Raadsoverzicht. He gemeenteraad begon het debat ver de Ö ja arvvcdcleherzienins voor de amb " ° naren met zich te verdiepen in een prealabele quaestie, welke bij monde van den heer /ollinger door de soc.-dem. fractie was gelald daarmede de oppositie inleidende, welke den geheelen middag door tegen de aan de orde gestelde voorstellen zou worden gevoerd. De volgorde, waarin de drie bijeen behoorende voordrachten: vacantiebi slag, kinderfonds en salarisherziening op de agenda waren gebracht, was niet naar den zin van den soc.-dem. woordvoerder, vooral niet, omdat, naar hij beweerde, de wethouder van sociale zaken een vooropstellen van de regeiing der jaarwedden had toegezegd in het georganiseerd overleg. Tegelijkertijd nam de spreker de gelegenheid waar om de toepassing van het georganiseerd overleg te critiseeren en zijn misnoegen te uiten over de notulen, die als advies" van de ambtenaren-commissie hadden gediend. Er deugde niets, maar vooral de volgorde van de punten moest worden gewijzigd. Hetgeen de indiening van een voorstel tot aanhouding van de voorstellen Vacantiebijslag en Kinderfonds tengevolge had. Het resultaat er van was een eerste overwinning van den wethouder IJsselmuiden, zij het dan met één stem meerderheid. Afgescheiden van alle andere redenen — het standpunt van den wethouder was, dar voorkomen moest worden, dat men van de zorg voor de groote gezinnen door middel van het Kinderfonds een soort locomotief zou maken om alle jaarwedden hooger te maken — was het standpunt van den heer smeenk juist: het voorstel-Zollinger was onlogisch, nu te voren besloten was, om algemeene beschouwingen te voeren over de drie voorstellen gezamenlijk. Het was niet onduidelijk, dat de oppositiegeest, welke reeds terstond over de soc.dem. vaardig werd, zijn oorzaak vond in verschillende omstandigheden: dat zij nogmaals uiting wilden geven aan hun afkeuring over de wijze, waarop het georganiseerd overleg is geregeld, dat zij hetzelfde wilden doen ten aanzien van het Kinderfonds, dat ook hun goedkeuring niet wegdraagt en ten slotte het feit, dat de notulen - van het G. O. opgemaakt, niet in kleuren én geuren weergeven hetgeen daar door de organisaties in het algemeen en die der modernen in het bijzonder is gezegd. Als bijkomstige omstandigheid willen wij beschouwen het feit, dat de critiek gold denzelfden wethouder, wien de heer Hermans bij een vorige gelegenheid medewerking tot het tot stand brengen van zekere voorstellen ontzegde, omdat hij Roomsch-Kacholiek was. Die laatste uitlating is den heer Hermans toen door een politiek man der rechterzijde ontlokt, en we gelooven, dat het den soc.dem. leider een lief ding waard was geweest, indien hij toen niet in iets wat op een val leek, was geloopen. Gistermiddag was hij zoo onverstandig om te trachten goed te praten, wat nu eenmaal niet meer mogelijk was. Reeds bij de inleidende debatten bleek, dat de critiek van de soc.-dem. weinig hout sneed. Alleen daarom niet, omdat de wethouder kon verklaren, geenerlei toezegging over de volgorde der voorstellen te hebben gedaan. Maar bovendien, omdat de resultaten, welke door het georganiseerd overleg waren verkregen, thans in druk voorlagen, resultaten waarover zij, wie het aanging, tevreden waren Er was maar één mopperaar in het georganiseerd overleg, wiens politieke richting niet nader behoeft te worden aangeduid, als men weet dat zijn organisatie wensc'ht dat het georganiseerd overleg ook beslissende kracht zal hebben, dus ophouden zal overleg te zijn. De vacantiebijslag was iets wat door partijen van verschillende richting: óók door de soc.-dem., óók door den wethouder in Principe werd afgekeurd. De heer Zollinger wilde dien bijslag verhoogen, maar in een vorm welke gelijk stond met loonsverhoo^ing, en dan voor alle ambtenaren doen gelden. Later kwam de heer van ae Sandt met een amendement om verschil te maken tusschen gehuwden en ongehuwden ten aanzien van den bijslag, en bovendien tel1{en jare den Raad te doen beslissen of een vacantiebijslag zal worden gegeven. De Raad heeft zich echter gehouden aan voorstel van B. en W., dat den bijslag °P f 50 bepaalt en deze tot salarissen van J oOOO en lager beperkt. Met het Gemeentelijk Kinderfonds heeft e neer Zollinger, of liever hebben de soc.h!!!i 10cra * en ' n algemeen, het wel op een eel vreemde manier aangelegd. Gepleit wn V00r S^lijkstelling van de uitkeering Sfi- * en behoeve van ambtenaren zal geneden met die voor de werklieden vaston i ^ cen * P er wee ' c - Dit leek wel iets Z L omgekeerde wereld. Men zou zoo dat P' ^ at soc -" deni - kunnen meenen, (e v- u '^ teer ' n g voor de werklieden dient n !in Vorden verhoogd, meer in overeenstemamhf ^bracht met hetgeen thans voor de jaar enaren werd voorgesteld (ƒ200 per Per kind boven drie in maximum), den int ^ 2011 n ' et gestrookt hebben met keer, welke aan die ziide bestaat voor het Kinderfonds, vanwege zijn loondrukkende eigenschappen. De heer Hermans heeft zelfs getracht om politieke munt te slaan uit het voorstel van B. en W.: het arbeiderskind werd zooveel lager getaxeerd dan het ambtenaarskind. Dat was, zooals de heer Hollander opmerkte, demagogische taal. Maar wij vragen: vanwaar het vreemd aandoende soc.-dem. voorstel? De stemming, welke in den middag zoo vol politiek zat, zich voorts kenmerkte door oppositiegeest en prikkelbaarheid bij de soc.-dem., was in de avondvergadering totaal veranderd. Men meende zich te moeten voorbereiden op ruzie en het werd een en al gemoedelijkheid. De wethouder IJsselmuiden heeft 's avonds in een lange rede zijn voorstellen verdedigd en daarbij afdoende tal van beweringen van de soc.-dem. weerlegd. Hij heeft toegegeven, dat er nog fouten kleefden aan het georganiseerd overleg, maar niet uitsluitend bij de leiding, zij waren over de geheele lijn gemaakt, maar het resultaat is toch geweest, dat er veel in het belang der ambtenaren is tot stand geibracht. Ten aanzien van de hoofdzaak: de vaststelling der loonschalen, heeft de wethouder duidelijk gemaakt, dat er een belangrijke degressie naar boven is in acht genomen, de laagste salarissen zijn met 220 % (in vergelijking met de bedragen van 1914) verhoogd, de hoogste met 130 %, terwijl de directeuren-salarissen niet meer dan 100% stegen. Niet ten onrechte legde de wethouder den nadruk op de offers — de voorzitter heeft het later nog eens onderstreept — welke de voorstellen van de gemeentekas vorderen, ƒ900.000, waarbij dan een bedrag van ƒ 250.000 is gerekend van de kosten der salarisherziening, die in het najaar tot stand kwam. En wat het Kinderfonds betreft: wel geheel in tegenstelling met hetgeen de soc.dem. te dien aanzien wilden doen gelooven, viel juist waar te nemen een grootere belangstelling in het algemeen voor dezen vorm van steun aan groote gezinnen, een steun waartegenover verhoogde belastingaftrek, minder schoolgeld enz., slechts onbeteekenende hulpmiddelen waren. De behandeling van de salarisregeling is op vlotte wijze van stapel geloopen, nadat vacantiebijslag en toetreding tot het Kinderfonds waren afgedaan. De jaarwedde van den directeur van den Geneeskundigen Dienst, in verband met de nog niet bekende salarisregeling voor den geneesheer-directeur van het gemeenteziekenhuis — de heer Ribbius wilde de vaststelling van die jaarwedde voorloopig aanhouden — was een punt van vrij langdurig debat. De regeling van de hoofden van takken van dienst bleef echter zooals B. en W. hadden voorgesteld. Ook de salarisgroepen voor de ambtenaren bleven vrijwel ongewijzigd; alle amendementen om daarin wijziging te brengen, werden verworpen, met uitzondering van een van den heer Hollander, waardoor het mogelijk wordt, dat in bepaalde gevallen ambtenaren van groep I terstond hun eerste periodieke verhooging ontvangen. Een kleine wijziging werd nog door den wethouder aangebracht: het bedrag, dat in art. 4 der verordening voor „vrij licht" wordt vastgesteld, werd van 1 '/ 2 op 2 % der minimumjaarwedde gebracht. Tenslotte is een amendement van den heer Baumann, om de bepalingen van de verordening niet van toepassing te doen zijn op ambtenaren, die zonder vergunning van B. en W. buiten de gemeente wonen, ingetrokken, omdat te dien aanzien nadere voorschriften te wachten staan. Toen men tot de herziening der salarissen van gemeente-secretaris en ontvanger was genaderd, stelde de heer Smeenk voor om de debatten te schorsen, waar te dien aanzien ook in verband met de jaarwedde van den Burgemeester nog een en ander te zeggen viel. De raad was vermoeid en vond het goed. Er werd nog een reeks punten afgehamerd en een aantal, waarover nog discussie zal komen, aangehouden. De avondzitting was èn voor de ambtenaren èn voor den Raad een prettige bijeenkomst — in tegenstelling met de middagvergadering, waarin onweerswolken dreigden. Voor de ambtenaren vanwege het resultaat der besprekingen, voor den raad om den be'hagelijken toon van het debat, de thee, het rookgenot en de bonbons voor de dames. --- Gemeenteraad. Zitting van Maandag 8 November, nam. 1 uur. (Vervolg). De lieer Ribbius brengt B. en W. hulde voor hun voorstel, omdat daarmede bereikt is wat, gezien de finaneieele draagkracht, te bereiken viel. Spr. wijst er op, dat den wethouder IJsselmuiden dank is gebracht voor de leiding van het G. O. door het Nat. Verbond van Ambtenaren. Spr. wijst op de fouten van de regeling van het georganiseerd overleg; spr. heeft een paar zittingen meegemaakt, maar de Raadsleden hadden tot taak om zoo weinig mogelijk te zeggen. Spr. had liever dat de Raadsleden als adviseerende leden in de commissie voor personeelsaangelegenheden zaten, maar nu de regeling anders is, moet ook kunnen blijken, dat de Raadsleden aan het overleg deelnamen. Den wethouder brengt spr. dank voor de leiding van het G. O., waarin hij kans gezien heeft om minder ruzie te hebben dan in deze vergadering. Spr. wijst den heer Hermans er op, dat hij nu een fraaie verdediging voert, maar men mag niet vergeten, dat hij in de vorige vergadering heeft gezegd, dat hij tegen de toen aan de orde zijnde voorstellen was omdat de wethouder R.-K. was. Spr. begrijpt niet dat men iets heeft tegen het idee van een Kinderfonds, dat te beschouwen is als een verzekering tegen de geldelijke gevolgen van een groot gezin. De sabrisregeling wordt gemotiveerd omdat de salarissen der werklieden herzien zijn; men heeft dus weer een salarisherziening van de Ioonen der werklieden in het vooruitzicht. Is het niet mogelijk om in de toekomst de salarissen van ambtenaren en werklieden gelijktijdig te herzien. i De heer Smeenk sluit zich aan bij de hulde den wethouder gebracht. Het georganiseerd overleg is nog een plantje, dat moet groeien 'en in het groeiproces zijn allerlei gevaren. In het particulier bedrijf staat men er bij onderhandeling over loonen en salarissen eenigszins anders voor; het verantwoordelijkheidsgevoel is bij de arbeiders in liet particuliere bedrijf in het algemeen grooter. De economische correctieven ontbreken bij de gemeente en alles komt aan op de zedelijke qualiteiten van de onderhandelaars, daarvan hangt de groei van het G. O. af. Er is reden om te dien aanzien eenigszins pessimistisch te zijn. Spr. wijst op uitingen van den heer de Miranda omtrent het eenzijdig kijken van de werkliedenorganisaties naar de loongrenzen. De Raad heeft tot taak om te vragen of de voorgestelde regeling mogelijk is in verband met den toestand der gemeente. Bij vergelijking met andere regelingen kan niet worden ontkend, dat de voorgestelde regeling een zeer goede is. De salarisregeling moet worden beschouwd in verband met de daarmede samenhangende vacantiebijslag, Kinderfonds, enz. Spr. vraagt dan ook waar heeft men betere regelingen? De gemeente staat hier-op een eerste plaats. De regeling zal ook in verband met de regeling voor andere groepen (politie) vorderen een bedrag van f 650.000. Men moet zich afvragen wat het effect is van dergelijke salarisherzieningen. Men is van soc.dem. zijde van oordeel, dat dit effect niet algemeen gunstig is voor de arbeidende klasse, die een belangrijk deel van de kosten er van draagt. Men moet zich afvragen of het deel van het maatschappelijk inkomen, dat daaraan wordt besteed, niet zijn grens heeft beriekt. Men heeft rekening te houden met een economische crisis zooals deze in Twente zich reeds vertoont. Men weet niet in welke richting de prijsbeweging zal gaan. Juist in de groote onzekerheid, waarin men verkeert, is reden om voorzichtig te zijn, want van eenmaal vastgestelde loonen komt men niet meer af. De gemeente kan niet verder gaan dan thans is voorgesteld. Een verhooging van het salaris der eerste groep tot ƒ 1700—ƒ 2400 zou ƒ 109.000 vorderen. Vervolgens komt spr. tot het Kinderfonds; hij bestrijdt het voorstel om den bijslag gelijk te stellen met die der werklieden, n.1. op ƒ 0.90 per week. Dit is onlogisch en veeleer moest worden verwacht dat men straks bij de herziening van het werkliedenreglement voorstelde om voor de werklieden de uitkeering te verhoogen. Voorts bestrijdt spr. de opvatting dat de Staatscommissie-Raaymakers zou zijn tegen een regeling zooals hier wordt voorgesteld; het gaat bij de commissie tegen kinderbijslagen, niet tegen een Kinderfonds, dat een premievrije verzekering voor groote gezinnen vormt. Mevrouw F e 1 i x—d e Boer motiveert haar stem tegen het voorstel inzake het Kinderfonds; groote gezinnen moeten geholpen worden, maar op andere wijze. Eveneens verklaart spr. zich tegen den vacantiebijslag in verband met den toestand der gemeentefinanciën. De heer Haver bestrijdt de houding der soc.-dem. inzake het Kinderfonds. Voorts wijst hij den heer Zollinger er op, dat onder de arbeiders van diens richting hard wordt geijverd voor het vei krijgen van den vacantiebijslag. Spr. betoogt dat in het G. O. inderdaad overleg is gepleegd. Wat de notulen aangaat welke zoo werden aangevallen, het komt naar spr. meent, daarop neer, dat zij, die in het G. O. urenlang hebben gesproken, in de notulen hun redevoeringen wenschten terug te vinden. Uitvoerig verdedigt spr. de regeling van het G. O. zooals het plaats had; hij kan zich voorstellen dat het Nationaal Verbond van Gemeenteambtenaren den wethouder huldigde. Door eenigen die cp den rand van het fatsoen af het woord hadden gevoerd in het G. O De heer Zollinger: Ik protesteer tegen die woorden. De Voorzitter: U kunt straks protesteeren. De heer H e r ma n s: De heer Haver beleedigt omdat het onze menschen waren. De heer Haver wijst er op, dat toen door den woordvoerder van het Nat. Verbond werd voorgesteld om niet te adresseeren, werd namens de Centr. Verceniging meegedeeld dat er wel geadresseerd zou worden. Vandaar dat er adressen zijn gekomen. De heer van de Sandt verklaart niet sympathiek te staan tegenover den vacantiebijslag; wat de gestelde grens aangaat, wijst spr. er op, dat deze onbillijkheden kan meebrengen. Spr. stelt voor om den vachntiebijslag te bepalen op een week salaris voor de gehuwde ambtenaren met een maximum van f 100 en een minimum van ƒ 50 en voor de ongehuwden een maximum van ƒ 50 en een minimum van ƒ 25. De heer van Deutekom levert uitvoerig critiek op de regeling van het georganiseerd overleg en op de onjuiste notulen, die tot basis dienden. Spr. merkt op, dat de soc.-dem. alleen bezwaar maakten tegen de wijze waarop het voorstel tot s'and is gekomen, er is over de regeling zelf nog niets gezegd. De heer N ij e n h u i s bestrijdt het denkbeeld van den heer Zollinger om de uitkeering voor ambtenaren uit het Kinderfonds gelijk te stellen met die voor de werklieden. Er is meent spr. meer voor te zeggen om het om te keeren. Besloten werd dat de wethouder IJsselmuiden in de hedenavond voort te zetten vergadering het eerst aan het woord zal zijn. Nadat de wethouder de Visser nog nader heeft toegelicht het voorstel om eenige perceelen af te staan ten behoeve voor den dienst der Gemeentereiniging, aangehouden in den aanvang der zitting, wordt dit voorstel aangenomen. De Raad gaat daarop in comité-generaal. De openbare vergadering werdt geschorst tot 's avonds 8 uur. Avondvergadering 8 November, 's avonds 8 uur. Voorzitter: jhr. mr. D. J. de Geer, Burgemeester. De beraadslagingen worden voortgezet. De wethouder IJsselmuiden brengt dank aan hen, die den voorzitter van het georganiseerd overleg huldigden en tevens moet hij bedanken hen, die beweerden, dat hij de onbenullige voorzitter was van het G. O. Men kan blijven verschillen van meening hoe het G. O. moet worden, maar men kan niet daarover verschillen dat het overleg niet eindigt met een beslissing, leze ligt elders. Er zijn twee uitkomsten bij het G. O. mogelijk: overeenstemming of geen overeenstemming. Het zit hem er niet in dat er bij het G. O. een stemming wordt uitgelokt, maar het zit hem daarin dat de belangen gediend worden van de gemeenschap, de vorm doet er niet toe, maar wel de geest die de afgevaardigden en den leider bezielt. Er zullen fouten bij het G. O. geweest zijn, maar deze zijn niet bij de leiding alleen geweest, maar ze waren er over de geheele lijn. Dat er goed overlegd is, blijkt uit tal van zaken, reeds bij de eerste ontmoeting van partijen is veel in het beiang der ambtenaren tot stand gebracht. Een der fouten was dat de ambtenaren het G. O. onder zich hielden. Het is ook niet waar dat wanneer nog eens het G. O. wordt gehouden, het uit zou zijn met de rechtszekerheid der ambtenaren. Wat de notulen aangaat, spr. wil niet ontkennen dat er geen betere notulen hadden gemaakt kunnen Worden, maar dit pleit toch niet tegen het georganiseerd overleg. Als de notulen werkelijk zoo slecht waren, dan' had men den wethouder om advies kunnen vragen. Er is gelegenheid gegeven om de notulen aan te vullen, dit heeft tot resultaat gehad dat er eenige pietluttigheden aan de notulen zijn gehangen. Spr. weerlegt voorts de voorstelling welke gegeven wordt dat de zaken slechts aan het G. O. zijn meegedeeld en dat daarover geen discussie mogelijk was. Spr. geeft toe dat het georganiseerd overleg nog niet is wat het wezen moet, maar laat men het niet bestrijden zooals is geschied. Tot dusver is bijna niet """geraakt den grondslag waarop de salarisri, is opgebouwd. Oorspronkelijk hadden r>. Cl) een salaris van ƒ 1500 als basis genomen. Toen de voorstellen der organisaties inkwamen, is alles nader overwogen en stelden B. en W. een minimum van ƒ 1600 voor. Daarmee heeft men zich ten slotte vereenigd. Spr. betoogt dat wat de laagste groepen betreft, een verhooging van 220 .% (sinds 1914) mogelijk is, maar dit geldt niet voor de hoogere groepen. Voor groep VIII is de verhooging 130 %. De directeurensalarissen zijn met 100 % of minder verhoogd. Dit ter bestrijding dat men de hoogere salarissen ten koste van de lagere omhoog heeft gebracht. Wat aangaat de vraag van den heer Ribbius wanneer de salarisherziening dan zaleindigen: deze salarisherziening heeft tengevolge dat ook de loonen der gemeentewerklieden moeten worden herzien. Dit is juist wat de heer Ribbius wenscht, een vrijwel gelijktijdige herziening van salarissen van ambtenaren en loonen van gemeentewerklieden. Deze salarisherziening zal het slot zijn van een belangrijke wijziging over de geheele linie; met de vorige herziening is daarmede gemoeid een bedrag van ƒ 900.000. De voorstellen die thans aan de orde' zijn, vorderen ƒ 650.000, terv/ijl in het najaar reeds ƒ 250.000 is ten koste gelegd aan loonherzieningen. Waar zulke bedragen ten laste der gemeente komen, is het zaak goed te overwegen dat hetgeen thans wordt voorgesteld, niet meer voor verhooging vatbaar is. Wat den vacantiebijslag aangaat, spr. geeft toe dat het niet de m'eest sympathieke post is, het voorstel is dan ook met eenigen schroom gedaan. Het is dan ook niet gewenscht om aan iederen ambtenaar dien bijslag zonder meer te geven. Hoe men dezen bijslag ook regelt, het wordt voor de hoogere ambtenaren een luttel bedrag, terwijl het voor de gemeente zware lasten oplegt. Wat het Kinderfonds aangaat, constateert spr., dat er groepen zijn, die het Kinderfonds en den bijslag niet accepteeren, maar ook bij de arnbtenarenorganisaties is erkend, dat het Kinderfonds was een groot beiang voor de ambtenaren en die erkenning kwam zonder eenigen drang ook van den Nat. Bond van Gem.-ambtenaren. Er zijn tal van oude bezwaren tegen het Kinderfonds ingebracht. Spr. zou wel eens willen weten of men de andere middelen, zooals belastingaftrek, verminderde schoolgeldheffing, wel eens heeft uitgerekend. Spr. wel, zij beteekenen een belachelijk kleine steun aan groote gezinnen. De wethouder de Visser deelt mede, dat hij zich reeds in het college van B. en W. verklaarde tegen den vacantiebijslag. Gezien den toestand der gemeentefinanciën, meent spr. dat fiet niet aangaat om zulk een bijslag te verleenen. De heer Z o 111 n g e r komt nog eens op de quaestie van de voorbereiding der voorstellen. Spr. blijft er bij, dat het georganiseerd overleg niet is toegepast zooals het had kunnen geschieden. Niemand heeft het georganiseerd overleg onmogelijk willen maken. Na een korte repliek van den heer R i b b i u s dupliceerde de wethouder IJsselmuiden. De algemeene beschouwingen worden daarna gesloten. Aan de orde zijn daarna de amendementen ingediend op het voorstel betreffende den vacantiebijslag: a. het amendement-van de Sandt (bijslag van 1 week salaris voor gehuwden tot een max. van ƒ 100 en een minimum van ƒ 50; voor ongelmwden een halve week salaris tot een max. van ƒ 50 en een min. van ƒ 25, onder bepaling dat de Raad telken jare over het toekennen van vacantiebijslag zal beslissen; b. het amendement-Z o 11 i n g e r om het bedrag van den bijslag te brengen op ƒ 100, dit bedrag af te houden van het salaris; maar dit met ƒ 100 te verhoogen. De heer S m e e n k motiveert zijn stem voor het voorstel van B. en W.; de wethouder Bakker voor het voorstel-Zollinger. De heer v. Hoogstraten verklaart zich tegen een vacantiebijslag. In stemming k