Nieuw voorstel op agenda der V.N. Vetorecht vervangen door hoger beroep WIT-RUSLAND DREIGDE MET ATOOMBOMMEN •• rode tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties week '"fiin J° se Aree, gisteren enigszins af van de opgestelde tekst Jr van Argentinië intake de terugroeping van haar am(ifl ^ j n Spanje te verdedigen. Hg verklaarde, dat Argentinië had geweide beslissing van de Algemene Vergadering een schending hetej;erd 0 ^ ^ han dvest van de U.N.O. Op zijn beurt critiseerde h(j de Sowjet1 ^ Kussen ervan te beschuldigen het handvest, te schenden telkens rnie r het de Kussen te pas kwam. ondersteunde de veto-politiek van minister Marshall en verklaarde, ^T^ebruik van het veto er alleen toe kan dienen de wereld in twee of #t pen te verdelen. Hy wees erop, dat door het veto Ierland, Italië, n*" j oostenrijk en Transjordanië van het lidmaatschap van de Verenigde JJÏfwerdeB uitgesloten. . re zeide ten aanzien van Spanje: Russische vertegenwoordiger ft* be ter dan wie ook waarom wij ambassadeur niet uit Spanje :f be „ teruggeroepen. Dit gebeurde ï,f 77 de resolutie tegen Spanje werd gnomen in strijd met het Hand»•'Hii verdedigde de Amerikaanse « st '. Griekenland en verklaarde, ^ W ,Wisjinsky meent dat iedereen land samenzweert." Verder ... dat het geval Spanje de Gerede niet in gevaar bracht, doch weet dat het de toestand m ..id een kruitvat is, waarnieuwe wereldoorlog kan ontdat tfgen zrjn tei hti reldv iedereen Grie kenland joor een nie_ yjtend worden. Bluf of.. De afgevaardigde van Wit -Rusland, F 'isselev trad in zijn rede in de voet;;: rpn van Wisjinsky en herhaalde de LHét -aanval op de Verenigde Sta-, L welke hij als oorlogsophitsers kenmerkte terwijl hij tevens verzocht ijat de Amerikaanse pers het recht M u ontzegd worden om Rusland te critiseren. waarop volgens Kisselev, jtrafrechterlijke vervolging moest geiteld worden. Verder merkte hij op: „Laat ons niet vergeten, dat atoombommen aan 5P ene zijde beantwoord kunnen worden met atoombommen aan de andere zijde en nog iets meer ." Als derde betrad mrs Pandit, de jmbassadrice van India in Moskou het podium en sprak haar teleurstelling er over uit, dat de kloof tussen 4e grote mogendheden zich verbreed4e. Zij bracht hulde aan Groot-Britwmië voor de onafhankelijkheidsverkliring van India en zei in dit verband speciale melding te willen maken van de kwestie Indonesie. dat dapper vecht voor zijn vrijheid. Verder verklaarde zij, dat het ongelimiteerd gebruik van het vetorecht te veroordelen was evenals het misbruik maken van alle macht." Een permanent lid van de Veiligheidsraad zou dc verplichting moeten voelen om met alle kracht te streven naar verbreding vin de basis der overeenstemming tussen haar leden, zowel de permanente als de niet permanente leden. Zij deed tenslotte een aanval op ZuidAfrika, wijl dit land zich niets heeft aangetrokken van de aanbevelingen van de laatste Algemene Vergadering met betrekking tot de behandeling van de Indische bewoners van dat land.; Vetorecht op agenda Rusland en Australië kwamen op de zitting van het Algemeen Comité van de Verenigde Naties gisteren in botsing over het op de agenda plaatsen van procedure-veranderingen ten aanzien van het toelaten van nieuwe leden. Gromyko verklaarde hierover, dat Rusland zich verzette tegen het aanbrengen van wijzigingen in de procedure en voegde hieraan toe, dat het Handvest duidelijk uitdrukt, dat alle vredelievende volken kunnen worden toegelaten op basis van aanbevelingen van de Veiligheidsraad en dat Rusland geen reden zag voor het op de agenda plaatsen van deze kwestie. De Australische afgevaardigde bleef erbij dat deze zaak op de agenda geplaatst moest worden om een bespreking over het veto-recht te krijgen op de Algemene Vergadering, daar er een groot ongemak tussen da leden was ontstaan over het gebruik van het veto ten aanzien van het toelaten van nieuwe leden. Hij weerde af: „Australië is van gevoelen, dat een groots debat over deze kwestie niet anders dan nuttig kan zijn. De Poolse afgevaardigde Oscar Lange steunde als gewoonlijk Rusland en verklaarde, dat het Australische voorstel impliceert dai er een schending van de rechten van de algemene vergadering heeft plaats gevonden. Het zou niet aan te raden zrjn deze kwestie op de agenda' te plaatsen omdat hierdoor de uitslag reeds van te voren bekend zou zijn. Op verzoek van de Sowjet-gedelegeerde Valerian Zorin, bracht de voorzitter hierna de debatten over op het Argentijnse voorstel tot afschaffing van het veto-recht. Tenslotte werd ondanks de Russische tegenkanting het voorstel om de veto-kwestie op de agenda te plaatsen in stemming gebracht en met tien tegen drie stemmen en een onthouding werd het Australische voorstel om de procedure ten aanzien van de toelating'van nieuwe leden te onderzoeken aangenomen. Tegen stemden, Rusland, Polen en Brazilië, India onthield zich van stemming. Ondanks de Russische tegenkanting werd later in de vergadering het Argentijnse voorstel in stemming gebracht om de vermindering van het veto-recht van de grote mogendheden in de assemblée te behandelen. De meelopers Het schijnt dat de landen van het Arabische blok de enige zijn, die ingenomen waren met de rede van Wishinsky. De Syrische afgevaardigde, Faris el Khouri, zeide spijt te gevoelen dat Wishinsky had nagelaten -over Palestina te spreken, doch hij vervolgde, .,het feit dat de heer Wishinsky er zeker van is dat niet de Sowjet-Unie het initiatief tot oorlog zal nemen is een goede verzekering, dat er geen nieuwe oorlog Al zijn". De gedelegeerde van de Libanon. Charles Malik, zeide: ..Wishinsky heeft de zaken scherp en bijzonder duidelijk gesteld. Ik geloof dat hg hiermede de vergadering een dienst heeft bewezen". Nectpr Mcneil, van de Britse delegatie, zeide, dat de rede de levendigste van de hele vergadering was, „doch dat de resolutie betreffende het veroordelen van de oorlogs-sjaggeraars „zuiver propaganda" was." Marshall heeft gedurende de hele rede aandachtig zitten te luisteren, doch verliet onmiddellijk na het einde de zaal, zonder commentaar te hebben gegeven. Hier een overzicht van de opening van de vergadering der Verenigde Naties. --- CONFERENTIE VAN 16 THANS EENS Zwitserland en Zweden trokken bezwaren in Zweden en Zwitserland hebben gisfen hum bezwaar ingetrokken tegen deel van het economische rapport w ake het plan-Marshall, waarin * or dt aanbevolen een permanente organisatie in het leven te roepen voor oezicht op de uitvoering van het plan. w eg was dus thans vrij voor de "snieme goedkeuring van het betrok,° n dee ' van het rapport. Het gehele Pport zal worden goedgekeurd op de ^vergadering van Maandag a.s. Het werp i s 0 p een p Un £ geamendeerd. I,, meerd erheld der delegaties met vooi£ rlp,Van de En gelse, gaf er n.1. de l,t eur aan uit het rapport weg te üch t °P somm lng van landen, die scharen achter de Franse vereen ih inzalce de noodzakelijkheid van i'oeltn ropese tolunie. Men was van ge» s , , ' dat he t beter was, deze lijst ! "e laifc. n °P te nemen, daar niet komend" op zouden zi i n voorgelanrt i. Franse aanbod met elk den 0- onderllan deling te willen treb]Hf t ,® r , de v °rming van een tolunie De t ra pp °rt gehandhaafd. f e Sevpn r j Se dele g at 'e heeft te kennen fc enst; ' at Turkije de mogelijkheden «a'e toh,^ü derzoeken ' van een regiodere w me met Griekenland en anVan w nde lan den. lorneti d :° UWbar « zijde wordt ver^'ntstèr v de Amer lkaanse onderkin Q| avt an econ omische zaken, W11'eel t e Z ij° n ' ' leef t verklaard van oorJ e door w « at de ci i fe T betreffende k kornenrio . ikaans « continent in ïo ? te h(v/ Vler ^ aar te verlenen hulp Af» " g z « n ' dt h' 8 , ®®HarH 'rf»,'. dle in het rapport op • ' nadeüp. r wordt geschat, zal i, llans Van p a ' do °P de betalingsconti opa me t het Amerler jaar 17 _ nent voor de komende m ilHard dollar bedragen. --- Van Mook en Soekawati vertrekken Uit"?. e>a en v ^' neme n ligt het in het K.-^u^dr, Van Mook, morgen *" " te veri te k*lt!5 er ' a nd n. ' "'«u«, n n p re side ar Ba tavia te verEa 1 , Soekawati zal via ay ia terutrkeren. --- „OORLOGS-AANSTICHTERS" VERWEREN ZICH Sowjet-methodes even immoreel als die van een hongerige tijger De voorzitter Van de Amerikaanse commissie van buitenlandse zaken uit het Huis van afgevaardigden, Charles A. Eaton — door de. Sowjet-gredelegeerde Andrei VVisjinsky in zijn rede voor de V.N. als een der „oorlogsaanstichters" gesignaleerd — verklaarde in een radiorede volgende op de Russische aanval, „dat een „Showdown" met Rusland <>nverm(jdelijk is". Eaton zeide dat het de plicht der Amerikanen is te tonen dat zij vastbesloten zijn hun eigen vrijheden te verdedigen en de ander.e volken bij het handhaven van hun vrijheid bijstand te verlenen tot de grens. Om drie redenen, zo zeide Eaton, ls het nodig tot klaarheid te komen met Rusland. 1. De dringende noodzaak, dat in de gehele wereld spoedig een keuze getlaan wordt tussen twee wederkerig exclusieve en onverzoenlijke levensfilosofieën. 2. Rusland is een militant instrument van een ideologie, wier uitgesproken oogmerk is de wereldverovering door wereldrevolutie en wier motieven en methoden even immoreel zijn als die van een hongerige tijger. 3. Het communisme is bezeten door de gedachte, dat tenzij onze Amerikaanse opvatting van vrij zelf-bestuür en vrije kapitalistische onderneming vernietigd wordt, de Russische methode in haar kwaad zal falen. Vroeger of later moeten wij ons tegenover de Russische regering stellen, welke de incarnatie van het communisme is, en vaststellen of het mogelijk is tezamen te leven in deze moderne wereld, aldus Eaton. Hij vervolgde: Amerika is tot elke pr\js besloten haar leidende positie en verantwoordelijkheid in de Verenigde Naties te behouden. Deze positie moet de hoeksteen van onze buitenlandse politiek blijven vormen. --- Wijzigingen in Brits kabinet Van gezaghebbende zijde wordt meegedeeld, dat verrlioedelijk binnen veertien dagen de Britse eerste minister Clement Attlee, kabinetswijzigingen zal aankondigen, die van ingrijpender aard zijn dan elke mutatie, die tot dusver in het Britse kabinet heeft plaats gehad. Men neemt aan, dat Attlee, Berin, Morrison, Cripps en Dalton gehandhaafd blijven. Er zijn, aldus Reuter, vele aanwijzingen voor de verwijdering van een aantal ministers maar het is niet bekend, wie hun plaatsen zullen innemen. --- ORDEMAATREGELEN IN INDIA Lord Mountbatten. de gouverneurgeneraal van India, heeft alle officieren en onderofficieren van het leger van Ipdia gemachtigd, met de wapenen op te treden tegen iedereen, die zich schuldig maakt aan het veroorzaken van ongeregeldheden. Zelfs rullen zij de schuldigen mogen doodschieten. Verder zijn alle officieren en onderofficieren bevoegd verklaard tot het arresteren van schuldigen zender in het bezit te zijn van een bevel tot inhechtenisneming. en het verrichten van huiszoekingen zonder speciale opdracht daartoe. Dagelijks brengen vliegtuigen van de koninklijke luchtmacht van India grote voorraden medicamenten naar de streken in de Oostelijke Pendsjaab. waar zich cholera voordoet. --- Met het gebruikelijke ceremonieel werden te Den Helder 98 adelborsten Met het gebruikelijke ceremonieel werden te Den Helder 98 adelborsten geïnstalleerd. Een overzicht van de plechtigheid tijdens de toespraak van de Commandant. --- HERVATTING DER ONDERHANDELINGEN TE BATAVIA WAARSCHIJNLIJK GEACHT Zegslieden van Reuter aan het woord Volgens neutrale kringen te Bata via. aldus Reuter, zouden de vooruitzichten op een vreedzame oplossing van het Nederlands-Indonesische ge schil beter zijn dan ooit sinds het begin van de „politionele actie". Het bericht, dat de Verenigde Staten het derde lid van, de Commissie van Drie zouden zijn, werd zowel door de Nederlanders als door de Indonesiërs goed ontvangen. Neutrale waarnemers zijn van mening, dat de verbetering in het begin van deze week is ingetreden toen Sjarifoeddin in zijn verzoenende rede verklaarde, vol vertrouwen te zijn, dat een basis voor een compromis zou kunnen worden bereikt. Hij duidde hierbij aan, dat de replublikeinse regering door bemiddeling van de commissie van Drie tot een compromis hoopte te geraken, op welks .naleving de Verenigde Staten een toezicht zouden garanderen. Waarnemers geloven, dat, indien de Nederlanders daartoe bereid zijn, de overeenkomst van Linggadjati, het middel zou kunnen zijn om hierdoor over het dode punt te geraken. Daar de „politionele actie" niet voleindigd was en daardoor de Nederlanders faalden in hun opzet recht en orde te herstellen, zijn zij er niet in geslaagd Indonesië te openen, aldus economische waarnemers. Naar schatting kost Nederland het op de been houden van ongeveer 120 duizend militairen in Indonesië 350.000 pond sterling per dag. Deze financiële uitputting, tezazamen met het stijgende tolgeld voor ongevallen, welke een daggemiddelde bedragen van 4 doden en 7 gewonden, maken het. niettegenstaande de order van de Veiligheidsraad om het vuren te staken, zeer noodzakelijk, dat er spoedig een oplossing komt. Twee weken geletien achtte men een oplossing op handen, nl. een hervatti.ng van het oprukken naar Djokja en voleindigen van het politionele optreden. Welingelichte kringen menen echter dat sinds het bezoek van dr. Van Mook aan Amerika het waarschijnlijk is, dat de kans om door bovengenoemde maatregelen tot een oplossing te geraken, merkbaar is verminderd, Zij waren vol hoop, dat beide partijen bereid zouden zijn de onderhandelingen te hervatten. Hatta over separatisme Blijkens een gemeenschappelijke reportage uit Boekittinggi van Reuter, Agence France Presse, Associated Press en United Press daagde gisteren de republikeinse vice-president Mohammed Hatta Nederland uit zich accoord te verklaren met een referendum onder internationaal toezicht, zodat .de inwoners van Sumatra vrijelijk hun keuze konden bepalen tussen de huidige republiek en de „kleine door de Nederlanders beheerste marionettenstaten" Hatta legde zijn verklaring af in een interview, ter" gelegenheid van het bezoek van de consuls-generaal Lambert, Charles Easton en Raux. Hatta zeide, dat de republikeinse regering van Sumatra aich achter het aanbod van Sjarifoeddin schaart om de onderhandelingen 'met de Nederlanders te vernieuwen „mogelijk op de basis van het accoord van Linggadjati", mit» een derde mogendheid het toezicht op de onderhandelingen houdt om eenzijdige uitleg door de Nederlanders van toekomstige overeenkomsten te voorkomen. Over het separatisme verklaarde hij nog, dat de ware sterkte dezer bewegingen in Palembang, Padang en de Oostkust aan het licht zou komen, wanneer de Nederlanders het voorstel van een plebisciet zouden aanvaarüen. Hij deed het idee aan de hand om bij de stemming gebruik te maken van gekleurde bamboestokken, omdat het grootste deel van de bevolking analfabeet is. Volgens hem staat negentig procent van jte bevolking afwijzend tegenover de separatistische bewegingen, die de journalisten in alle door de Nederlanders gezette gebieden van het eiland aantroffen. --- Het ruiterdéfilé voor het prinselijk gezin De koninklijke Nederlandse federatie van landelijke rijverenigingen kwam gisteren met meer dan duizend ruiters naar Soestdijk om te defileren voor het prinselijk gezin. Precies om drie uur trok de lange stoet de paleistuin binnen. Op het bordes haddon plaats genomen prinses Jöliana, prins Bernhard en de drie oudste prinsesjes, waarvan de prinsesjes Beatrix en Irene in rjjcostumm waren gekleed. Het muziekkorps, bestaande uit 60 ruiters te paard uit Brabant, dat tegenover het bordes was opgesteld, liet zich regelmatig horen. Na a'floop van het' défilé werden door afgevaardigden van alle gewesten tvpiscfy gewestelijke geschenken aangeboden, als Groninger koek, Gelders fruit, NoordHollandse kool enz. Nadat de deelnemers zich in carré hadden opgesteld op het terrein aan de betonweg, arriveerden prins Bernhard en de twee' oudste prinsesjes te paard en prinses Juliana met prinses Margriet de auto. Hierna werden verschillende demonstraties en dressuurpröev.ou gegeven, waarna het geheel met een groot springconcours werd besloten. * --- Nederland heeft recht op U.S.A.-dollars Congres-commissie vol lof over het herstel Nederland verdient de achting, liet respect en economische hulp van Amerika — zo verklaarde het lid van het Amerikaanse congres ( harles VVolverton, voorzitter van de delegatie, die op het ogenblik een bezoek brengt aan Nederland. Het is verbazingwekkend, wat dc Nederlanders hebben gepresteerd. Hoewel gij zulk een grote vooruitgang hebt weten te bereiken, moet thans ong al het mogelijke gedaan worden om de normale handelsmogelijkheden weer te herstellen. Uw land was een knooppunt voor de wereldhandel. Het is zeer belangrijk, dat deze havens wederom in een staat worden gebracht van de hoogst mogelijke efficientie, dat het gTote achterland daarvan weer tot levensvatbaarheid en activiteit wordt gebracht, opdat industrie, nijverheid en handel weer gaan bloeien, hetgeen alles tezamen niet alleen uw eigen land, m.$ar de gehele wereld tot voordeel zal strekken. Het heeft ons verbaasd, zo zeide de heer'Wolverton verder, dat gij zoveel tot stand hebt kunnen brengen uit eigen kracht. Dit uitgangspunt van „te beginnen met jezelf te helpen" ligt mede ten grondslag aan het plan-Marshall. De „Benelux" vertegenwoordigt drie landen, die hebben besloten zichzelf te helpen. De zestien landen, die in Parijs bijeenkomen, zoeken naar een weg, die hen in staat stelt hetzelfde te doen. Ik ben er van overtuigd, dat de Benelux een grote bijdrage betekent voor het welzijn van West-Europa» Ik hoop dat zij er in zal slagen haar doelstellingen te verwezenlijken en dat zij zich moge uitbreiden. Dit zal mede een voorbeeld zijn aan de rest van Europa. --- IN TOTAAL 8000 ONTHEEMDEN NAAR ONS LAND De personen van het contingent ontheemden, dat Donderdag uit Duitsland te Vénlo arriveerde, zullen over geheel Nederland worden verspreid. Volgende week wordt een tweede transport verwacht. De Nederlandse regering wil in totaal 8000 van deze vreemdelingen in ons land een nieuw vaderland geven. Donderdagmorgen zijn 107 mannen naar de mijnstreek vertrokken, de overigen zijn naar Amsterdam, Leiden.' Haarlem en Enschede gegaan, waar hun emplooi wacht in de textiel- en metaalnijverheid. --- LONEN IN TEXTIELINDUSTRIE VERHOOGD Met ingang van 1 October a.s. zullen de lonen in de textielindustrie worden verhoogd en zal een algemee* bedrijfspensioenfonds worden ingestj.i. Het uurloon der geschoolde -arbeiders ral met vijf, dat der geoefend-m -net vier en dat der ongeschoolden met twee cent worden verhoogd. Ook de lr nen der meisjes, van 20 tot 22 jaar, Z' i'en worden verhoogd. Deze «'erh >g.'ng is tot stand gekomen, door overleg v«n de bedrijfsunie in de textielindustrie, met de werkgeversorganisaties. --- OM DE GEHEIME NOTULEN VAN LINGGADJATI De heer H. A. L^ishof, hoofdredacteur van Elseviers Weekblad, zal op Woensdag 1 October a.s. te 11.30 uur voor de vierde karper van de arrondissementsrechtbank te Amsterdam terechtstaan, omdat hij geweigerd heeft, de naam te noemen van degene, die hem de notulen van Linggadjati heeft verstrekt. Voor die weigering beriep hij zich op het journalistiek beroepsgeheim. --- Het complot der militairen Straffen tot 15 jaar geëist De auditeur-militair over het avonturisme in de illegaliteit De auditeur-militair van de Krijgsraad te Velde-West, mr. dr. J. M. J. Baak, eiste gisteren na een requisitoir van twee uren een gevangenisstraf van 15 jaar en 3 maanden tegen kapitein F. J. J. van Heemstra: tegen sergeant A. T. de Boer 11 jaar en 6 maanden; korporaal J. P. J. Peterse 9 jaar: soldaat J. J. H. v. Haastrecht 1 jaar, onder aftrek van voorarrest. Tegen hen werd bovendien ontslag uit de dienst gevraagd en ontzetting van het recht bij de gewapende macht te dienen. De beklaagden W. F. Sleper en J. G. Haakmeester hoorden ieder 1 jaar gevangenisstraf tegen zich eisen en J. Burghout 8 maanden gevangenisstraf, wegens medeplichtigheid bij het ontvoeren van de hotelhouder Van Rijswijk uit Renkum. Tegen beklaagde S. W. Hogerhuis werd wegens medeplichtigheid bij deze ontvoering en aan de mislukte aanslag op het slachtoffer goer bij de Vogelhaan te Loosduinen 4 jaar geëist met aftrek van voorarrest, ontslag uit de dienst en ontzetting van de bevoegdheid bij de gewapende macht te dienen. Beklaagde A. Tigchelaar hoorde wegens verzwijgen van de wetenschap dat de aanslag werd voorbereid zes maanden tegen zich eisen. Tijdens zijn requisitoir ging mr. dr. 43 aak diep in op de oorzaken van de gehele affaire. De nasleep van de illegaliteitsmentaliteit en de grote desillusie van de oorlog hebben tot het plegen van al deze daden geleid. Ondanks de grootste eerbied voor de verzetslieden wilde mr. Baak de ogen niet sluiten voor de vreselijke gevaren en de 'consequenties van bovengenoemde aanleidingen. Een der grootste moeilijkheden van de ilTegaliteit was het in bedwang houden der geesten. De tragedie der illegaliteit iSj aldus de Auditeur-Militair, dat juist het avonturisme hiermee nauw verwant was en dat daardoor juist zovelen zich tot het verzet gevoelden aangetrokken. Velen daarvan waren geestelijk te zwak om de weelde van de .illegaliteit te kunnen dragen. Sprekende over de persoonlijkheid van ieder der beklaagden zeide mr. Baak, dat Van Haastrecht het onbenullige joch was, dat'de consequentie van zijn daden niet heeft kunnen # begrijpen. Peterse is een keurige vent, een dapper soldaat, zoals dit in 19-10 bleek. De Boer, een bekwaam illegaal, een goed soldaat, was een drijvende, motorische kracht, een bezetene voor recht en -vrijheid. Mr. Baak kan zich haast niet voorstellen, dat kapitein baron Van Heemstra, een officier, een man van goede familie en van goed gedrag, zich in zijn ontevreden geestesgesteldheid heeft kunnen laten gaan. Hij was, aldus de Auditeur, de boze, duivelse geest op de achtergrond, die zich bediende van de ten volle op hem vertrouwende Peterse en De Boer. Zij hebben onvoorwaardelijk geloofd, dat de uitvoering der plannen door hogerhand werd gedekt. Later is De Boer gebleken, dat hrj Van Heemstra niet kon vertrouwen, getuige zijn uitspraak: „Ik dacht een goed werk te doen en nu zie ik, cfet ik een .gewone moordenaar ben". Onder ademloze spanning van de vele aanwezigen, onder wie de Secretaris-Generaal van het ministerie van oorlog en tal van hoge officieren, sprak de auditeur-militair daarna zijn negen eisen dit. Oorzaak .v;,onvermij delijke kortsluiting" Daarna was het woord aan de verdedigers, het eerste aan mr. M.' P. Plantenga voor korporaal Peterse. Uitvoerig ging hij "in op de persoon van zijn cliënt. Naar zijn oordeel ls Peterse een man, die trouw aan zichzelf is gebleven, ^een man zoals Nederland van zijn.zonen verwacht, een man uit één stuk, trouw, betrouwbaar, evenwichtig en een voorbeeldig militair. Peterse kreeg voor zijn dapperheid in 1940 het oorlogsherinnerlngskruls met gesp. SpY. noemde de.bomtragedie de onvermijdelijke kortsluiting van de na-oorlogse tijd, een door het noodlot voltrokken ongeluk. Tijdens de bezetting heeft hrj vele gevaarlijke personen geliquideerd, zonder dat het tot ongelukken kwam, hetgeen een vlag voor de illegaliteit betekent. Hij beseft nu, dat hij een moordenaar ls. Maar bjj de voorbereiding en de uitvoering van de daad was Peterse overtuigd, zijn plicht te doen. Kan men hem nu de schuld ten volle aanrekenen ? Mr. Plantenga verzocht een deels voorwaardelijke straf. De grote antithese De verdediger van sergeant De Boer, mr. K. W. P. Klaassen, begon zijo pleidooi met te wijzen op de tegengestelde opvattingen over de bijzondere rechtspleging: Minister Burger hechtte aan het criterium: Is de man, die van „collaboratie" beschuldigd wordt „goed" dan wel „fout" geweest? Minister Gerbrandy wenste aan de daden en gedragingen van zo'n „collaborateur" af te lezen of% hij „goed" dan wel „fout" is geweest Juridisch gezien is het hier een verschil tussen overtuiging en bewijs, een verschil, dat grote verwarring heeft veroorzaakt, aldus mr. Klaassen. Hij ls van mening, dat deze antithese wellicht de grootste oorzaak van het vastlopen en van de door het publiek zo vaak gewraakte willekeur ln de bijzondere rechtspleging ls geworden. Deze antithese was ook te zien bij beschouwing van het bureau nationale veiligheid en de POD's. Temidden van deze wirwar van gedachten en stromingen moet men ztah sergeant de Boer denken. Hij een man. die simplistisch denkt, alles in net leven reduceert tot zijn gezichtskringen, levende in tffc illegaliteitsroes. Zomin de illegaliteit ooit juridisch begonnen ls, zo min immers is zij ooit juridisch geëindigd. Pleiter releveer! dan nogmaals de gehele gang van zaken in het complot en deelt mede, dat hem is medegedeeld dat bij de PRA te Vlaardlngen een dossier tegen het slachtoffer Boer aanwezig is, in welk dossier diens omgang met een S .D.agent. die in Nederland gevangen zit, beschreven is. In zijn conclusie ontwikkelde pleiter de mening, dat van Heemstra, Bakker, Luyendtjk en Stein sergeant de Boer misbruikt hebben als werktuig tot het verrichten van handelingen. die misschien hun stoutste fantasieën overtroffen hebben. Wie is de hoofddader? Mr. J. H. de Pont, verdediger van kapitein Van Heemstra, noemt deze een der vele ontevredenen over de berechting van politieke delinquenten. Hij heeft in de bezettingstijd zeer belangrijk illegaal werk verricht en vaak zijn' leven gewaagd. In het slot van zijn pleidooi zeide hij: Sergeant De B. als de man van het Initiatief en als hoofddader van het complot te beschouwen. Hij was er van overtuigd, dat niet de kapitein de sergeant heeft beïnvloed, maar dat de zijns inziens fanatieke en maniakale sergeant een • grote invloed op zijn suggestibele meerdere is gaan oefenen. Na dit betoog schorste de president van de krijgsraad de zitting tot'heden. Hij d«elde mede. dat dan de andere ' .verdedigers aan het woord zullen komen. De krijgsraad zal veertien dagen na het sluiten van het onderzoek uitspraak doen. --- A.K.U. heeft verlies over 1945 ingehaald Nog geen dividend-uitkeringen De directie der Algemene Kunstzijde Unie deelt mede, dat de raad van commissarissen de jaarstukken over 1946 heeft vastgesteld. De winst over dat jaar is zodanig, dat het verlies over 1945 geleden, is ingehaald en een klein bedrag op nieuwe rekening kan worden overgebracht. In het verlies is inbegrepen het grote bedrag, dat de werkelijk geleden schade wègens oorlogshandelingen in Nederland de vermoedelijk en voorzichtig gewaardeerde te ontvangen schadevergoeding te boven gaat. Besloten Wéi *d aan de algemene vergadering voor te stellen over het jaar 1946 geen dividend op gewone aandelen uit te keren. Zolang de regeling tussen de Nederlandse regering en de A.K.U. met betrekking tot de vergoeding van het verlies in Amerika geleden nog niet definitief is vastgesteld, is het uiteraard onmogelijk mededeling te doen omtrent de. invloed, welke deze transacties op de balans der vennootschap zullen hebben. Commissarissen en directie stellen zich voor, zo spoedig mogelijk na het tot stand komen van bedoelde regeling uitvoerige mededelingen omtrent deze mutaties te doen, zo mogelijk vergezeld van een tussentijdse voorlopige balans, waarin de gevolgen van de transacties verwerkt zullen zijn. Hoogovenbedrijf weer opgeleefd Thans grodtste luwljïerexporteur ter wereld Uit het ■ jaarverslag van de Kon. Ned. Hoogovens en Staalfabrieken te Velsen-IJmuiden blijkt, dat de verschillende onderdelen van de fabriek achtereenvolgens weer geheel ln werking gekomen zijn. Begonnen werd met de bouw van een vijfde jtaaloven. Een groot aantal investeringen staat nog op het programma. De bouw van een nieuwe cokesbatterij ls in voorbereiding. De Mekog werkt weer op volle capaciteit. De totale ruwijzerproductie bedroeg 222.129 ton, de expórt 120.105 ton. waarmede het bedrijf de grootste ruwijzerexporteur ter wereld ls. De afzet der producten werd hervat naar vrijwel alle gebieden. die voor de oorlog hiervoor in aanmerking' kwamen, voor zover niet ^>nder Russische invloed vallend. De afzet ln het binnenland kan ten dele slechts plaats' vinden volgens de overheidsregelen terwijl .de uitvoer ln toenemende mate door de bilaterale handelsverdragen wordt beheerst. De netto-winst over 1946 47 bedroeg ƒ 5.367.626. Het verlies van het vorig jaar was ƒ 3.633.686. zodat thans ƒ 1.733.946 resteert. Voorgesteld wordt 1> 2 % dividend uit te keren op de gewone aandelen en \ % op de preferente Wndel en --- Koelere nacht Weersverwachting tot Zondagavond : Veranderlijke bewolking met slechts hier en daar enkele buien. Meest matige wind^tussen Zuid en West. Koelere nacht. Morgen overdag in het Noord-Oosten van het land lagere temperatuur. ---