Advertentie Grootste keuze Gaskronen, K&plampen, Gascomforen, Sanitaire artikelen. --- Advertentie J KOORNMARKT 22. --- Advertentie Aanleg van Gas- en Waterleidingen. Eeparatiën spoedig en billijk. --- DE ONDERWIJS-NOVELLE Dte 1 afd. Dtelfit elni omstreken van het N. O. G. vergaderde Zaterdagavond in den Dtcelen, voor ihet eetrst nai de futsie van; Delft en Delft II van heb N. O. G. De waarnemend voorzitter, dei (heer H. V. Leopold^ leidde de bijeenkomst eni heette allenl welkom, inzonderheid deze welkomstgroet riohtetndei tab dein voorzitter eni seca'etaris, rteöp. Prof. Mr. I». W. C'. van dein Belg en Dr. At. Brester Jan., van het plaatselijk toezicht op belt Lager Onderwijs en tob de bedde hoofdbestuurders, de Iheeren L. C. T'. Bigot en H 1 . W. J. A. Schoiok, die 'zoo biereddwillig waren; hedenialvond voor de afdwaling op tel treden. De heer Leopold stelde daarmai bet heugelijke feit van de fusie in ibet.licbti en het belang daarvan in den boogst-ernsti gen tijd dien wij tegemoet gaan, nju het belang van beit opembaar onderwijs en van vele daarbij werkzatmel mianineni bedreigd wordt. In het openbaar onderwijls zien wijl nog altijd het instituut, waarin alle kinderen van bet volk kunnen worden opgeleid, zondier dat het gemoed dier kinderen behoeft te worden; verontrust door demonen van godsdiensttwist ala aindersziiins. Aansporende tab eetodraclht en tot waardeelring van alkanders denkbeelden 1 , zondar daarbij, eigen meeming prijs te geven, gaf spr. het woord aan den heler Stohoioik, die' zou spreken over de ingediende! ondarwijsnovele. D'e: iheiör Scibiook zeidel zicb te moeten beperkeni, oind'aib oemei bespreking tat' in details van de noivellla, meer dan één avond zou vorderen. Overigens merkte! spr. op, dat hij niet namens bet (hoofdbestuur sprak, maar zijnel persoonlijke mjeening gaf. Dlieiërlei standpunt kan meinj tegenover del wet innearuen. Er is een groep, gewarmd door een deel' van Iheib hoofdbestuur van den Bond van iN. O., welke zegt dat men terug moeb tab voor 1889; de tweede zegt: geen subsidie, maar grondwetsherziening, ein de derdie groep' eindelijk wil subsidieering aanvaarden'. Dfe eerste groep kan men reaictioinnair noemen, en spr. is tegen, elke reaiatie. Het tweede: geien subsidie 1 , malar grottid^vietsherziening, acht spa*. onuitvoerbaar. Met het darde standpunt kan spr. zicb wel vareenigen. De klacht oveir acihterstelling va.ti het openbaar enderwijs wordt vaak vernomen en meti redein. De gemeen teib'asturen zijn nl. lang niet onverschillig voor dei oprichting van bijzondere! scholen', omdat daardoor del gemeente-finanjoiën worden gebaat. Onwillekeurig kamen dus gemeentebesturen er toe het openbaar onderwijs eenigszins aöliter te stellen. Eir zijn. edhter meer omstandijlieden welke de openbare schooi in een kwaad daglicht stallen. Het belasteren der zelve, de invloed 1 der geestelijkheid, het inhouden van bedetiling eta het niet verstrekken van werk, de overtuiging van oiuders, ail deze puaiiten vereisohen meer dan gew'one aandacht. 'Mem weetrlegge en publiceere wat man ten nadeel© der openbare school hoort:; mein steillei eigen invloed tegenover dien der geestelijkheid, enz. In 't kort : spr. is voor gelijkstelling der school, maar data ook den' strijdi aangebonden met aiÜle kracht. Mein zette beginsel tegenover beginr sol eni, .oip deaa wijze strijdende, kan de .strijd gewonnen wordfen, . Dy kerkelijke regeering vami 1889 deed het aantal leerlingen: diatl in eiem.ei klaisse mag plaats nemen, opvoteren tot 55 en (hoe de kerkeilijkeni over openbaar onderwijs denken, moge mieni waarnemisn im Amsterdam,. Dlaar zijn, izij jiog maar op weg naar de meerderheid en' nu reeds dele®: zij boaren dat het aantal kinderen in ieeme klasse moet gebraiobt van 40 op 48. Waar zij, zoioi biet openbaar onderwijs afbreken, kan nuetn nagaan hoe zij miet hun eigen scholen bandelen; sclhoilen diel a:an elke scherpe controle ontsnappen. D'e regeering, die dei zoogenaamde gelijkheid van. de scholen wil, laat in baar ontwerp vrijheid, om het onderwijs alan del bijzondere minder volledig te doen zijn dan aan de openbar© sciholen. En als in eenige gemiaente eeme openbare söhaol zal zijn opgedoekt, is de bijzondere oppcnnarchbig eni zal de rijksgeilden, kunnen' uitgeven zonder bijzondere controle. Ontslag en schollen,bouw zijn' miede zaken die de valle aaindacbti verdienetn. Omi een voOrbeeldl te noemen : Ini aem bijzondere school kani een jeugdig ,,belijder" met 3 :M 3 . lucht volstaan, terwijl voor een jeugdig „paganist" nvinstems 3.6 M 3 . wordt voorgescthrelvem.. In 't 'kort: dei gansohe Titel II, van toepassing op de openbare school, moet van gelijke toepassing zijn vOor de bijzondere. Wil men 1 gelijke rechten, dan aanvaarde m^ni vóór ailles: gelijke plichteni. In eane bijzondetre kweekschool mogen 24, im eene openbare sktabts 20 leerl ; mgein in eene klasse plaiata nemen. De bijzondere kweekschollen behoeven gaan, de openbare maetcln: om d.e drie maanden rapporten inzenden. Keuring is aan de bijzondere kweeksdholeii nieb, aan de openbare wel verplichtend 1 . De regeering heeft het spelletje van 1889 herhaalt, maar op -ander terrein. Men werpe heb ware licht op da zaken. Reeds nu zijn er 31 bijzondere kweekscholen en slechts 10 openbare en zulks niettegenstaande 2/3 der natiei noig altijd dei openbare school verkiest boven de bijzondere. Indien dei Minister werkelijk eerlijk had willen zijn, dan had hij, moeten bepalen, dat slechts de helft van het aantal openbare kweekschol en als bijzondere mocht bestaan. Het aantal schooltjes .met 1 of 2 leerkrachten zal ais uit den grond verrijzen en het staat vast, dat bet gehalte van het' onderwijs zal achteruitgaan. Onaannemelijk is d;aze wet als niet naast, art. 54bis ook art. 24 wordt gewijzigd, opdat waarborgen verkregen. worden dat bet onderwijs gelijkwaardig blijft, in elk geval niet achteruit galat. En bhans kwam spr. tot iets, dat nieb in de wet staat: bet wachtgeld. Hiervani rept de Minister met geen' woord. Volkomen kan spr. zich' begrijpen, dat deze Minister de openbare schOaï haat, omdat zij 1 is het symbool van de volkseenheid. Deze Minister, deize naam-Christe®, wil dei natie verd-eelen, opdat het hem mogelijk zijl te regeeren. Eta daarom haat hij del openbare school. (De heler prof. .mr. I». W. C. van den Berg verlaiat de vergaid,ering.) Dtel huidige regeling van het walchtgeid is eigenlijk geen regeling en laat alles te wenschen. Een betere voorziening moet komen, met name eene waarbij' rekening gebonden wordt miet het aantal dienstjaren. Ook op dit punt is deze wet onvoldoende eta uit dien hoofdei moet mtelni zich er tegen verklarenl. Reisumieerende: Spr. wil niet anders dan dab het openbaar en het, bijzonder onderwijs als gelijk gawaipenden zulletal strijden, data twijfelt spr. niet, aan de overwinning van bet openbaar onderwijs. Van del gelegenheid tot, debat malaktel gebruik: diel heer El. van Everdingeta!, die niet koni inzien, dat deze regeering aan de onderwijzers zou vragen of zij deze wet weil wildeta aanvaarden. Nochtans was spr. niet, tegen actie eni zou hij gaarne medleiwerketa tot 'hleti beraimien van maatregelen, otw dei bedreigde broeders te hhilp te koimeni. Men; late echter nal zich! in heftige taal uit, te drukken, als die inleider van zoo even. De heler Sbhook; diende körteilijk van antwoord!. Hij gaf toe dat hij zich in zijne ergernis bad laten vervoeren tot krasse woorden, maar verklaarde, telkenmale ate hij mOest, nagaan, dat inl deze wetswijziging met geen woord wordt gerept vatal wachtgeld, hij, tot, in, heit diepst van zijn ziel is geërgerd' oVelr dé houding van dein Minister, die vroeger zelf de' noOdizakelijkhteid: van deze herziening had erkend.' Heti woord was thans aan deni vöolrzitter van het hoofdbestuur, dien beier L. C. T. Bigot,, die zou spreken oveT de wemscheiijikheid van ai gemeene to etredin g tolt het Ned. Otaderw. Genootschap'. De heer Bigot wilde allereerst, omi aan te sluiten bij dein vorigem spr., de legende uit de wereld helpen dat het N. O'. G. niet zou zijn tegen de weti zoOalls die daar ligt Het, zij nU eens en vooral gezegd dat 'het 1 hoofdbestuur is tegen de ongewijzigde wet. Bet misverstand, is doOr eene minder gelukkige redactie van eene clausule in de wereld gekomen 1 , maar met beslist heid herhaalt spr. diati het N. O. G. fetalat tegenover de Wet,, Omdat deze bet voortbestaan der openbare school bedreigt en de belangen van tal van onderwijzers dreigt aan te tasten,. Wij' zijni er vata Overtuigd, dat de openbare school is heb ideaal onid'erwijs-instituut. En dit wetsontwerp aal de openbare schooi, zooafls wij die thans kennen, splitsen in' een grobt aantal kleine schooltjes. Dat is, — de voorzitter zei het reeds — de treurige tijd dien wij' tegemoet' gaan. Tegenover die wet moet front gemaakt. De politieke kwestie ■— het subsidie — kam ons koud laten,, maar dei school wordt aangerand en dit moeb verhoed worden als 'b kan. Naar buiten moet stemming gemaakt voor dit doel etai meer nog moet gedaan. Eir moet etemi eind kamen aan de hopelooze verdeeldheid, die jarenlang de onderwijzers beleft doen staan in verschillende kampen. Reeds doem zicb teek en en van beterschap voor, maar toch zijn er nog velen die van verre staan en het Genootschap la,ten, zeilen zoo heti wil 1 . Alle kwestiën (Art. 21) kunnen aangehouden, maar meti elkander kunnen toch in het Genootschap de thans op den voorgrond tredende vraagstukken, besproken worden. Er is een onaangename toon gekomen tusschem de onderwijzers onderling, welke plaats moet maken voior een beteren. Enkele voorbeelden daarvan noemt spr. am, te doen zien, dat er eene verdeeldheid was, in baar aard zeer ernstig en waaruit mlanl .aian de overzijde munt sloeg. Eendrachtig moet gewerkt en niemand 1 behoeft reden te hebben zicb aan heti lidmaatischap te onttrekken. Wei is „Tante N. O 1 . G." oud, maar niet verouderd. Veel deed het Genootschap en in velerlei richting. Nieb alleen materieele belangen maar ook imtellectueele werden bevorderd. Daarom trede men toe, opdat een groote vereeniging twitsta^ waarbij 1 allië onderwijskrachten zijn' aangesloten). Wil men de openbare scihool opbouwen, dan' dient in bet Genootschap jong van oud en oud van jotag te leereni, opdat men, elkander opbouwendei, het- kind den weldadigen invloed daarvan kan' doen ondervinden. Wij- hebben — zei spr. •— de vlami van geestdrift in ons binnenste levendig te houden. Dei voorzitter dankte ook dezien spr. vOor zijn gloed L volle woorden en de aanwezigen voor hunne belangstelling. Diaarnai trad een, kleinte pauze im. Tot slot, werd del beer H l V. Leopold met 11 van de 21 stemmen tot definitief voorzitter van de afdttling gekozen, waarnai da vergadering uiteen ging. --- BURGERLIJKE STAND. DELFT GEBOREN. 18 September. Johannes Franciscas Anthonius, z. van Johannea Franciscus Anthonius Dukker en Louisa Jokanna Timp. — Maria Sopkia flendrika, d. van Gerardus Johannes Joaephus Meyer en flend ika Maria Paalvast. — Dina Geertruida Cornelia, d. van Willem de Vries en Geertruida Cornelia Verbeek. — Ev* Hendrika, d. van Diederik Adrianns van Duyn en Jokanna Catharina Anlhonia van den Berg. 19 September. Fredericus Wilhelmus, z. van Maarten Plooy en Elisabelh Frederika Lemmen. — Martinus Johannes, z. van Martinua Johannes Elshout en Johanna de Jong. — Lodewijk Willem, z. van Johannes Philippus Diemers en Hendrica Anna Maria Haagen. O VERLEDEN. 16 September. Cornelia van der Eyk, 80 j., echtgenoote van Johannes Koppy, Oosteinde. 17 September. Jlendricus Lodewijk Theodooi van Schaik, 5 j., Brab. Turfmarkt. — Clazina de Vries, 3 m., Anna Boogerd. 18 September. Geertruyda Maria Mathilda Brehm, 56 j., echtgenoote van Johannes Adrianus Pinster, Vischsteeg. — Elizsbeth Jannetje van Velden, 20 j., Koornmarkt. . Dito io Gond Leen. 1884 R. 500 5 • SPANJE. Perpetneele Schuld Buitenl.kl. 4 TURKIJE. Gepriv. 1890 4 • CHINA. Gondleening 1898 41/t » Zilverleening 1891 7 » JAPAN 1899 4 MEXICO. Binn. schuld 5 » BRAZILIË 1895 5 1889 4 Indastrieele en Finaneleele ondernemingen. Koloniale Bank-Aand. . . ... , . Ned. Hand.-M.ij Resr. Aand. 6 pCt. Kon. Maatsch. tot expl. van Petroleum-Aand. . Perlak Petr.-M.ij Aandeelen A 6 « Redjang Lebong Somatra Palembang Petr.-Maatscbappij Aand. . Common Steel Sbarea fl . Spoorwegleen ingen. Deli Spoorw. Aand Holl. Hz. Spoorw.-M.ij Aand Obligatiën dito 3Vj pCt Maataeh. t. Eipl. Staatsspoor*. Aand. . . . ITALIË, ZniJ-Ital. Spw. Oblig. A-H 8 • POLEN. Wars.-Weenen Aand AMERIKA. Atchis. Top. Cert. t . Aand. . . . Rock Island Aand Denver rio Grande Cert. v. Aand. Erie Sp.w.-Maatwh. gew. Aand. . Kansas City Southern comm. . . ' • - Pref. . . . Miss. Kans. lei. Cert. v. Aand. . Mexican Cert. v. gew. Aand.. . N.-Y. Ontario en Western Aand. . Norf. en West. Cert. van gew. Aand. Sonth Pac. Comp. gew. Aand. . . South Railw. Comp. afgest. Aand. Union Pacific Hoofdl. Cert. t . Aand. Dito dito Convert. Bond» 4 pCt. Wabash Cert. van Pref. Aand. . . Premleleeningen. NEDERLAND. Stad Amsterdam ƒ100 3 pCt. Gemeente-Crediet 3 BELGIË. V. K. 796/g »67 /g 94% 100 1 ooi/a 1001/g 965/g 918^ 888/16 88I/3 881li 89 871/4 951/4 81 95 916^ 8716/H 72i/ 2 421& 9 3»/l6 80 Gemeente-Crediet Antw. 1887 Brnssel 1886 HONGARIJE. Theis TURKIJE. Spoorwegleening OOSTENRIJK. Staats leening 1860 FWPL2NI) Staatsleenin^ 1864 Dito 1866 B iVt Per Tal. 19 Sept. 778/4 961/. 95 91% 877/8 88 88% 87 9«% 90 »/ 4 88 73 426/s 981»/,, 44 44 1488/4 1496/g 493 498 129 2331/4 60!6/ m 188/8 18 180 1028/g 1021/j 988/4 112 679/w 67% 1681/g 1681 /g 82% 81 »/w 281/2 278/4 291/B 89 289/w 307 /g 251 /4 247/g «K/U 468/u 241 /4 2316/1® 831Is 688/0 33 66 Oöö/g 55% 331/g 82 »/w 991/4 988 /4 1028/4 1017/» 421 /4 411 /4 1071/g 107% 1036/18 1029/ 16 1028/4 1026/g 1637/g 164 30 156 380 387 2941 /2 310 Geld op Prolongatu 3 Prijzen van Coupons Oostenrijkscbe Papierrente ƒ50,25 dito Zilverrente ƒ 50,27% Coupons in francs ƒ47,80, dito in Reichsmsrk ƒ58,70. Rnss. Zilve»en Roebel /1,251/g, Coupons in Dollar 2,46 Rotterdam, 19 September. Aanvoer voldoende. Nieuwe en jarige Tarwe onveranderd. — Rogge prijshoudend. — Win tergerst vast. Zomergerst traag. Chevaliergerst onveranderd. — Haver vast. — Witte Boonen ƒ14 a ƒ14,50. — Bruine Boonen ƒ11,60 a 12,60. — Blauwe Erwten ƒ 8 a 8,75. ■— Koolzaad f 8 a 8,60. — Kanariezaad niet aangevoerd. — Tarwebloem in vastere stemming. No teer in k van de vereen i^ini; Bond van Distillateurs te Rotterdam Montwjjit ƒ11,00, Jenever / 15,00, Amst. Proef /16,50. Schiedam, 19 September. Moutwijn ƒ10,75 per hertol , zonder fust en zondei belasting. — Spoeling by de Schiedamache SpoelingvereeniiriDg ƒ1,00 per ketel. ---