Avonduitgave. (4 BLADZIJDEN.) De Oorlog. Dinsdag, 24 November. Het is een gelukkige inval geweest van menschen, die nu reeds sedert honderden of duizenden jaren niet meer tot de levenden behooren, om sommige toestanden, karaktereigenschappen, gemoedsstemmingen of feiten met een enkel kernachtig woord of een enkel beeld duidelijk weer te geven. We kunnen hun er nu nóg dankbaar voor zijn. Misschien waren zij niet anders dan de te-boekstellers van wat de volkswijsheid reeds lang had uitgesproken, doch in ieder geval waren zij de personen, die de uitspraak in een bepaalden vorm vastlegden en vöor het nageslacht bewaarden. „De beer en de huid", met deze enkele woorden wordt ieder herinnerd aan te vroeg gedane beschikkingen over wat nog niet gebeurd is. Aesopus heeft het ons gemakkelijk gemaakt, dergelijke voorbarige handelingen met ; een half zinnetje naar waarde te schatten. Bij den oorlog van thans komen telkens jagers te voorschijn, die over hun buit beschikken, voordat de jacht geëindigd is. Wanneer men heeft hooren beweren, dat het Duitsche militarisme van den aardbodem moet verdwijnen, dat aan België alles en nog meer moet worden teruggegeven dan het ontnomen is, dat Engeland moet worden beroofd van zijn wereldkoloniaal gebied, dat Rusland teruggeslagen moet worden tot binnen de grenzen van Azië, dat van, Duitschland slechts de mark Brandenburg en van Engelsch ZuidAfrika slechts de herinnering aan eene Engelsche heerschappij mag overblijven, dan hebben we te doen met even zoovele bij voorbaat verkochte huiden van nog niet geschoten beren. Elke oorlogvoerende mogendheid schijnt op zijn beurt oogenblikken te kennen, waarin een fantastisch stralend toekomstbeeld noodig is om er den moed in te houden. Want de oorlog van thans, de wetenschappelijke vernietiging van leven en eigendom berekend op de hoogst mogelijke afmetingen, is niet meer eene militaire wandeling, noch een zegevierende ijltocht met wapperende banieren en schaterende klaroenen dwars door het vijandelijke land. De oorlog van thans, die in zijn Voorbereiding steunt op alle geestelijke krachten der natiën, die oorlog is er een van wringen en worstelen, van vooruitschuiven en teruggeschoven worden, van uitputtende herhaling der krachtsinspanning, die gisteren en eergisteren en een week geleden ook gedaan werd op dezelfde plek of een paar meter verder of, mogelijk ook, eenige meters achterwaarts. Begrijpelijk zijn daarom de groote plannen-makerijen, de geweldige verzekeringen van eind-victorie en radicale afrekening, doch ze zijn tevens zonder waarborg. Enn de verkochte huid is meer dan ooit de huid van een nog te dooden beer. Tot die toekomst-plannen zonder degelijken ondergrond behoort ook, wat er thans in Rusland wordt gedacht en geschreven over Turkije. Men zou zoo denken, dat Turkije, de chronisch »,zieke man", nu in den loop der laatste tientallen van jaren wel zoo veel bewijzen gegeven 'heeft van maar niet dood te willen gaan, dat men het als springlevend zou kunnen beschouwen. Als een koppel honden, achter en op een opgejaagd hert heeft een deel van Europa achter Turkije gejaagd, iheeft het Turkije besprongen, het stukken uit zijn lichaam gereten, maar de Turk bleef en wist, hoe gewond en hoe besprongen ook, raak van zich af te slaan. En nu begint al weer het geleuter over den ■>zieken man". Nu is het een Russisch blad, de ..Birsjewia Wjedomosti", die de vraag stelt: >,De zieke man is stervende; wat moet er met 2I Jn nalatenschap gedaan worden?" Men ziet: het is heel ernstig; niet alleen Zle k. maar zelfs stervende. De executeurs staan al gereed om in te grijpen. Zoodra de Patiënt de oogen voor goed sluit, wordt de erfenis verdeeld. En het antwoord op de vraag wordt gegeven °°r iemand, die.niet genoemd wordt doch in Wl en de „Vossische Zeitung" den gewezen p 11 * waoiatug luug utii gtw ussuchen gezant te Konstantinopel, von Giers, ziet. Het Russische blad, dat de vraag stelde, vindt het antwoord van groote beteekenis. Hier is het: De 'schrijver is van oordeel, dat het oogenblik voor de Drievoudige Entente gunstig is om het Turksche vraagstuk eens en voorgoed op te lossen. Hij denkt zich die oplossing als volgt: De Zwarte Zee wordt een Russische binnenzee, waarin de voorschriften omtrent de scheepvaart geheel van Rusland afhangen. De forten aan de Dardanellen worden geslecht en de ingang van den Bosporus wordt een Russisch Gibraltar, tot welk doel de Russen een strook aan beide oevers van de zeeëngte bezetten, bijv. van Therapia tot de Zwarte Zee. Het lot van Konstantinopel zou daarmede vanzelf beslist zijn. De schrijver is van meening dat Rusland zich moet onthouden van een bezetting van Konstantinopel, en zich moet vergenoegen met het planten van het kruis op de Aya Sofia. Het zou n.1. tegen de beginselen van de Russische politiek indruis schen een stad te bezetten, die langs den wer* overland niet rechtstreeks met het Russische Staatsgebied verbonden is. Konstantinopel zou naar schrijver's wensch, de hoofdstad van een „vrijstaat(je) Tsarigrad" worden, gelegen aan beide oevers van den Bosporus en zich uitstrekkend tot waar de Russische strook aan de Zwarte Zee (bij Therapia) begint. Met uitzondering van dit gedeelte ziet schrijver een verdeeling van het Ottomaansche rijk als gevolg van dezen oorlog komen. De Engelschen krijgen Arabië en Mesopotamië, de Franschen Syrië, de Italianen en Grieken verdeelen de Turksche eilanden, de Russen krijgen Armenië en (over Klein-Aziatisch gebied) een uitgang naar de Middellandsche Zee. Aan een zelfstandig voortbestaan van Turkije na dezen oorlog gelooft de schrijver niet. Nu weten we het precies. En het is zoo duidelijk mogelijk: ziek, gestorven, begraven en dan zijn erfenis verdeeld. Maar voorloopig hebben de Russen de handen vol met de legers. van den tot Tweebond gereduceerden Driebond. Maar , voorloopig zijn de Russen op den Kaukasus tegenover de Turken niet aan de winnende hand. Maar...., voorloopig ziet de groepeering der Balkan-belangen er niet naar uit, alsof Turkije's nalatenschap-verdeeling zou kunnen plaats hebben, terwijl die groepeering veeleer er op duidt, dat de nalatenschap nog lang een „onverdeelde boedel" zal blijven. Maar Turkije heeft op dit oogenblik een paar bondgenooten, n.1. Oostenrijk-Hongarije en Duitschland. Zoo dat we ook dit vraag-en-antwoord-spelletje van het Russische blad beschouwen als te behooren tot de groote rubriek der verkochte huiden van nog niet geschoten beren. --- Uit Antwerpen. Een gisteren te Breda aangekomen Antwerpsch Staatsambtenaar bevestigt, naar de „N. R. Ct." verneemt, dat de Duitschers eenige dagen geleden de stadskas, waarin ongeveer 9 millioen franken aanwezig was, hebben opgeëischt. Het plan bestond, den naamdag van Koning Albert, die, zooals sommige bladen melden, in een zitting van de Intercommunale is herdacht, te Antwerpen ook kerkelijk te vieren. Zoodra evenwel de Duitsche overheid hiervan de lucht kreeg, werd de geestelijkheid aangezegd, dat zulk een kerkelijke herdenking streng verboden was. Mocht dit verbod worden overtreden, dan zou aan de gemeente eene boete van 5 millioen franken worden opgelegd. Verder werd de deken, benevens zijn secretaris, als gijzelaar in verzekerde bewaring gesteld en eerst na verloop van twee dagen vrijgelaten. Uit Brussel wordt bericht, dat, toen in de hoofdkerk op den naamdag van Koning Albert een Te Deum gezongen werd, de Duitsche overheid onmiddellijk last gaf, het gezang te staken, hetgeen dan ook geschiedde. Het Engelsche stelsel Tan maten en gewichten. „Fin. News" wijst er op, dat het Engelsche stelsel van maten en gewichten, dat zoozeer van het elders gebruikte decimale systeem afwijkt een beletsel vormt voor uitbreiding van de handelsrelaties met het buitenland. Het blad dringt er op aan, dat men in Groot-Britannië tot het decimale stelsel zal overgaan en meent dat de ondervinding die de vele te velde staande manschappen ten aanzien van de gebruiken in het buitenland zullen opdoen, ertoe zal kunnen bijdragen om aan het conservatisme, waarmede men in Engeland aan de oude onpractische gebruiken vasthoudt, een einde te maken. Uit een Dnitschen veldpostbrief. Sedert tien dagen, zoo schrijft een luitenant van een Westfaalsch cavalerieregiment onder dagteekening 29 Oct., liggen wij in de loopgraven, in afwachting van een aanval van de Engelschen. Wij wisselen echter dagelijks met een ander eskadron, zoodat wij niet steeds in hetzelfde vuil behoeven te liggen. Den tijd, dien wij niet onder den grond moeten slijten, brengen wij door op het landgoed van den heer C., die natuurlijk niet thuis is, teneinde niet te moeten zien, hoe zijn mooie woning langzamerhand door den vijand wordt stukgeschoten. Het dak is reeds grootendeels verdwenen en in de salons en de mooiste slaapkamers liggen dikke lagen stroo, waarop wij slapen. Een bed is, zooals ik gedurende dezen oorlog heb kunnen opmerken, een zeer onprao tisi h ding, wijl men zich immers zelden en dan nog ongaarne ontkleedt, daar er op het beslissende oogenblik toch geen tijd zou zijn om zich weer aan te kleeden. Sinds tien dagen zijn wij dus infanteristen; onze paarden hebben wij sindsdien niet meer gezien en wij hebben" reeds herhaaldelijk met onze karabijnen zonder bajonetten een stormaanval gedaan. Zeer interessant was voor mij de strijd in het mijndistrict Donai, waar ook mijnen vernield moesten worden, omdat de Franschen, naar men zeide, daarin waren afgedaald, teneinde ons bij onzen opmarsch in den rug te vallen. Tevens moesten wij een grooten voorraad bijproducten, teer enz. door brand vernietigen. Een dikke, zwarte rookkolom steeg daaruit omhoog, een prachtige, maar tevens weemoedig stemmende aanblik. Wij hebben trouwens in die streek heel wat moeten vernielen, omdat de bewoners «ich zeer antiDuitsch betoonden. Thans liggen alle mijnen stil en het zal vrij wat moeite kosten ze later weder in exploitatie te brengen. Wij zijn langzamerhand hoe langer hoe meer naar den rechtervleugel van het leger geschoven en als nu de infanterie is aangekomen en ons aflost, dan zendt men ons eenvoudig weder een eind verder. Eigenaardig is de wijze, waarop wij kwartier maken voor onze paarden. Die worden eenvoudig hier of daar in de kost gedaan, somtijds zelfs moeten wij ze op de kamers stallen, want de paarden moeten, als ze gezond zullen blijven, een warm plaatsje hebben. Het wasschen verleert men langzamerhand; menigmaal krijgt men in drie dagen geen water of zeep te zien. Eens heb ik mij zelfs in negen dagen niet behoorlijk kunnen reinigen. Maar ook daaraan went de mensch. Bulgarije en Servië. Russische bladen melden uit Sofia, naar de „N. R. Ct." uit Duitsche bron verneemt, dat Bulgarije een ultimatum op langen termijn tot Servië heeft gericht, waarin de afstand wordt geëischt van de deelen van Macedonië waarop Bulgarije aanspraak maakt. Duikbooten in 't Kanaal Een dag of acht geleden hebben Engelsche en Fransche bladen gemeld — een be icht dat ook in een deel van de pers in onzijdige landen zijn weg heeft gevonden — dat er in het Kanaal twee, volgens een andere lezing dtie Duitsche duikbooten zqn vernietigd, waarvan één door een Fran-chen torpedojager, die alleen met lichte schade aan den boeg in Duinkerken was binnengeloopeu. Naar WolfFs bureau van bevoegde zijde verneemt, wordt er geen enkele Duitsche duikboot vermist. --- Nederland en de Oorlog. Een Engelsch oordeel over Nederland. De „Manch. Guardian" maakt melding van de indrukken, die een berichtgever opdeed bij een tocht over de kampen en vluchtoorden voor de Belgische vluchtelingen in Nederland. Hij zegt: „Nederland heeft wonderen verricht door de zorg voor de 800,oou vluchtelingen, die tegelijkertijd in Nederland waren; en nu nog zijn 250,000 dakloozen onder de zorg van Nederland. De last op dit kleine land, van 6 millioen inwoners, is oneindig veel zwaarder in vergelijking dan die van het Ver. Koninklijk, dat met een achtmaal grootere bevolking nog geen 10 ,000 Belgen gastvrijheid verleende. Engeland draagt den last van den oorlog, maar Nederland lijdt, ondanks de neutraliteit, niet minder dan de oorlogvoerenden door de beperking van den handel en de desorganisatie van zijn industrie. Het moest zijn leger mobiliseeren, heeft te zorgen voor de geïnterneerden, — Belgen, Franschen, Engelschen en Duitschers — van wie het reeds meer dan 30 o o in verschillende plaatsen heeft, en moest bovendien nog zorgen voor de vluchtelingen. En het deed dit met bewonderenswaardige zorg en groote toewijding. Het ergste noemt de schrijver het, dat die menschen geen werk hebben. Hij zegt, dat op dit oogenblik op de 450 bewoners van het Vereenigd Koninkrijk een Belgische vluchteling is. Zeker kon er meer voor die menschen worden gedaan, zonder dat de Engelsche hulpbronnen daaronder zouden lijden. En wanneer men in Engeland den toestand goed begreep, zou er meer worden gedaan, niet aileen voor de Belgische vluchtelingen, maar ook voor Nederland. Een aanklacht. Door eenige graanhandelaren in Friesland is bij den minister van Landbouw, Handel en Nijverheid een klacht ingediend tegen eene coöperatie van veehouders in die provincie. Deze coöperatie had van het Rijk een partij maïs tegen den vastgestelden prijs aangekocht. Door tusschenkomst van een commissionnair bood zij die maïs aan korenkoopers te koop aan met f 50 winst per 1000 kg. („Tel.") Verwarmingngordels. Naar ons wordt medegedeeld, heeft het Hoofdcomité het voornemen de eerste zending van de verwarmingsgordels te doen plaats hebben in het begin van December. Het Comité hoopt daarom dat allen, die aan dit goede doel deelnemen, door spoedige afwerking der gordels en het tijdig inzenden tusschen 27 en 30 Nov., adres mevrouw A. W. van der Voort—Metman, Gasthui ssingel 8, Haarlem, de uitvoering van dit plan te willen bevorderen. «• Verboden nitvoer. Onder Bennebroek is aangehouden een rijtuig, waarmede acht zakken haver uit de stelling Amsterdam werden gevoerd zonder geleidebiljet. De rijkspolitie maakte proces-verbaal op tegen den uitvoerder, die genoodzaakt was met zijn vracht terug te keeren. Belgische vluchtelingen. Belgische • vluchtelingen, ondergebracht aan de IJkade te Amsterdam, hebben aan den' Minister van Binnenlandsche Zaken een telegram gezonden, waarin zij verzoeken hen niet, zooals het plan is, naar de nieuwe loodsen te Nunspeet te transporteeren, maar hen te laten, waar zij zijn. Als voornaamste reden geven zij op, dat in hun tegenwoordige verblijfplaats zooveel zorg aan hen wordt besteed. Steun aan gezinnen van landweerplichtigen. Het moet, volgens de „Tel.", in de bedoeling van een der Amsterdamsche Raadsleden gelegen hebben in openbare Raadszitting den Burgemeester van Amsterdam eenige vragen te stellen aangaande den steun, welke aan gezinnen der landweerplichtigen van gemeentewege wordt verstrekt. Bij die interpellatie zou dan ter sprake worden gebracht het systeem, door den Burgemeester yan Zaandam bij de uitkeering toegepast. Burgemeester Röell, van het voornemen in kennis gesteld, moet den interpellant verzocht hebben, voorloopig zijn vragen niet te stellen, teneinde hem, den Burgemeester, gelegenheid te verschaffen zich van hetgeen in dezen te Zaandam wordt gedaan, op de hoogte te stellen. ---