Nederland en de Oorlog. Inwisseling van zilverbons. Bij Kon. 'besluit is bepaald, dat tot en met 31 December 1916 de ingetrokken zilverbons van ƒ 1, van ƒ2.50 (ouden vorm) en van ƒ 5 ten kantore van het agentschap van het ministerie van Financiën te Amsterdam tegen wettig betaalmiddel kunnen worden ingewisseld. Honw JTat. (Steuncomité 1914. Tot en met 5 Februari is bij het Koninklijk Nationaal Steuncomité 1914 ingekomen een bedrag van f 3.591.664.13 Strenge maatregelen. Vanwege de militaire overheid .zijn er, naar de „Tel." uit Vroenhoven verneemt, te Caberg verschillende veldwegen in de richting der grenzen voerende, in de nabijheid dier grenzen over een zekere uitgestrektheid opgebroken, zoodat ze volstrekt onberijdbaar zijn, met het doel om aan het smokkelen; met voertuigen een eiude te maken. In den laatsten tijd hebben er weer verschillende aanhoudingen plaats gehad, waaruit men kan opmaken, dat de liefhebberij in het smokkelen er nog lang niet uit is. Vooral „Buk" schijnt een geliefdkoosd artikel voor uitroer te zij». Het is een soort wachtwoord geworden in de gemeente. De bestrijding dier smokkelarij schijnt echter met kracht ter hand te lullen genomen worden. Bij toeneming der pogingen tot uitroer, zijn nog strengere maatregelen ia het vooruitzicht gesteld. Onder toezicht. Door he t militair gezag zijn, naar het „Hbld." meldt, twee schildwachthuisjes geplaatst voor het hui» van .den heer S. J. van der Weijde te Einhoven, handelaar in comestibles en zuidvruchten. Op zijn navraag werd genoemden heer medegedeeld, dat hij verdacht wordt in ■mokkelarijzaken betrokken te zijn en dat overwogen wordt zijn zaak onder bewaking te stellen. Daar de heer Van der Weijde zich van geen kwaad bewust is, heeft hij de hulp van het Tweede-Kameriid voor Eindhoven, mr J. v. Best, ingeroepen. --- NEDERLAND. Het politieke steekspel. Eedsvraagstuk. 's-*Gravenhage, 15 Februari. % De laatste dag der algemeene beschouwingen heeft de discussie over den eed niet opgehelderd. Integendeel. De groote lijnen waren aangegeven; wat vandaag werd beweerd was maar klein werk, al deed zich het zonderlinge geval voor, dat verschillende „sterren" het woord voerden. Inmiddels zijn diverse amendementen inge- ■ diend, die doen vermoeden, dat de discussie nog lang niet uit is. Daar is allereerst de heer Rutgers, die zijn denkbeeld van een notarieele akte heeft uitgewerkt. Het is nu een akte geworden, die voor den rechter of voor den burgemeester wordt opgemaakt. Voorts wil hij bepaald zien, dat bij de waardeering van getuigenverklaringen de rechter in aanmerking zal mogen nemen, dat een verklaring niet onder eede is afgelegd. Een akte dus met de mededeeling, dat die akte ook waardeloos kan zijn. 't Is fraai 1 De rechterzijde houdt zich ook in ander opricht verre van schitterend. Terwijl het toetsingsrecht een vorige maal de groote steen des aanstoots was, komt nu Van de rechterzijde aandrang om, in een anderen vorm weliswaar, dit recht er weer in te brengen. Ook is nu een amendement ingediend, dat de belofte wil aanvullen met een schriftelijke verklaring, waarin wordt gezegd, dat degene, die bezwaar heeft tegen den eed, deze bezwaren nu £n altijd heeft. Het denkbeeld van de eedshelpers is nu dus vervangen door een soor,t akte, gelijk de heer Rutgers die dacht. Dit denkbeeld komt van de christelijk-historische zijde. Door verschillende leden is de vrees geuit, dat zeer velen zich aan de eedsaflegging zullen onttrekken. Deze vrees wordt door den heer Limburg nieT gedeeld. De beroepswet en de octrooiwet, waarin facultatiefstelling is opgenomen, hebben . hem ervan overtuigd, dat Jn verreweg de meeste gevallen de eed gekozen zal worden. Overigens was de heer van Limburg zoo conciliant mogelijk, om toch maar een einde te maken aan de rechteloosheid, die er sedert Juni 1914 in ons land — tot zijn 'schande — bestaat. Een nieuw gezichtspunt opende deze afgevaardigde zelf niet. . Voor het college in historie van het Christendom, wat betreft het ontstaan van den eed, zooals dat door den heer de Visser werd gegeven, kunnen wij dankbaar zijn; met het vraagstuk had het niets te maken. Als hors d'oeuvre was het college genietbaar. •x De beteekenis van den eed, de objectieve waarde daarvan, is ons nu zoetjes-aan wel duidelijk geworden en dj i^adere beschrijving daarvan was dus overbodig. Het standpunt van dezen afgevaardigde is dit: eedsdwang voor de atheïsten en voor degenen die bezwa?r hebben, een schriftelijke verklaring als in het amendement-de Geer wordt gevraagd. • Evenmin brachten de redevoeringen van de hecren Eerdmans en Aalberse iets nieuws. Alleen rij vermeld, dat de laatste op deze eigenaardigheid wees: de Katholieke leer zegt, dat alleen dan een eed mag worden afgelegd als de overheid dien eischt. Met dit ontwerp is het nu zeer de vraag of de eed nog geëischt wordt. Een eenigszins nieuw puntje werd nog door den heer van Doorn naar voren gebracht. Hij vreest vooral, dat het facultatief stellen van den eed bij de successie, de opbrengst dezer belasting zeer zal verminderen en ons daardoor het goede inzicht in het vermogen der burgers zal worden ontnomen. In België heeft de ervaring geleerd, dat na het afschaffen van den eed bij de successiebelasting de opbrengst zeer is verminderd. Voor de z.g. gemoedsbezwaren gevoelt de afgevaardigde voor Gouda niet veel, hoewel hij erkent, dat dit een zeer persoonlijke appreciatie is. Hij zweert zelfs desnoods bij den baard van den profeet, al weet hij niet welke profeet bedoeld wordt en of hij wel een heuschen baard heeft. Wij bekennen volgaarne dit betoog van den geachten afgevaardigde niet goed te begrijpen. Maar ook dit is natuurlijk het gevolg van persoonlijke appreciatie. Na een genoegelijjc praatje van den heer Nolens hield de heer Loeff een rede, waarin hij deze vier stellingen verdedigde: de Staat heeft den godsdienst noodig voor dé handhaving van de rechtsorde; ook in het oog van den Staat is de verplichting om een eed af te leggen een zwaardere dan een belofte; de Staat maj, waar dé eed niet noodig is, dien eed niet eischen; de Staat zorge bij de regeling van de eedskwestie geen rechtsongelijkheid te scheppen tusschen de burgers. Volgens hem geeft dit wetsontwerp wel degelijk facultatiefstelling, omdat het aan ieder persoon zelf is overgelaten om ,te beslissen of hij al dan niet een eed wil afleggen. De korte toelichting van de stellingen bracht ons geen nieuws. Ze sloot aan bij het betoog van den heer van Wijnbergen c.s., zooals uit de stellingen trouwens blijkt. Ook deze afgevaardigde is in een verzoeningsgezinde bui. Nu er zóó van alle kanten op verzoening wordt aangedrongen, zou men haast gaan gelooven, dat het ervan komen zal. En toch wachten ons nog discussiën, die allesbehalve een conciliant karakter zullen dragen. Morgen is de Minister aan het woord. Ook hij zal conciliant zijn. Zal dan de verbroedering dra volgen? Wij vreezen. SPECTATOR. Het vliegongeluk in Ned.-lndie. Omtrent het'vliegongeval te Batavia, waaromtrent we gisteren reeds een en ander meedeelden, o.a. dat ook luitenant ter Poorten aan zijn kwetsuren zou zijn overleden, deelt een Reuter-telegram thans meder dat luitenant ter Poorten niet dood is, m^ar dat integendeel zijn toestand bevredigend is. Een particulier telegram d.d. 15 Febr. uit Weltevreden aan de „Tel.", geeft nog de volgende bijzonderheden: De commandant van het Ned. Indische leger Jiegaf zich hedenmorgen naar Soebang, om het vliegkamp op Kalidjatti te gaan inspecteeren. Generaal Michielsen gaf den wensch te kennen, een vliegtocht me<ïe te maken, waarop luitenant ter Poorten onmiddellijk alles voor een opstijging gereed deed maken. De eerste proeve mislukte, omdat er blijkbaar aan het toestel iets haperde. Nadat het toestel een paar meter de hoogte was ingegaan, moest worden gedaald. Nu zou men ten tweeden male probeeren en generaal Michielsen, die niet de minste vrees toonde na de mislukking, stond er op, weer op te stijgen. De machine werd nog eens zorgvuldig nagezien, en toen alles in orde was bevonden, steeg luitenant ter Poorten met zijn passagier ten tweeden male op. Toen de vliegmachine een hoogte van -ongeveer 150 M. bereikt had, zagen de toeschouwers tot hun schrik het toestel plotseling duiken en in minder dan geen tijd viel het gevaarte in razende vaart neer. De officieren, die van het schouwspel getuigen waren, snelden toe, en vonden generaal Michielsen onder de machine, dood en met ' gebroken ledematen. Een nader onderzoek wees uit, dat de generaal vermoedelijk zijn hals gebroken had. Luitenant ter Poorten vond men bewusteloos met een groote hoofdwonde. Bij «het afzenden van dit telegram bestond alle hoop, den aviateur in het leven te kunnen behouden. Zoo aanstonds komt de ambulance van het Roode Kruis uit Batavia, waarmede het lijk van den zoo noodlottig öm het leven gekomen generaal zal worden vervoerd, terwijl ook luitenant ter Poorten per ziekenwagen naar Batavia wordt vervoerd. De teraardebestelling van het stoffelijk overschot van generaal Michielsen heeft nog hedenavond plaats. Generaal-majoor H. C. Kronouer is tijdelijk aangewezen als bevelhebber. Het spreekt van zelf, dat het ongeluk een diepén indruk heeft gemaakt, en de deelneming allerwege groot is. Vooral .in legerkringen heeft dit tragisch voorval groote verslagenheid gebracht. Int. Socialisten-conferentie Naar het „Berner Tageblatt" bericht zijn er nieuwe besprekingen gevoerd tusschen de bij de internationale socialistische commissie aangesloten vertegenwoordigers, die aansloot aan de vroegere te Zitnmerwald gehouden conferentie. Na kennis genomen te hebben van de berichten uit de verschillende landen, is besloten een tweede internationale conferentie begin April in Nederland te doen hemden, welke als een YTJort zetting ran die te ZiirtmerwaJd kar worden beschouwd en over het vormen van een socialistisch bureau te 's-Gravenhage zal spreken. --- GEMEENTE en PROVINCIE. De Burgemeester der gemeente Arnhem deelt mede, dat met ingang van 1 Mei e.k. het ontvangkantoor der directe belastingen en dat der invoerrechten en accijnzen te Arnhem zullen zijn ingedeeld respectievelijk bij de inspectiën der ie en 2e afdeeling aldaar. Arnhem, 14 Februari 1916. Burgemeester en Wethouders van Arnhem, maken bekend, dat bij hun besluit van 11 Febr. 1916 vergunning is verleend aan J. Abas, tot oprichting van eene confectiefabriek, in hèt perceel aan de Bergstraat no. 7, Kad. Sectie P. no. 781. Arnhem, 16 Februari 1916. | Roodvonk. De heer van der Kuil te Velp schrijft ons; Met het oog op de, gelukkig nog enkele, genvallen van roodvonk, die zich in deze streken voordoen, acht ik het nuttig het publiek er langs dezen weg nog eens even nadrukkelijk op te wijzen, dat men streng verplicht is het voorkomen van deze ziekte, zooals van alle besmettelijke ziekten, in zijn huisgezin, dadelijk mede te deelen aan de -wasscherij, waar men zijn waschgoed laat behandelen. Een door mij over deze quaestie geraadpleegd medicus, acht het zelfs ongeoorloofd, dat een waschinrichting bij zoe'rt gezin «en vuile wasch laat ophalen, indien zij niet de zekerheid heeft, dat de wasch, varf te voren, in voldoende mate gedesinfecteerd is. Te Arnhem is deze . zekerheid al wel heel afdoende te geven, door de wasch via den Ontsmettingsdienst naar de betrokken wasscherij te sturen. Ook in deze zaak is het beter: te voorkomen dan te genezen. Storing. Dinsdagnacht 2 uur werd alweder de stroomlevering uit de electrische centrale te Arnhem 'aan de gemeente Wageningen gestoord. Ook nu weer was de schuld aan den kabel, de plek der storing bleek op 100 M. afstand van de Arnhemsche centrale te zijn. pinsdagavond 7 uur was het defect hersteld. Dit is nu de 8e keer, dat de Arnhemsche kabel de Wageningsche afnemers in den steek laat. Oe Raad van Beroep (Ongevallenverzekering) te Arnhem. In de op Maandag 14 Februari j.1. gehouden openbare terechtzitting van dezen Raad werden in zake Ongevallenwet 1901 de volgende uitspraken gedaan. Ie. werd aan C. H. Gijsbers, te Arnhem', diens vordering tot vernietiging der beslissing van de Rijksverzekeringsbank en tot bepaling, dat door heip geen verzekeringsplichtig bedrijf werd uitgeoefend ontzegd .en de beslissing der R.V.B., d.d. 10 Dec. 1915, bevestigd; 2e. werd aan R. F. Daems, te Arnhem, diens vordering ontzegd en de beslissing der R.V.B., d.d. 16 October 1915, waarbij hem verdere schadeloosstelling is geweigerd, wijl niet gebleken is, dat klager na 27 Juni 1915, ten gevolge van het hem op 29 Mei 1914 te Arnhem ovekomen ongeval, ongeschikt tot zijne vroegere werkzaamheden is geweest, bevestigd; 3e. werd de gemeente Driel niet-ontvankelijk verklaard' in het door haar ingesteld beroep; 4e. werd de beslissing der R.V.B., d.d. 21 Sept. 1915 vernietigd en bepaald, dat door J. Willems, te Groesbeek, op 1 Sept. 1915 terecht aangifte van het bedrijf van melkrijder is gedaan ; 5e en 6e. werd aan de gemeenten Eist en Opijnen, en Hurwenen, hare vorderingen ontzegd en de desbetreffende beslissingen der R.V.B., waarbij is overwogen, dat in dienst van genoemde gemeenten worden verricht de werkzaamheden van reinigen van gebouwen en dat zij ten aanzien van die werkzaamheden geacht moeten worden uit te oefenen een verzekeringsplichtig bedrijf in den zin der Ongevallenwet 1901; en op dien grond genoemd bedrijf is ingedeeld in een gevarenklasse met toewijzing van een gevarencijfer, bevestigd; 7e. werd aan A. van den Ham, te Culemborg, diens vordering tot toekenning eener. hoogere rente dan eene berekent! naar eene invaliditeit ontzegd en de beslissing der R.V.B.. v d.d. 2 Nov. 1915, bevestigd; 8e. werd de beslissing der R.V.B., waarbij de door M. Wammes, te Culemborg, aangevraagde schadeloosstelling niet is toegekend, wijl gebleken is, dat in casu het ongeval klager niet kan zijn overkomen in verband met de uitoefening van het verzekeringsplichtig bedrijf van zijn werkgevers, bevestigd, en hem zijne vordering ontzegd. Invaliditeitswet. In de op Miaandag 14 Febr. j.1. gehouden openbare terechtzitting van den Raad van Beroep (Ongevallenverzekering) te Arnhem', werden de volgende uitspraken gedaan in zake Ouderdomsrente: 1, 2 en 3. werd aan J. M. van Lent, te Oulemborg, met.ingang van 14 Sept. 15115, Jan Smits, te Leeuwen, met ingang van 5 Nov. 1915 en M. E. Le Noble, echtgenoote van H. W. Dekker, met ingang van 1 Aug. 1915 toegekend" eene ouderdomsrente van ƒ 104 per faar, zulks met vernietiging der desbetreffende beslissinken der Rijksverzekeringsbank; 4. 5, 6, 7 en 8. werd aan E. de Gier, echtgenoote van H. Verhoeckx, te Kerkdriel, D. van Tuil, te Gameren, M. van Kessel, echtgenoote van A. Driessen, te Culemborg, H. van Ballegooijen, te Gameren, en J. ran Raay, te Nijmegen, hunne vordering tot toekenning eener ouderdomsrente ontzegd en de beslissing der R.V.B. bevestigd, op grond, dat zij niet hebben aannemelijk gemaakt, dat zij in het tijdvak van tien jaren, dat onmiddellijk is voorafgegaan aan het bereiken van den 70-jarigen leeftijd te zamen gedurende ten minste 156 weken in loondienst arbeid hebben verricht en daardoor in de tetmen van verzekeringsplicht zouden zijn gevallen, indien de verzekering krachtens de Invaliditeitswet bij den aanvan'g van dat tijdvak reeds ingevoerd ware geweest; 9 en 10. werd F. Langenslag, te Appeltern, en G. Ter Heerd, wed. van J. W. Brands, te Zevenaar, niet-ontvankelijk verklaard in het ten deze ingesteld beroep. Smokkelaars. Naar aanleiding van het doodschieten van een 16-jarigen smokkelaar bij Berg-en-Dal vernemen we nog, dat een grenspatrouille, versterkt door marechaussees en Rijksambtenaren, Zaterdagochtend in de • nabijheid van Berg-en-Dal een smokkelaarsbende van 22 man heeft omsingeld en gevangen genomen. Het Weeshuis te Bnren. Deze stichting van Maria van Oranje dochter van Prins Willem I en zijn eerste vroifiv Anna van Buren, zal inwendig een groote verbouwing ondergaan, welke, naar men ons mededeelt, ongeveer ƒ 50,000 zal kosten. De oude vertrekken schenen niet aan de eischen te voldoen, welke de hygiëne aan' dergelijke verplegingsinrichtingen itelt. Uitwendig werd het gebouw zorgvuldig gerestaureerd in 1857. De weezen zullen tijdens de verbouwing een boerderij te Buren betrekken. --- BINNENLAND. De dienstwelgeringsquaestie en ontslag. Naar de „N.R.Ct." verneemt is de schrijver ter gemeente-secretarie te Rotterdam-, Honnef, naar aanleiding van zijn optreden als voorzitter in de laatste vergadering van dienstweigeraars door Burgemeester en Wethouders ontslagen met toekenning van zes weken salaris. De echeepsbrand op de Zuiderzee. Over den scheepsbrand op de- Zuiderzee en het leegbranden van het motorschip de „Speculant", waarnaar door een recherche-vaartuig gezocht werd en dat geladen zou zijn met rubber en lijnolie, verneemt het „Hbld." nog de volgende bijzonderheden: Volgens een scheepsverklaring, welke de schipper en de stuurman afgelegd hebben aan den Burgemeester van Venhuizen, ten Zu'den van Enkhuizen, lag de „Speculant" om 6 aur Vrijdagmiddag tusschen Enkhuizen en drk voor anker. Om 8 uur werd een schok gevoeld. Eerst cicht de schipper, dat deze veroorzaakt werd dov r het klotsen der golven. Er kwam echter daiip uit de ruimluiken en toen deze geopend werden, bleek, dat er in de lading een ontploffing had plaats gehad en dat deze in brand stond. Tevergeefs werd getracht den brand te blusschen. Daarna trachtte men het schip te laten zinken. Dit gelukte niet. In een roeiboot bleef men den geheelen nacht bij het brandende schip. Noodseinen werden gegeven, doch deze werden niet opgmerkt. Met den stroom en wind dreef men 's morgens naar de kust. Gebleken is, dat de „Speculant" inderdaad geladen was met lijnolie, rubber en margarine. Deze lading was bestemd voor Groningen, de 'bevrachter was iemand uit Rotterdam. Van Vrachtbrieven voor Diuitschland is niets gebleken. In Groningen zou de lading opgeslagen worden. De schipper Seven, die in het gasthuis in Enkhuizen ligt, is niet door den brand gewond, doch had een ziekte, welke het na de scheepsramp noodzakelijk maakte, dat hij opgenomen moest worden. Ongeregeldheden te ^ dsnoiii . Te Bussum zijn Maandagavond, naar de „Tel." meldt, ernstige ongeregeldheden voorgevallen, waaraan bijna het geheele politiecorps te pas gekomen is. Onder een twintigtal bezoekers van een café ging het zoo rumoerig toe, da£ de caféhouder politienulp inriep. De aankomst der politie werkte als olie op' het vuur en terwijl een tweetal agenten een der belhamels wilde arresteeren, gingen de overigen den adjunct-inspecteur te lijf. Deze werd echter spoedig ontzet bij de aankomst van een twaalftal agenten, die juist voor den Bond vergaderden. Een hevige 'kloppartij ontstond daarop, waarbij de politie van sabel en gummistok gebruik maakte en een der weerspannigen met een revolver dreigde. Ten slotte behield de politie de overhand en werd een zestal onder, hevig verzet, naar het politiebureau gebracht, waarvan vier in verzekerde bewaring werden gehouden. Ken deserteur. Maandagnacht is te Enschede^ een Duitsch deserteur uit Gronau aangekomen. De man was gewond geweest en moest terug naar het front. In de' wachtkamer van het station te Ënsdhede werd voor hem gecollecteerd voor een spoorkaartje niar Heerlen, waar 'hij werk wilde «.Beken in de mijnen. Dit de textielindustrie. Men meldt ons uit Enschede: Reeds zijn vier fabrieken hier ter stede begonnen met nachtploegen te werken n.1. de Enschedesche Katoenspinnerij, de spinnerij der gebr. Jannink en Zonen, en de spinnerijen „Bootnbeete" en „Met SdmttersveM". Honderden arbeiders uit Glanerbrug en Losser, die in Duitschland werkloos waren geworden, hebben daardoor weder werk gevonden. De Twentsche electrische tram, die de Glanerbrugsdhe werklieden naar de fabrieken en weder huiswaarts vervoert, zag haar personenvevoer daardoor ongeveer verdubbeld. I Tegen OTerstrooming. Ten einde Gennep bij hoogen waterstand van de Maas en de Niers tegen 'overstrooming te vrijwaren, heeft de gemeenteraad besloten langs den Nierswal en den Pottenheek een vasten dijk aan te leggen. Tot nu toe werden telkens, wanneer zulks noodig bleek, hulpdijken aange legd. ---