Dit nummer bestaat uit VIER Bladen. Eerste Blad. DE BRUSSELSCHE TENTOONSTELLING. (Particuliere Correspondentie.) XI. Er is toch niets dat zoo vermoeit als een tentoonstelling. Loop vijf uur door de dreven van het Zoniënbosch en gij voelt geen vermoeienis. En toch is er weinig variatie: Boomen. Een enkele maal wat officieren te paard, een wandelende school, een „steenweg", onveilig gemaakt door jakkerende automobielen. Verder kunt gij u vroolijk maken over de malle namen der bpschwegen, als „de welriekende dreef", de „damenrustdreef", de varengstraat-straat (sic!) — maar meer variatie is er dan ook niet. Er is het spel van licht en schaduw, er zijn telkens weer anders zingende „vogeleyns", er is de stilte en de stemming en het boschgeweef... dat is al. En op de tentoonstelling is het al variatie. Nauw zijt gij den hoofdingang m of het rechts tegen het Ter Kamerenbosch opschietende bouwsel van 10, 20, 30 barokke, de aandachttrekkende, drukdoende paviljoens en gebouwtjes zijn in staat uw architectonische maag onpasselijk te maken — als gij op dat punt gevoelige maagzenuwen hebt. Gelukkig ligt het grillige en wel aardige oud-Brussel wat verstopt, anders bekwam u van dien kant ook nog een architectonische duizeling. Intusschen — gij bewaart uw kalmte door rechts uw oog te laten wijden op het groen van het Ter Kamerenbosch, dat men wel mooier als achtergrond had kunnen gebruiken, en door links het pompeuse Belgische hoofdgebouw, in den echten grooten tentoonstellingsstijl gebouwd, te bekijken. Als één gebouw in zijn uiterlijk zijn bestemming aangeeft, dan is het dit. Dit kan onmogelijk iets anders zijn dan een tentoonstellingsgebouw. Gaat gij nu verder rechtuit, dan zijt gij, altijd architectonisch gesproken, verloren. Want de variatie in de gebouwen wordt aan het uiteinde van het eerste groote tuinplein oneindig. Gij hebt nu rechts dat onrustbarende door-elkaar van paviljoens, tempels, huisjes, molens, café's, waar de meest heterogene dingen, als half en half, nitrate de soude, zeep, hydraulische machines, electrische machinetjes, sigaren enz. enz. enz. zijn ondergebracht. Gij meent in de namaakhuizen van Brussel en Antwerpen, die, hoe mooi ook, hier wat wonderlijk doen, eenige rust te zullen vinden, maar wacht maar eens. Van alle zijden architectonisch geschetter. Gaat gij den verbindingsweg naar het tweede tuinplein door, dan wachten u daar restaurants in alle stijlen van de wereld met een geweldig gedrang voor het paviljoen van de groote bonthandel aars Révillon frères, een paviljoen dat met dat van Monaco de eer deelt de drukstbezochte van de heele tentoonstelling te zijn. Van Révillon is dat te begrijpen. De dames willen gaarne zien, waar haar bont vandaan komt. Maar van Monaco? Wij hebben het van binnen en wij hebben het van buiten bekeken en begrijpen nog altijd niet waarom men daar zoo gaarne heen gaat. Is dat nu alleen de mode, de naam, het prettig-slechte, het geurige — wij weten het niet, maar zooveel is zeker dat men een groot gedeelte van het leger van Monaco hierheen heeft moeten sturen om op dit nieuwe plekje vaderlandschen grond de orde te handhaven. En toch is er niet het minste speelbankje, ja wij hebben in het veel te groote paviljoen gezocht naar één herinnering aan die instelling en deze... niet gevonden, behalve dan misschien in den onnoodigroyalen opzet van het geheel, die op een ruime beurs wijst. Maar nu zijn wij den verbindingsweg toch doorgegaan en het tuinplein overgestoken — in gedachten. Gelukkig alleen in gedachten. Want in werkelijkheid is die verbindingsweg niet alleen gevaarlijk voor een architectonische maag. Hij is het ook voor uw werkelijke mitsgaders voor uw portemonnaie. Want hier zijn vele zitjes, waar o.a. allerlei champagne-firma's u haar waren voorzetten. E n groot is dus de verleiding om — als het niet stuift — hier amechtig neer te zinken, de tentoonstelling tentoonstelling te laten en rustig het publiek voorbij te zien dribbelen. Ja — nu de tentoonstellingen zoo groot gaan worden, nu het zoo onmogelijk is haar in 10, 20, 30, 40 dagen heelemaal goed te zien, nu men zelfs 4, 5, 6 dagen noodig heeft om overal langs te vliegen, nu komt bij ons het idee of de eigenlijke tentoonstelling niet bezig is van karakter te veranderen. Vroeger was zij een rijstenbrijberg, dien men door moest eten, om tot het Luilekkerland der restaurants te komen. Doch nu die berg zoo is geworden, dat men hem niet door eten kan. nu is het gevaar groot dat hij van berg uithangbord wordt of dat men den tunnel, die is deze verbindingsweg, gebruikt om direct in het Luilekkerland der champagne-bars te komen. Want naarmate dat wanhopige gevoel van de tentoonstelling toch niet te kunnen bevatten, grooter en meer gemotiveerd wordt, naar die mate zal wel het verlangen levendiger worden om maar geen poging tot kijken te doen en direct neer te zinken bij Bovril, Sarlet, Sober, Moet et Chandon, Grands Hotels, Rosmeulen, Schlichte, Bodega, Leien, Mercier, Maison du Peuple, Hansahaus en hoe al die kapelletjes in den verbindingsweg mogen heeten. Wij laten dien weg dus links liggen en nemen koers langs het groen en wit van de uitbreiding der Belgische sectie. Wij komen nu in een wonderlijken uithoek van de tentoonstelling, waar men van wege de kiosken, gebouwtjes enz. enz. de kluts totaal kwijt raakt. Het is de exotische hoek: Brazilië heeft er een... de Nederlandsche taal is te arm om te zeggen wat Brazilië er heeft. Het is iets geweldig groots, hoogs, met veel beelden, een ding van een paar reusachtige afmetingen, een gebouw zonder doel, een huis zonder inhoud, een ingang zonder huis, een paviljoen in den overtreffenden trap. Het heeft geweldige moeite gekost om dit ding klaar te krijgen. Weken lang werd men hier bestoven en werd er geschreeuwd van boven naar beneden dat het een aard had. En steeds werden er stukken stuc, en armen, hoofden, borststukken van beelden enz. opgeheschen. Zoodat men er nu eigenlijk verbaasd over staat dat er nog maar zoo weinig beelden op staan. En waarvoor dit alles dient P Wij begrijpen maar één reden: om naar buiten te geuren, om te zeggen: „Brazilië is er ook nog", om acte de présence te maken, wat overigens voor Brazilië heel wat minder noodig schijnt dan voor Nederland of Monaco b.v., die ook groote en de aandacht trekkende „paviljoens" hebben. Na Brazilië krijgen wij weer een veld, waar de gebouwen in velerlei kleur en vorm welig opschieten. Eerst allerlei waterleiding-, steenkolen- en gaspaleisjes en dan de Fransche koloniën, leuk, smaakvol en schilderachtig ondergebracht in allerlei kleinere gebouwtjes, waarvan er een in Afrikaanschen stijl en slikkleur, een in gloeiend rood en de mooie gebouwtjes van de Noord-A frikaansche koloniën zéér opvallen. Hier heeft men op heel wat eenvoudiger en minder grootdoenerige wijze hetzelfde bereikt als in het Braziliaansche geval: de aandacht trekken, wat op een tentoonstelling natuurlijk noodig is. Op dat punt schijnt Frankrijk ons met zijn koloniën even gelukkig als Nederland met zijn geheel. Maar ook overigens gaat de vergelijking op in zoover als de inhoud hier evenmin als in Nederland overzichtelijk is, evenzeer ietwat samengepakt, zonder veel reliëf en zonder voorstellingen en schikkingen, die den — uit zijn aard oppervlakkigen — tentoonstellingsbezoeker interesseeren. Alleen de negers, die trekken in hun kleurige Fransche uniformen zeer de aandacht. Vooral natuurlijk van de jeugd. Maar als wij goed gezien hebben, interesseeren zich ook heel veel dames voor ethnographische studiën in anima vile op deze negers. Ten minste zien wij er velen telkens met die heeren in gesprek. Of deze negers moeten nog al wat sociale relaties hebben in de Belgische hoofdstad. Bij de Fransche koloniën treden dus de gebouwen en de wachters het meest op den voorgrond. Wil men nu in gedeeltelijke tegenstelling hiermee een tentoonstelling hebben, die als zoodanig en om zichzelf het meest interesseert, dan stevenemen oud-Dusseldorf voorbij — het kan zonder de minste gewetenswroeging gedaan worden — en zette men koers naar Canada, dat ook hier aan de grens der bewoonde wereld ligt. Uit een tentoonstellings-technisch oogpunt —wij hadden al eens gelegenheid er op te wijzen — schijnt ons deze tentoonstelling de meest geslaagde. Hier is men het meest — nog eens, vergeving, lezer! - - doelbewust geweest. Het is waar en wij verliezen niet uit het oog, dat Canada al tentoonstellend iets anders wil bereiken dan veel andere landen. Canada wil bewoners hebben. En dus adverteert het zichzelf als het beste en itf het gebruik het goedkoopste land. En al adverteerend moet het zich niet vooral richten tot de beschavings-aristocraten, doch tot de groote menigte, tot de candidaat-landverhuizers. Dat doet het met iets onmiskenbaar kermisachtigs. Maar toch ook weer met zooveel handigheid en met zooveel menschenkenms, dat ons deze expositie in menig opzicht voorbeeldig lijkt. Van buiten trekt het weinig de aandacht: cr staan vlak bij den ingang een menigte banken, die den vermoeiden tentoonstellingsbezoeker de gelegenheid geven eerst eens uit te rusten. Doch van binnen is het geheel anders dan andere gebouwen. Niet smaakvoller, wel frisscher en practischer. Er is niet te veel in samengepakt, maar wat er is, kan men gemakkelijk en prettig overzien. De leelijke, verlichte, levensgroote portretten in het midden, benevens de menigte uitnoodigingen om eens met Canada een proef te nemen, op vele wanden en pilaren geschreven, zetten wij op de kermis-rekemng. Blijft het idee om verder de verschillende secties onder te brengen in een massa uitbouwsels, die öf hun licht van buiten krijgen, terwijl de toeschouwer in het duister staat öf onder scherp kunstlicht gebracht zijn. De ruimte boven die uitgebouwde vertrekken is dan o.a. gebruikt om (als fries) groote gekleurde glas fotografieën aan te brengen, die buitengemeen goed uitkomen. Trouwens ook overigens vindt men er heel mooie, groote foto's. In die uitgebouwde afdeelingen nu worden de verschillende takken van volkswelvaart ondergebracht. Doch alweer héél handig Op den achtergrond een doek, voorstellend een Canadeesch landschap, dat naar voren langzamerhand in „werkelijkheid" overgaat. Zoo vindt men er den graanbouw en de graanverzending — met een werkelijk zich bewegend treintje -— voorgesteld, terwijl men daarvoor, smakelijk opgesteld, vindt de verschillende graansoorten, de wijze van verpakking, de artikelen die uit graan gemaakt worden enz. enz. Heel mooi en frisch is. zoo ook de ooftbouw met een magnifieke etalage ooft. Hier komt gij in de bosschen en in maagdelijke streken, waar nog een interessante dierenwereld is, die gij „in levenden lijve" vindt voorgesteld door opgezette dieren, welke vooraan in het panorama staan. Alleen een reusachtige beer is hier wat al te veel „kermis", waar hij in zijn poot een kaart draagt, vermeldend, dat hij nu niet meer te vinden is, nu er zooveel nieuwe menschen in Canada komen. De candidaat-landverhuizers weten het nu. Verder vindt men levende bevers en levende beertjes — als zij er tenminste nu zijn: zij zouden komen, doch wij hebben nog geen gelegenheid gehad hen weer te gaan opzoeken, heel in Canada, achterin de expositie. Óok deze diertjes staan voor een gedeeltelijk reëel, gedeeltelijk geschilderd achterland van woeste natuur. Voor een andere afdeeling, het oerwoud voorstellend, vindt gij de houtsoorten. Op dezelfde wijze kunt gij nog de visschen, de mijnen en haar producten, het noorderlicht, allerlei gesteenten, de metamorphose van hout tot papier en wat niet al bewonderen. En alles is goed, ruim opgesteld, smakelijk voor iedereen, belangwekkend, goed toegelicht en belicht. Waarlijk — dit is in zijn soort een model-tentoonstelling, waar Canada veel plezier van zal beleven omdat het doel van den tentoonstel Ier hier werkelijk in elk opzicht bereikt wordt. Wil men doelmatig tentoonstellen, dan geeft Canada hier een uitstekend voorbeeld, dat, ontdaan van wel wat schreeuwerigs, soms wat kermisachtigs of minder smaakvols, overal met goed succes gevolgd kan worden. --- Binnenlandsche Berichten. DELFT, 2 Juli 1910. Technische Hoogeschool. Bij ministerieele beschikking zijn met ingang van 10 Juli a.s. de volgende studenten aan de Technische Hoogeschool te Delft, benoemd tot buitengewoon opzichter, aan de volgende werken: L. van Gogh en G. P. Nijhoff, bij de werken voor de verbetering van de Waal; W. J. Modderman en M. W. B. des Tombes, bij de werken voor de verbetering van den IJssel; W. Stuitje, bij de werken voor de verbetering van de boven Merwede; J. A Zwager, bij den bouw van de stuw met schutsluis in de vecht, bij Vechterweerd ; C. F. van Haeften, bij den aanleg van het gedeelte van het Wilhelminakanaal benoorden den Koningsdijk, onder Oosterhout ; G. F. Wttewaal, bij den aanleg van strandhoofden, benoorden Callantsoog; A. Huisman, bi 1 de verbetering van de hoofden op het Noorderstrand van Vlieland en de herstelling dier hoofden van stormschade; J. Boterenbrood', bij het maken van het tweede gedeelte van den steiger van gewapend beton aan de Zuid-Westzijde van de visschershaven te IJmuiden; A. C. Nieuwenhuijzen. en Kruseman, bij het verwisselen van sluisdeuren der oude Noordzeesluizen te IJmuiden; E. F. Hauber en M. M. Lourens, bij die werken van het kanaal door ZuidBeveland ; A. M. Harthoorn, bij den bouw van een post- en telegraafkantoor te Zeist; C. Tellegen, bij den bouw van een post- en telegraafkantoor te Emmen ; L. M. van den Berg, bij den bouw van een poet- en telegraafkantoor te St. Maartensdijk; J. P. Fokker, bij den bouw van een post- en telegraafkantoor te Aardenburg; J. G. Stuyfzand, bij den bouw van een post- en telegraafkantoor te Woudrichem; P. Valkenburg, bij den bouw van een post- en telegraafkantoor te Axel; J. J. Jonker, bij de werken, verbonden aan het leveren, vervaardigen en stellen van den metalen bovenbouw met bijbehooren van de draaibrug met aansluitende vaste overspanning over de Gouwe, in de lijn Gouda-—Rotterdam, nabij Gouda, en het verrichten van bijkomende werken; en met ingang van 1 Augustus: H. Slegt, bij de in uitvoering zijnde herstelling van de schutsluis te Nieuwerisluis. L ij s t van brieven en briefkaarten, over de 2e helft der maand Juni 1910, welke wegens onbekendheid van de geadresseerden niet zijn kunnen worden uitgereikt. Binnenland. Brieven Mevr. de Boer jongkits, G. P. 't Hooft, beiden Amsterdam; A. van Thoornenburg, Helder; J. Schippers, Informatiebureau, beiden Rotterdam. B ri^fk^Eitc XL Mevr. Holtkamp, Amsterdam; Mej. M. Verbergen, Breskens; Mej. Overgaag, F. Eekhout, Fam. Tetteroo, Mej. B. Wessel, allen Den Haag; G. H. Freund, Rotterdam; H. Francke, Utrecht; Mej. Jaarsma, ?. Buitenland. Brieven. G. Manning, St. Jokus; Dr. Hanne, Altona. Aan de afzender^ wordt aanbevolen hun adres op de brieven en briefkaarten ie vermelden, opdat deze bij onbestelbaarheic san hen kunnen worden teruggegeven „De Week": De dood van Prinses Marie van Wied; de legpenning, door de Alg. Winkeliersvereen. te Amsterdam aan den afgetreden burgemeester mr. W. F. van Leeuwen aangeboden, Roode-Kruishonden; de Passiespelen te > Oberammergau; de eerste reis van de ,,L. Z. VII"; Roosevelt's terugkomst in Amerika; de begrafenis der slachtoffers van de „Pluvióse"; de brand op de Brusselsche tentoonstelling; het Concours-Hippique bij de Leidsche Lustrumfeesten; enz. Kerkelijke kwestie te Rijswijk. Het classikaal bestuur te 's Gravenhage heeft in zijn jongste vergadering het rekest van 40 stemgerechtigde ledematen te Rijswijk, houdende verzoek om het beroep van ds. P. L. L. Post, te Wijdenes, nietig te verklaren, op grond van verzuimde formaliteiten, afgewezen, na den consulent, ds. D. G. Postma, te Voorburg, gehoord te hebben. Hiermede is de kwestie, die ruim twee jaren geduurd heeft, geëindigd. XlIIde Internationaal Congres tegen het alcoholisme. Gistermiddag is te Utrecht, onder voorzitterschap van jhr. mr. Ch. Ruys de Beerenbrouck, een vergadering gehouden van het Algemeen Comité ter voorbereiding van het 13de Internationaal congres tegen het alcoholisme. Medegedeeld werd, dat de regeering als hare vertegenwoordigers in het Algemeen Comité heeft aangewezen haar vertegenwoordigers op het congres te Londen, t. w. de heeren jhr. mr. Ch. Ruys de Beerenbrouck, dr. W. P. Ruysch en dr. J. R. Slotemaker de Bruine. Verder werd aan de vergadering kennis gegeven, dat de regeering toegezegd heeft te willen bevorderen, dat aan het congres een subsidie van hoogstens ƒ5000 wordt verleend. Besloten werd het congres te doen plaats hebben van 11 tot en met 16 September in het Kurhaus te Scheveningen. Luchtvaart in Nederland. Wij lezen, dat de heer H. v. d. Burg een vliegtuig heeft geconstrueerd, volgens het Blériot-model. Er is een motor van 35 p.k. in geplaatst (3 cyl. Anzaai). De heer v. d. Burg is voornemens, op het strand te Scheveningen proeven te nemen en bij slagen ervan, in het buitenland te gaan vliegen. De Brusselsche Tentoonstelling. Maandag a.s. wordt het detachement militairen van het Nederl. leger dat bij de HolL afd. op de Brusselsche tentoonstelling bewakingsdienst verricht met 10 man versterkt, te weten met 2 manschappen van het corps rijdende artillerie; 2 van het 3e regiment huzaren; 2 van de regimenten veldartillerie; 4 van het regiment grenadiers en jagers (2 grenadiers en liet detachement vertrekt Maandag a.s. naar Brussel onder geleide van een wachtmeester van het eskadron ordonnancen. Vergiftiging. Te Ammerstol is gisteren een huisgezin ongesteld geworden tengevolge van het gebruik van boontjes, welke bleken te zijn vruchten van gouden regen. Gelukkig smaakte 't niet erg en kon de geneesheer de patiënten redden. De G. E. W. -enquête te Amsterdam. De „Tel." vult de mededeeling omtrent de conqlusies, waartoe de enquête-commissie naar het beheer der gemeentelijke electriciteitswerken, als resultaat van haar onderzoek is gekomen, met betrekking tot het gegeven advies ten opzichte der beide ambtenaren de heeren Grivel en Groothoff als volgt aan: De commissie adviseert den heer L. H. Grivel, chef van de installatie, oneervol te ontslaan, met uitkeering van een som,,gelijkstaande aan drie maanden salaris; zij adviseert tot het geven van eervol ontslag aan den hoofdboekhouder der G. E. W., den heer J. C. Groothoff, en uitkeering aan dien ambtenaar van een som, overeenkomende met het salaris van dien ambtenaar over twaalf maanden. Feestelijke inhaling. Gisteren is de nieuwe burgemeester van Apeldoorn, de heer Roosmale Nepveu, per auto uit Putten aangekomen, feestelijk in zijn gemeente ingehaald en ten raadhuize plechtig geïnstalleerd. Doodgestoken. Gistermiddag heeft te Sneek een zekere vrouw S. V. den 33-jarigen Berend Herus, met wien zij leefde, in een twist met een aardappelmesje doodgestoken. De steek trof het hart, zoodat de dood bijna onmiddellijk intrad. Noodlottige twist. Donderdag ontstond nabij Kerkrade op Duitsch grondgebied een hevige twist tusschen mijnwerkers. De twist liep zoo hoog, dat een der mijnwerkers op slag werd gedood door messteken, terwijl een der anderen levensgevaarlijk werd gewond. Twee Hollandsche mijnwerkers, werkzaam in de mijn Eygelshoven, zijn gearresteerd. Ernstige vechtpartij. Te Tertole (gemeente Hontenisse) heeft een vechtpartij plaats gehad tusschen zekeren P. B. en J. M. Eerstgenoemde werd zoo ernstig met een mes verwond, dat hij in het gasthuis te Hulst moest worden opgenomen en men voor zijn leven vreest. De dader, J. M., werd gearresteerd en legde een volledige bekentenis af. Kamerverkiezing Helmond. Voor de Tweede Kamer zijn in het district Helmond (vacature mr. Regout) candidaat gesteld de heeren A. Fleskens, burgemeester van Geldrop en mr. J. A. Swane, advocaat te 's-Hertogenbosch, over wie op 12 Juli de stemming plaats heeft. Inbrekers. Gisternacht is er ingebroken ten kantore van de expeditèursfirma de V. & Co., in de Reederijstraat te Rotterdam. Met een valschen sleutel heeft men zich toegang verschaft. Er zijn eenige lessenaars opengebroken, doch er is slechts een bedrag van ongeveer 50 cent gestolen. De brandkast, die op het kantoor staat, is door de inbrekers voorover geworpen, maar zij schijnen niet getracht te hebben haar open te breken. Ook is gisternacht een poging tot inbraak gedaan bij den caféhouder A. H., op 't Eiland te Ambt-Almelo. Door het geraas, dat de dieven maakten, toen zij beproefden een ruit uit te snijden, werd de heer H. wakker; hij ging naar de gelagkamer, gewapend met een revolver, en loste een schot, waarop de inbrekers zich verwijderden op hun fietsen. Ook te Vriezenveen, bij den caféhouder Z., werd hetzelfde beproefd, doch ook daar zijn de dieven verdreven zonder iets buit te hebben gemaakt. Woensdagnacht is te Heelsum ingebroken in de villa van den heer Bets, gemeente-secretaris. Vermist worden 12 zilveren lepels en een zilveren suikerstrooier. Vermoedelijk is de dief gestoord, een groote hoeveelheid tafelzilver in het reeds opengebroken buffet, bleef achter. Een zak is achtergebleven. Reeds Donderdagnacht is de inbreker gepakt. Te 10 uur merkte politie hem bij de villa, waar hij opnieuw wilde inbreken. Na een wilde jacht is hij om ~ uur 's nachts gearresteerd. Het is een zekere C. M., een zwerver. Het gestolen zilver had hij nog voor een deel bij zich, het andere had hij te Nijmegen verkocht. Hij is naar Arnhem overgebracht. Ongelukken. Op het terrein van de Kon. Ned. Mij. tot Expl. van Petroleumbronnen in Ned.Indië aan den Heijschen dijk te Rotterdam, moesten gisternamiddag twee mannen in een ledige benzinetank afdalen om deze schoon te maken. Vooraf werden zij door den baas gewaarschuwd, voorzichtig te zijn, omdat er zich mogelijk nog benzinedampen in de tank konden bevinden. De twee mannen gingen in de tank, maar kwamen niet terug. Twee anderen volgden om zich op de hoogte te stellen, waar de eersten bleven. Ook zij keerden niet terug. Toen is de baas zelf gaan zien. Hij haalde alle vier uit de tank te voorschijn; zij waren bewusteloos. Men slaagde er in, bij drie van de werklieden de levensgeesten weer op te wekken, doch de vierde, een werkman uit Pernis, bleek overleden. Al spelende is aan de Kuiperhaven te Dordrecht de 9-jarige M. G. B. en in de rivier de Mark te Stampersgat het 7-jarige zoontje van den sleepbootkapitein G. J. te water geraakt en verdronken. Gistermiddag is de 21-jarige R. V. van de in aanbouw zijnde nieuwe wasdoek fabriek te Zwolle gevallen. Hij is in het Sophia-Ziekenhuis overleden. ---