GEMEENTE en PROVINCIE. Gemeente-visch. Morgen verkrijgbaar: Schelvisch 14 cent. Vrijz. Hervormden in Gelderland. Uit het verslag over 1915 van de vereeniging van Vrijzinnige Hervormden in Gelderland Wijkt, dat er thans' 171 afdeelingen en 14 correspondentschappen bestaa >, en 8 gemeenten en 13 afdeelingen van den N ederlandschen Protestantenbond zijn aangesloten; dat de werkzaamheden der commissie ter verhooging van de schraalste predikantstractementen van * Vrijzinnige Hervormden in Gelderland met dien uitslag zijn bekroond, dat de tractementen voorloopig op minstens ƒ 1400 zijn vast te stellen. Verschillende groote en kleine giften kwamen in, o.m. van ƒ 400 en ƒ 202, waardoor alle tekorten konden worden gedelgd. De rekening wees aan ƒ 1229.34 aan ontvangsten, ƒ 1224.46. aan uitgaven; batig saldo ƒ .4.88. Gemeenteraad ram li lieden. In de Zaterdagmiddag gehouden Ra; isvergadering werd tot directeur van de Avondschool voor handwerkslieden te Diten met ingang van 1 Sept. 1916 benoemd de heer H. I. den Breeje te Helder. Aan de heeren W. Roozendaal te Rheden en F. E. Beeftink te Dieren werd op hun verzoek eervol ontslag verleend als onderwijzer aan de openbare scholen aldaar. Naar aanleiding van een adres van het Bestuur der Vereeniging Industrie te Doesburg om verhooging van de bijdrage per leerling, stelden B. en W. voor de bijdrage te verdubbelen en te bepalen op ƒ 10 per jaar, zulks met ingang van I Jan. 1917. De school wordt bezocht door 54 leerlingen, waarvan 30 uit de gemeente Rheden. De heer Köllinig zette in een uitvoerig betoog uiteen waarom hij het voorstel niet kon steunen, nu het bestuur der school met klem verzocht heeft om de subsidie met minstens ƒ 15 per leerling :e verhoogen. Spreker zeide, dat het op den weg van den Raad lag om krachtig te steunen, hetgeen niet alleen in het belang der jongelingen is, doch ook in dat der gemeente. Wanneer men eventueel den toegang voor de jongelingen uit de buitengemeenten zou weigeren, zouden wij misschien zelf een school moeten oprichten die zeker veel meer kosten; hij stelde voor om ƒ 15 per leerling te geven. De heer Wilbrenninck kon zich hiermede zeer goed vereenigen; ook de heer Heijmans ondersteunde het voorstel. De Voorzitter zeide o.a., dat B. en W. geen vrijheid hadden kunnen vinden om de bijdrage meer dan te verdubbelen en men rekening diende te houden met onze eigen avondschool voor handwerkslieden, die toch wel degelijk moet blijven bestaan. Den toegang voor de leerlingen der buitengemeenten te weigeren, zou niet practisch zijn. Ook de Arnhemsche ambachtsschool zal weldra om verhoogde subsidie komen. Nadat de heer Kölling de angst, dat de school te Dieren zoude worden leeggepompt, had weerlegd en op het groote voordeel der school voor Dieren had gewezen, kwam diens voorstel in stemming en werd het aangenomen met 11 tegen 3 stemmen, zoodat de bijdrage ƒ 15 per leerling zal bedragen. Z. h. s. werd goedgevonden, dat de gasprijzen voor Dieren en Ellecom met ingang van 1 Juni a.s. en eindigende 1 Dec. 1916 zal bedragen voor kookgas 7 cent en voor lichtgas 10 cent. Eveneens werd goedgevonden om B. en W. te machtigen met de gasfabrikant te Dieren een onderhandsch contract te sluiten tot levering voor de openbare verlichting te Dieren en Ellecom tót 31 December 1920, 4 ƒ 16.50 p£r lantaarn per jaar. Voor verbreeding van de Biesendaalsche laan te Velp werd z. h. s. goedgevonden aan te koopen 600 M2. grond en 59 boomen, waarvoor ƒ 7 10 werd toegestaan en voor verbreeding van de Stationstraat te Dieren een bedrag van ƒ 900. De Raadscommissie, die belast is geweest met het verstrek1 ken van brandstoffen, bracht een verslag uit, waaruit bleek, dat van het verleende crediet ad ƒ SSoo is uitgegeven ƒ 5208.20. De commissie werd op haar verzoek wegens het eindigen van hare taak, onder dankbetuiging ontbonden. Tot waarnemend secretaris werd benoemd de hoofdcommies J. Schiphorst, die de vereischte eedep aflegde. Goedgevonden werd, dat de gemeentesecretaris zoo npodig de gemeente zal vertegenwoordigen op de vergader ; ng van de Vereeniging van Ned. Gemeenten. G-enieenteraad Tan Renknm. In de vergadering van den Raad der gemeente Rennkum; op Woensdag 3 1 Mei des namiddags te 2 uur ten gemeentehuize te Renkum, komt o.m. aan dé orde: Ingekomen stukken; mededeelingen; behandeling adres van den heer G. Wolzak betr. zijn Raadslidmaatschap; benoeming leden en plaatsvervangende leden der stembureau*; benoeming lid der commissie tot wering van schoolverzuim; vaststlling hondenkohier 1916; vaststelling kohier plaats, dir. belasting I9 X 6; vaststelling jaarwedde monteur gem. electrisch bbdrijf; vaststelling tarieven voor ihuis-aansluitingen door het gem. electrisch bedrijf; wijzigingen ia de stroomleverings- en in de exploitatie-overeenkomst voor het gem. electrisch bedrijf; vaststelling bedrijf «verordening voor het gem. electrisch bedrijf. --- Advertentie RECLAMR. — DE BESTE WAARBORG v voor de kwaliteit der Pool's tandmiddelen is de aanbeveling van het Publiek zelf. Het is bewezen dat in Nederland door L. Pool & Zonen 82 % van het verbruik geleverd wordt. --- BINNENLAND. Mr. A. J. J. baron van Styrum. Te 's-Hertogenbosch is heden op 65-jarigea leeftijd overleden mr. A. J. J. baron van Styrum, vice-president van het Gerechtshof aldaar. De Rotterdamsehe Haven. Tot Zaterdagmorgen zijn er de vorige week 61 schepen onze haven binnengekomen tegen verleden week 63.,Hiervan waren-er 34 Nederlandsdhe, 15 Engelsche, 7 Noorsche, 1 Zweedsch, 1 Belgisch, 1 Amerikaansch en 2 Grieksche. De aanvoer van graan waa ook in de afge» loop en week bevredigend! 11 van de binnengeloop en schepen waren ct mede geladen. Verder hadden er 7 schepen een, lading met kolen, 3 hout, 1 olie, 1 erts, 1 lijnlkodken, 1 benzine, 1 grondnoten en 7 ballast. De overige 28 schepen hadden stukgoederen aan boord. Er zijn deze week ook 61 schepen vertrokken tegen de vorige week 57. 25 Nederlandsche schepen, voeren nit, 17 Engelsche, 7 Noorsche, 4 Zweedsche, 2 Amarikaansche, 4 Belgische, 1 Deensdh en 1 Grieksch. 26 schepen verlieten de haven met ballast.en 35 waren geladen met stukgoederen. Het binnenkomen van de graanschepen, bracht voor een oogeriblik wat welrfs in de haven. Overigens blijft het met het werk zeer slap. („N. R. Ct.") Instorting. Zaterdagmiddag te half vier werden de bewoners der Wijde Appelaarsteeg (naast de Societeit Vereeniging) te Haarlem opgeschrikt door een geweldigen slag. De Vauxhal was gedeeltelijk en van een belendend perceel, bewoond door den 69-jarigen timmerman Jan Pot, de bovenverdieping ingestort. ■Een verschrikkelijke verwoesting openbaarde zich daar aan ons oog toen wij ter plaatse kwamen. Zware stofwolken verduisterden het gezicht en de ineengestorte muren, balken, planken, kalkrommel en lotwerk, vertoonden een chaos, alsof een twee-en-veertiger zijn vernielend werk had verricht. De oude Jan Pot was juist op zolder aan het werk, toen zijn huisje onder hevige schokken voorover helde en instortte. De ongelukkige, die bovendien nog een houten been heeft, kon zich derhalve onmogelijk redden en kwam onder de puinhoopen terecht. Zwaar gekneusd en buiten zich zeiven van den hevigen schrik, werd hij door vier mannen, die in de Lange Bagijnestraat passeerden, onder de balken en steenen vandaan gehaald, en behoedzaam in een gespaard gebleven gedeelte van de Vauxhal ondergebracht en later naar het Gasthuis vervoerd. De adjunct-hoofdinspecteur van politie, de heer E. H. Tenckink, was met eenige agenten en rechercheurs dadelijk ter plaatse oiö het terrein af te zetten en de maatregelen te treffen, die noodig mochten blijken. De bouwpolitie was ook gewaarschuwd en ving na haar komst dadelijk met het onderzoek aan. De ramp heeft zich uitgestrekt over de geheele rechterzaal, waar Donderdag nog een veiling gehouden was. Zoó hevig was de luchtdruk door het ineenstorten veroorzaakt, dat een deur der nevenzaal, aan den anderen kant, van haar hengsels werd afgeslagen en op de binnenplaats terechtkwam. Niets is in de zaal heel gebleven, en gelijk wij het beschouwden, mag het een wonder worden genoemd, dat dé belendende zaal niet hetzelfde lot heeft getroffen. Het gebouw is eigendom van de familie Martin, uit de Schagchelstraat. Vroeger behoorde het aan den heer Smit en werd toen gebruikt als kolfbaan en de rederijkerskamers te Haarlem gaven er haar uitvoeringen in. Het gebouw dateert uit den ouden tijd en werd het laatst geëxploiteerd door den heer Jan Brengers, die er danslessen in gaf. In het ingestorte gedeelte bevond zich ook nog een kegelbaan. („N. Ct.") • Vee op de gren*. Men schrijft uit Limburg aan het „Hdbl.": De bijzondere bepalingen, welke de belastingadministratie heeft getroffen ten aanzien van het beweiden dêr weilanden gelegen op een afstand van niet meer dan twee duizend! meter van de Duitsche grens, bezorgen onzen landbouwers benauwde oogenblikken. Den 25en Meli •is n.1. het voorschrift ingegaan, dat beweiding slechts onder bepaalde voorwaarden zal worden vergund door den belastinginspecteur, en alleen aan die landbouwers, die gunstig bekend staan of omtrent wie althans geen verdenking van frauduleuze.handelingen bestaat. Voor den landbouwer lis de toestand thans zóó: verdwijnt een stuk vee uiit de weide, dan is hij niet alleen het dier kwijt, maar hij moet tevens aan den Staat der Nederlanden, zoolang hij nog slechts in het bezit is van een binnenlandsch paspoort, de dubbele waarde betalen, of zoodra hij in het bezit is van de vergunning tot beweiding de enkele waarde. Nu zou zich het verzet der landbouwer» niet zoozeer tegen dezen eisch richten, als zij tot verzekering van hun eigen belangen maar maatregelen mochten treffen om diefstal of wegvoering van het vee door kwaadwillenden te voorkomen. Een strook van duizend meter langs de grens is echter tot geheel onvrij terrein verklaard, alwaar niemand vertoèven mag zonder machtiging van een militairen commandant. Deze machtigingen gelden evenwel alleen bij dag. En juist voor den nacht achten de landbouwers het noodzakelijk, dat iemand aanwezig kan zijn voor de bewaking van het vee. Naar wij vernemen, hebben landbouwers deze quaestie ter kennis gebracht van den betrokken Minister en diens tusschenkomst gevraagd, opdat bewaking kan plaats hebben ook des nachts, zoo noodig door personen, die gewapend mogen zijn. --- KUNST en WETENSCHAP. Arnh. Genootschap van Oudheidkunde. Het Arnhemsch Genootschap van Oudheidkunde hield Vrijdag 1.1. zijne jaarlijksche algemeene vergadering. Uit het jaarverslag van den secretaris bleek, dat het aantal leden gelijk gebleven was, 175, terwijl vele voorwerpen en boelken ten geschenke werden ontvangen. De penningmeester -kon berichten, dat het voordeejig saldo op 1 Jan. 1916 ƒ 248 bedroeg. De zomerexcursie in Juli zal een boottocht zijn naar Wijk bij Duurstede. Hierna werden rondgegeven, door leden medegebracht: een gouden handvat van een kris uit de Molukken, bezet met 200 diamanten in den vorm van een vogelkop; de copie van een landkaart van Arnhem en omstreken vermoedelijk de eerste landmeterkaart van 1550; een collectie tinnen tabakspotten vanaf den Renaissancestijl tot Louis XVI, waarbij die heer van der Haagen eene zeer gewaardeerde toelichting gaf; de insignes van de Arnhemsche Handboogschutterij Soramis; een verzameling Oprechte Haarlemsche Couranten van 1786; een Arnhemsche Courant van 1847 no. 134. prijs dzer courant, die geregeld vijfmaal 's weeks wordt uitgegeven en wel op Dinsdag, Woensdag, Donderdag, Zaterdag en Zondag, is ƒ 5 in de drie maanden. De heer Constant Meijer, eigenaar van Hotel Bellevue, noodigde de leden tot een bezoek uit, ter bezichtiging van belangrijke schilderijen. --- KERK en SCHOOL. Op de van 29 tot 31 Augustus te Arnhem te houden 50ste algemeene vergadering van de Vereeniging van leeraren bij het Middelbaar Onderwijs zal een belangrijk voorstel van het hoofdbestuur ter tafel komen om te Utrecht een vereeniging van cursussen tot opleiding voor akte Middelbaar Onderwijs op te richten, te beginnen met de akte Nederlandsch en geschiedenis. 1j. Leopeld. f Te Groningen is gisteren in den ouderdom van 76 jaren overleden de heer L. Leopold, directeur der Rijkskweekschool voor onderwijzers. De overledene was in 1895 benoemd tot directeur der Kweekschool voor onderwijzers, na tevoren aan die inrichting als onderwijzer voor Ned. taal en letterkunde werkzaam geweest te zijn. Bijna zijn geheele leven besteedde hij in het belang zijner leerlingen en van de school, / Toen deze inrichting 50 jaar bestond, werd hij op treffende wijze gehuldigd, terwijl de Regeering de-hem reeds vroeger verleende Oranje Nassau-orde verving door het Officierenkruis. Vele werken van dezen bekwamen paedagoog zagen het licht, o.a. handboeken Ned. letterkunde, onder redactie vaa de Groot, Leopold en Rijkens. --- LEGER en MARINE. De blauwe uniform. Naar de ,,Avp." verneemt, bestaat het voornemen om de blauwe uniform — eenigszins gewijzigd — weder in te voeren bij het leger, maar nu uitsluitend als- uitgaans-tenufc. --- PER TELEGRAAF. (De rubriek per Telegraaf gedeeltelijk ongecorrigeerd.) Uit de Staatscourant. Op verzoek eervol ontslagen dr. W. Rapteijn, als hoogleeraar aan de Rijks-Universiteit te Utrecht, met dankbetuiging; herbenoemd tot schoolopziener in het' arr. Groenlo, ds. J. J. Moolhuizen. te Stad-Doetinchem; op verzoek eervöl ontslagen mr. H. J. Doude van Troost wijk, als burgemeester van Lr*. sloot en Ruwiel; benoemd tot directeur van het telegraaft, toor te Utrecht, P. Chivat, thans te N ijme»!!' op verzoek eervol uit den militairen r]jL°' ontslagen miet pensioen en toekenning van , 1 titulairen rang van kolonel wegens volbracht" diensttijd de dirigeerend officier van gezon? •heid ie klasse van het Indische leger dr. ft Kiel'stra. ' Tweede Kamer. 's-GRAVENHAGE, 29 M : ei. Besloten wont ook morgenavond te vergaderen. Aan de ord is het ontwerp tot regeling van U. L. O en m U. L. O. De heer T y d e m a n verklaart zich i 0K . nomen met het ontwerp, dat aan voortgez et lager onderwijs de vrijheid geeft zich verder uit te breiden en te ontwikkelen. Hij is daarom ingenomen met het opnemen onder de leervakken van de beginselen van gemeente- provin> ciale- en staatsinrichting 1 in Nederland en van de beginselen van handelskennis. Hij betreurt echter het opnemen van handelskeninis onder de subidievakken voor M. U. L. O., omdat daardoor de mogelijkheid wordt geschapen, dat aan M. U. L. O.-scholen met één vreemde'taal wordt volstaan. Hij heeft bezwaar, dat voor subsidie-berekening het totaal aantal leerlingen der school gelden zal en acht het bedrag der subsidie te laag. Dat 't aantal verplichte vakken aan U. L. O.-scholen op twee is bepaald in plaats van op drie, acht spr. verkeerd. Hij wenscht voorts meer waarborgen tegen te gemakkelijke opiehting van scholen en bepalingen omtrent toelating van on- en minvermogende leerlingen tot bijzondere scholen. • De heer O'tto is het niet met den heer Tydeman eens, dat ook niet andere vakken daa ,de moderne talen en wiskunde voor subsidie in aanmerking moet endoen komen en dringt aan op verscherping voor het examen voor aktes voor vakken bij voortgezet L. O. 17 i tvoerverboden* 's-GRAVENHAGE, 29 Mei. (V.»D.) Bij K. B. van 27 Mei is verboden de uitvoer van. sponsen. Voorts is bepaald, dat het eenig artikel van het K. B. van 20 April 1916 (Stbl. 165) wordt gelezen: De.uitvoer vian plantenvezels en alle daaruit vervaardigde artikelen is verboden van den dag van afkondiging van dit besluit De Volksuniversiteit ln den Haag. 's-GRAVENHAGE, 29 Mei. (V. D.) In een bijeenkomst van belangstellenden is opgericht een vereeniging tot stichting van een volksuniversiteit te 's-Gravenhage. De commissie van voorbereiding bestaat, nadat jhr. mr. W. H. de Savornin Lohman gemeend heeft zich te moeten terugtrekken, uit de heeren J. W. Albarda, prof. mr. N. L. Drucker, jhr. mr. W. Th. Gevers Deynooth, mevr. A. G. Kröller— Muller, prof. dr. W. Martin, dr. W. W. v. d. Meulen, A. Roest Crollius en dr. J. Th. de Visser. De Haagsche Bioscoop-Commissie. 's-GRAVENHAGE, 29, Mei. (V D.) De Hooge Raad heeft door verwerping vai het cassatie-beroep van het O. M. bij de Haagsche Rechtbank gehandhaafd het ontslag van rechtsvervolging van een bioscoop-ondernemer, wegens overtreding van een verordening op het toelaten van kinderen tot bioscoop -vertooningen te 's-Gravenhage, op grond; dat die verordening niet bindend is, nu de uitvoering er van is- opgedragen aan de. z.g. bioscoop -commissie in plaats van aan den Burgemeester als hoofd der politie. Van het Westelijk oorlogstoonee). BERLIJN, 29 Mei. (Wolffbureau.) Officieel. Vijandelijke monitors, die de kust naderden, werden door artillerie-vuur verdreven. Duitsche aviateurs wierpen met goed gevolj? bommen op een vliegveld bij Veurne. Aan de beide Maasoevers duurt de artilleriestrijd met onverminderde heftigheid voort. Twee zwakke Fransche aanvallen op het dorp Cumières werden zonder moeite afgeslagen. In Dultsch Oost-Afrika. LONDEN, 29 Mei. (Officieel.) De Britsche troepen in Zuid-Afrika zijn 20 mijl op Duitscb grondgebied voortgerukt, op het front tusschen Laces en Tanganjika. De vijand werd gedwongen terug te trekken. Generaal Smuts meldt, dat zijn troepen Same hebben bezet. De vijand trekt Zuidwaarts terug. Vredesbeweging ln Amerika. LONDEN, 29 Mei. (Reuter.) De bladen deelen mede, dat in deze maand door het Congres der Ver. Staten 100.000 telegrammen •werden ontvangen, alle van nagenoeg gelijk en tekst,■ waarin werd aangedrongen op het behoud van den vrede tot eiken prijs. De ze beweging was op touw gezet door de American Truth Society, die de kosten daarvan droeg e" aan een groot aantal- personen gedrukte lieren had gezondeh, die zij slechts hadden onderteekenen. Uit het groot aantal Duit5 c ^ namen onder de onderteekenaars blijkt, dat zaak uitging van Duitsch-Amerikanen. Rusland* oorlogsdoel* LONDEN, 29 Mei. (Reuter.) De verneemt uit Petrograd: Sasanoff le£ d ® • belangrijke verklaring af inzake het doe Rusland, waarin hij o.a. zeide: Ik ben & ^ baar voor de ontvangst der Russische leden in Engeland. Het verbond tusschen „ote rijken, gesloten in tijd van oorlog tegen ^ ffemeenschappelijken vijand, is een verbond een alle tijden, gegrondvest op gemeenschap '""'belangen en oprechte waardeering. In deze van n(isc hap zie ik de verwezenlijking van mijn ■ ten droom en • de verzekering van den ' ie re ;dvrede voor onze kinderen en kind§.ki ")e Eenheid van Frankrijk, Engeland en Rusa brengt de zekerheid, dat de Centralen ' aB loren spel spelen. Sasonoff verklaarde, dat Rusland geen agressieve bedoelingen heeft, Wanneer ons debouché. naar het Z. verzekerd zeide hij, en ook de ontwikkeling onzer 'conomie en industrie, onze grenzen geregeld e „ onze mede-Slaven verzekerd zijn van hun echten, dan i» de bestemming en het dpel van Rusland in het W. vervuld. Dan kunnen v.*ij DS wijden aan de aspiraties van Rusland's ° eering en volk, dat is de ontwikkeling van ons eigen rijk. Dit zal ten gevolge hebben het verdwijnen der fictie van een Slavisch gevaar voor Europa, en het zal ieder overtuigen, dat Rusland geen bedreiging vormt voor Noorwegen, Zweden of ee nig ander zijner buren. Ik hoop, dat de Aland-kwestie, die thans definitief geregeld is, het laatste geschilpunt met Zweden is geweest. Wat Polen betreft, dit kan niet verwachten, dat wij thans een gedetailleerd programma opstellen voor zijn toekomst, maar het zal een rechtvaardige, billijke en verstrekkende autonomie krijgen, in overeenstemming gebracht met zijn toekomst en economischindustrieele ontwikkeling. ---