Met leedwezen hadden eenige leden gezien, dat op deze begrooting geene gelden zijn uitgetrokken voor eene Rijksbijdrage in de kosten der verharding van de Haarloosche Slag in de gemeenten Borculo en N)eede. De provincie Gelderland heeft reeds subsidie toegezegd en men hoopte, dat ook het Rijk spoedig zou overgaan tot toezegging van subsidie voor deze verkeersverbetering. Halte bij „het Woold" nabij Winterswijk. Betoogd werd, dat aan het maken eener halte te dezer plaatse groote behoefte bestaat, met het oog op het vervoer van landbouwproducten en hout en op den aanvoer van kunstmeststoffen. Apeldoorn—Arnhem. De aandacht der Regeering werd verzocht voor den aanleg van een locaalspoorweg van Apeldoorn naar Arnhem met een zijtak van Hoenderloo naar Lunteren, waarvoor reeds concessie is gevraagd. Gehoopt werd, dat, nu van voldoende deelneming uit de streek blijkt, door het Rijk en de provincie te zamen eene bijdrage van ƒ 1 .200.000 zal worden verstrekt. Aangezien deze locaalspoorweg niet alleen van belang is voor het troepenvervoer van en naar de Harskamp, maar ook voor den landbouw en de bebossching van deze streek, zou men gaarne vernemen, dat de Regeering bereid is den aanleg krachtig te steunen. Opnieuw werd aangedrongen op aanleg van het kanaal door de Geldersche vallei. Gevraagd werd, of voor den aanleg van een kanaal Twenthe—Geldersche Graafschap op steun van de Regeering gerekend kan worden. Staking opgeheven. De staking, die gedurende 11 weken op de sigarenfabriek van den heer van Wijk te Geldermalsen heerschte, is opgeheven. Zandverstuivingen. Voor het plaatsen, vernieuwen of onderhouden van palen en het aanleggen en onderhouden van beteugelingswerken is voor het jaar 1914 uit de provinciale kas toegekend, aan de gemeente: Apeldoorn ƒ 14.70, Barneveld ƒ 4, Ede ƒ 39.90, Rheden ƒ 61.30 en Rozendaal ƒ 18. --- KUNST en WETENSCHAP. Openluchtmuseum te Arnhem. In een dezer dagen alhier gehouden vergadering van de wetenschappelijke Commissie van Bijstand der Vereeniging „Het Nederlandsche Openluchtmuseum" heeft de voorzitter verslag uitgebracht over den toestand der Vereeniging en mededeeling gedaan omtrent de aanwinsten, tot heden verkregen. In de eerste plaats werd vermeld het legaat van wijlen den heer A. Sassen (lid der Commissie van Bijstand), een uitgebreide verzameling voorwerpen, betrekking hebbende op de Nederlandsche „Folklore". Er zijn hieronder vele stukken, die, naar aloud volksgebruik, in het dagelijksch leven, of bij spel en feest, dienstig waren, maar die nu in de woningen op het platteland, niet meer gevonden worden; ook vele zilveren en koperen lijfsieraden, aardewerk, gesneden houten en ivoren gebruiksvoorwerpen, mooi van bewerking, in een verscheidenheid, die wijst op den goeden smaak en de oudheidkundige ervarenheid van den verzamelaar. Onder meerdere schenkingen zij nog gewezen op een mooi 17de eeuwsoh houten poortje, afkomstig van een Saksische boerenhoeve; het is een hulde door „Heemschut" aan de Vereeniging gebracht, bij hare oprichting. Bij de aankoopen verdienen bizondere vermelding negen oude boerenwagens, afkomstig uit verschillende streken van het land; ze zijn allen zuivere typen van de nog wel voorkomende, doch allengs schaarsch wordende, vroegere vervoermiddelen in het landbouwbedrijf. Een collectie boek- en plaatwerken, waarbij een paar zeldzame exemplaren over costuumkunde en oude landsgebruiken, zijn een welkome aanwinst voor de bibliotheek der Vereeniging. Ook werd ter vergadering een voorstel besproken, eenige zalen te verkrijgen, waar de bezittingen der Vereeniging reeds thans voorloopig tentoongesteld zouden kunnen worden; men beoogde zoodoende weldra in staat te zijn, een zeer kostbare en uitgehreide verzameling te aanvaarden, de Vereeniging toegezegd, zoodra ze Iruimte voor plaatsing beschikbaar heeft. Deze collectie bevat, onder anderen, een 250 -tal beelden, gekleed in de origineele oude en nieuwere gewestelijke kleederdrachten; een serie rij- en voertuigen, paardetuigen, enkele grootere werktuigen voor huis-nijverheid, en fragmenten van landelijke bouwkunst. Er werd evenwel besloten de bezittingen der Vereeniging nog niet tentoon te stellen, maar te wachten, tot dit geschied en kan, ia een passende omgeving; voor een deel, in een eigen gebouw, op het te verkrijgen terrein, maar vooral, naar den aard en het streven der Vereeniging, in de daar over te brengen boerenwoningen, stallen en schuren. Ten slotte werd nog eens betoogd, hoe noodig het is, enkele typen van boerenwoningen onverwijld te verkrijgen, omdat ze dreigen geheel te verdwijnen; besloten werd, aan te koopen een zoogenaamd „los hoes", een Saksische boerderij, in onbedorven stijl, een zeldzaamheid nog, in ons land. Uit het verslag bleek nog, dat het ledental der Vereeniging, over het geheele land verspreid, zich gestadig uitbreidt. The&tre des Champs EiyséesHet in het voorjaar (31 Maart) luisterrijk geopende Théatre des Champs Elysées te Parijs heeft thans reeds zijne deuren moeten sluiten. Men wijt dit algemeen aan de buitengewone kostbaarheid van inrichting en van uitvoeringen, die directeur Astruc van het begin af in zijn schouwburg volhield. Op een terrein, dat met 2 millioen francs was betaald, had men een gebouw gezet, dat 5 millioen gekost heeft. Dit theater had de heer Astruc gehuurd voor een j aarlijkschen huurprijs van 250.000 francs. De dagelijksche uitgaven aan orkest- en artistengages bedroegen pl.m. 8000 francs. -Daarbij was Astruc's theater de eenige muzikale onderneming, die geen staatssubsidie ontving, en reeds in de eerste dagen begon men in te zien, dat voor eene zoo kolossale onderneming naast de groote opera en de Opéra Comique geen plaats zou zijn. Waarschijnlijk had men op een toeloop van vele rijke vreemdelingen gerekend, maar de vreemdelingen bleven uit en de Parijzenaars houden op den duur niet van de muziek van „grootsche en plechtige lijnen", die hier vooral werd uitgevoerd. Misschien ware de onderneming te redden geweest, wanneer Astruc zich tot het aanbieden van lichteren kost had kunnen laten verleiden. Men heeft midden in de voorbereiding van Moussorgsky's opera „Boris Godunoid" moeten ophouden. Het artistenpersoneel is nog van plan op eigen kosten een invitatie-uitvoering van het werk te geven. („Tel.") De vincht der Zwaluwen. Wij lezen in het Novembernummer van „British Birds" een mededeeling die ons trof. Te Rietvallei in den Oranje Rivierstaat is den ióden Maart van dit jaar een geringde zwaluw gevangen, welke in Ayrshire iu Schotland i. Juli 1912, toen zij nog een nestvogeltje was, meteen gemerkten ring voorzien was. Een tweede zwaluw werd in Utrecht (Natal) 150 mijlen oost van Rietvallei gevangen Hieruit blijkt, dat eenige zwaluwen deze groote reis doen om winterkwartier in Zuid-Afrika te vinden. („Hbld.") --- KERK en SCHOOL. Ds. Talma. Naar wij vernemen, hoopt de oud-Minister ds. A. S. Talma a.s. Zondag 9 November op te treden in de Nieuwe Kerk alhier, des voorm. te 10 uur. Bxamen vrije- en ordeoefeningen. Bij het Woensdag te Venlo gehouden examen zijn o.a .geslaagd de heeren: H. A. P. Bakker, C. Schrama te Arnhem, P. J. Bemelmans te Echt, E. J. van Binsbergen en P. Zak te Velp; de dames: M. G. A. Huurman en J. J. M. Marjas te Velp, S. C. van Steenbergen te Arnhem, J. P. vtin Polvliet te Angeren, C. Reesing en R. Nederbregt te Arnhem. --- BUITENLAND. De „schrik der boeren". De groote drijfjachten op den nog altijd onbekenden veeroover in Stiermarken, hebben geen bevredigende resultaten opgeleverd. Van den grondbezitter Tazar, uit Osterwitz, in het gebied der Stubalpen werden j.1. Zaterdag weer twee schapen verscheurd. Toen de vrouw van Tazar 's nachts om J2 uur nog bezig was kransen te vlechten, hoorde zij in de weide hevig lawaai, waaruit zij opmaakte, dat de schapen door het een of ander dier vervolgd werden. Zij ging eens kijken en zag hoe de schapen door een hond werden vervolgd. Verschrikt door het licht liet het dier zijn prooi los en viel de vrouw aan. Op haar hulpgeroep kwamen de bewoners van het huis toesnellen, waarop het dier de vlucht nam. Een schaap was de keel doorgebeten, van het andere was een poot verscheurd. De aanvaller is waarschijnlijk een wilde dashond. Uit Voitsberg en Stein komen intusschen nieuwe berichten van slachtingen, door het geheimzinnige roofdier aangericht. Te Stein werd door den grondbezitter Hofer een roofdier gezien, van welks sporen afdrukken in gips werden gemaakt. Echter heeft men daaruit niet kunnen opmaken met welk soort roofdier men te doen heeft. Te Freisinggraben, ten Noorden van Voitsbergen, in Piberegg, heeft men dit dier eveneens gezien. Men heeft daar ook bij de overblijfselen, van een verscheurde ree, de uitwerpselen van het roofdier gevonden, die volgens deskundigen van een groot katachtig dier afkomstig moeten zijn. De bosschen van het district Radmannsdorf worden door een nieuwen „boerenschrik" onveilig gemaakt. Tot dusver hebben aldaar huizende beren reeds een zestigtal schapen verscheurd. Er worden toebereidselen voor een groote jacht gemaakt. De Albaneesehe troon. De correspondent van de „Köln. Ztg." in Albanië, schrijft, einde October: De Albaneesehe courant „Tarabosch" heeft het masker afgeworpen; in no. 18 geeft het blad een portret van Prins Achmed Foead, en wekt het volk op, zich ten spoedigste een Koning naar zijn smaak te kiezen en niet te wachten, tot Europa het een vorst opdringt; slechts een Mohammedaan mag heersoher over Albanië worden, want twee derden der bevolking behoort tot den Islam. Een Christelijk hoofd zou deze meerderheid van de Regeering vervreemden. Ook beteekent de Islam voor een land geen achteruitgang, daar de Islam evenals elke andere godsdienst een tijd van buitengewone beschaving te weeg gebracht heeft. Vooral Achmed Foead wordt geprezen als iemand, doordrongen van de beschaving van het Westen; daarop roemt de „Tarabosch" Foeads verdiensten; Foead wordt genoemd: de hervormer van het opvoedingswezen in Egypte, de stichter der Egyptische Universiteit te Cairo, de beschermer van de energie en ondernemingsgeest, de stichter van de eenige in Egypte aanwezige bibliotheek; hij wordt aangeduid als iemand van groote beschaving, die in beschaafde landen zijne studiën, ook zijn militaire studiën, voltooid heeft. Ook wordt hij genoemd de eenige vorst, die de ziel van den Oosterling kent. Het artikel eindigt aldus: En hij is den troon waardig, omdat hij Mohammedaan is en van een Albanees afstamt. Hij is onze broeder, die zijne millioenen gebruiken zal om ons volk te ontwikkelen. Hij zal in Ween en en Rome, in Berlijn en Londen en waar hij ook verblijf heeft gehouden, door ChristenKoningen en -Keizers als een geëerde gast ontvangen worden en verkeert ook met den Paus in oprechte vriendschap! Tegen zulke voortreffelijke hoedanigheden van Achmed Foead, zooals de Tarabosch die aan het volk meedeelt, kunnen de Duitsche prinsen Urach en von Wied toch maar niet op, merkt de „Köln. Ztg." hierbij op. Veertien maanden In het Ijs. Te Queenstown zijn berichten binnengekomen over de vreeselijke ontberingen, die de bemanning van den Britschen schoener „Arthur W", welke dezer dagen de haven van Halifax in Nieuw-Schotland binnengevallen is, te verduren heeft gehad. Veertien maanden lang was het schip in Baffinoland en de Noordelijke landspits van Angora geblokkeerd. Gedurende tien maanden, zoolang de Noordpool-winter duurde, was het schip ingevroren. Een expeditie van zes man ondr kapitein Chapman werd door een sneeuwstorm overvallen, die zeven dagen ach- tereen aanhield. Drie dagen lang waren zij van roedsel verstoken en leden zij ontzettend. Zoolang voedsel voorhanden was, toonden de Eskimo's een groot uithoudingsvermogen, toen dit echter begon te ontbreken, gedroegen zij zich hulpeloos en vertwijfeld. Na tien dagen ontmoette de colonne andere Eskimo's, die hun van voedsel voorzagen, zoodat zij ten slotte het schip weder konden bereiken. Gedurende hunne afwezigheid, die 14 maanden duurde, hadden de zeelieden slechts één enkele maal berichten uit de buitenwereld ontvangen. Sog een aanbod. Majoor Duncan Matheson heeft Lloyd George doen weten, dat hij bereid is het geheele eiland Le wis, het grootste van de Hebriden, aan de •^.egeering te verkoopen. Dit eiland is oageveer i, 17,460 acres groot. — Het aantal kloosterbewoners in België bedraagt 10,376 mannen en 47,975 vrouwen. Er zijn 36 7 kloosters en daarmee overeenkomende stichtingen. ---