Arabische troepen voor de poorten van Joodse hoofdstad Tel Aviv VIJFTIG DUIZEND MAN HAGANAH GEREED Vruchteloze debatten in Veiligheidsraad Vaa het midden-front wordt gemeld, dat de troepen van koning Abdoellah van Transjordanië thans de oude stad van Jeruzalem zijn binnengetrokken, ondanks de weerstand van de Joden. Uit de moskee van Omar stegen rookwolken op. De Joden hebben buiten de oude stad mortieren op de straten en op de daken der huizen neergezet. Arabische artillerie heeft de Joodse wijk ongeveer twee-en-een half uur lang beschoten. Koning Abdoellah heeft een burgerlijk gouverneur voor Jericho benoemd, die rechtstreeks onder zijn gezag ressorteert. De Haganah geeft toe, dat de toestand der Joodse strijdkrachten in de oude stadswijken van Jeruzalem hachelijk is. Ondanks zware verliezen zetten de Joden de strijd echter voort. De wapenstilstandscommissie der V. N., bijgestaan door de consuls van andere Westelijke mogendheden en door de kerkelijke leider der Franciscanen, heeft in een nieuwe wapenstilstandspoging met beide partijen contact gekregen. Volgens een woordvoerder van het Joods bureau zijn de Arabieren bereid zich te onthouden van het gebruiken van mortieren ten einde te vermijden, dat de heilige plaatsen getroffen worden, doch willen zij niet een order tot het staken van het vuren aanvaarden. De Joden verklaarden, dat zij alleen met een volledige wapenstilstand kunnen instemmen, doch weigerden mortieren uit te schakelen, daar zij naar hun mening van elk middel tot verdediging gebruik moeten mogen maken. Hedenmorgen wordt nog gemeld, dat Joodse strijdkrachten doorgedrongen zijn tot in de outïe stad van Jeruzalem en contact hebben gemaakt met de daar geïsoleerde Joodse troepen. Het Joodse bruggehoofd wordt thans verbreed. Andere Transjordaanse troepen, die zonder tegenstand te ontmoeten delen van Midden-Palestina bezetten, staan thans in het gezicht van Tel Aviv, de hoofdstad van de nieuwe Joodse staat. De huidige vordering wijst er op, dat de troepen van het Arabische legioen en de Iraakse en Egyptische legers zich waarschijnlijk snel zullen verenigen. De legers hebben talrijke Joodse nederzettingen geïsoleerd en achter zich gelaten. Deze nederzettingen zullen in het oog worden gehouden door het Arabische „bevrijdingsleger" tot zij kunnen worden aangevallen. De duizenden strijders der Palestijnse Arabische stammen zijn er van overtuigd, dat een Arabisch binnenrukken in Tel Aviv _ slechts een kwestie van een paar weken is. De Arabische leiders zijn ér zich echter bewust van, aldus de correspondent, dat de hevigste strijd nog gevoerd moet worden. Een goed uitgeruste Joodse macht, geschat op 50.000 man fronttroepen, gesteund door artillerie en tanks, is voor de beslissende slag geconcentreerd in de kustvlakte rond Tel Aviv. Aan het Zuidelijk front is er geen nieuws omtrent de Egyptenaren die in Noordelijke richting langs de kust optrekken. Sedert zij de plaats Majdal, ten Noorden van Gaza en 56 km. van Tel Aviv, hebben veroverd. Volgens onbevestigde berichten uit Caïro trekken de Egyptische troepen landinwaarts op en hebben zij Beersjeba, aan de weg naar Jeruzalem, bezet. De Haganah meldt van het Noordelijk front, dat Acre zich aan de belegerende Joodse troepen heeft overgegeven. Er is geen nieuws over de Libanese troepen, die van het Noorden Uit Palestina binnenrukken. Er is eveneens geen nieuws over de vorderingen der Syriërs, die melden dat zij Tiberias en Joodse nederzettingen in Galileï uit de lucht hebben aangevallen. Door de inneming van Acre beheerst de Haganah thans het gehele Noordelijke gedeelte van de Palestijnse kust behalve de haven van Haifa, welke nog in Britse handen is. De luchtoorlog wordt met alle mogelijke felheid gevoerd. Te Tel Aviv, dat ook gisteren weer verschillende malen is aangevallen, verschenen op het spitsuur twee Arabische bombardementsvliegtuigen boven de stad. Zij cirkelden enige tijd rond en lieten vier bommen vallen. Een busstation werd door een voltreffer geraakt. Van de personen, die in twee files stonden te wachten werden 20 gedood en een 60-tal gewond. Overeenkomstig de opdracht de lading in beslag te nemen van elk schip, dat een haven in Palestina als bestemming heeft, hebben de Egyptische havenautoriteiten te Alexandrië de ladingen in beslag genomen van vier schepen: het Noorse „Vigeld", komende van Londen en Amsterdam met ijzeren platen en buizen, het Italiaanse „Arsia" uit Genua met o.a. ijzer, katoen en wol, het Engelse „Richard Borchard" met machines uit Italië, aluminium en tin, en de Egyptische „Memnon" met 525 geweren. Van het politieke front kan worden gemeld, dat de Poolse regering officieel de onafhankelijke staat Israël heeft erkend, evenals Tsjecho-Slowakije. Te Lake Success heeft de Veiligheidsraad rustig het debat hervat over het Amerikaans voorstel, een vragenlijst aan Arabieren en Joden in Palestina te zenden over de rol, die zij in de strijd spelen. Do Egyptische afgevaardigde Fawzi Bey noemde de vragen „buitengewoon bevooroordeeld", daar er in wordt gesproken van „de voorlopige regering van Israël". „Wat is die zogenaamde regering?" Cadogan (Engeland) verklaarde dat hij juist opdracht gekregen had „voorlopige regering van Israël" te vervangen door de woorden „Joodse autoriteiten in Palestina". Faris Al Choery (Syrië) vroeg, of de Amerikaanse afgevaardigde de door zijn regering gegeven erkenning van „de onwettige uitroeping van de zogenaamde Joodse staat" kon rechtvaardigen. Indien zij deze „blunder" op het gebied van het internationale recht niet konden rechtvaardigen, zou hij de kwestie aan het internationaal gerechtshof willen voorleggen. „Hoe konden de V. S. de Joden als de de facto-autoriteit erkennen? De staat werd om 6 uur uitgeroepen en twee minuten later door de V. S. erkend. Kan dat een de facto-autoriteit genoemd worden in de betekenis, die dit woord in het internationaal recht heeft?", aldus de Syrische afgevaardigde. Warren Austin (V. S.) zeide ten antwoord, dat er geen tribunaal ter wereld is, dat de wettelijkheid van de Amerikaanse erkenning van Israël kan beoordelen. Hij noemde voorts het debat „vreselijk onbeduidend", indien de leden zich met dergelijke „kleinzielige critiek en onbelangrijke wijzigingen" ophielden. Volgens Fawzi Bey (Egypte) is deze zaak niet onbeduidend voor de Arahieren, daar zij niet 8000 kilometer van Palestina vandaan wonen. Nadat Gromyko er op aangedrongen had geen tijd te verspilien, hechtte de Raad zijn goedkeuring aan een definitieve vorm van een vragenlijst, die aan de Arabische en Joodse autoriteiten za worden gezonden. Zij moeten binnen 48 uur na hedenmiddag t< 15 uur antwoorden. --- Staatsinkomen ook voor afgetreden koningin Leemte in Grondwet wordt weggenomen Bij de Tweede Kamer is ingediend een wetsontwerp tot het' in overweging nemen van een voorstel tot verandering in de Grondwet, strekkende tot aanvulling van de tweede afdeling van het tweede hoofdstuk met een bepaling nopens het inkomen van de koning of koningin, die afstand gedaan heeft van de Kroon. De toelichting zegt: Gelijk bekend, treft de Grondwet geen voorziening inzake het inkomen uit 's Rijks kas van de koning of koningin, die afstand gedaan heeft van de Kroon. De regering meent niet mis te tasten, wanneer zij constateert, dat het ontbreken van een dergelijke voorziening, na de koninklijke mededeling van 12 Mei j.1., door het Nederlandse volk als een leemte wordt gevoeld. Zij acht het mitsdien, nu de gelegenheid tot Grondwetsherziening zich voordoet, geboden alsnog een voorziening voor te stellen. Hiertoe ware aan artikel 26 een lid toe te voegen als in het onderhavige wetsontwerp is opgenomen. De regering heeft overwogen op het voetspoor van de bepalingen van de tweede afdeling van het tweede hoofdstuk het bedrag van het inkomen in de Grondwet zelf vast te leggen. Om voor de hand liggende redenen geeft zij er echter in dit stadium de voorkeur aan, ook de eerste vaststelling van het bedrag aan de wet over te laten. Het ligt voor de hand de koning of koningin, die afstand van de Kroon gedaan heeft, mede vrij te doen zijn van alle personele lasten. De Werkingssfeer van artikel 24 wordt automatisch uitgebreid tot dit geval. Het nieuwe lid van art. 26 wordt voorgesteld als volgt: „De koning of koningin, afstand gedaan hebbende van de Kroon, geniet uit 's Rijks kas een jaarlijks inkomen, waarvan het bedrag bij de wet wordt vastgelegd." --- AANKOPEN VOOR PLAN-MARSHALL WORDEN OOK IN OOST-EUR0PA VERRICHT „Inflatie-commissie" opgericht Paul Hoffman, de administrateur van het Marshall-plan, verklaarde gisteren dat hij „zeer beslist" voornemens is in Oost-Europa aankopen te verrichten voor het Europese herstelprogramma. Hij voegde hier evenwel aan toe, dat deze aankopen waarschijnlijk beperkt zullen blijven tot de goederen, waarvan in de V. S. niet voldoende beschikbaar is, zoals steenkool, tarwe en hout. Hoffman verklaarde voorts, dat hij hoopt binnen zeer korte tijd de aankopen van de E.C.A. op het Westelijk halfrond, die tot dusverre waren%beperkt tot C.anada, uit te, strekken tot Latijns-Amerika. Er zal echter nog wel enige tijd verlopen, alvorens de regelingen voor het besteden van de Marshall-fondsen in Argentinië voltooid zullen zijn. , Averall Harriman, de reizende ambassadeur voor het Marshall-plan, heeft verslag uitgebracht van zijn recente bezoek aan Europa. Hij verklaarde „bevredigd" te zijn door de belangrijke vorderingen die gemaakt zijn bij het opbouwen van de organisatie voor Europese economische samenwerking en door de geestdrift, waarmede de problemen worden aangepakt. Harriman deelde mede, dat hij samen met Hoffman werkt aan het voltooien van de samenstelling van de verschillende staven, die in de Europese hoofdsteden zullen worden gevestigd, en dat hij waarschijnlijk over 10 dagen Washington weer zal verlaten om zich blijvend in Parijs te vestigen. Het duurt vermoedelijk enige tijd, alvorens de organisatie voor Europese economische samenwerking haar uitgebreide ljjst van behoeften gereed zal hebben. Men hoopt evenwel de ramingen van de behoeften voor het derde kwartaal van dit jaar over twee k drie weken gereed te hebben. Voorts wordt een permanente commissie opgericht van vooraanstaande Amerikaanse financiers, welke commissie tot taak zal hebben advies te verstrekken over de te volgen politiek inzake het stabiliseren van de Europese valuta's en het bestrijden van inflatie. George Harrison, president van de New. York Life Insurance Co., is belast met de samenstelling. Naar het Franse persagentschap uit Londen meldt, heeft de Ierse minister van Buitenlandse Zaken, Mac Bride, verklaard, dat de mogelijkheid niet uitgesloten is, dat Ierland zich verplicht zal zien de Amerikaanse hulp te weigeren, indien die steun uitsluitend in de vorm van een lening wordt toegekend. Mac Bride, die naar Washington is vertrokken, heeft hieraan nog toegevoegd, dat Ierland niet over de middelen beschikt om een Amerikaanse lening terug te betalen. --- Zware brand teisterde paleis Noordeinde Kostbaarheden gered door vele vrijwilligers Vermoedelijk doordat schilders, die op het dak bezig waren, met een brander werkten, heeft gistermiddag een felle brand gewoed in het paleis Noordeinde te Den Haag. De schade wordt geraamd op ƒ 250.000 & ƒ 800.000. Ondanks uitdrukkelijk voorschrift van de Haagse politieverordening is aan het historisch gebouw met vuur gewerkt, waardoor waarschijnlijk het oude houtwerk van het paleis, dat dik onder de verf rit, vlam heeft gevat. Het vuur breidde zich zo snel uit, dat spoedig „groot alarm" werd gemaakt. Een merkwaardige, gelukkige omstandigheid was, dat in Houtrust een brandweertentoonstelling werd gehouden, waar tal van brandweercorpsen met licht en zwaar materiaal aanwezig waren. Zodra deze corpsen van de brand hoorden, lieten zij de demonstraties, waarmee zij bezig waren, voor wat zij waren en snelden naar het terrein van de brand. Men zag brandweerwagens van allerlei gemeenten: Middelburg, Westzaan, Alkmaar, Groningen, Arnhem, Hilversum en andere. Een paar minuten voor drie was het alarm „kleine binnenbrand" gegeven. Een motorspuit van de Haagse brandweer rukte uit en volgens voorlopig rapport bleek, dat de brandweerlieden het vuur, dat zich in de daklijst spreidde, niet konden naderen. Men moest daartoe eerst een gat in het dak zagen. Een klein half uur later kwam het alarm „uitslaande brand": een brand, die zo snel en zo fel zich uitbreidde, dat weldra het grote materiaal moest worden ingeschakeld. De hypermoderne motorspuit van Westzaan verleende belangrijke hulp. Spoedig geraakte het plafond van de balzaal in vlam en bleek, dat in de onder het brandende dakgedeelte liggende achterkamers van het middeldeel van het paleis het vuur zich snel voortplantte, zodat de brandweer de ontruiming gelastte. Een kwartier later stortte onder donderend geraas de zoldering in van de balzaal. Om kwart voor vijf was het dak met de plafonds van de bovenste en eerste verdieping, die boven de grote ingang a jn gelegen, geheel ingestort. Het vernielde gedeelte De schade beperkt zich voornamelijk ot het receptiegedeelte, t.w. de grote Dalzaal en de daarvóór aan de straatant gelegen balconzaal en kleine balaal. De parterre van het middengeouw en de belendende kamers kregen «zienlijke waterschade, die gering is ae vleugels van het hoofdgebouw, e salons op de eerste verdieping ach' ^zaal hebben alleen waterbui ' P e eetzaal achter de grote e zaE f' is volkomen intact gebleven, nals de bijzonder kostbare Indische _ . ' .l^et haar vele kunstschatten, jeldhouwde lambrizeringen en plaj. 3 ^ an exotische houtsoorten. Intact huisarchief is geheel Vrijwilligers redden schatten Verdit 0 -^ 8 k rand hevig op de bovenste ondpr ?] ln ^ van ^ et - paleis woedde werd gen genen > die de brand gade sloehrrjL e Vraa g gedaan om de kostbaarheid t- Van paleis mede in veiliggin-p^ . wiUe n brengen. Onmiddellijk vleug. , vri J w illigers naar de linker alieji-, . van bet paleis, waarna zij in kostba gonnen schilderijen, meubels, in (j. , re v azen, kledingstukken enz. te rziirt„ Uln neer te le ggen. Aan de ach^«rriha / an . het P ale is stond Prins slo^ die het blussingswerk gade baarhei de voornaamste kostligh eir , en u it de linkervleugel in veiVr:j W i],. Waren gebracht, vormden de el kand '^ ers een lange keten en gaven door rr, Zo bet kostbare servieswerk diepj' n de ramen van de bovenvertiaar o 'j verc ' en kleren en beddengoed Van rj ,T ! S geworpen. De garderobe koningin is gered. ftondi De en manschappen van marihebb en , andrna cht en marechaussee ba a ,,) lf . Zlc}l eveneens beijverd kostRieliug. on ' Meubels, tapijten, verzar edden w en schilderijencollecties te de mar/fc meeste daarvan werd door bracht ussee per vrachtaut0 wegbaar . haar de koninklijke stallen en ^iek , esla £ en - Slechts enig ten dele gebroijjf en servieswerk is daarbij n - Kunstvoorwerpen, tapijten en schilderijen van enige waarde zijn alle of vrijwel alle gered, ook al zijn verschillende schilderijlijsten gebroken. Tuin was opslagplaats De paleistuin bleek een opslagplaats van meubelen, beeldhouwwerken, schilderijen, vitrines en lichtornamenten. Statieportretten en allegorische voorstellingen lagen of stonden tussen rollen tapijten en gordijnen. Sofa's, stoelen en tafels stonden tussen de rozenbedden op de gazons. Vele voorzichtige handen pakten de kostbaarheden in dekens en laadden ze op vrachtauto's. De paleistuin en naaste omgeving werd streng bewaakt door rijkspolitie, marechaussee en rechercheurs in burger. Een gezelschap journalisten, dat in de gelegenheid werd gesteld een bezoek aan de paleistuin te brengen, werd na afloop volgens de regelen van de kunst gefouilleerd, zoals trouwens iedereen, die de tuin verliet. Men was vooral bevreesd voor souvenirjagers. Men zag op een gegeven moment achttien militairen sjouwen met een prachtig Boeddha-beeld, dat uit de Indische Kamer was weggehaald. De militairen werden in een korte toespraak bedankt door een kolonel. In de gangen van het paleis staat het water wel tien c.m. hoog en al degenen, die bij de blussings- en reddingswerkzaamheden zijn ingezet, moeten door het water waden. Het gehele plafond van de grote balzaal is naar beneden gekomen. De grote vestibule van het paleis is ontruimd. Met grote pieken zijn gaten gestoken in het plafond van de vestibule om daardoor het water naar beneden te laten komen, waardoor de druk op de vloer van de balzaal verminderd zal worden. De blussingswerkzaamheden werden vooral belemmerd door grote rookontwikkeling en gevaarlijk gemaakt door vallende brokken glas en steen. Triest avondgezicht De publieke belangstelling groeide met de minuut, toen men van verre afstand boven het centrum der residentie een grote goor-gele rookkolom zag, die door de Noordoostenwind omhoog werd gedreven. Van mond tot mond ging het: „het paleis staat in brand". Op de daken van de huizen in de buurt van het paleis was geen plaatsje onbezet.. Gisteravond om 11 uur was het nog rumoerig-druk in de straten rondom het paleis. De drukte was zelfs zo erg, dat er een paar ongelukjes door ontstonden. Door het open dak van het paleis was het maanlicht het enige licht, dat de brandweerlieden gisteravond hadden, want het paleis zat door de brand in volslagen duisternis. Zoekend en tastend zochten de brandweerlieden een weg door het water en de duisternis. In het portiershokje zat, eenzaam en verlaten, in een voortdurende drupregen de portier op wacht bij de telefoon. De lakeien, die, voordat de brand begon, nieuwe costuums aan het passen waren, hielpen bij de blussingswerkzaamheden in deze nieuwe costuums. De brand is niet direct opgemerkt. Toen er reeds een aantal militairen in het paleis was om bij de reddingswerkzaamheden te assisteren zat nog een deel van het huispersoneel rustig het koper te poetsen. Over het ontstaan van de brand wordt nog het volgende opgemerkt: De opdrachtgeefster en de firma, die de schilderswerkzaamheden zou uitvoeren, hebben lang gedelibereerd over de te volgen methode van schilderen. Het afbranden werd contractueel vastgelegd, omdat men geen andere oplossing kon vinden. In de linkervleugel waren gistermiddag enige schilders bezig met het afbranden van daklijsten. Daarbij is op een gegeven moment tussen de zinken laag en het plafond een brandje ontstaan, waar de schilders niet bij konden komen. Aanvankelijk werd gedacht dat het niet zo erg was, doch toen het vuurtje zich iets uitbreidde maakten de schilders een gaatje om bij de vlam te kunnen komen. De straffe wind echter wakkerde dit vlammetje zo aan, dat weldra aan blussen niet meer gedacht kon worden. De brandweer denkt, dat men te lang heeft gewacht met waarschuwen. De brandweercommandant achtte het een gelukkig verschijnsel dat het paleis zigzagdaken heeft en dat dikke muren het brandende gedeelte van het niet aangetaste deel scheiden. De bevelhebber van de eerste brandweerauto moet na het alarm „kleine binnenbrand" niet voldoende inlichtingen hebben gekregen over de situatie van het gebouw, waarom een half uur is gewacht voordat het alarm „grote brand" is gegeven. Geschiedenis van het paleis Het paleis Noordeinde werd in 1533 door een particulier gebouwd en in 1584 door de Staten van Holland aan Louise de Coligny, de weduwe van Prins Willem I, ten geschorke gegeven. Daarna kwam het door erfenis in bezit van de Pruisische koningin, die het tot woning van de Duitse gezant bestemde, terwijl later het gebouw door de weduwe van Prins Willem V met andere bezittingen van het huis Oranje werd aangekocht. In 1795 werd het staatsdomein, doch na het herstel onzer onafhankelijkheid weer het eigendom van het Huis van Oranje. Sindsdien werd het steeds door de koninklijke familie bewoond .De laatste restauratie dagtekent van 1891. De Indische zaal, geschenk van de bevolking der overzeese gewesten bij het huwelijk der Koningin, werd in 1907 bijgebouwd. Zoals bekend resideerde de Koningin de laatste jaren niet meer in het paleis. Het werd feitelijk alleen nog bij plechtige ontvangsten ingeschakeld. --- Een overzicht van de petroleumhaven met op de voorgrond de kraal: Een overzicht van de petroleumhaven met op de voorgrond de kraal: installatie van de B. P. M. te Pernis. Gelijk bekend, ondergaat de olie. raffinaderij weldra een zeer belangrijke uitbreiding. --- Droog weer Weersverwaehting tot Donderdagavond : „ Tamelijk heldere nacht, echter in het Noorden van het land tijdelijk mist of lage wolkenbanken. Morgen overdag enkele overdrijvende wolkenvelden. Droog weer. Zwakke tot matige wind uit Noordelijke richtingen. Weinig verandering in temperatuur. Morgen: Zon op 4.39 u.; onder 20.39 u. Maan op: 17.39 u.; onder 3.39 u. --- Engeland's rol Aan een woordvoerder van het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken is de vraag gesteld, of Groot-Brittannië zou voortgaan Britse officieren toe te staan in het Transjordaanse leger te dienen, voorts of het zou voortgaan met het uitkeren van een subsidie aan het Transjordaanse leger en wapens zou blijven leveren aan Transjordanië, Egypte en Irak. De woordvoerder antwoordde: „Tenzij en totdat de Verenigde Naties beslissen, dat zodanige actie onwettig is, bestaat ^er voor Groot-Brittannië geen reden af te wijken van zijn verdragsverplichtingen." --- STRIJD OM DE MACHT Ufie de goden willen verderven, " geven zij eerst de macht. De oude Romeinen spraken van blindheid, maar tussen maoht en blindheid is niet zo heel veel verschil. In de dagen van het Romeinse imperium niet en in onze dagen niet. Hitler-Duitsland heeft de juistheid van dit gezegde bewezen en misschien bewijst Rusland het morgen of Amerika. Beide landen kunnen zich er immers op het ogenblik op beroemen de machtigste ter wereld te zijn. -Er zijn voor een staat twee mogelijkheden om machtig te worden. Er is een macht, welke het gevolg is van een succesvolle Machiavellistische buitenlandse politiek. Een macht, welke gebruik weet te maken van de zwakheden der tegenstanders en wanneer wij aan deze macht denken, denken wij niet alleen aan het Derde Rijk, doch ook aan de Sowjet-Unie. Er is echter nog een andere macht. Een macht, welke het gevolg is van de vitaliteit van het desbetreffende land. Overal, waar zich een sterk centrum van menselijke energie vormt, ontstaan deze machit, zonder dat het nodig blijkt te zijn om een doelbewuste buitenlandse politiek te voeren. Het sprekende voorbeeld hiervan zijn de Verenigde Staten. Amerika heeft nooit in grote stijl buitenlandse politiek bedreven. Amerika handelde meestal impulsief, onberekenbaar, beïnvloed door valse inzichten, gedreven door verkeerde opvattingen, het bereikte, wat het niet wilde en toch wist het, ondanks aüe fouten en improvisaties een macht te verwerven, welke het waarschijnlijk nimmer gewild heeft en waardoor het Amerikaanse volk zich eerder verontrust dan bevre digd voelt. * » rie onberekenbare politiek der Ver. Staten moge desastreus voor Europa geweest zijn, liet heeft Ame rika niet zwakker gemaakt. Wilson begon er mee. Na het beeindigen van de eerste wereldoorlog een oorlog, waaraan Amerika ou getwijfeld door idealistische motie ven gedreven heeft deelgenomen, belastte hij Europa met een noodlottige hypotheek. Hij wenste, dat ieder spoor van absolutisme en feudalisme zou worden vernietigd, doch hij vergat, dat in Wenen ditzelfde absolutisme een gehele reeks van nationaliteiten samenbundelde, die eenmaal losgelaten, de kiem voor een komende oorlog moesten leggen. Hij bereidde de weg voor HStler, hij wenste geen interventie in Rusland, omdat hij de bolsjewistische revolutie begroette als een voortschrijden van de democratie. Een verblinde idealist, ondanks zijn ongetwijfeld edel karakter, een grote denker, doch een ongelukkige politicus. De verblindheid van Wilson zinkt echter in het niets weg, wanneer wij hem vergelijken met Roosevelt. Deze laatste meende nog handiger en bekwamer te zijn dan zijn voorganger en minstens even groot, wat hij ook was. Doch fouten, die hij gemaakt heeft, zijn nog desastreuser geweest. Zeker, hij heeft Duitsland vernietigd en tot een woestenij gemaakt, doch hij vergat, dat achter deze woestenij de Sowjet-Unie lag. Hij kende de waarheid over Katyn, doch hij verzweeg haar. Hij verried het Atlantische Charter, hij verkocht Polen aan de Sowjet-Unie. En hij hielp dank zij zijn interventie in Europa — welke bedoeld was om de orde te herstellen, doch een volledige oha9s tengevolge heeft gehad. — Amerika aan een macht, welke het waarschijnlijk nooit beeft gewild. * « * Op het ogenblik heeft die spanning tussen Amerika en Rusland haar hoogtepunt bereikt. Stalins propaganda-offensief, dat culmineert in de befaamde „open brief" aan Wallace en de nieuwe l\jn in de Kominternpolitiek hebben deze spanningen eerder versterkt dan verzwakt. De Amerikanen tolereren veel, doch nimmer een ingrijpen in hun binnenlandse aangelegenheden. De verklaring van verschillende leidende Amerikaanse staatslieden, dat de V. S. vredesbesprekingen in welke vorm dan ook met de SowjetUnie zullen vermijden tot het machtsevenwicht in Europa is hersteld of de balans van krachten naar het Westen is doorgeslagen, zijn dan ook het directe gevolg van deze aanval. En daarmede zijn wij op het punt van uitgang teruggekomen. Wie de goden willen verderven, geven zij eerst de macht. In het stadium, waarin wij thans verkeren, is het gevaar niet denkbeeldig, dat Eitropa — en met Europa de Westerse beschaving —- ten onder zal gaan, wanneer Amerika voortgaat met een volkomen onberekenbare buitenlandse politiek te voeren. Een politiek, die schijnbaar Machiavellistisch is — in tegenstelling met de Sowjet-Unie, waar een doelbewuste Machiavellistische politiek gevoerd wordt — in werkelijkheid echter volslagen incompetent. Geteücfcïg zijn er tekenen, die er op wijaen, dat Amerika als centrum van mense^jfee energie ongeschokt is gebleven. ---