MINISTERIE VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN. De Minister van Binnenlandsche Zaken brengt ter algemeene kennis, dat op 1 Februari 1898 en volgende dagen te Leiden, te Utrecht, te Groningen en te Amsterdam gelegenheid zal worden gegeven tot het afleggen van de practische examens van arts , vermeld in art. 2 der wet van 25 December 1878 (Staatsblad n". 222), gewyzigd bij de wet van 12 December 1892 (Staatsblad n". 261), alsmede te Utrecht tot het afleggen van de practische examens van tandmeester, bedoeld in art. 8 der gemelde wet. Zy die tot de examens wenschen te worden toegelaten, vóór 1 Mei, moeten zich daartoe vóór 25 Januari. zij die het examen na 1 Mei wenschen af te leggen vóór 22 April 1898, schriftelijk aanmelden by den voorzitter der examen-commissie, en wel te Leiden bij den hoogleeraar dr. J. E. van Iterson J.-Azn.; te Utrecht bij den hoogleeraar dr. T. Halbertsma ; te Groningen bij den hoogleeraar dr. D. Huizinga en te Amsterdam bij den hoogleeraar dr. J. Rotgans. By aanmelding voor het practisch arts-examen moet worden overgelegd het getuigschrift, waaruit blijkt, dat het theoretisch geneeskundig examen met goed gevolg door de examinandi is afgelegd, of dat zy aan eene Nederlandsche Universiteit den graad van doctor in de geneeskunde hebben verkregen of tot de promotie in dit vak zijn toegelaten. Zy die tot het eerste gedeelte van het examen wenschen te worden toegelaten, moeten bovendien de verklaring overleggen van een hier te lande bevoegd geneeskundige, dat zij gedurende minstens twee jaren de genees- en heelkundige behandeling van zieken gevolgd hebben, en zij die tot het tweede gedeelte van het examen wenschen te worden toegelaten, moeten het bewijs overleggen , dat zy het eerste gedeelte met goed gevolg hebben afgelegd en in tegenwoordigheid van een bevoegd verloskundige hier te lande minstens tien gewone en twee buitengewone verlossingen hebben verricht. By de aanmelding voor het practisch tandmeestersexamen moet worden overgelegd het getuigschrift waaruit blijkt, dat het theoretisch examen in de tandheelkunde met goed gevolg door de examinandi is afgelegd. 's Gravenhage, 2 December 1897. Yoor den Minister, Be Secretaris-Generaal, Dijckmeester. --- MINISTERIE VAN WATERSTAAT, HANDEL EN NIJVERHEID. De Minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid brengt ter kennis van belanghebbenden dat in de maand Maart van het jaar 1898 een vergelykend onderzoek zal plaatshebben van candidaten, dingende naar een getuigschrift van voldoend afgelegd examen voor opzichter van den Rijkswaterstaat, volgens het onder deze aankondiging voorkomende programma, dat verkrijgbaar is by Gebroeders van Cleef te 's Gravenhage, tegen 5 cent het exemplaar. Tot deelneming worden alleen toegelaten zij die op 1 Januari 1898 het 21ste levensjaar reeds en het 30ste levensjaar nog niet zyn ingetreden. Zy die aan het vergelijkend onderzoek wenschen deel te nemen moeten zich vóór 1 Februari 1898 aanmelden aan het Ministerie van Waterstaat, Handel en Nijverheid met een op zegel geschreven verzoek, dat tevens moet bevatten eene nauwkeurige opgave van naam, voornaam, woonplaats en betrekking. Bij dit adres moeten worden gevoegd: 1°. eene verklaring van het gemeentebestuur der woonplaats dat de candidaat is Nederlander en vau een goed zedelijk gedrag , welke laatste van geen oudere dagteekening mag zijn dan drie maanden vóór den datum van inzending; 2\ eene akte van geboorte. Bij het examen dat schriftelijk en mondeling geschiedt en twee dagen zal duren, moeten worden medegebracht de teekeningen, bedoeld in de vakken III en IV van het programma, verzameld in eene portefeuille. Bovendien zal tot aanbeveling eener eventueele benoeming bij den Rijkswaterstaat strekken het overléggen van behoorlijk gewaarmerkte bewijsstukken, waaruit blykt dat de candidaat na volbrachten zeventienjarigen leeftijd met vrucht gedurende eenigen tijd practisch werkzaam is geweest in een of meer tot de bouwvakken behoorende ambachten. De candidaten die aan het examen voldoen, ontvangen daarvan een getuigschrift, vermeldende den uitslag van het examen in elk vak. Dit getuigschrift geeft geen aanspraak op plaatsing vanwege het Rijk. 's Gravenhage 20 November 1897. De Minister voornoemd, C. Lely. PROGRAMMA van het examen voor opzichter van den Rijkswaterstaat. I. Het schrijven. Het schrift moet duidelijk en gemakkelijk leesbaar zijn. II. De Nederlandsche taal. Het maken van een opstel over een gegeven onderwerp, helder en beknopt, zonder grove taalfouten , in goed Nederlandseh. Het maken van eene dictee , omvattende de regels van spelling, geslacht, verbuiging en vervoeging. 111. Het rechtlijnig teellenen. Bedrevenheid in het rechtlijnig teekenen, ter beoordeeling waarvan de candidaat moet overleggen 4 a 5 teekeningen van eenvoudige bouwwerken , zoomede eenige calques op linnen en op papier. Een en ander moet voorzien zyn van eene verklaring van den leermeester of chef, dat de teekeningen door den candidaat vervaardigd zyn. Op het examen worden mede bewijzen van bedrevenheid gevorderd. IY. Hand- en situatieteekenen. Het teekeaen van een eenvoudig voorwerp naar de natuur. Voldoende bedrevenheid in het handteeken door overlegging van teekeningen. Voldoende bedrevenheid in het situatieteekenen door overlegging van teekeningen waaronder één calque. Een en ander gewaarmerkt als onder III vermeld. Het maken van schetsen uit de hand van al hetgeen als kennis van bouw- en waterbouwkunde van den candidaat gevorderd wordt. V. Aardrijkskunde. Kennis van de aardrijkskunde van Nederland en in het bijzonder van den loop der voornaamste rivieren, kanalen en spoorwegen. VI. Rekenkunde. Vaardigheid in de hoofdbewerkingeD met geheele getallen, gewone en tiendeelige breuken. Eenig algemeen begrip van de nauwkeurigheid van berekeningen. De leer der evenredigheden. De vierkants-worteltrekking. Het gebruik van logarithmen. Grondige kennis van het metrieke stelsel van maten en gewichten , benevens eenige algemeene kennis van de nog voorkomende oude maten en gewichten. VII. Stelkunde. De hoofdbewerkingen met geheele en gebroken vormen. De vergelijkingen van den eersten graad, ook met meer onbekenden en evenveel vergelijkingen als onbekenden. De vergelijkingen van den tweeden graad met een onbekende VIII. Meetkunde. De eigenschappen der driehoeken , vierhoeken en regelmatige veelhoeken. De evenredigheid der lijnen. De eigenschappen van den cirkel, ook in verband met snijen raaklijnen. De inhouden van vlakke figuren. Berekening van oppervlakken en inhouden van eenvoudige lichamen als pjramide, prisma, kegel, eylinder, bol, voor zoover noodig bij het uitvoeren van werken en het maken van begrootingen van kosten. IX. Gonio- en trigonometrie. De afleiding en het gebruik van de voornaamste goniometrische formulen. De rechtlijnige trigonometrie. voor zoover betreft de berekening van recht- en scheefhoekige driehoeken en hare toe passingen. X. Landmeten en waterpassen. Bekendheid met de inrichting en het gebruik van de meest voorkomende meetinstrumenten als planchet, équerre en sextant. Het uitbakeneu van rechte en gebogen richtingen. Het opuemen en in kaart brengen van terreinen en de kennis der daarbij meest gebruikelijke schalen en teekenen. Het opmeten van eenig gebouw of waterbouwkundig werk. Het doen van peilingen in eene rivier of langs een zee-oever; Bekendheid met de inrichting en het gebruik van de waterpasinstrumenten , die bij de uitvoering van werken gewoonlijk gebruikt worden, als timmermans- en fleschjes-waterpas, benevens instrumenten met vasten en lossen kijker. Algemeen begrip van het uitvoeren van eene waterpassing. XI. Werktuigkunde. Kennis van de eenvoudige werktuigen die by het bouwen meest gebruikt worden , als hefboom, katrol, windas, kaapstand, bok en dommekracht. Hunne inrichting, de wijze om ze op te stellen en te gebruiken, benevens de behandeling van zware lichamen en daarbij te bezigen voorzorgen. Algemeene kennis van de inrichting van een stoomwerktuig. XII. Bouwstoffen. Kennis van de in bouw- en waterbouwkunde meest gebruikt wordende bouwstoffen met hare voornaamste eigenschappen en de wijze van onderzoels, als: houtsoorten ; gebakken en natuurlijke steensoorten; mortels; metalen en verven; rijsmaterialen. Van de gebakken steenen en rijsmaterialen wordt de kennis der soortverdeeling gevorderd, benevens die der afmetingen. Een en ander in verband met de bepalingen voorkomendein het technisch gedeelte der Algemeene Voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van werken onder beheer van het Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid. XIII. Algemeene bouwkunde. 1. Het uitvoeren van grondboringen en de kennis der hier te lande meest voorkomende grondsoorten. 2. Uitvoering van aardewerken, zoowel bij ingraving als ophooging, daarbij meest gebruikelijke werktuigen , verdeeling van ploegen en maken van stellingen. 3. Verschillende soorten van fundeeringen en wanneer ze gewoonlijk worden toegepast. 4. Afdammen van putten en drooghouden , meest gebruikelijke werktuigen daarvoor; tijdelijk grondvervoer. 5. Uitvoering van zandplempingen, roosterwerken , betonen paalfundeeringen. Inrichting en wijze van opstelling en behandeling van eene gewone heistelling. 6. Verschillende metsel verbanden, rollagen en vlechtingen, een hoek opzetten en een hoek omgaan. 7. Verschillende houtverbindingen, hare toepassing en de wijze waaropzij woren uitgeslagen en afgeschreven. En een ander in verband met de bepalingen voorkomende in het technisch gedeelte der Algemeene Voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van werken onder beheer van het Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid. XIV. Burgerlijke bouwkunde. 1. Stellingen bij verschillende metselwerken, inrichtingen» en daarbij te nemen voorzorgen. 2. Uitslaan van kozijnen, deuren, ramen en trappen, hunnebevestiging aan de muurwerken. 3. Verschillende soorten van vloeren, balklagen en ra veelingen. 4. Kappen , dakbedekkingen , schoorsteenen, goten en kroonlijsten. 5. Bij den huishouw meest voorkomende smids-, glazenmakers- , stukadoor- en behangwerk, pompen en privaten. 6. Algemeene inrichting van eene zeer eenvoudige woning of keet, zoo van hout als van steen. Een en ander in verband met de bepalingen voorkomende in. het technisch gedeelte der Algemeene Voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van werken onder beheer van het Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid. XV. Waterbouwkunde. 1. Kennis van de verschillende soorten van wegen, de meest gebruikelijke kunstbanen en welke bouwstoffen daarvoor gebezigd worden. Hun aanleg en de wijze van onderhoud. Algemeene kennis van spoor- en tramwegen, inrichting van despoorbaan, ook waar die met de gewone wegen in aanraking komt. Wissels. 2. Kort begrip van de inrichting eu het gebruik van scheepvaart- en andere kanalen; de gewoonlijk daarbij voorkomende inrichtingen en hulpmiddelen. 3. Kennis van de meest gebruikelijke uitdrukkingen die bij rivieren gebezigd worden ; waarneming van waterstanden. 4. Algemeene kennis van bruggen en duikers en samenstelling in de bijzonderheden van kleine houten en steenen bruggen en duikers. Korte verklaring van de verschillende soorten van beweegbare bruggen. 5. Kennis van de inrichting en het doel der verschillende soorten van sluizen. 6. Algemeene vorm en samenstelling van waterkeerende dijken , eenige bekendheid met hunne tijdelijke verdediging. 7. Kennis van de samenstelling van rijs- en steenglooiingswerken , krammat, rijsbeslag , pakwerk , bleeslaag , zinkstuk stortebed, ruwe en gestrate puinglooiingen, glooiingen van natuurlijke steen. Een en ander in verband met de bepalingen voorkomende in het technisch gedeelte der Algemeene Voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van werken onder beheer van het Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid. XVI. Algemeene voorschriften. Bekendheid met den hoofdinhoud van de Derde Afdeeling (Administratieve bepalingen) der Algemeene Voorschriften voor de uitvoering en het onderhoud van werken onder beheer van het Departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid. ---