KUNST EN WETENSCHAP. A. V.V. K. Voon de plaatsbespreking op Vrijdagmiddag as., half twee, aau het Bureau Musis Sacrum, zijn ingeschreven 229 volgnummers, waarvan als beginnummer is uitgeloot No.' 92. Voof de verdere indeeling zie men de advertentie onder A. V, v. K., voorkomende in dit blad. De commissie verzoekt ons, er nog eens op te willen wijzen, dat bij het begin van' net concert, om 7 uur, de zaaldeuren worden gesloten en er daarna geen publiek meer wordt toegelaten dan na af-» loop van de geheele Sonate van Mozartl, De Paradijsvloek. De rolbezetting van „De Paradijsvloek", waarvan „Het Schouwtooneel", directie Adr. van der Horst en Jan Musch. op 4 Januari in den Stadsschouwburg een opvoering zal geven, is geheel als bij de vorige opvoeringen, die ook te Arnhem .zoo'n overweldigend succes hadden. Het „Nieuws van den Dag". Naar V. D. meldt, bestaat het Nieuws van den Dag den 1 Februari a.s. een halve eeuw. Oudheidkundige vondst. Te Gummersbach is bij het ontginnen van een stuk heide een goed geconserveerde beitel uit het steenen tijdperk gevonden. Het werktuig bestaat uit een soort grijsblauw graniet en is bijzonder zorgvuldig en scherp geslepen. Het bevindt zich thans in het Provinciale Rijnlandsche museum te Bonn. („N. R. Ct.") Fel lx Salten. Tsn Felix Salten zijn in het burgtheater te Weenen drie een-acters onder den verzameltitel van „Kinderen der Freude* mei-geel succes opgevoerd. Het eerste stuk heet „Von derewigen Liefae.* Een jongeman grijpt naar een revolver, omdat hij denkt niet zonder de door hem aangebeden, aardige tooneelipeelster te knnnen leven. Na zijn genezing wil ze geroerd in zijn armen vuilen en merkt dan, dat zgn eeuwige liefde, zooals alle menscheljjk eeuwigheidsgegevoel intusschen verdwenen is. „Anf der Brficke" heat het tweede stuk. Bedoeld is do brug tusschen zomer en herfst. Daarop staat weer een tooneelspoelster,.dio zoolang door een baron wordt bemind, als hü nog niet ontdekt heeft, dat zfjn geliefde een... schoolvriendin van zijn moeder is: .Lebensgefahrten is de titel van het derde stuk. De held is een tooneelspeler, die een jubileum viert, waarop zijn vrouw eindelijk eans de balans van haar leven opmaakt. Ze ontdekt dat se steeds slechts een man voor anderen hooft gehad, niet voor haar self. iVcd.) De lraitxt*ebatten van Cntfcarlna tl. Wanneer men dc berichten in die bolsjewistische Russische pers kan gelóoven, heeft de commissie, belast met de likwidatie vani de goederen van den keizer, een uiterst belangrijke ontdekking gedaan. In het Winterpaleis, in de Peter- en Paulsvesting en op het •slot Tsarskoje Sejo. heeft' men kisten gevonden, tezamen duizend in aantal, die uit Rome met kunstwerken aan Catharina II gezonden zijn en door een samenloop van omstandigheden nooit zijn geopend. De kisten bevatten ruim duizend schilderijen en beeldhouwwerken van de beroemdste Franscha en Italiaansche meesters. De custos van de Hermitage, Boguslawski. die van de sovjet-regeering de opdracht ontving een catalogus van het ontdekte samen te stellen, moet het geheel op 225 millioen francs geschat hebben. (N.R.Ct.) --- PER TELEGRAAF. (De rubriek per telegraaf is gedeeltelijk ongecorrigeerd). Uit de Staatscourant. Benoemd bij de genie tot luit.kolonel de majoor v. d. Hoeven van dat wapen op non-activiteit; eervol ontslagen wegens lichaamsgebreken de majoor der infanterie op non-activiteit, jhr. H. P. van der Niedenj . , op verzoek op grond van leeftijd eervol ontslagen, bij het Departement van Oorlog als hoofdcommies W. F. v. Balen en als commies S. v. Brink j benoemd' tot leerares R. H. B. S. te Groningen mei. H. H, Doornbosch aldaar; ingesteld een commissie van toezicht op den geologischen dienst en benoemd in die commissie tot voorzitter dr. 0. Lelj: oud-minister van Waterstaat. Bij het Departement van Waterstaat zijn bevorderd tot hoofdcommies jhr. F, E, Lopez Suasso. mr, O. A. Verwey, O, H. Conrad, Th. G. H. Mulder, Jvr. mr, A. E, de Brauw, allen thans commies; 'op verzoek eervol ontslagen mr. N. Beots/ als onderdirecteur van het rijksprentenkabinet te Amsterdam. Vanwege het Departement van Waterstaat werd heden aanbesteed hot verbetoren van de rivier da IJssel' bij Doesburg, tusschen de kilömeterraaien 41 en 48 der herziene rivierkaart, Het laagste was ingeschreven door de N. V, Aannemersbedrijf van W.' P. en H. de Vries, te Rossem voor f 422.980; ten 2e het verbeteren van den bovenmond van de IJssel bij Westervoort. Het laagst was ingeschreven door denzelfde voor ƒ 162.593. De departcincnts Oorlog' dn marine» 's-GRAVENHAGE, 31 Dec. (Korr,-bur.) Zijn wij wel ingelicht dan is thans zeer binnenkort te verwachten een koninklijk besluit, waarbij aan de Ministers van Marine en van Oorlog op hun verzoek eervol ontslag uit hun ambten wordt verleend met aanwijzing tegelijkertijd van den Minister van WêêêA nister van Marine ad interim en Landbouw, Nijverheid en Handel, den heer van IJsselstein, tot Miden Minister van Binnenlandsche Zaken, Jhr. Mr,. Ruijs de Beeren brouck, tot Minister van Oorlog ad interim, Jabllenm Henri Polak. AMSTERDAM, 31. Dec. Op 4 Januari 1920 viert de heer Henri Polak zijn 25-jarig jubileum als redacteur van het weekblad van den Ne4»l Diamantbewerkersbond. et Weekblad van deze week is geheel aan den voorzitter-rödaoteur van den A. N. D. B. gewijd en velen brengen hem daarin hulde voor zijn werk. ' Het hooge water* NIJMEGEN. 31 Dec. (V. D.) De Waal te Nijmegen heeft een stand bereikt van 12.87 M. In de omgeving, vooral den kant van Lobith uit drèigt het. / In Lobith zijn gisteren eenige particuliere dijken, welke de steenovens moesten beschermen, doorgebroken. Millioenen steenen zijn weggespoeld en totaal bedorven. De toestand te Niftrik is vrij gunstig. Men heeft nu last van kwelwater. In Millingen is een in aanbouw zijnde betonnen brug door het water gedeeltelijk weggespoeld. Dit. beteekent eea schade van ongeveer r 100.000. De «Asten van Driel". ST. JOHN, 31 Dec. De oorzaalvan het zinken van da „Antpn van Driel' is een ontploffing Mn boord van het schip, welke ontstaan is door eei; hevigen vorst Rijstexport. DELI, 24 Dec. (Reuter). Officieel werd medegedeeld dat de regeering gedurende 1920 'de controle op de rijksesjport zal voortzetten, hetgeen toe te schrijven is aan het mislukken van den oogst in de andere rijstproduceerende landen en de hooge prijzen. liet vredesverdrag. LONDEN, 30 Dec. Reuter verneemt, dat er te Parijs voorloopige schikkingen worden. getroffen om de ratificaties van Hot vredesverdrag dén öen Januari te deponeeren. De „Anton van Dt-lel". LONDEN, 30 Dec. (V.D.) Drie leden van de bemanning van de „Anton van Driel" zijn aan land .gebracht. De overige opvarenden zijn omgekomen. De Senaat en het vredesverdrag. WEENEN, 30 Dec. (V. D.) Vol^genB hier uit Parijs ontvangen berichten heeft Wilson den Oppersten Raad doen weten, dat er een ommekeer is gekomen in de meening van den Senaat ten opzichte van het vredesverdrag. De Senaat zal het vredesverdrag aannemen met slechts enkele onbeduidende reserves. --- LAATSTE BERICHTEN. Hof water. Ook op het i fiject 's-Heerenberg —Emmerik heeft de tram Zutphen —Emmerik thans den dienst gestaakt hetgeen nog nooit is voorgekomen. --- Uit de Studeer kamer 1 Onderzoekingen over polariteit bij plantendeelen. — Ervaringen van een kweeker. — De theorie der polaritéit omver geworpen ? — Resultaten van nieuwer onderzoek. — Meer schijnbare afwijkingen van den regel. — Tijdelijke aard der afwijkingen. — De polariteit handhaaft zich als beginsel. — Inwendige en uitwendige prikkels. Een paar jaar geleden werd in deze rubriek iets medegedeeld om-, trent proeven met plantenstekjes 1), welke ten doel hadden gehad, de merkwaardige eigenschap van plantendeelen te demonstreeren om steeds naar de eene zijde wortels te vormen en naar de andere zijde. bladeren en takken. ' Ook wanneer men een stuk neemt midden uit een wortel, dan gaat het boveneind daarvan een stengel met bladen formeeren. En van een stuk van 'een tak bezit het ondereinde het vermogen, wortel te schieten. Het is daarbij alsof elk plantendeel een bepaalde polariteit bezit. Wat van een stekje oorspronkelijk het boveneind was, blijft ook de bovenwaarts groeiende deelen voortbrengen en het ondereind benedenwaarts groeiende deelen. Wij vermeldden destijds één proef waarbij een stekje met het boveneind in den grond was gestoken. Desondanks vormde het naar boven stekende benedeneind wortels, die dus in de lucht ontstonden en door haar groei den grond trachtten te bereiken, terwijl het in de aarde gestoken boveneinde knoppen voortbracht, die zich bij den groei, naar boven richtten.. Een kweeker.schreef ons daarover toen een briefje, waarin hij mededeeling deed,van ervaringen, die intusschen met den gestelden algemeenen regel in strijd waren. Hij had rondom een^perk wilgentwijgjes gezet in halfcirkelvormige boogjes, door de twijgen met het ondereind in de aarde te drukken, rond te buigen en met het boveneinde eveneens in den grond te duwen. De takjes waren blijven groeien en hadden aan heide ia den grond gestoken einden wortel geschoten. De „polariteit" der plantendeelen — dat was de gevolgtrekking, die men hieruit moest maken — was. dus geen onverbrekelijk beginsel. Ook geleerden, die zich speciaal 1) Zaterdag 8 April 1918. E! et bet onderzoek dezer TergchJJflselen hebben bezig gehouden, blijken in do laatste Jaren te jjjjo'. gestuit op gevallen, waarin r'antecvsiekjes uitgroeiden op een die ie veronderstelde polariteit in strijd was. Men moet daarvoor stekjes nemen van plant ên, die in zeer sterke mate het vermogen bezitten van „regeneraye", planten dus waarvan stekken zeer groote levenskracht bezitten; 0 f ook wel deelen van wortels van enkele planten, zooals wortels van paardenbloemèn. Bij al de onderzoekingen is evenwel gebleken, dat wel zeer dringende redenen moeten worden cesclwpen voor het te voorschijn treden van afwijkingen vun de po lariteit Zoo verkreeg de Dultiche onderzoeker Göbel een zeer leer zanin geval door een stuk van een paardebloem-wortel te nemen, waarvan hij het boveneinde met papier en zegellak hermetisch afsloot; daarna' plaatste hij den wortel onder den grond, met het bo venstuk naar beneden. In dit geval kon dit naar beneden gekeerde boveneind onmogelijk uitloopen, omdat het was afgesloten. Hier begon nu het naar bov^n gekeerde ondereind van den wortel tegen den gewonen regel in loofuitsppuitsels te formeeren, maar direct daaronder óók worteluitloopertjes. Het merkwaardigste komt echter nog. Toen uit het eene vrij gebleven worteleind, dat krachtens de polariteit wortelgroei moest ' geven, feitelijk een volledig plantje was ontsproten met wortels 'en loof, was door het vocht in den bodem het papieren windsel om het naar beneden gekeerde boveneind van den wortel langzamerhand vergaan; ook dit einde was nu weer vrij gekomen. En aan deze zijde ontwikkelde zich nu zeer snel een buitengewoon krachtig loof, dat zich omboog en naar boven schoot rn vcci ! r;>> !itU'<'i .' dan het aan de verkeerde zijde ontstane loofspruitscl. Alleen de op die zelfde plek ook ontstane wortels bleven nopnaal doorgroeien, en het einde wè, dat de polariteit dus geheel haar rechten hernam zóodra slechts gelegenheid daartoe bestond. Ben ander onderzoeker, Vöchting, constateerde bij wilgetwijgjes, die zonder meer omgekeerd in den grond werden gestoken, soms gewone bladvorming aan het naar boven gekeerde onder eifiJ en wortelvorming aan het naar beneden gekeerde bot£neindte. Die groei tegengesteld aan de polariteit is, volgens hem, evenwel altijd tijdelijk. De stek sterft als die niet door een 6f andere omstandigheid gelegenheid krijgt om zich weer omgekeerd (normaal) te ontwikkeDe mogelijkheid, om,desnoods ook wortels aau het boveneind en bladen aan het benedeneind te vormen, dat zich alleen schijnt voor t o doen bi| deelen van planten met 't grootstejregeneratief vermogen, kan in bepaalde gevallen (proef van Göbel) de kans op levensbehoud! vergrooten, maar is dan als een uiterste poging tot levensbehoud te beschouwen ;• maar de polaire krachten in het plantendeel blijven desondanks aanwezig .en een blijvende, levenskrachtige nieuwe plant kan slechts ontstaan, wanneer de polariteit haar rechter kan hernemen. Intusschen maakt die mogelijkheid van afwijkingen de geheele zaak ingewikkelder en nog belangwekkender dan zij reeds was. Hen heel bijzondere uiting van de polariteit deed zich nog voor in een andere proef van Vöchting.' Hij bracht in den grónd een afgesneden takje van Salix viminalis. ie- voren waren in den bast van het takje ringsneden aangebracht. Daarbij bleek elk stuk tusschen twee ringsneden een volledig nieuwe plant te doen ontstaan. Elk - ! ."k toch vormde aan zijn boven- £ln ; 1e loofspruitsels en aan zijn erelnde wortelspruitsels. Of, oon de stukken aan elkaar .zaten vormde elk stuk een afzonderde^ eenheid, ee» volledige stek er bij elk deel vertoonde de polari teit zich geheel volgens den regel, zoodat het loof van. het benedenste . ^gedeelte ontsproot vlak onder 3e wortels van het volgende deel. Het samenstel dezer nieuwere Proeven bevestigt de bijzondere waarneming van den kweeker die er ons destijds over schreef, maar bewijst dat' niettemin de polariteit 'er plantendeel en bestaat ook in gevallen, waar men er afwijkingen van waarneemt; zij blijft een beangrijk beginsel in de levensleer iw plwtftc, waarvan gsen blijven - 3e ttftmsdeiingen «cMJrten te Hunnen voorkomen, Waar de kracht zetelt, die deze verschijnselen beheerscht en welke de prikkel is, die daarbij werkt, ligt nog in het duister. Bij het doorsnijden van een takje verkrijgen de benedenste cellen het merkwaardige vermogen tot het vormen van worteluitloopers. Maar wanneer men het takje iets hooger had doorgesneden, zoodat dezelfde cellen de bovenste waren geworden van het onderste stuk, zouden diezelfde cellen hoofduitloo-' pers hebben gevormd. Daarbij komt dan nu' nog het gezichtspunt, dat uitwendige omstandigheden soms ook de tyovenste cellerilaai* tot wortelvorming kunnen drljvenl Voor zoover men spreekt over polariteit, denkt men aan de werkzaamheid van inwendige prikkels in het plantenorganisme, waarbij bijv. de bepaalde richting van circulatie der sappen een rol zou kunnen spelen. Maar het blijkt nu, dat althans tijdelijk uitwendige Erikkels de overhand kunnen verrijgen en alles omgekeerd kunnen doen verloopen.. B. --- Advertentie RECLAME. JOOmUWTcüBï Gopieboeken --- BINNENLAND. De Anton van Driel. Reuter seint uit St John, NewFoundland, dat de storm bedaart en booten misschien in staat zullen zijn vjjf overgebleven leden der bemanning van het stoomschip „Antoa van Driel" te redden, die zich fcog aan de brug vastklemmen. Het stoomschip breekt snel op. Casco en machinerieën van het stoomschip zijn voor ƒ 1.300.000, behouden varen voor ƒ600.000, op Rotterdamsche beurspolis door bemiddeling van de makelaars D. Hudig 8c Co. verzekerd. Hen roofmoord. Men meldt aan het „Dagbl. V. N.-Br." uit Thurnhout: Vrijdagmorgen te ongeveer 6 uur heeft een gruwèlijke moord plaats gehad te Weelde, langs den weg van hier naar Tilburg. De spoorwegwachter L. Siemons werd door eenige individuen neergeschoten. Hij werd daarbij zwaar gewond en blies, ongeveer en uur na den aanslag den laatsten adem uit. Dez moord, waarbij roof de drijfveer geweest schijnt te zijn, bracht ae gemoederen zeer in beweging, omdat als Verdachten hiervan zijn aangehouden, drie zoons van den verslagene. De man is beroofd van 8000 francs, die hij bij zich droeg. Voordat de dood intrad, vond hij nog gelegenheid om mede te deelen, dat de misdadigers het gelaat hadden zwart gemaakt, Ongewenaehte Vreemdelingen. Uit Heerlen meldt men ons, dat een groot aantal Duitschers en Belgen, die zonder pas over de grens gekomen waren, gisteren na in het politieburcan te Heerlen overnacht te hebben, door de marechaussee zjjn teruggezonden. Buim vnftig vreemdelingen werden aangehosaen, die niet in het bezit waren van da vereischte papieren. Eenige hunner blijven, als verdacht van bolsjewistische propaganda te wil* In jatksn, Sn Tïrzelwto V/rsr'.r'sp nader onderzoek. De gevlucht© Ru». Daar de geïnterneerde Rus, Sugar, pok genaamd Droose en Kotzojo, wederom gevat ia en op de Wierickerschans is teruggevoerd, kan het verzoek tot opsporing als vervallen beschouwd worden. De begrafenis van een gemeente. Da gemeente Stratum, die op 1 Januari bij Eindhoven gevoegd wordt, zal haar laatste oogenblikken plechtig vieren, schrijft de Maasbod». Oudejaarsavond om 8 uur vangt de laatste raadszitting aan. B. en W., de raadsleden, secretaris en ontvanger komen ten raadhuize bijoen in gala met hoogen hoed. Daarna lossing van kanonschoten en klokgelui, onderwijl genoemde autoriteiten*, voorafgegaan door Stratum's muziekcorps en do harmonie ,,Volksgenoegen", zich in stoet naar het Kerkplein begeven ter onthulling van de daar geplaatste monumentale, electrische lantafern, afscheidsgeschenk der gemeente. De stoet trekt langs de pastorie, alwaar pastoor Dijkmans wordt afgehaald. Op het kerkplein worden redevoeringen gehouden door het raadslid d«n heer Wintermans, lid der Tweede Kamer, burgemeester van Zeelst, én den pastoor. Vervolgens zal de burgemeester, de heer J. Smitz, het gedenkteeken onthullen. Onder klokgelui wordt daarna weer naar het Raadhuis teruggetrokken, alwaar de Raadszitting wordt voortgezet. Hier heeft het afscheid van den burgemeester plaats onder aanbieding van een cadeau der gemeente. Des nachts te 12 uur wordt de gemeente onder kanonschoten begraven. --- Advertentie RBCI/AME). Verblindend witte tanden door Tnndpatta Chlorodont Antiseptisch teyea onaangename reuk. ---