Stadsnieuws. SPREKENDE CIJFERS. Er gaat toch niets boven de welsprekendheid van cijfers, daar moet zelfs een wethoudersoratie in „de Blompot" het tegen afleggen. Let u maar eens op den boeienden betoogtrant van het volgende rekensommetje, geput uit de ^fficieele Raadsversiagen: 5 Aug. 1918. De gemeente koopt de terreinen van den Geitenkamp ƒ 119.297 22 Sept. 1919. Aankoop waterleidingbuizen voor den Geitenkamp „ 40.000 1 Dec. 1919. Leggen van waterleidingbuizen „ 35.000 2 Febr. 1920. Verbreeding Rosendaalschen Weg met het oog op den Geitenkamp „ 95.000 28 Juni 1920. Electrische kabel naar den Geitenkamp „ 9.560 28 Juni 1920. Tramaanleg Geitenkamp „ 50.000 4 üct. 1929. Tramaanleg Geitenkamp „ 20.000 10 Jan. 1921. Gasleiding Geitenkamp „ 120.000 14 Febr. 1921. Grondwerk Schuttersberg \ „ 242.815 14 Febr. 1921. Grondwerk Schuttersberg H 39.815 15 Aug. 1921. Wegen op den Geitenkamp 111.300 23 April 1923. Inwateren grondwerk St. Eusebius „ 21.308 Totaal ƒ 904.095 Dit bedrag moet nog vermeerderd worden .met de kosten van het grondwerk in 1919 en 1920 op den Geitenkamp bijwijze van werkverschaffing uitgevoerd, van welke kosten men in de Raadsversiagen geen enkel cijfer aantreft, doch die bedragen hebben ongeveer ƒ 350.000. 't Geheele bedrag tot nu toe ten koste gelegd aan ons aardig tuinstaddorpje bij de Rosendaalsche bosschen bedraagt dus ƒ 1.254.095. Daarvoor hebben we ongeveer 20 H.A. van de pl.m. 50 H.A., welke het terrein groot is, bebouwd. Eer de overige 30 H.A. eveneens zijn volgebouwd ■zal dit bedrag door nieuwe uitgaven voor wegenaanleg, bestrating, verlichting, enz. nog een belangrijke uitbreiding ondergaan. Zeiden wij te veel, toen wij deze cijfers uit het gemeenteraadsverslag boeiend noemden? RAADSOVERZICHT. De gemeenteraad heeft Maandag naar hartelust gepraat, ee« heelen middag en een avond er bij, kort vóór middernacht was de zevende interpellatie afgestoken en toen de voorzitter had meegedeeld, dat men vanwege PinksterMaandag de indeeling der volgende raadszittingen had gewijzigd en pas over drie weken weer bijeen zou komen, dacht de raad, dat het einde der zitting nu heusch gekomen was. Daar begon de heer Zoestbergen waarempel weer van voren af aan, door een vraag te stellen over de pas genomen beslissing inzake den dierbaren Bloempot. Maar het was niet meer dan een laatste flikkering van de doovende spreekvlam van den raad. De middag had behalve de Bloempot-affaire weinig belangwekkends gebracht. Het debat over de verpachting van de openbare privaat-inrichting had enkele aesthetische kwaliteiten, maar bleef overigens laag bij den grond en te weinig is een veroordeelend woord gesproken over het in bouwkundig opzicht verknoeien van het Velpcrplein, door de stichting van dit overigens nuttige, gebouwtje. De heer Ribbius en ook de wethouder Goedhart hebben later aan de Velperpleinverknoeiing — bij de mislukte poging om den Bloempot tot spreektribune te maken — de noodige aandacht geschonken. Of het helpen zal? Met de verdere afwikkeling van de wachtgeldregeling ging het vlotter dan de vorige maal. Opgemerkt dient te worden, dat wethouder Hermans in verband met door Arnhem's Belang in een adres overgelegde cijfers een berekening aan den raad overlegde, waaruit bleek, dat de door de Vereeniging genoemde vergelijkende cijfers niet juist waren (zie onder stadsnieuws). De tramtarieven zijn thans eindelijk herzien, maar het heeft moeite gekost om de geheimen van het weekkaarten-systeem tot oplossing te brengen. Het crediet van ƒ 1000 in verband met de algemeene vergadering van de Alg. Ned. Vereeniging voor Vreemdelingenverkeer is verleend. De bestrijding van den heer Wolff hield geen steek; want verwacht kan-worden, dat dit aangeboden noenmaal zijn geld op zal brengen. Bovendien: waar de havensteden van Nederland reèds een -royale ontvangst aan de Vereeniging voorbereiden, kan Arnhem moeilijk achterblijven. Met groote verwachting zal men voorts de reclame tegemoet zien, welke de gemeente thans voor de Industrie- en handelsterreinen zal maken. Het bedrag van ƒ 2000 daarvoor verleend zal worden omgezet in vogelvluchtteekeningen. Een teekenaar met fantasie kan er een toekomstbeeld van maken. En nu de Bloempot-debatten: het voorstel van Burgemeester en Wethouders, om de muziektent te verhuren als spreektribune a ƒ25 per 2 uren, is ten slotte verworpen met een meerderheid van één stem. Wethouder Hermans keek den heer Rademakers aan na die beslissing niet iets van „ook gij Brutus" in het oog. Per slot van rekening bleek de stem van den heer Rademakers, welke den doorslag naar de zijde van de minderheid van B. efl W. gaf, nog op een misverstand te berusten. Niet uit principieele overwegingen, maar uitsluitend om het z.i. te hooge tarief stemde de heer Rademakers tegen. De heer Smeenk had langen tijd den raad doen gissen, hoe hij nu eigenlijk wel stemmen zou: alleen op grond van practische bezwaren zou hij tegerf zijn. Ten slotte bleken er voor hem voldoende van die bezwaren bijeen om zijn stem tegen te brengen. De gevallen beslissing is, zij het dan tengevolge van een vergissing, gelukkig te noemen, omdat men thans op het Velperplein geenerlei samenkomsten zal krijgen en ordeverstoring uit dien hoofde dtis vanzelf buitengesloten blijft. Maar bovendien ontstaat er een kansje, dat er ook eens aan gedacht zal worden om van het mooiste plein der stad, dat langzamerhand een wildernis werd, iets beters te maken dan het op het oogenblik is. Belangrijk is -de uitbreiding, welke aan de Ambachtsschool zal worden gegeven: de reeds lang ontbeerde afdeeling voor electrotechniek komt er en zal aanleiding geven tot een volledig aan haar doel beantwoorden van deze school. Het punt, waar het in de avondvergadering om ging, waren niet de tramtarieven en de reclame voor de Broekterreinen, boven reeds vermeld, maar een vrij onschuldig uitziend voorstel om terrein op den Geitenkamp in erfpacht gegeven aan de Woningstichting St. Eusebius bouwrijp te maken en daarvoor een bedrag van ƒ21.308 beschikbaar te stellen. De heer van de Sand heeft met groote vasthoudendheid over dit punt gesproken en daarbij, wat uit de weinige regelen van het praeadvies niet viel te lezen, aangetoond, dat men hier voor de resultaten staat van gemaakte fouten. Wie die fouten beging, is nog een niet opgeloste zaak, maar het is ongetwijfeld nuttig geweest, dat er een tipje is opgelicht van den sluier, die over deze gronden hing. Het feit komt toch hieroj) neer, dat de in 1919 in werkverschaffing opgehoogde gronden op den Geitenkamp niet bouwrijp zijn. Zij zijn aan St. Eusebius voor bebouwing toegewezen, maar bij het verrichten van het graafwerk bleek dat de grond niet ingeklonken was, zoodat er niet kan worden gebouwd. De gemeente zal nu de kosten van het in bouwrijpen staat brengen van den grond hebben te betalen en bovendien den aannemer moeten schadeloos stellen voor de vertraging van het werk en de reeds door hem verrichtte werkzaamheden. Het erge van de zaak is, het werd terloops door den heer van de Sand opgemerkt, dat zich meer van dergelijke tegenvallers zullen voordoen. Het standpunt van den voorzitter in deze zaak was, dat de grond niet werd aangewezen aan de bouwvereeniging onder verzekering bouwrijp te zijn. Dat moeten (je bouwvereenigingen zelf nagaan. Daaruit volgt, dat de architect, die de aanwijzing van den grond doet, moet beoordeelen of gebouwd kan worden. Men komt hier op technisch gebied en het zou nuttig zijn om vast te stellen of steeds en terstond de geschiktheid van opgehoogden grond voor bebouwing is vast te stellen. Wel staat vast, dat noch aannemer, noch bouwvereenigingen, zooals wethouder Bakker terecht deed uitkomen, de schade zouden moeten dragen. Het is te verwachten, dat, waar van het bestaan van meerdere gevallen van niet-bouwrijpen grond gesproken werd, deze zaak, nog wel tot meerdere bespreking aanleiding zal geven. In de toekomst zal de 'toestand van de te bebouwen terreinen worden onderzocht, maar voor het oogenblik blijkt wel, dat de gemeente — het is onder een vorig gemeentebestuur geschied — zich een groot risico op den hals heeft gehaald door niet terstond bouwrijpen grond in erfpacht te geven. Van de vele interpellaties was die van den heer Piekema over uitlatingen van den wethouder Hermans in een openbare vergadering het belangrijkste. Het ging over een toezegging van den wethouder in een vergadering op den vooravond van de verkiezingen voor de Provinciale Staten, dat werkloozen, die als propagandisten bij de verkiezingen optraden, bij die gelegenheid niet zouden behoeven te stempelen. Uit de uiteenzetting van den wethouder bleek, dat de zaak minder erg was dan aanvankelijk werd vermoed. Er fs niet aangespoord om verkiezingswerk te verrichten, maar alleen meegedeeld, dat vrijstelling van stempelen voor werkloozen, die verkiezingswerk deden, voor elke richting gold, niet alleen voor de S. D. A. P.. De liefhebberij bleek gering, want niet meer dan 9 werkloozen (7 S. D. A. P. en 2 R.-K.) hebben zich aangemeld. De critiek door de heeren Piekema, Wolff en Smeenk uitgeoefend had evenwel alle reden van bestaan. Men heeft toch elke zaak te beoordeelen naar het tijdstip, waarop zij plaats vindt. En dan zijn mededeelingen als waar het hier om gaat op den vooravond van een verkiezing, althans door een overheidspersoon, te vermijden. In antwoord op een vraag van den heer Blaupot ten Cate is nu door den wethouder Goedhart nog eens officieel vastgesteld, dat de z.g. plannen om de functie van gemeentelijk inspecteur bij het L. O. te scheppen, nooit hebben bestaan. Voorts heeft de voorzitter den heer Strijland verzekerd, dat liet terrein voor het woonwagenkamp aan de Nieuwe Kade over 10 dagen in orde zou zijn. Men heeft inderdaad den tijd genomen om de veldkeien van het Jansplein met de noodige zorg in den zandbodem aan de kade te vlijen! Gemeentelijk geueeskundsg schooltoezicht. Aan het verslag van het gemeentelijk geneeskundig schooltoezicht alhier over het tijdvak I Oct. 1921—1 jan. 1923 ontleenen wij het volgende: Het Geneeskundig toezicht strekte zich uit over: 76 scholen met ongeveer 13000 leerlingen, n.I. 34 openbare scholen voor gewoon en uitgebreid lager onderwijs, waaronder de buitengewone school voor L. O. (school voor zwakzinnigen); 15 bijzondere scholen voor gewoon en uitgebreid lager onderwijs; 4 openbare bewaarscholen; 2 bijzondere bewaarscholen; te zarnen 55 scholen met ongeveer 10.500 leerlingen, alsmede met betrekking tot de toepassing der verordening tot wering en beteugeling der nfhzelen: II bijzondere scholen voor gewoon- en uitgebreid lager onderwijs; 8 bijzondere bewaarscholen; 1 kinderbewaarplaats; de Johannastichting; te zamen 21 scholen met pl.m. 3000 leerlingen. Bestrijding van besmettelijke ziekten. De in de wet van 1872 genoemde besmettelijke ziekten veroorzaakten geen stoornis in het onderwijs. Dreigende schoolepideniieën konden bijtijds worden voorkomen. Anders ging hét met de influenza, die in het begin van 1922 aanleiding heeft gegeven tot klassen-, resp. schoolsluiting. Of hierdoor velen voor de griep gespaard bleven, is twijfelachtig, daar de besmettingsgelegenheid ook buiten de school in ruime mate aanwezig was. In vele scholen was het reeds door ziekte van het personeel onmogelijk, om het onderwijs voort te zetten. In aanmerking genomen de betrekkelijke ongevaarlijkheid dezer epidemie, leek mij te vroege sluitingen, speciaal van de scholen, bezocht door kinderen der slecht gesitueerden, ongewenscht. Wat de bestrijding der mazelen betreft, ten einde zooveel mogelijk klasse- en schoolsluiting te voorkomen, werd na kennisname van een geval in een klasse dat deel der kinderen uit die klasse, dat nog geen mazelen had doorgemaakt, van den 7en tot den 14en dag na het ziek worden van het eerste geval, naar huis gezonden. Er deed zich een kleine kinkhoestepidemie in onze stad voor met de z.g. Lombokbuurt als centrum, doch op de scholen deden zich slechts heel enkele ziektegevallen voor, zoodat tot nog toe geen maatregelen van bijzonderen aard daartegen behoefden te worden genomen. Meerdere malen werd het advies van het geneeskundig schooltoezicht gevraagd bij het voorkomen van dergelijke besmettelijke ziekten, ook door niet bij het geneeskundig toezicht aangesloten scholen voor voorbereidend, lager en uitgebreid lager onderwijs. Het aantal gevallen van diphtheritis was vrij belangrijk, doch verspreiding door de school kon worden voorkomen. Mocht in onze gemeente een ernstige diphtheritis epidemie dreigen, dan lijkt mij preventieve inenting met serum gewenscht. Zooals uit bij het verslag gevoegde statistieken blijkt, werden in totaal 31 gevallen van schurft geconstateerd. Speciaal op school 11 dreigde een oogenblik uitbreiding, doch door nauwkeurige verwijdering van de zieken en verdachten kon deze worden voorkomen. Aantal en soort van besmettelijke ziekten, voorgekomen bij leerlingen van de scholen der gemeente Arnhem in 1922: meningitis cerebrospinalis epidemica 1, roodvonk 31, diphtheritis 36, febris typhoidea 2. Bestrijding van Hoofdonrein. . Sinds Februari 1922 is deze in nieuwe banen geleid, door het aanstellen der schoolverpleegster mogelijk gemaakt. Voordien was de bestrijding niet voldoende doorvoerbaar. De toestand der hoofden was op vele scholen ongelooflijk slecht. In 25 gevallen werd gebruik gemaakt van de Verordening, houdende bepalingen tot bestrijding van onreinheid op het hoofd en ziekte van hoofdhuid en -haar bij schoolgaande kinderen. Steeds werd tot het laatste oogenblik de uiterste clementie betracht; herhaalde waarschuwingen en uitnoodigingen aan de ouders, om zich in het bureau van den dienst door de schoolverpleegster op de hoogte te laten stellen van de beste, goedkoopste en eenvoudigste methode van reiniging, gingen steeds aan een besluit, om het haar te laten knippen, vooraf.. Vele ouders maakten dankbaar gebruik van de hen geboden gelegenheid, onder leiding van de schoolverpleegster het reinigen te leeren. Ook daardoor werkte het instituut opvoedend en vermeerderde tevens de banden met het gezin. Bij de reiniging werd gebruik gemaakt van de z.g. Nisska kam, die hier al spoedig met de wijdsche naam van „wonderkam" werd betiteld. De wonderkam heeft zich in het afgeloopen jaar „ingeburgerd" en de gevolgen daarvan zijn niet uitgebleven. In 1427 gevallen werd een. waarschuwing voor hoofdonrein uitgereikt; 1392 daarvan vertoonden ten slotte een goed resultaat, d.i. 97.5 %•, de resteerende 2.5 % zijn de absenten, waarop controle niet mogelijk was, doch ook hiervan zullen nog velen een goed resultaat gaan vertoonen. Deze resultaten werden bereikt, hetzij door reiniging door de ouders zelve, hetzij door dezen onder leiding van de schoolverpleegster, hetzij door de Verordening, houdende bepalingen tot bestrijding van onreinheid op het hoofd. Aan armlastigen werd eenige malen door middel van het Armbestuur een Nisska-kam verstrekt. Besmettelijk hoofdzeer: Nieuwe gevallen van favus deden zich betrekkelijk weinig voor. De meesten werden in het Gemeenteziekenhuis bestraald en verder behandeld op de polikliniek en bleven tevens onder voortdurende controle van mij'. Bij leerlingen van de scholen 4, 6 en 14 werd geklaagd over het meebrengen van wandluizen op de school. Ontsmetting der betreffende woningen heeft aan dit bedenkelijk euvel een einde gemaakt. Jammer dat de toestand van vele woningen van dien aard is, dat een totale uitroeiing van dit ongedierte niet anders dan met groote geldelijke offers mogelijk zou zijn. Onderzoek van leerlingen. Na de meest noodzakelijke voorbereidingen werd 1 November 1921 een aanvang gemaakt met de systematisch volledige onderzoekingen op de scholen voor lager en uitgebreid lager onderwijs. Allereerst werd 't 1ste leerjaar van den cursus 1921/22 onderzocht. In 1922 werden achtereenvolgens volledig onderzocht het 3e en 6e leerjaar cursus 1921/22 en het 1ste en 5de leerjaar cursus 1922/23, zoodat ann het einde van het kalenderjaar 1922 waren onderzocht en op kaarten gebracht het 1ste, 2de, 4e en 5de en c.q. 7de leerjaar van den loopenden cursus 1922/23. In '23 zullen allereerst het 3de en 6de leerjaar van den cursus 1922/23 worden onderzocht, zoodat aan het einde van dien cursus alle leerjaren volledig zullen zijn onderzocht en op kaarten gebracht. In den vervolge zullen jaarlijksch volledig worden onderzocht het le, 3de en 6de leerjaar. Aan het hoogste leerjaar behoort de gelegenheid gegeven, om adviezen voor beroepskeuze in te winnen. (Wordt vervolgd.) Arnhemsche Waterleiding Mij. Aan het verslag der Arnhemsche Waterleidingmaatschappij over 1922 ontleenen wij het volgende: De regelmatige en voorspoedige loop van het bedrijf ging in het 35e boekjaar ongestoord m voort. Ondanks de geweldige crisis, welke de Nederlandsche handel en industrie hebben moeten doormaken en die bij het einde van 1922 een buitengewone hoogte bereikte, wordt geconstateerd, dat de gunstige resultaten de verwachting overtroffen. Hoewel de bouwnijverheid, de factor, welke het meest gevoelig den voorspoed der maatschappij beinvloedt, nog zeer kwijnende is, begint de neiging- om te bouwen zich langzamerhand weer te openbaren. De ontvangsten bedroegen ƒ 316.739.20J/2, te vermeerderen met het saldo van 1921 ad ƒ5840.87 geeft ƒ 322.580.07