Advertentie (Ingezonden mededzelirg). Mijn Sinaasappelen zijn heerlijk zoet i, i>, 6 ets. per stak VAN *IAL80RCH voorheen N. COHEN Rijnstraat. --- WAAR GAAN WIJ HEEN? Reeds meer dan eens zijn wij te velde getrokken tegen de verderfelijke splitsingsmanie, welke een groot deel van ons volk eigen is 'en welke iedere onderneming, elk initiatief doet doodloopen in een aantal steeds verder uiteenwijkende richtingen. Nauwelijks is er één tuberculose-bloempje, of allerlei vereenigingen gaan voor allerlei doeleinden soortgelijke bloempjes verkoopen. Nauwelijks is er één vacantie-school, of we krijgen er voor R.-K. kindertjes en voor anti-rev. leerlingen. Zoo marcheerden we gescheiden op schier elk gebied en de kracht, welke een gevolg is van eenheid, gaat hopeloos onder in kleinzielig, sectarisch gepruts. Waren het tot nu toe vooral de partijen, welke zich op godsdienstig standpunt plaatsen, die zich aan deze splitsing en afscheiding schuldig maakten, in den laatsten tijd merken we helaas bij de S. D. A. P. al precies dezelfde neiging op. Ook daar schijnt men zich alleen gelukkig en tevreden te gevoelen onder partijgenooten, ook daar merkt men meer en meer een zich terugtrekken in eigen kring. Een zeer sterk staaltje van deze afscheidingspolitiek bevatte onlangs de „Arbeiderssport" in den vorm van het volgende communiqué van het hoofdbestuur van den socialistischen Ned. ArbeidersSportbond: „Het bondsbestuur, vaststellende, dat in sommige districten de mogelijkheid, in andere districten de zekerheid is verkregen, dat met name het voetbal- en korfbalspel in eigen competitie-verband kan worden gespeeld, ziet niet meer de noodzakelijkheid in, dat door verschillende clubs, van welke de leden aangesloten zijn bij den N. A. S. B., nog langer aan de competities van burgerlijke bonden wordt deelgenomen. „In gevallen, waar zulks nog plaats vindt, wordt toegestaan, dat de competitie 1929— 1930 tot het einde wordt gespeeld. Nadien is deelnemen aan eenigerlei competitie van burgerlijke bonden verboden. Bij overtreding zullen de desbetreffende statuaire bepalingen in toepassing worden gebracht". f Ts er nog wel eenig verschil tusschen dit socialistische sectarisme en dat van de R.-K.? In ons oog is het laatste, dat althans nog geworteld is in een geloofsovertuiging, nog eerder te verklaren dan dat van den rooden sportbond. Maar in beide gevallen vragen we ons voor de zooveelste maal af: waar gaan we toch heen? Als kind zaten we op school naast Jodenjongetjes en Katholieke leerlingen, naast geloovige protestanten en naast kinderen, die een kerk alleen van buiten kenden. We speelden krijgertje en één twee drie buut-vrij en we waren er totaal onkundig van, dat onze ouders niet over alle levensvragen precies eender dachten, trouwens we hadden er zelfs geen flauwe notie van, dat er zooiets als levensvragen bestonden. Nu mag een kind van de Chr. school niet samen spelen met een vrijzinnig kind en een sociaal-democraatje in den dop mag er niet mee korfballen. De R.-K. zijn al zoo ver, dat hun vereenigingen practisch van „vreemde smetten vrij" zijn en we zullen het nog wel beleven, dat zij bij elkaar in één straat, één kazernewoning gaan wonen. Dan krijgen we de middeleeuwsche ghetto's weer terug, irtaar nu uit eigen verkiezing, en als die er maar eenmaal zijn en de, vervreemding lang genoeg heeft doorgewerkt, dan zullen de pogroms, maar dan van de zonen van 't zelfde volk onder elkaar, ook wel volgen. Zoo zal de eenheid van ons volk nog eenmaal ten onder gaan als een gevolg van de nergens anders op aarde zoo tot uiting komende splitsings- en afscheidingsmanie, welke ons, Nederlanders, kenmerkt. --- APOTHEEK-DIENST. Van Zaterdag 1 Februari, 's avonds 8 uur, tot en met Vrijdag 7 Februari zijn open de apotheek van den heer Hillen, Rijnstraat 81, telef. 26227, van de fa. Brongersma, Apeldoornsche straat 70, telef. 23618 en de apotheek Geitenkamp No. 7, telef. 22112. (Laatstgenoemde apotheek is Zondag gesloten van 's morgens 10 uur tot 's avonds 10 uur). --- STADSNIEUWS HEIJENOORD DE TOEKOMSTIGE ARNHEMSCHE JEUGDHERBERG. De beteeken i.s der Jeugdherbergen. z Reeds meerdere malen is gewezen op de groote beteekenis van de Jeugnerbergen van Duitschland, vooral in het afgeioopen jaar, toen ook in Holland de belangstelling zeer toenam, is ook met dit werk met vereende krachten aangepakt. het instituut „jeugdherbergen" ontstond in het brein van een Duitsch onderwijzer, Robert Schirrmann. Hij stelde zich voor oogen: goedkoope inrichtingen, waar de scholieren kunnen overnachten voor enkele pfennige en op deze wijze konden inhalen, wat de benauwde schoollocalen hen ontzegden, Schirrmann vond medewerking en zoo verrezen — nog vóór het uitbreken van den wereldoorlog — vele jeugdherbergen. De oorlog maakte een einde aan dit werk, doch onmiddellijk daarna werd thans met krachtige medewerking van staat en gemeenten de opbouw van jeugdherbergen voortgezet. Men voelde, dat er voor de jeugd, die in ds oorlogsjaren lichamelijk en geestciijK ongelooflijk veel had geleden, heel veel geüaan moest worden om Liuitscnland de gevuigen van aen wereldbrand te doen overwinnen en uit vermaart dan ook de groote subsidies door het Rijk (belasting), de Staten en de groote steaen benevens tallooie vereenigingen en corporaties aan het „Verband fiir Deutsche Jugenüherberge" gegeven. Doch niet alleen voor schoolkinderen waren de jeugherbergen bedoeld, ook.d.e jongeren!, die na een week nard werken op kantoor en in de fabriek in de natuur ontspanning zoeken, terwijl zij bovendien in de vacanties op goedkoope manier hun land leeren kennen. Deze beteekenis geldt onverminderd voor dé Hollandsche jeugdherbergen. Er is natuurnjk zorg voor gedragen, dat de J. H. niet als goedkoope hotels aoor Jan en alleman bezocht worden; zoo hoeft een handelsreiziger er b.v. niet aan te denken, dat hij er een lage iogiesrekemng door kan kiijgen. Neen, hoofazaak is het bevorderen van het naar buiten trekken der jeugd, die daarvoor een klein offer moet brengen in aen vorm van het lidmaatschap van de Nederl. Jeugdherbergen Centrale, hetwelk toegang verschatt tot alle Nederlanusche J. H. en die in Duitschland, Zwitserland, Oostenrijk, Finland en Zweden. Deze uiteenzetting meenden wij even te moeten geven, wanneer wij thans nader beschouwen de plannen van de stichting „Arnhemsche Jeugdherbergen", om het gebouw „Heijenoord" aan den Heijenoordschen weg tot jeugdherberg in te richten en te exploiteeren. Huize Heijenoord ligt op een der mooiste plekjes van den Veluwezoom. Van uit zijn vensters ziet men ver over het wazige Beiuweiand en in Westelijke richting ziet men de Weisterbouwing hoog boven het glinsterende lint van den Rijn en wekt oogenblikkelijk herinneringen op aan bergachtige oevers langs den MiddenRijn. Het park rondom het huis ligt op de glooiing van den Veluwezoom en is zeer geaccidenteerd, doet denken aan bergweiden, en wie er op een stillen middag wandelt, voelt onmiddellijk de zeldzame bekoring, welke uitgaat van deze 2 H.A. grond, waarvan elk plekje weer verschillend is. Het huis, dat hier middenin ligt, is een solied, hecht doortimmerd gebouw, dat ongeveer twee jaren leeg staat, doch daarvan geen andere sporen toont dan dat de kamers vrijwel zonde: - eenig meubelstuk zijn. Hier denkt de Stichting „Arnhemsche Jeugdherbergen" dus haar eigen home te vestigen. Welnu, geen mooier gelegenheid is er dan deze. Onder leiding van den voorzitter en secretaris der stichting, wethouder B. Bakker en den heer N. S. Blom Jzn., is het de pers vergund geweest Heijenoord te bezichtigen, om op deze wijze een indruk te krijgen van de plannen tot inrichting van deze toekomstige jeugdherberg. Behouden natuurschoon. Wij hebben de overtuiging gekregen, dat bij slagen van deze plannen Arnhem een jeugdherberg krijgt, zooa'.s er tot dusverre geen tweede in ons land bestaat en men er trouwens in het buitenland weinig heeft, qua geschiktheid en ligging. Doch ook een tweede belangrijke factor dient hierbij in oogenschouw genomen te worden er we) deze: Door deze bestemming van Heijenoord is er weer een buitengewoon fraai stuk natuurschoon behouden gebleven en het landgoed behoed voor 't lot van den Sterrenberg, welk goed blijkens een artikel elders in dit blad, met groote virtuositeit „gemold" is. In dit verband was het dus zeer verblijdend, dat een lid van het dagelijksch gemeentebestuur met kracht meewerkte aan de totstandkoming van de jeugdherberg. Over het gebouw zelf valt zeer veel te zeggen. Gelijkvloers vindt men drie groote zaïen, v»uai van er iwee ais rucisjessiaapzalen en een (met serre) als recreauezaai dienst zullen doen. Voorts vmat men er nog een kamer, welke zeer geschikt als wascugen-genheid is in te richten, een kamer voor oagage, touetten en enkeie kamers voor de „herbe.gouders". Men ziet hieruit, dat de geheele benedenverdieping voor meisjes bestemd is. Op de daarbóven gelegen verdieping zijn de apartementen voor de jongens, waar men via twee lange gangen en twee trappen komt; een zorgvuluige scheiding der sexen is hier dus gewaarboigd. Op ' de tweede verdieping vindt men drie in elKaar loopende kamers, welke zeer geschikt als slaapzaal in te richten zijn, nog een groote slaapkamer, een kamer voor het bestuur der stjehting, een badkamer, toiletten, bergplaatsen en twee kamers voor de herbergouders. Op deze wijze ingedeeld, biedt het gebouw ruimte aan 60 jongens en 40 meisjes, terwijl zonder veel moeite (men heeft slechts meer beddenmateriaal noodig) dit aantal verdubbeld kan worden. Verdere localiteiten. Over het geheele huis loopt een enorme zolder, waar men met behulp van stroomairassen makkelijk een 100 personen kan leggen. Dit zou voor het geval er te Arnhem een congres of andere bijeenkomst van de jeugd gehouden zou worden, men hier, zij 't wat primitief, voor een billijke ov^rnachtingsgelegenheid kan zorgen. Gelijkvloers in een uitbouw vindt men de keuken met een zeer groote kookgelegenheid voor hen, die hun eigen potje koken en niet van de herbergkeuken( waar tegen kleine vergoeding een eenvoudig middagmaal te bekomen is) gebruik wenschen te maken. Boven deze keuken (dus op de tweede verdieping) vindt men een groot locaal, dat als recreatiezaal voor de jongens bestemd zal worden. Hiermede is wel in groote trekken de indeeling van het gebouw weergegeven. Het is werkelijk een gebouw, dat als jeugdhuis uitermate geschikt is en waar een sfeer geschapen kan worden, welke geheel in overeenstemming is met de waarde van een krachtige, frissche jeugdbeweging en daarom is het dan ook te wenschen, dat de Sti^h*ing Arnhemsche Jeugdherbergen Heijenoord spoedig kan huren (of zal de gemeente het misschien koopen?). Maar Om het als J. H. in te richten is thans nog ƒ 3000 noodig, teneinde een 50-tal bedden (het geld van verscheidene bedden is al bijeengebracht), stoelen en krukjes, tafels, een keukeninventaris enz. te kur.nen aanschaffen. Wanneer men de beteekenis van het behoud van Heijenoord niet alleen als jeugdherberg, doch ook als wondermooi natuurmonument in oogenschouw neemt, kan het niet anders of velen zullen den heer B'om, Euseb'us'plein 361, e°n fiksc^e biid-aTe s'uren. Want de jeugdherbergen bevo _ der»n het vreemdelingenverkeer d ; e te Heijenoord bevordert het te Arnhem. En wie profiteeren er dan van? De reorganisatie bij de Enka. In Het Volk van heden komt een uitvoerig artikel voor over de bedrijfsorganisatie bij de Enka. Vooreerst zijn daarin mededeelingen opgenomen van eenige arbeiders. „In Ede zijn tot op heden 320 en in Arnhem 310 meisjes ontslagen; verder is in Ede aan 170 en in Arnhem eveneens aan 170 mannen de dienst opgezegd, terwijl ook onder het hoogere personeel slachtoffers zijn gevallen. Hiervan werden ongeveer tachtig man ontslagen. „Aan allen is het ontslag gegeven met de mededeeling, dat er een overcompleet was, waardoor vermindering van het personeel geboden was. „Dit massa-ontslag, aldus onze zegslieden, wordt, veroorzaakt door de invoering van betere arbeidsmethoden, maar onbegrijpelijk is daarbij, dat tot vlak voor de crisis nog menschen zijn aangenomen. „Thans moeten zij weer worden ontslagen wat geschiedt met een week loon aan de gehuwden en een halve week loon aan de ongehuwden. „Daar de productie niet wordt verminderd moet hetzelfde kwantum werk worden afgeleverd door minder menschen. Deze nieuwere arbeidsmethoden hebben dan ook een versneld werk-tempo ten gevolge, waardoor dit in de pot-spinnerij te Arnhem ongetwijfeld hooger wordt dan redelijkerwijs mag worden verlangd. „Behalve bezuiniging door ontslag van personeel wordt besparing verkregen door verlaging van het loon der meisjes, wier loon met vier cent per uur is verlaagd. De loonen der mannen zullen niet worden verlaagd, zoo is in de fabriek aangeplakt, maar de vacantie-toeslag voor dezen is voor de gehuwden teruggebracht van 24 gulden tot 15 gulden en voor de ongehuwden van 12 tot 6 gulden. Ook is in de potspinnerij der fabriek Arnhem-Oost de premie verlaagd met ongeveer 40 pCt., wat practisch een loonsverlaging is van 5 tot 6 gulden. „Wij hebben voorts nog geïni> .neerd naar de loonen en vernamen, dat deze voor de meisjes van 7 tot 15 gulden per week bedragen; voor de mannen in Arnhem ƒ 27.50 en voor dezelfden in Ede ƒ 25." Daarna volgt het relaas van een onderhoud met de Directie; het luidt als volgt: — De oorzaak der ontslagen, aldus de directie, is te vinden in het feit, dat ons bedrijf nu meer stabiel wordt. Wij kunnen nu gaan zoeken naar andere werkmethoden, die een besparing geven op de productiekosten. Zoolang er nog voortdurend wordt uitgebreid, is daar geen gelegenheid toe. Bovendien geeft de concentratie ons gelegenheid meer te specialisceren pér fabriek, zoodat één fabriek niet meer aile soort hoeft te produceeren, maar zich kan toeleggen op één kwaliteit. — Aan hoeveel personen is ontslag gegeven? — In totaal aan ongeveer 850 meisjes en mannen. — Zullen er nog meer volgen? — Dat is niet te zeggen. Elke maatregel moet in de praktijk zijn nut bewijzen. Het kan soms gebeuren, dat men een idee heeft voor een belangrijke besparing, maar dat men die moet opgeven, omdat er te veel practische bezwaren aan kleven. Het is echter niet onmogelijk, dat binnenkort nog wat administratief personeel moet worden ontslagen. — Er gaan geruchten, dat de fabrieken in Arnhem en Ede geheel worden opgeheven. — Dat is mij bekend. Zij deden o.a. in Ede' de ronde. Natuurlijk is het bij de nieuwe concentratie mogelijk, dat een bedrijf, waarvan de productiekosten hooger zijn dan van bedrijven elders, wordt stopgezet en de productie overgebracht naar andere fabrieken. Het Ikt mij echter heel onwaarschijnlijk, dat dit niet de fabrieken in Arnhem en Ede zal geschieden, mits de productiekosten natuurlijk niet hooger zijn dan bijvoorbeeld in Duitschland. De productie van kunstzij.de is, ondanks alle vereenvoudiging, ook met geen kilogram verminderd. — Zullen er behalve de loonsverlagingen, die zijn ingevoerd, nog meer volgen? — Dat kan ik moeilijk overzien, maar ik hoop het niet. Er is niets onaangenamer dan het loonpeil te moeten drukken. — Hoe geschiedt het ontslag der arbeiders? —Zij worden, zo mogelijk, vier weken te voren opgezegd en kunnen de eerste en de tweede week van werkloosheid een halve week loon komen halen. — Is er in het verleden niet eenigszins roekeloos personeel aangesteld? — U kunt uit de feiten zelf uw conclusie trekken, maar u begrijpt, dat in een tijd van voortdurende uitbreiding onmogelijk precies kan worden uitgerekend, hoeveel menschen noodig zullen zijn als het bedrijf meer stabiel is geworden. Bovendien kijkt men in een tijd, dat goede winsten worden gemaakt, ook niet op een man meer of minder. — Hebben de toegepaste maatregelen groote besparing gebracht? — Ja. — Het zal voor velen van de ontslagenen moeilijk zijn, anderen arbeid te vinden, daar geen gelijke industrie in het land is. — Een voordeel is, dat het grootendeéls jonge menschen zijn. Een kort geleden ingesteld onderzoek wees uit, dat de gemiddelde leeftijd in ons bedrijf 32 jaar is. Ten slotte heeft het blad de meening gevraagd van den heer J. W. de Vries, lid val het hoofdbestuur van de Ned. Ver. v. Fabrieks arbeiders. Deze zeide o.a. „Naar onze meeninf behoeft men zich echter omtrent de toekomsl dezer industrie voorloopig niet ongerust te maken. Het weretdverbruik van kunstzijde bedraagt -nofi slechts ongeveer 2 pCt. van dat van katoen. Het is dus meer te beschouwen als een tijdelijke depressie, welke weder zal verdwijnen «ls door verder stijgende vraag de markt weder in staat zal zijn de toegenomen productie op te nemen. Het 25-jarig jubileum van de Vereeniging tot bestrijding der tuberculose. Op de Aziatische Markt. De eerste avond. In ons blad van gisteren hebben wij reeds het een en ander medegedeeld over de herdenking van het 25-jarig besiaan van de vereeniging tot bestrijding der tuberculose, die, zooals men weet, in de groote zaal van Musis Sacrum een Aziatische Markt heeft georganiseerd. Nadat gisterenmiddag in de tuinzaal van Musis de voorzitter der jubileerende vereeniging, dc heei G. V. van der Schooren, zijn openingsrede had gehouden, werd het woord gevoerd door den burgemeester, Mr. S. J. R. de Monchy, die namens het gemeentebestuur de vereeniging met haar jubileum gelukwenschte en vervolgens herinnerde aan het vele werk, dat door de vereeniging in de afgeloopen 25 jaar werd verricht. Voor het publiek is de tuberculose geworden van tering tot t. b. c., van de slepende ziekte, waarvan men vroeger den naam fluisterend uitsprak, tot een nog altijd gevaarlijke kwaal, die, dank zij de wetenschappelijke wijze waarop de bestrijding plaats vindt, niet meer hopeloos is. De vereeniging heeft in den loop der jarefi te strijden gehad tegen conservatisme, verkeerde begrippen, doch dank zij het feit, dat men den strijd met kracht begon en voortzette, is men in de afgeloopen 25 jaren een heel eind verder gekomen. Namens het gemeentebestuur en de ingezetenen bracht spr. hulde en dank voor het werk dat de vereeniging verrichtte en waarbij zij den steun der gemeente heeft gehad. Ook bij bouwplannen wordt reeds rekening gehouden met het oprichten van speciale woningen voor tuberculose lijders. Spr. ging vervolgens aan de hand van eenig cijfermateriaal het verminderde sterftecijfer na. Niet alleen was dat het werk der vereeniging, ook de verbeterde economische omstandigheden hadden tot de gunstige resultaten medegewerkt, zoo zeide stv. Met den wensch, dat over 25 jaar de cijfers nog sprekender de successen der T. B. C.-bestrijding zouden aantoonen, besloot de burgemeester zijn rede, die met applaus werd begroet. Vervolgens werd nog het woord gevoerd door Mej. Dr. Bader, inspectrice der Volksgezondheid, die de hoop uitsprak, dat na nog 25 jaar de vereeniging zou kunnen worden opgeheven, omdat dan de vereeniging haar werk zou hebben volbracht. Dr. van Gils, die namens de Nederlandsche Centiale vereeniging tot bestrijding der Tuberculose het woord voerde, wenschte de vereeniging met haar jubileum van harte geluk en herinnerde eveneens voorts aan het groote werk door de Arnhemsche vereeniging tot stand gebracht. Spr. wenschte de vereeniging met haar weldadigheidsfeest veel succes. Namens de 'leldersche T. B. C.-Vereeniging werd het woord gevoerd door Mr. J. H. de Crane, die met zijn gelukwenschen een bloemenhulde aanbood. Tenslotte sprak nog Dr. M. S. Lingbeek namens de afdeeling Arnhem van de Mij. voor Geneeskunde, waarna de heer Van der Schooren de verschillende woordvoerders dankte en vol waardeering het werk van den Marktmeester, in dit geval het bestuurslid dr. Ninck Blok, in 't licht stelde. Vermelden we tenslotte nog, dat behalve de hierboven reeds genoemde belangstellenden, nog aanwezig waren de Commissaris der Koningin in de Provincie Gelderland, Mr. S. Baron van Heemst-a; luitenant-generaal Baron van Voorst tot Voorst, oud-voorzitter der Eerste Kamer; de heeren v. Loben Seis en Keurschot, leden van Gedeputeerde Staten der Provincie; de griffier Mr. Snoeck Hurgonje, de president van het Arnhemsche Gerechtshof Jhr. Mr. v. d. Does de Willebois. Op de Aziatische Markt a-as het inmiddels veel drukker geworden. De Oostersche jongedames boden hun koopwaar aan, de haremdames deden hun best om argelooze mannen naar hun tenten te lokken, het vroolijke rad draaide lustig rond, de teekenaar deed zijn best, kortom er heerschte groote bedrijvigheid op de markt, die, zooals wij gisteren reeds mededeelden, bijzonder interessant is en den bezoeker heel veel schoons biedt. Alleen vandaag en morgen bestaat nog gelegenheid een kijkje te nemen, en 's avonds in de tuinzaal gezellige uren door te brengen. Gisterenavond waren het Nep Knoop en Kruys Voorbergh van het Oost-Nederlandsch tooneel, die de marktbezoekers op prettige wijze hebben beziggehouden met voordrachten en liederen, die bijzonder in den smaak vielen. Vooral de oud-Duitsche- en de Rococo-Iiedjes werden voortreffelijk vertolkt. Hedenavond zal Charlotte Kohier van het Oost Ned. tooneel voordrachten houden, terwiil Titly Sylon plastische dansen zal uitvoeren, terwijl de heer Gerard Dekker voor de muzikale begeleiding zal zorgen. Te half tien bestaat er gelegenheid tot dansen. Ook nu zal de Vitesse-band zijn medewerking verleenen. Moge hedenavond de Aziatische markt te klein zijn om alle belangstellenden te kunnen bergen. Ned. Trekpaarden Stamboek. In het Landbouwhuis werd heden onder voorzitterscnap van den heer van Lidth de Jcude uit Tiel de algemeene vergadering gehouden van de afd. Gelderland van het Ned. Trekpaardenstamtioek (Belg. type.) Het jaarverslag van den secretaris, dhr. A. F. Reichman, werd vastgesteld. Daaruit bleek, dat het aantal leden tot 840 daalde. Het aantal ingeschreven veulens bedroeg 225 merrieveulens en 3 hengstveulens. De rekenening en verantwoording 1929 werd in ontvangst en uitgaaf vastgesteld op ƒ 4970. Dc heer A. F. Reichman te Steenderen werd als bestuurslid herkozen. Als Commissaris werd herkozen de heer W. H. Remmelink te Doetincheni en als plaatsvervangend Commissaris de heer B. J. L. M. Thuis te Didam. Tot afgevaardigden naar de algemeene vergadering te 's-Gravenhage werden gekozen de heeren Joh. H. van Lonkhuizen te Andelst, H. Hermsen te Nijmegen en D. J. Oen Hartog Jager te Herveld; tot plaatsvervangende afgevaardigden de heeren H. H. M. Peters te Lobith en J. Leendtrs. Aan den Bond van Trekpaardenfokkers in de Betuwe werd voor 1930 een subsidie van ƒ 100 verleend. Tot jurylid in de plaats van den heer W. A. J. Giesen te Didam, die niet herkiesbaar was, werd gekozen de heer L. Mariens te Overasselt. Langdurige besprekingen werden gevoerd over de agenda voor de algemeene vergadering van het Ned. Trekpaardenstamboek op 26 Februari te 's-Gravenhage. Door de afdeeling was voor deze algemeene vergadering een voorstel ingediend om te bepalen, dat hengsten jonger dan 3'/2 jaar niet in het Stamboek B zullen worden ingeschreven. Hierover was afwijzend praeadvies uitgebracht, dat o.a. door den heer den Hartog Jager aan critiek werd onderworpen, doch door den voorzitter ondersteund. Gezien de meening van de meerderheid der leden verklaarde de voorzitter in de algemeene vergadering zijn standpunt niet naar voren te zullen brengen. Herijk der maten en gewichten. Herijk der maten en gewichten zal plaats hebben op 10, 11, 12, 13 en 14 Februari, telkens van 9 tot 15 uur voor de IJkplichtigen, wier geslachtsnamen (namen van firma's als geslachtsnamen te beschouwen) beginnen met één der letters: M, N, O, P, Q en R. De aandacht wordt er op gevestigd, dat de maten en gewichten schoon, droog en roestvrij moeten worden aangeboden en dat het ijzer van de ijzeren gewichten bedekt moet zijn met een dunne laag gekookte lijnolie. Imkerdag in Arnhem. In een door de Afdeeling Arnhem en omstreken van de Vereeniging tot Bevordering der Bijenteelt in Nederland, gisterenavond gehóuden vergadering, werd mét nagenoeg algemeene stemmen besloten stappen te doen tot het organiseeren van een Imkersdag in Arnhem, vermoedelijk te houden in het najaar, wanneer de heide bloeit. Er werd eene commissie benoemd die de voorloopige plannen zal uitwerken en daarvan verslag zal uitbrengen aan het Hoofdbestuur. De saneering van Klarendal. Ged. Staten hebben goedgekeurd het raadsbesluit dezer gemeente tot aankoop in het belang der Volkshuisvesting van J. H. Vruggink voor een som van ƒ 7750.— de op het binnenterrein tusschen de Rozendaalsche straat, het Dragonderspad, den Klarendalsche weg en de Vijverlaan gelegen perceelen, gemerkt Rozendaa'sche straat Nos. 371 en 373 tezamen groot ± 8,17 A. Eveneens is door Ged. Staten goedgekeurd het raadsbesluit dezer gemeente tot aankoop in het belang der volkshuisvesting van: Chr. Matser voor ƒ 1900.-—■, de perceelen Rozendaalsche straat Nos. 435 t.-m. 465 en van Ir. J. van de Velde voor ƒ 2400.— het perceel kad. bekend Sectie H, No. 5812, groot 990 M' ; . Deze perceelen zijn allen gelegen op het binnenterrein achter de huizen van de Rozendaalsche straat, het Dragonderspad, de Klarendalsche weg en de Vijverlaan. Gemeenterekening 1928. De rekening over den dienst 1928 dezer gemeente is door Ged. Staten vastgesteld' en wel wat aangaat den gewonen dienst in ontvangst op ƒ 10.495.360,15, in uitgaaf op 9.755.943.69, alzoo met een batig slot van ƒ 739.416.46 en wat den kapitaaldienst betreft in ontvangst op ƒ 14.265.115.5P/ 2 , in uitgaaf op ƒ 16.694.330.16, zoodat 't nadeelig slot bedraagt ƒ 2.429.214.64y?. R.K. Huisvestingscomité. Door Ged. Staten is het aan de Afd. Arnhem van het Ned. R.K. Huisvestingscomité over 1929 te verleenen provinciaal subsidie bepaald , tip ƒ 225.25. '-.l-ii j Gemeentespaarbank. Aan het maandelijksch overzicht op ultirino Januari 1930 van de Gemeentespaarbank te Arnhem zijn de volgende cijfers ontleend: Inleg. TotaaJ ƒ 936447,50 (Jan. '29 ƒ 821644.88); Terugbetaling: totaal ƒ 769192.28'/2 (Jan '29 ƒ 838247.58); Aantal posten van inleg: totaal 11296 (Jan. '29 9961); Aantal posten terug: totaal 6019 (Jan. '29 5895); Aantal posten: totaal 17315 (Jan. '29 15856); Aantal nieuwe rekeningen: totaal 446 (Jan. '29 386); Aantal afbetaalde rekeningen: totaal 281 (Jan. '29 275); Bedrag tegoed 31 Januari 1930 ƒ 13.353.132.11 '/ 2 , 31 Januari 1924 ƒ 12.846. 538.87; Aantal inleggersrekeningen: 41466 (Jan. '29: 39786). Bewaarneming van effecten: Op 31 Januari I930 van 1153 inleggers ƒ 3.114.450; Spaarbtisjes: in omloop op 31 Januari 1930 3725; in Januari 1930 werden 874 busjes geledigd met ƒ 15.060.36. Nieuwe beleggingen in Januari 1930: Ned. Staatsfondsen ƒ 98039; Hypotheken ƒ 92700; Prolongatiën ƒ 97000. Afgeloopen beleggingen in Januari 1930: Gemeenteleeningen ƒ 35850; Buiten!. Obligatiën ƒ 4391.73; Hvpotheken ƒ 19500; Prolongaties f 120000. Nederl. Reisvereeniging. Het bestuur van de afleeling Arnhem der Nederlandsche Reisvereeniging, heeft in de gisterenavond gehouden vergadering besloten tot het geven van een Oostenrijkschen avond op Vrijdag 14 Maart a.s., des avonds 8 uur in „Royal", Jansbinnensingel 1 alliier, waaraan zullen medewerken de leerlingen van de Dansacademie te Weenen, onder leiding van mevr. prof. Grete Grosz. Deze dames zullen de o» het doek geprojecteerde landstreken van Oostenrijk in Ideederdracht illustreeren .en aanvullen door dans, zang en citerspel. Fongers. Verschenen is de prijscourant voor 1930 der Groninger rijwieifabriek A. Fongers, waarvan, zooals overbekend, het filiaal gevestigd is in de Bakkerstraat. In het keurig uitgevoerde boekske wordt de aandacht gevestigd op de voornaamste bijzonderheden van de 5 welonderscheiden soorten, waarin de modellenserie der Fongers rijwielen kan worden verdeeld. Het Fongers rijwiel heeft een uitstekende reputatie, die zij, te oprdeslen naar de mededeelingen die in de prijscourant voorkomen, ook 'zeker zal blijven hooghouden. Voor hen die van plan, zijn in 't voorjaar een rijwiel aan te schaffen, kan deze prijscourant - goede gids dienst doen. PROBLEMEN. CLVI. Scholen. In dit blad vindt men opgenomen een voorstellen-eompiex van B. en W. aan den Ra®i, dat een oplossing brengt van vraagstukken die reeds geruimen tijd hangende zijn. De groote meerderheid van de leerlingen van school 10 aan de Sijkerstraat (70 %) wonen niet in de Spijkerbuurt c.a. maar in de buitenwijken ten noorden van den spoordijk. Door die school te brengen in het gebouw van school 22 aan den Hommelschen weg wordt een zeer goede rectificatie aangebracht. Dit dient vooropgesteld. Maar tegelijkertijd ontstaat weer een probleem. Immers school X zou oorspronkelijk niet worden gehuisvest in school XXII. maar in een nieuw schoolgebouw, dat krachtens raadsbesluit van 20 Aiigustus 1928 op de Paaschberg zou verrijzen. Deze school XII wordt thans eenvoudig verduisterd en de uitvoering der reeds lang voor aanbesteding gereed liggende plannen naar de toekomst verschoven. Men moet wel tot de conclusie komen, dat het besluit van 1928 lichvaardig, althans praematunr is geweest of wel, dat men zich in het aantal voor het openbaar onderwijs bestemde Paaschbergkindertjes heeft vergist. Maar er moet dan toch een bepaald aantal blijven, die zullen zijn aangewezen op het bezoeken van de oude school 10 (straks 15) in de Spijkerstraat of van de nieuwe school 10 (nu XXII) .aan den Hommelschen weg. In een iets verder verschiet mag men het aantal kinderen op de Paaschberg, dat voor het volgen van openbaar onderwijs in aanmerking komt toch zeker wel aanzienlijk toegenomen achten. Men zal dan genoodzaakt zijn het raadsbesluit van Aügiistus 1928 uit te voeren en School 23 te bouwen, terwijl dan reeds een belangrijk aantal kinderen voor die sclocl bestemd op school 10 (thansXXH) aan den Hommelschen weg te vinden zijn. Het zal er dan op uitloopen, dat men weer zal moeten verschuiven en verplaatsen, wil er voor school 23 een voldoende bezetting te vinden zijn. Het is duidelijk, dat de door B. en W. voorgestelde en door alle inzake onderwijs adviseerende instanties aanvaarde oplossing, allerminst een definitieve kan zij... School XXII, bestemd tot opleidingsschool, zal in de toekomst, wanneer de bebouwing van Alteveer tot ontwikkeling komt, een sterk bezette school worden, waarvan uitbreiding niet lang achterwege kan blijven. Men kan vragen of inderdaad met het uitstellen van den bouw van school 23 veel wordt bereikt. Ten slotte het plan voor de centrale U. L. O. school. Dat is zeker wel het grootste probleem, dat men bij de reorganisatieplannen aantreft Niet door het vereenigen van de verschillende kleinere U. L. O. scholen in één gebouw en onder een schooihoofd. Het praeadvies geeft daarvan de voordeelen, waarvoor men zich kan .beroepen op voorbeelden te Deventer en te Enschede, duidelijk aan én de keuze tusschen: enkele kleinere of één centrale school, schijnt ons dan ook riiet twijfelachtig. Dc moeilijkheid ligt bij een "ander punt. Waar het nieuwe- ge» bouw voor een groote U. L. O. school zal worden gesticht wordt absoluut in het midden gelaten. Is het kiezen van het terrein voor een school in Arnhem zoo eenvoudig, dat men in deze violen kan laten zorgen? Er zijn voorbeelden voor het grijpen, waarbij men jaren en jaren zocht naar terreinen voor een onderwijsinrichting zonder te slagen. En die weelde zal men zich bij de centrale U. L. O. school niet kunnen en niet mogen veroorloven. Want: school 8 waarin de school voorloopig zal worden ondergebracht is ten eenemale ongeschikt en ook nooit geschikt te maken voor huisvesting van een groot aantal. Men kar. het in het praeadvies lezen en ten overvloede hebben wij ons nog eens' van den toestand in het gebouw overtuigd, dat een volledige bezetting van de 13 klasselokalen niet verantwoord zou zijn. In het praeadvies is gewezen op het feit, dat de lokalen op de bovenverdieping- welke rietmuren hebben absoluut niet brandvrij zijn, de gangen zijn veel te smal, hebben op sommige punten zelfs niet de door de wet geëischte afmetingen. De gangen loopen dooo, noch boven noch beneden zijn uitgangen, aan de achterzijde van het gebouw. Het ligt in de bedoeling van B. W. om in school 8 voor korten tijd de klassen van school 22 te huisvesten zonder aan verbetering van het gebouw iets ten koste te leggen. Gevraagd mag worden of dit met het oog op d'e brandgevaarlijke eigenschappen van het gebouw verantwoord zou zijn.. Geëindigde detacheering . De Ie luitenant L. M. J. F. van Klaveren en de I. m. i. J. A. Th. K. de Kort van het 8e Reg. Inf. en de 2e luitenant H. A. Alberdingh en de 1. m. i. J. L. Ligthart van het 19e Reg. Inf., sedert 3 Febr. gedetacheerd in de Legerplaats bij Harskamp tot het volgen van een schietcursus met mortieren van 8, zullen op 8 Februari naar hun garnizoen terugkeeren. Opleiding sergeant majoor instructeur De sergeanten -J. van der Werff, W. Vermeulen, H. Derksen, J. Melssen, G. Th. van Mierlo en A. J. Saakes van het 11e Reg. Inf. en P. D. Huijbregsen van het 15e Reg. Inf. zullen op 15 Fehruari a_s., na afloop van het examen voor serg. maj. instr., naar hun korpsen te Nijmegen terugkeeren. Consumptie-ijs. In den loop der jaren is er reeds heel wat verbetering gebracht in de omstandigheden, waaronder de bereiding plaats vindt van het consumptie-ijs, dat aan den openbaren weg wordt verkocht. Het vorig jaar zijn hiervoor nu ook krachtens de Warenwet bepaalde voorschriften gegeven bij Koninklijk Besluit van 15 Juni 1929, St. 321. Ingevolge Ert. 6 van dat Besluit moet thans iedere ijsverkooper, die consumptie-ijs verkoopt aan den openbaren weg of voor gebruik ter plaatse van verkoop, in het bezit zijn van eene door of namens den Burgemeester van de gemeente, waarin het bedrijf gevestigd is, afgegeven schriftelijke ver'claring, dat zijn bedrijf voldoet aan de eischen van het tweede lid van datzelfde artikel. Inlichtingen dienaangaande kunnen worden verkregen bij den Keuringsdienst van Waren. Arnhem, 7 Febr. Biggen 20—28 p. st.; Vette '.rkens 0.70—0.74; Boter 1.80—1.90; Aardap,-n 0.04—0.06: Appelen 0.06—0.25; Peren i—0.10, p. K.G.; Bloemkool 0.15—0.35; oode kool 0.08—0.18; Witet kool 0.05—0 .12; Konijnen 0.50—2.50; Kippen 1.40—2.25; Hanen I—;1.30 p. st.; Eieren 5.75—6.75 p. 100 st. Aanvoer 110.000 eieren en 80 K.G. boter. Kleine voorvallen. — Een 13-jarige knaap van den Geitenkamp die gisterennamiddag dingen gedaan had die niet naar den zin zijner moeder waren, was daarvoor door haar bestraft. De jongen reageerde hierop door weg te looptn. De ongeruste ouders waarschuwden de po» Iitie. De jongen is waarschijnlijk naar Emmerik gegaan. — Een man uit de Lombardstraat die een partij brandhout had opgeslagen kwam gisteren avond tot de wetenschap dat iemand een gedeelte van zijn voorraad had gestolen. --- De Sterrenberg Als bouwterrein. Het landgoed Sterrenberg dagteekent wat aanleg en btpianting betreft uit de 17e eeuw: Willem Muys is met het herscheppen van de terreinen, die toen uit heidevelden bestonden, in bosch begonnen. Hij werd de stichter van de „Muysenberg". Toen een volgende eigenaar eenige lanen aailegde die op een punt samenkwamen is men van de „Sterrenberg" gaan spreken. Het landgoed, dat ongeveer 25 H.A. groot is, bleef een voor het publiek geslóten domein; de pracht van de beukenlanen en de rijkdom aan zwaar opgaand hout viel slechts aan den buitenkant der draadafrastering te waardeeren. Den Sterrenberg gekend in vollen omvang hebben slechts weinigen. Thans nu de Sterrenberg als landgoed ter ziele is, zal er gelegenheid bestaan er te wahdelen en te aanschouwen wat er nog rest van het schitterende boschpark. De N.V. „Maatschappij tot exploitatie en administratie van het landgoed Sterrenberg", die de gronden als bouwterrein gaat exploiteeren heeft verschillende wegen — voorloopig nog in aarden baan — aangelegd en bouwblokken gevormd. De architect W .Diehl heeft ons in de gelegenheid gesteld onder zijn leiding een wandeltocht over die wegen te maken en ons daarbij van velerlei inlichtingen voorzien. Wanneer men mag spreken van een verwoesting van het landgoed Sterrenberg, dan gebiedt de billijkheid om althans te erkennen, dat die verwoesting is geschied met goeden smaak en met overleg en dat men, het landgeod opofferende, bouwterreinen heeft geformeerd, die dobr hun ligging een zeer bekorend karakter dragen. Hoeveel mooi hout er van de Sterrenberg verdwenen is, valt niet te zeggen, maar dat het zeer veel is, kan worden afgeleid uit de massa's uitgegraven boomstronken, die langs de nieuwe wegen werden opgetast. De gevelde boomen zijn sinds lang weggevoerd. Men wandelt er nu over breede zandwegen: de meeste zijn 12, één is er 16 Meter breed. De voortuinen aan alle wegen worden 6 Meter diep, zoodat men inderdaad een royalen aanleg krijgt. De -koopers van bouwgrond kunnen het op hun perceel staande hout tegen de geschatte waarde in hun bezit krijgen. Het zal dus in hoofdzaak van de toekomstige bewoners afhangen hoeveel er van den altijd nog belangrijken voorraad beplantingen van het landgoed over zal blijven. Waar het mogelijk was neeft men boomgroepen -gespaard, Acuter het huis De Sterrenoerg, dat met een groot terrein er om heen, als een perceel zal worden verkocht, staan een tweetal oude beuken, welke zeker de 400 jaar naderen. Teneinde wegen te maken, die langzaam stijgen, moesten op vele punten diepe ingravingen worden gemaakt, elders aanzienlijk worden gehoogd. net grondverzet was zeer belangrijk: 60.000 M 3 . Het terrein van de Sterrenberg is sterk geaccidenteerd! maar lar.gs de nieuwe wegen bemerkt men de hoogte-verschillen sleuits weinig. De heuvel, w. ir vroeger veie lanen samenkwamen, &e eigenlijke Sterrenberg, is geheel doorgraven en de weg kwam wel vier Meier beneden den heuveltop. Ook het z.g. Nachtegalenboschje moest worden opgeofferd. De randweg langs de Hoogkarmp-terreinen, een mooie beuklaan blijft voorloopig als coylisse behouden: in de toekomst zal hier een IC Meter breede weg worden aangelegd. Voor 10 Meter breedte loopt deze weg over Sterrenberg grond, voor 6 Meter over het Hoogkampterrein. Vooi de beplanting van de nieuwe wegen van de Sterrenberg worden gekozen linaen en beuken (tilia pasysulla en fagus sylvatica). Zoodra er aan den weg die op den randweg langs de Hoogkamp uitmondt, wordt gebouwd, zal eerstgenoemde weg worden doorgetrokken tot den Amsterdamschen straatweg. Eveneens zal er, wellicht reeds spoedig, nabij het huis Sterrenberg een weg naar den Amsterdamschen weg worden aangelegd. Van de wegen, die op den Bakenbergschen weg uitkomen, valt er ee.. in het verlengde van de I. Evertslaan, een andere in het verlengde van de v. Ruysdaeistraat. In het convenant tusschen Sterrenberg en de gemeente is rekening gehouden met een toekomstige verbreeding van het beginstuk van den Bakenbergschen weg en van den Amsterdamschen weg. De Sterrenberg is thans voor het publiek toegankelijk gesteld langs de wegen welke uitmonden op den Bakenbergschen weg. Met het oog op een goede controle blijven de uitgangen achter in het park gesloten, zoodat men het park steeds langs een der wegen aan den Bakenbergschen weg moet verlaten. --- Advertentie (Ingezonden mededeeling). Voor elke bestelling, hoe klein ook, zijn wij dankbaar. Ëanketbakkerij VttMtNUHftL. ---