Economische Overpeinzingen door A. G. H. VAN WOERDEN. Arbeidsloon. Wanneer wij eene balans-analyse maken en daarbij de cijfers der winst- en verliesrekening aan een onderzoek onderwerpen, dan wordt onze aandacht hoofdzakelijk getrokken naar het netto-winstcijfer, d. w. z. de winst, wanneer alle kosten daarvan afgetrokken zijn. Is het overschot hoog, dan spreken wij van een floreerend bedrijf en dan vormen de aandeelen van die onderneming een hoopvolle en veelbelovende belegging. Moge deze opvatting juist zijn voor het doel, dat met de balans-analyse beoogd wordt, namelijk om na te gaan, welke voordeelen het bezit van de betreffende aandeelen aan de houders ervan zullen opleveren, uit baatschappelijk oogpunt is deze opvatting een denkfout, die vérstrekkende consequenties met zich medebrengt. Immers in de onkosten-rekening zijn bedragen verwerkt, die aan het algemeene bedrijfsleven ten goede komen; vrachten zijn betaald,, die bevruchtend op de energie in het scheepvaarten spoorwegbedrijf hebben gewerkt... emballage-materiaal is daarin opgenomen -assurantie grondhuren .... en last not least arbeidsloonen. Het is onjuist om deze arbeidsloonen maatschappelijk als kosten te heschouwen; juister zou het zijn om de betaalde bedragen in het licht te zien van de voorschotten aan de economisch zwakkere medewerkers in het productie-proces, die niet kunnen wachten met de voorziening in hunne noodzakelijke levensbehoeften, tot de resultaten van het jaar bekend zijn. Ook aandeelhouders zijn deelgenooten in het bedrijf; zij trekken de vruchten van het verstrekte kapitaal de arbeiders in den ruimsten zin van het woord, dus van den hoofdleider af tot aan den minst bezoldigden arbeider, ontvangen de belooning voor gepresteerd werk. Ook aandeelhouders behoeven bij vele bedrijven niet te wachten tot het eindresultaat is vastgesteld... het interim-dividend stelt hen in staat reeds eerder over een deel van het hun toekomende te beschikken, terwijl in Amerika de meeste dividendbetalingen per kwartaal geschieden. Wij zouden niet gaarne willen beweren, dat kapitaalrente en arbeidsloon gelijksoortige grootheden zijn, integendeel. Wel is het onze bedoeling in het licht te stellen, dat het maatschappelijk floreeren eener maatschappij niet afhangt van de uitkeering, die aan aandeelhouders wordt gedaan, maar van het totaalbedrag, dat aan reëele kosten wordt uitbetaald en speciaal ten dienste van ons betoog, aan arbeidsloonen. 'Ons tot een zuiver hypothetisch geval bepalende, maakt het een groot onderscheid of een concern ƒ 100.000 aan dividend en ƒ 200.000 aan loonen betaalt, dan wel ƒ150.000 aan dividend en ƒ 150.000 aan loónen. Immers het dividend wordt door een klein aantal aandeelhouders genoten, in verhouding tot het aantal arbeiders, dat in dienst is, terwijl de wijze, waarop de beter gesitueerden hunne inkomsten verteren, over ' het algemeen geheel anders is, dan waarop de . aTbeiders de te hunner beschikking staande contanten besteden. Een deel van het inkomen der kapitaalkrachtigen wordt aan luxe besteed, een ander deel aan besparing; de werkman geeft het herkregen geld voor het grootste gedeelte aan de aanschaffing der hoogstnoodzakelijke levensbehoeften uit. De kanalen, waarin het geld opnieuw naar de productie terugvloeit, zijn dus geheel verschillend en de maatschappelijke welvaart eischt ook hier, dat er evenwicht bestaat. Ts het evenwicht verstoord doordat relatief een te groot bedrag via de beter gesitueerden naar bepaalde bedrijfstakken vloeit, dan wel dat de arbeiders in verhouding té veel verdienen en den kringloop van het geld eenzijdig in hunne richting wordt geleid, dan functioneert de maatschappij onregelmatig en is de kiem voor een crisis gelegd. Aan beide zijden is deze waarheid niet ten volle erkend. De ondernemers trachten bij stagnatie in hun bedrijf het arbeidsloon zoo spoedig mogelijk omlaag te drukken .... de arbeiders verdedigen hun rechten daarentegen met hand en tand. In vroegere tijden, toen de macht zoo goed als geheel aan den kant der ondernemers lag, hadden de werknemers te aanvaarden, wat hun werd toebedeeld, terwijl bij partieele stakingen zij gewoonlijk aan het kortste eind trokken. Geleidelijk is de situatie veranderd; door organisatie, door verhooging van het intellectueel peil kan de werknemer niet meer als quantité négligeable worden beschouwd. Dit is niet alleen een machtsvraagstuk, doch ook een billijkheidsprobleem. Worden de werknemers in hunne rechten verkort, dan reageert direct de publieke opinie in hun voordeel ons rechtsgevoel verzet zich tegen de onbillijkheid en in onze geordende democratische maatschappij worden deze ongewenschte toestanden vrij spoedig genivelleerd. Men diene ons goed te begrijpen. Wij willen niet beweren, dat het ideale is bereikt.... de evolutie schrijdt steeds verder en nieuwe denkbeelden kunnen zich slechts door strijd doen gelden. Is echter eene bepaalde rechtsnorm ingeburgerd, dan kan men deze niet ongestraft violeeren. In welk licht moeten wij in verband met onze bovenstaande opmerkingen het op peii houden van het arbeidsloon bezien? Moeten wij orifc scharen aan de zijde van Ford, die zelfs bij gelijkblijvende omstandigheden verhooging van het arbeidsloon wenscht? Of moeten wij ons aansluiten bij de categorie economen, die in verlaging ervan de oplossing van de crisis verwachten? Ford stelt zich niet op moreel, doch op zakelijk standpunt. Door allerlei omsta»uigheden stagneert de consumptie vermindert men deze nogmaals kunstmatig door de koopkracht van de massa terug te drukken, dan verscherpt men de even wichtsverstoring. Verhooging van de koopkracht kan z. i. hoogstwaarschijnlijk verlichting brengen. De aanhangers van de tegengestelde theorie redeneeren anders. Evenwichtsverstoring in de maatschappij kan slechts worden bestreden door de factoren weg te nemen, die de verstoring in het leven hebben geïoepen, hetzij kunstmatig, hetzij langs natuurlijken weg. Nimmer zal men stabiliteit verkrijgen door nieuwe verstoringen op te wekken en ait zou men doen, wanneer de verhouding tusschen het bedrag, dat de geldschieters en ondernemers verkrijgen en het arbeidsloon werd gewijzigd. Wij scharen ons bij de laaste categorie. Want in de Fordsche denkwijze schuilt een bedenkelijke fout. Zijn streven is juist ten opzichte van een normale evolufloneerende maatschappij. De vooruitgang in de welvaart moet niet aan één partij ten goede komen, maar alle klassen verhoudingsgewijze bevoordeelen. Zelfs kunnen wij er mee accoord gaan, dat de massa door aaneensluiting, door krachtsuitoefening, zich een grooter deel bemachtigt. In een teruggaande conjunctuur gaat de redeneering echter niet op ... zou deze grootere ontwrichting veroorzaken. De ster ktoegenomen werkloosheid is niet geheel een gevolg der depressie is ook ontstaan, doordat de werknemers zich niet op het juiste standpunt zetten, dat een ieder in de versobering zal moeten bijdragen. De kapitalist door het passeeren van dividenden.... de ondernemers door dalende winstmarges en slinkende, dan wel geheel gestopt wordende tantièmes de werknemers door te tolereeren, dat hunne loonen zich evenredig met de dalende indexcijfers verlagen. Doch hier ziet de groote moeilijkheid van het vraagstuk. De groothandelsprijzen zijn drastisch gedaald Door het standvastige loon handhaven de kleinhandelsprijzen zich ongeveer op het oude niveau, immers het verschil tusschen de beide index-cijfers ligt voornamelijk aan het loonpeil. Mag men dan de arbeiders in hun inkomsten knotten alvorens de prijzen der v^Ortaamste levensbehoeften zijn gedaald?, tenwijl eze levenSfiehoeften zich steeds kunnen aanpassen, wanneer liet loon zal zijn verminderd! Dit is h e t kardinale punt, waarvoor men nog geen oplossing heeft kunnen vinden. Theoretisch zou het dwingende bevel van de Overheid: „Onmiddelijk de kleinhandelsprijzen naar beneden .. onmiddellijk een evenredige loonsverlaging" kunnen helpen, tenminste wanneer men tevens compensatie voor verlies op voorraden zou kunnen geven. Practisch echter is dergelijk despotisme niet mogelijk ... hier kan slechts de harde werkelijkheid helpen, terwijl men ten behoeve van het noodzakelijke evenwichtsherstel de verschillende, dosis zoo klein mogelijk kan maken. Men zai echter nimmer kunnen ontkomen aan de misère, die een dergelijk ingrijpen moet veroorzaken, nimmer kunnen voorkomen, dat de massa zich tegen de aderlating verzet op de wijze, door het oogenblik ingegeven. Voor den psychologischen invloed, die de situatie op den wèldenkenden arbeider zal hebben, is het een gelukkig feit, dat de ellende begonnen is bij den ondernemer, bij den kapitalist en dat hij, door toe te stemmen in de vermindering van het loon, grootendeels zijn mede-arbeiders-wïrkloozen den strijd om het bestaan dragelijker helpt maken. Doch zoodra de crisis tot de geschiedenis behoort, dan mag men zich niet door nieuwe welvaart in slaap laten sussen, doch dan moet men krachtige maatregelen nemen om in komende periodieke evenwichtsstoringen te dezen opzichte paraat te staan. En dat deze maatregelen mogelijk zijn, zullen wij t.z.t. in het licht stellen. --- (Niet -Officieel). 456e STAATSLOTERIJ Trekking van Woensdag 10 Juni 1931. 5e Klasse, I5e Lijst, HOOGE PRIJZEN. 3773, 6449, 13021, 16773 elk ƒ 1000. 7001, 8302, 9269, 10321, 17449 elk ƒ400. 11188, 13554 elk ƒ 200. 31, 515, 1249. 3140, 4663. 6618, 6753. 7432, 19516 elk ƒ 100. 13454, 95 971 Prijzen van f 70.—. 148 295 436 5J7 574 718 1174 1211 1322 1430 1458 1492 1577 1701 1862 1892 1955 1966 1985 2208 2301 2374 2414 2580 2737 2928 3015 3177 326? 3406 3446 3509 3541 3692 3754 3827 3948 4151 4171 4172 4360 4794 4830 4926 5135 5284 5317 5475 5833 5887 6234 6242 6339 6491 6569 6590 6698 6769 6785 6866 7140 7170 7224 7319 7407 7412 7414 7426 7582 7626 7724 7734 7752 7815 7822 7924 7946 7977 8532 8546 8578 8602 8696 8804 8846 8930 8984 9029 9062 9220 9303 9563 9595 9613 9647 9698 9795 9821 9898 10061 10099 10141 10252 10318 10359 10403 0702 10799 1&S48 11308 1131! 11432 11523 11589 11743 11815 11946 11949 12214 12221 12233 12237 12257 12381 12429 12547 12729- 12793 12808 12843 12909 12961 13020 13199 13200 13201 13289 13305 13331 13494 13503 13510 13541 13650 13652 13710 13782 13837 13985 13986 14005 14108 14157 14249 14422 14709 14791 14913 14926 15012 15211 15633 15640 16038 16113 16133 16322 16405 16535 16547 16667 16713 16718 16871 16898 16942 17089 17348 17557 17582 17594 17612 17968 1797f- 17991 18061 18364 18476 18621 18745 18748 18783 18852 18921 18957 19023 19058 19233 19258 19275 19281 19347 19396 19521 19629 19696 19729 19842 19980 19998 20134 20174 20257 20440 20508 20509 20722 20796 20798 20906 20935 905 1515 2083 3001 3664 4175 5360 6563 7149 7509 7860 8674 9107 9763 10258 11425 1198« 12536 12987 13476 13719 14404 15525 16414 16911 17931 18728 19036 19452 20061 2072S --- FAMILIEBERICHTEN UIT ANDERE DAGBLADEN. Getrouwd: 9 Juni: B. de Vries Robles en S. A. de Vries Robles—de Vries, Amsterdam. — C. Brauns en J. de Wijs, Overveen. — Mr. H. M. Wertheim en J. Scharff, Amsterdam. Bevallen: 8 Juni: Mevr. Frankenberg—Nathansohn, Z., Den Haag. — Mevr. Pattje—v. d. Berg, Z., Westerbroek. — 9 Juni: Mevr. Heerkens Thyssen—v. d. Kun, Z., Bloemendaal. Overleden: 6 Juni: W. v. Raamsdonk, Amsterdam. — 7 Juni: Mevr. E. C. v. Vliet—de Corte, 46 j., Amsterdam. — 8 Juni: Mevr. Douairière Th. P. Backer—Röell, 71 j., Driebergen. — 9 Juni: A. T. Leemhuis, Amsterdam. — S. Speyer, 57 j., Amsterdam. --- NIETEN. 2 4 37 42 51 91 119 179 215 277 434 435 456 457 502 538 541 639 751 779 797 884 958 1024 1035 1037 1055 1122 1140 1142 1144 1146 1226 1247 1326 1350 1355 1365 1420 1445 1466 1516 1537 1540 1546 1575 1589 1683 1723 1736 1744 1780 1788 1794 1799 1818 1832 1863 1938 1946 1975 2027 2037 2051 2063 2085 2088 2092 2109 2123 2124 2131 2199 2215 2223 2229 2262 2264 2291 2403 2521 2590 2611 2618 2620 2636 2695 2698 2699 2714 2723 2731 2752 2781 2783 2856 2862 2884 2888 2914 2994 2998 3016 3038 3077 3081 3103 3117 3124 3159 3160 3166 3179 3189 3203 3218 3233 3261 3164 333i 3360 3365 3373 3426 3462 3543 3550 3565 35S0 3688 3737 3784 3809 3843 3849 3855 3872 3883 3914 3918 3943 4055 4074 4083 4189 4192 4225 4227 4242 4254 4301 4339 4355 4412 4474 4477 4488 4496 4514 4599 4650 4664 4687 4739 4757 4873 4975 4985 5006 5009 5018 5022 5023 5046 5141 5176 5222 5233 5244 5278 5281 5301 5328 5331 5353 5357 5411 5421 5426 5444 5472 5486 5517 5518 5536 5599 5649 5653 5663 5697 5705 5723 5791 5863 5868 5880 5892 5908 5938 5971 6001 6009 6013 6017 6029 6215 6251 6327 6348 6401 6464 6527 6530 6632 6650 6658 6677 6694 6760 6802 6808 6809 6826 6848 6858 6859 6867 6878 6908 6979 7066 7135 7143 7151 7163 7234 7315 7333 7375 7401 7437 7502 7523 7542 7557 7562 7620 7673 7812 7828 7936 7953 7959 797( 8015 8077 8102 8118 8124 8151 8178 8182 8197 8214 8231 8242 8251 8260 8270 8305 8357 8366 8405 8456 8539 8540 85ol 8593 8604 8664 8690 8701 8714 8732 8766 8792 8797 8835 8865 8875 8884 8925 8927 8943 8945 8991 9003 9071 9075 9078 9081 908„ 9117 9118 9121 9124 9131 9133 9151 920! 9365 9391 9413 9447 9497 9503 9507 9553 9589 9600 9640 9685 9686 9768 9848 9885 9922 9972 9990 10051 10078 10127 10190 10199 10237 10257 1029S 10309 10312 10314 10315 10325 10326 10335 10336 10357 10391 10444 10511 10579 10588 10594 10609 10628 10686 10693 10733 10741 10772 10777 10782 10802 10814 10S34 10879 10892 10927 10966 11015 11039 11042 11100 11133 11181 11217 11222 11256 11275 11313 11335 11336 11357 11375 11390 11426 11448 11460 11527 11556 11560 11578 11625 l"l&39 11660 11691 11723 11737 11738 11787 11795 11811 11934 11951 12074 12106 12188 12196 12205 12294 12296 12351 12366 12367 12390 12499 12532 12533 12587 12751 12755 12770 12818 12864 12891 12912 12933 12943 12974 12979 13049 13107 13122 13136 13138 13139 13191 13236 13277 13336 13342 13347 13360 13368 13392 13422 13433 13457 13526 13548 13557 13561 13594 13653 13671 13699 13703 13717 13734 13795 13820 13821 13830 13840 13915 13936 13939 13964 13980 13994 14008 14031 14041 14055 14105 14154 14164 14173 14180 14190 14200 14202 14218 14286 14305 14317 14330 14525 14532 14552 14628 14688 14731 14762 14768 14786 14788 14792 14800 14818 14867 14915 14921 14943 14955 14968 15009 15036 15071 15089 15112 15149 15153 15167 15243 15272 15302 15305 15327 15345 15347 15428 15542 15581 15590 15605 15613 15652 15660 15723 15742 15783 15826 15852 15862 15974 16040 16084 16085 16088 16100 16117 16169 16254 * 16291 16317 16325 16332 16370 16427 16439 1645! 16465 16582 16678 16680 16728 16805 16811 16815 16851 16884 16896 16914 16947 16970 16977 17012 17020 17029 17058 17083 17116 17151 17216 17132 17302 17318 17339 17398 17425 17456 17469 17525 17552 17562 17570 17572 17574 17o98 1760o 17607 17610 17673 17724 17739 17755 17878 17900 17914 17916 17926 17937 17978 17987 18005 18029 18to0 18118 18122 18181 18203 18220 18261 18340 18341 1R382 18383 18390 18394 18412 18434 18443 18488 18519 18581 18583 18626 18645 18695 18713 18729 18773 18860 18859 18872 18875 18899 18974 18986 1908' 19086 19135 19162 1?170 19177 19J09 19211 9213 9237 9249 19279 19286 19314 19407 19428 19464 ,9492 19496 19520 19533 19540 19588 19637 19677 19723 19733 19857 19862 19927 19938 19947 19961 20007 £0022 20026 20038 20059 20112 20173 20194 20215 20243 20277 20316 20328 20338 20361 20398 20443 20513 20589 20601 20633 20642 20643 20657 20664 20676 20687 20692 20699 20799 20800 20829 20899 20922 20923 20942 v p t h e t e>r i n g: 5e kl. 14e lijst. 22o mlz zss. 1211 m Ir 3211 ƒ 70: 5013 ƒ 70 mlz 5030 ƒ70; 14004 m/V 14037; 16323 n/> 16373; 19713 mlz 19730. ---