's Gravengage, 11 Junij 1879. Een heden-namiddag uitgegeven—buitengewoon nummer der Staats-Courant kondigt het overlijden aan van Z. K. H. den Prins van Oranje, in de volgende bewoordingen: „Het heeft den Almagtigo behaagd, Zijne Koninklijke Hoogheid den Prins van Oranje tot Zich te nemen. „Zijne Koninklijke Hoogheid ontsliep heden, omstreeks elf ure, te Parijs. „Het Koninklijk Huis en het gansche vaderland zijn door dit treffend verlies in diepen rouw gedompeld." Het nederlandsche volk, door zoovele historische herinneringen aan het Huis van Oranje zoo., innig verbonden zal ongetwijfeld zeer smartelijk worden aangedaan, nu deze telg, die de aangewezen persoon was om eenmaal aan het hoofd der natie te staan, zoo onverwacht in den bloei zijner jaren is heengegaan. Indien hij in het leven ware gebleven, zou hem waarschijnlijk later de gelegenheid geschonken zijn, te toonen , dat hij den goeden wil had om door zijne begaafdheden zijn volk ten zegen te zijn. Nu het anders over hein is beschikt, zijn wij met diepen weemoed vervuld bij het berigt , dat onze Kroonprins in den vreemde overleden is. --- DUITSCHLAND. • Het gouden bruiloftsfeest des Keizers en der Keizerin wordt heden (woensdag) te Berlijn gevierd. Maandag zijn 1111. MM. van Babelsberg in de hoofdstad aangekomen, waar zij door eene zeer talrijke menigte met groot gejuich ontvangen werden. De Keizer moest bij het in- en uitstappen van het rijtuig nog een weinig leunen op zijnen adjudant. Een grondeigenaar te Fredersdorf, , de heer Yerdries , heeft bij gelegenheid van dit feest eene som van 30,000 mark aan het ministerie van Oorlog doen toekomen, om de renten te laten dienen tot ondersteuning der invaliden van het pruissische leger. De Nation,al-liberale Correspondenz komt op tegen het verwijt, dat thans van sommige kanten gehoord wordt, als zou de nationaal-liberale partij prins Bismarck van zich vervreemd hebben, door het overwigt , dat zij haren linker vleugel heeft laten verkrijgen. Neen, zegt hot genoemde blad die beschouwing ia 3rolkomen in strijd met het karakter van onzen grooten staatsman. Uit den aard der zaak moest het Parlement, de Rijksdag, voor hem een noodzakelijk kwaad zijn, waarmede hij zoo goed mogelijk moest trachten te regeren. Hij zocht dus altijd de meerderheid, waar hij die vond. In de eerste jaren na de stichting van het Rijk zocht hij steun bij de nationaal-liberale partij omdat hij in haar nationaal streven punten van aanraking vond en, als hij nu en dan concessien deed aan hare liberale eischen , dan was het alleen, omdat hij geen anderen even goeden steun in het Parlement kon vinden. Maar niemand twijfelde er aan, dat prins Bismarck zijne ooren meer en meer voor de wenschen der liberalen zou gaan sluiten, naarmate de conservative elementen in den Rijksdag sterker werden en hunne oppositie lieten varen. Dat tijdperk begon verleden jaar na de laatste verkiezingen en de toestand veranderde geheel, toen het centrum zijne oppositie liet varen. Ongetwijfeld zal de ondersteuning der nationaal-liberalen den Rijks-kanselier ook in de toekomst zeer welkom zijn , maar zij heeft niet meer te rekenen op overweging van , hetgeen zij in vrijzinnige rigting verlangt. Wie dat niet gelooven wil zoo vervolgt de Nationalliberale Correspondenz moge leering trekken uit de volgende, door prins Bismarek in de Rijksdag-zitting van 4 Maart jl. gesproken woorden. Toen antwoordde de Rijks-kanselier op de opmerking, dat hij toch in 1870 had toegestemd in het privilege der parlementaire vrijheid van spreken: „Ik heb toen, wegens de noodzakelijkheid om de jonge en teedere plant der duitsche eenheid in alle opzigten en met alle middelen te verzorgen, in veel toegestemd, dat ver van mijne staatkundige overtuiging afweek. Het was tden mijne taak dergelijke, in vergelijking met de consolidatie van het duitsche Rijk onbelangrijke vraagstukken niet angstvallig te overwegen en evenmin over economische kwestien na te denken. Thans kunnen wij daarover kalm discussiëren; hadden wij toen het Duitsche Rijk niet krachtig gemaakt, dan hielp nu geene discussie meer. Ik heb die vraagstukken in verhouding tot de grootere taak, die ik te vervullen had, als kleinigheden behandeld en nog andere concessien gedaan ten opzigte van het strafregt en in andere zaken, die, naar gij wel gelooven zult, zeer in strijd waren met mijne geheele verdere overtuiging." Wie den zin van die woorden aldus eindigt het nationaal-liberale blad den 4den Maart niet geheel gevat heeft, zal dien nu, na al het sedert dien tijd gebeurde, wel goed begrijpen. De meeste clericale bladen in Beijeren komen in verzet tegen de houding, die de centrumspartij laatstelijk in den Rijksdag heeft aangenomen. Andere meenen , dat die houding verkeerd beoordeeld -wordt; zoo schrijft het Frankische rolksblatt , een dezer bladen, o. a. het volgende: „Het centrum heeft nog niet tegenover Bismarck gecapituleerd en zal het niet doen; men wachte de derde lezing van het toltarief-ontwerp af en dan beoordeel° men de houding van het centrum, dat het federalistische en constitutionele standpunt daarbij krachtig handhaven en verlangen zal, dat de hoogere inkomende regten ten bate komen, niet van Bismarck's militaire plannen, maar van de verschillende Staten." To Dresden werden pogingen in het werk gesteld om in Augustus e. k. aldaar eene tentoonstelling te doen houden van zooveel mogelijk alle werken van I?aphaël. De te Dresden bestaande Musea en Kabinetten hebben hunne medewerking toegezegd en, voor zoover de stukken zelven, die elders voorhanden zijn, niet voor 'de tentoonstelling verkregen kunnen worden, zal men door goede copien , teekeningen of photogra,fien in die leemten trachten te voorzen. --- FRANKRIJK. Met 300 tegen 197 stemmen hoeft, zooals men uit de telegrammen weet, de Kamer verleden maandag do aangevraagde vergunning tot het vervolgen van den bekenden Bonapartist de Cassagnae toegestaan. De zitting begon met eene verdediging van den betrokkene, die de stelling ontwikkelde, dat de meerderheid der Kamer, krachtens hare eigene beginselen, op zijne zijde en togen de Regering moest zijn. In den 1 loop zijner rede , waarbij hij het niet aan de gewone I aanvallen tegen de Republiek en de republikeinen ontbreken liet, las hij o. a. zijne geïncrimineerde artikelen voor, in welke niet het minst de voorzitter der Kamer zelf, de heer Gambetta , het ontgelden moest. Voorts betoogde hij, dat het niet aanging, leden der Vertegenwoordiging te vervolgen in alle gevallen, welke tegen particulieren reden tot vervolging zouden opleveren. De vervolging van een Parlementslid was naar zijn oordeel eene zaak van gewigt , welke niet alleen dat Parlementslid raakte. In het breede beriep zich de heer de Cassagnac op de houding der linker zijde, met name van den heer Emmanuel Arago , toen men in 1870 Roche fort vervolgen wilde wegens een artikel na het neerschieten van Victor Noir door den Prins Pierre Bonaparte. De redenaar werd beantwoord door den heer Lavergne, die de slotsom van het verslag der commissie tegen hem staande hield. De wet, zeide hij in hoofdzaak, hoezeer hervorming gewenscht , ja reeds voorbereid werd, moest zoolang zij van kracht was worden gehandhaafd; en bij dit vertoog verwekte hij niet weinig vrolijkheid door te herinneren, dat in de zaak van Rochefort de vader van den heer de Cassa,gnac zelven vóór de vervolging van dien publicist had gestemd. De heer Talandier bestreed de slotsom der commissie, want, zeide hij , het werd tijd, dat men, onder de Republiek , ook naar republikeinsche beginselen handelde. Daarop werd voorgesteld de discussie te sluiten, doch de heer de Cassagnac verlangde, dat vooraf de minister van Justitie spreken zou. „Gaat mijnheer le Royer dan voor mij op den loop", vroeg hij , „zooals hij voor de Communemannen van Lyon een goed heenkomen zocht?" Eindelijk echter werd het sluiten der discussie in stemming gebragt , ondanks het rumoer en geschreeuw, waarmede men zich ter regter zijde, onder het bestendig luiden der presidentsschel, hiertegen aankantte. Na den stenographen uitdrukkelijk verboden te hebben de gebruikte smaadwoorden op te teekenen , maakte eindelijk de heer Gambetta bekend, dat met 264 tegen 193 stemmen tot het sluiten der discussie besloten was. „Zoo toont de meerderheid hare onverdraagzaamheid, de Regering hare lafhartigheid!" riep de Cassag nac, en een nieuwe orkaan borst los. De voorzitter herinnerde' dat de censuur met tijdelijke uitsluiting van de Kamer de straf was, op het beleedigen van de Regering in het Reglement van Orde gesteld. De Cassagnac verklaarde Zijne woorden terug te trekken , mits do discussie heropend werd. Eene meerderheid, bestaande uit de regter zijde, het centrum en de helft der gematigde linker zijde, stond dit nu toe en zelf werd de Cassaynac een kwartier uur gegund om rust te nemen. Toen deze echter weder het woord nam om der Regering nogmaals de les te lezen , was de minister le Royer heengegaan. Dit verhinderde spr. niet om in het breede de inconsequentien der linker zijde uiteen te zetten, die, zeide hij , de mannen van den 16den Mei, volgens haar schuldig aan hoogverraad, niet en hem, alleen omdat hij gewaagd had het ministerie een ministerie van oude vodden te noemen, wel vervolgde. Gij zijt eene Republiek, ging hij voort, levende van de wetten des Keizerrijks ; en hij las eene menigte aanhalingen voor uit bladen der linker zijde, waarin men zich vrijwat scherper uitliet , beweerde hij, dan hij gedaan had. „Gij zijt eene Regering, die voor alles bang is", dus besloot hij : „bang voor Blangui , bang voor Rochefort , bang voor de Cassagnac ; alle wapens gebruikende, ook die zij afkeurt; alle middelen te baat nemende, zelfs misdadige". Dit vertoog had ruim twee uren geduurd. De zitting, kwart over tweeën begonnen, word kwart over achten gesloten. Verleden zaturdag is het verslag over de bekende wetsontwerpen van den minister Ferry, opgesteld door den heer Spuller, , rondgedeeld. Het beslaat een boekdeel van 102 bladzijden en is in drie deden gesplitst, handelende over de magt van den Staat in zake van het onderwijs, de betreffende het wetsontwerp ingekomen adressen en eindelijk de artikelen van het ontwerp zelf. In het eerste- gedeelte tracht de heer Spuiter aan te toonen , dat 'iets in Frankrijk vaster staat dan het regt van den Staat ten aanzien van het onderwijs. Na daartoe een aantal schrijvers, o. a. den heer Guizot, te hebben aangehaald, zegt hij: „De aanmatigingen van het ultramontanisme hebben haar einde bereikt. De Regering der Republiek verwerpt mot nadruk de politiek, welke tot dusver de oogen voor die aanmatigingen gesloten, zoo al niet haar begunstigd heeft. Dit is de geheele beteekenis van het wetsontwerp; dit is zijne strekking; dit juist moet Frankrijk or in zien. En dit op zich zelf is eene gewigtige gebeurtenis, waaruit de beweging onder de partijen der reactie, wier gemeene band thans het ultramontanisme uitmaakt, te verklaren is en welke eveneens de levendige sympathie verklaart, door de republikeinsche demonstratie aan den dag gelegd voor lang verwachte maatregelen tot herstel." In het tweede gedeelte constateert do heer Sputter , dat de adressen ten gunste van het wetsontwerp betrekkelijk weinig in getal zijn. De andere, tegen het ontwerp, waarvoor alleen propaganda is gemaakt, beloopen 66,140. In deze wordt tegen het ontwerp ingebragt, dat het op verkregen regten inbreuk maakt, de gewetensvrijheid kwetst, Frankrijk „ontroomseht", welke grieven wederom met aanhalingen uit bekende schrijvers bestreden worden. llet derde gedeelte is voornamelijk aan de verdediging van het bekende zevende artikel gewijd, waarbij niet erkende geestelijke orden van het geven van onderwijs worden uitgesloten. Eene tabel geeft een overzigt van de uitbreiding van de voornaamste dier orden sedert 1820, waaruit o. a. blijkt (lat de Jezuieten, toen 162 leden tellende, in 1878, tot 1502 waren aangegroeid. Het getal hunner inrigtingen klom van 5 tot 59. In het geheel behooren 141 inrigtingen van onderwijs aan niet erkende orden. (Particuliere correspondentie). Parijs, 9 Junij. Het feest in den Nouvel Op6ra , ten voordeele der noodlijdenden van Szegedin , heeft geduurd tot vijf ure in den morgen, en volgens eene voorloopige schatting minstens twee honderd vijftig duizend franken opgebragt. 's Namiddags bevonden dezelfde actrices, die den geheelen nacht in 't touw waren geweest, zich weder in het Bosch van Boulogne , ten einde de wedrennen om den Grand Prix bij te wonen. Men had te harer eer eene afzonderlijke tribune ingerigt, grenzende aan eene andere, insgelijks voor dames. De aanblik van beide tribunes was te bevalliger, omdat men or de eerste tentoonstelling van voorjaarstoiletten bijeen zag, welke de gure lente van 1879 te aanschouwen heeft gegeven. Twee onweérsbuijen kwamen vrijwat schade toebrengen aan neteldoek, italiaansch stroo en gemaakte bloemen; doch men was zoo blijde, het eindelijk eens te hoeren donderen, en daaruit tot het naderen van den zomer te mogen besluiten, dat nergens klagten vernomen werden. De blijmoedige onderwerping, waarmede op uitgangsdagen een Parijsch publiek in feestdos noderplassende regens doorstaat, is opmerkelijk. Niemand murmureert, niemand kijkt boos. Een ieder schijnt tot zich zelven te zeggen: „Zoo ik de kans niet loopen wilde, nat te worden, had ik thuis moeten blijven. Bij de wedrennen zijn weder groote sommen geld van de eene hand in de andere gegaan. Edmond B lnc, eigenaar van „Nubienne", die den prijs van 150,000 won (zijn naam doet denken aan een zoon van wijlen den pachter der speelbank van Monaco) , won daarenboven 400,000 fr. door weddenschappen. Deze harddraverswereld vormt eene kleine Parijsehe wereld op zich zelve, onbekend in de dagen van het oude fransche koningschap, en eerst ontstaan onder de Julij-Monarchie. Verbetering van het paardenras is het doel, ter wille waarvan de fransche Regering en fransche gemeentebesturen de liefhebberij aanmoedigen. De liefhebberij zelve echter draagt een uitheemsch , zuiver engelsch karakter, en geen andere lof streelt zoozeer de eigenliefde der mannen van de fransche racebaan, dan wanneer zij de opmerking hooren maken, dat hun Grand Prix-dag meer en meer overeenkomst met den Londensehen Derby-dag gaat vertoonen. De som, in omloop gebragt door het feest in den Nouvel Opera , wordt op één millioen franken geraamd. Eéne modiste maakte bij deze gelegenheid voor 30,000 fr. nieuwe japonnen. Enorm zijn de voordeeleu , welke feesten van deze soort regtstreeks en zijdelings de fransche nijverheid doen toevloeijen. De goede smaak, bij zulk eene gelegenheid onder de oogen van tallooze vreemdelingen tentoongespreid, lokt tallooze bestellingen uit. Leveranciers werken tot opluistering van het feest gratis mede, wetende dat medewerking eene aanbeveling is van hun artikel, en hunne uitschotten door de winst op nieuwe leverancien dubbel terugbetaald zullen worden. De uitgestalde weelde bekomt op die wijze iets tooverachtigs. Nooit is de Opera schitterender verlicht, versierd of getooid geweest dan ter eere van Szegedin. Minstens tienduizend personen verdrongen zich in het gebouw, welks schoonheid nog meer uitkwam dan anders, door de electrisehe lantarens. Door de actrices, in hare. kraampjes, is een ware t unif behaald, die de dramatische kunst van Pa..o. • niet minder ten goede komt dan hot f1.11e(3()G waarin op nitzenue oogem" Le Lenden de artisten van het Thatre Francais zich verheugen mogen. Gewoonlijk moet men te Parijs, met veel moeite en opoffering van veel tijd, zich van den emen schouwburg naar den anderen begeven, om met de verschillende dramatische talenten kennis te maken. In den Nouvel Opera zag men al de voornaamsten bijeen, en moest men zich op nieuw verbazen over het buitengewone getal begaafde jonge mannen en vrouwen, welke Frankrijk voor het tooneel oplevert. Allen hebben aan academien en conserVatoires zekere opleiding ontvangen; maar tevens zijn allen kintleren des volks, die hun vernuft', hunne meesterschap; zelfs hunne goede manieren, alleen aan hunnen aanleg en aan het volksgenie te danken hebben. Onder de nagebootste kermisvermaken behoorde een mallemolen. De aanzienlijkste personen hebben zich niet geschaamd, ter wille der hongaarsche noodlijdenden , een houten paard te bestijgen en voor den rit eenige franken extra te betalen. De zeventigjarige Ferdinand de Lesseps , president der feestcommissie, gaf het voorbeeld. Men kan de opmerking niet onderdrukken, dat de Franschen meer natuurlijk talent voor het organiseren van zulke partijen bezitten dan voor het disciplineren van staatspartijen, of in het algemeen voor den parlementairen regeringsvorm. Het gehaspel over het toelaten van Blanqui als lid der Kamer is door het wraken zijner verkiezing tijdelijk aan een eind gekomen. Doch men moet niet gelooven , dat de zaak zelve hiermede uit de wereld is ! Blangui's naam is de leus geweest, waarvan eene fractie der uiterste linker zijde, aangevoerd door dr. Clénzenceau , zich bediend heeft om van haren invloed te doen blijken. Van die fractie der jongeren heeft de fractie der ouderen, wier woordvoerder Madier de Montjau is, zich afgescheiden , en op die wij zeis Blangui's verkiezing met eene indrukwekkende meerderheid geïnvalideerd kunnen worden. Al heeft echter Madier de Montjau , naijverig op Clémenceau's nieuwe populariteit, den opkomenden mededinger voor eene poos verdrongen, Cléznenceau acht zich niet geslagen. Eene herhaling van het conflict-Blanqui is in overweging; en met zulke beuzelingen (gevoegd bij de redevoeringen van het lid S_pieller, , rapporteur der voordragt tot regeling van het lager onderwijs; bij de redeneringen van andere rapporteurs, die advies uitbrengen over het al dan niet verleenen dor noodige magtiging om eene drukpersvervolging tegen Cassagnac in te stellen) verspillen de Volksvertegenwoordigers den nationalen tijd. --- GROOT-BRITTANNIE. Het Lagerhuis is maandag weder voor het eerst na het Pinksterrecès bijeengekomen. De heer Lawson vroeg aan de Regering, of uit de laatste door haar ontvangen depeches ook gebleken was dat de Koning der Zoeloe's nieuwe vredes-onderhandelingen heeft trachten aan te knoopen , en zoo ja, of de Regering ook iets omtrent den gang der onderhandelingen zou kunnen mededeelen. De minister antwoordde, dat boodschappers van Cetawayo bij generaal Crealock waren aangekomen en verklaard hadden, dat deze den vrede zeer begeerde, maar dat zij geenszins door den Koning en den Grooten Raad der Zooloe's gemagtigd waren om over eenige bepaalde vredesvoorwaarden te onderhandelen. Voorts waren deze boodschappers niet van dien rang, dien zij zeker zouden gehad hebben, indien zij eene magtigiug tot onderhandelen over bepaalde voorwaarden gehad hadden. Lord Chelmsford had aan generaal Crealock opgedragen hun te antwoorden, dat hij aan de koninklijke boodschappers te Ekowe reeds had medegedeeld, dat eene of andere boodschap van den Koning tot hem in het kamp van kolonel Wood moest gerigt worden. Voorts werd aan generaal Crealock opgedragen, hun te zeggen, dat lord Chelmsford bereid was eiken gezant onder parlementaire vlag te ontvangen, maar dat iets meer dan woorden noodig zouden zijn. De minister gistte, dat deze laatste wenk sloeg op het feit, dat Cetawayo geene vredes-voorwaarden had voorgesteld, gelijk men van hem verwachten mogt na de eischen , die bij het ultimatum in December hem waren gesteld. in de correspondentie van de Daily .21rews uit Zuid-Africa wordt gewezen op de ontzaggelijke moeijelijk- – heden, waarmede het transport en de toevoer van levensmiddelen gepaard gaan. Vele kolonisten schijnen hunne wagens en trekossen te verbergen, om zoodoende ten slotte hoogere prijzen daarvoor te kunnen vragen. Gaat men na, dat voor een wagen en een span ossen toch reeds twee pond sterling per dag gegeeven werd, en dat er zeer vele zulke wagens en spannen in gebruik en dat er nog meer noodig zijn, dan komt men ligtelijk met de Globe tot de slotsom, dat de Regering even hard als Cetawayo naar het einde van den oorlog verlangt en dat het berigt van den correspondent van de Times , volgens wien er wel niet meer gevochten zou worden, niet geheel onwaarschijnlijk is. --- BINNENLANDSCHE BERIGTEN. Haarlem, 11 Junij. Door hetgeen in de laatste jaren nu en dan door sommige dagbladen daaromtrent berigt werd, is het bekend, dat er nog altijd lieden gevonden worden, die aanspraak meenen te kunnen maken op de nalatenschap, hetzij geheel of gedeeltelijk , van den in het jaar 1778 hier ter stede overleden heer Pieter Teyler van der Hulst, en dat eene procedure om die aanspraak te doen gelden werd op touw gezet, zelfs nadat een uitvoerig advies van drie uitstekende Amsterdamsche regtsgeleerden , die o verzoek van den consul van het Duitsche Rijk, met het oog op do vele duitsche onderdanen, welke mede op die nalatenschap aanspraak maakten en daarbij den steun der duitsche Regering hadden verzocht, de zaak .naauwkeurig onderzocht hadden, in het Amsterdamsche Handelsblad van 1 Junij 1876 bekend gemaakt was, in welk advies (overgenomen in de Haarlemsehe Courant van 2 Junij 1876) die regtsgeleerden ten slotte verklaarden: „dat hun geen enkele regtsgrond is bekend geworden, waarop eene regtsvordering tot verkrijging van de nalatenschap van Pieter Teyler van der Hulst, of een deel daarvan, met eenige verwachting van gunstigen uitslag kan worden gebaseerd, en dat alle moeite, die daaraan gedaan wordt, alle gelden, die daarvoor worden besteed, hun voorkomen te zijn tijden geldverspilling." Werkelijk is verleden jaar door een der vermeende geregtigden tot de voornoemde nalatenschap op nieuw eene regtsvordering tegen de Directeuren van Teylers Stichting bij de Regtbank alhier ingesteld, ditmaal wel niet regtstreeks tot verkrijging der nalatenschap, of een deel daarvan, maar als voorbereiding daartoe. De eischeres , met name _I. J. Oostorbaan , echtgenoote van E. van Rijn, te 's Gravenhage , heeft namenja , na erktegen uei,i flTflp,„&tren. gevorderd dat de in het bezit van Directeuren zijnde grosse van Teylers testament, waarin de erflater eigenhandig oenige vroegere beschikkingen gewijzigd heeft, onder bewaring van een derde zal worden overgebragt en dat afschriften of uittreksels daarvan aan haar zullen worden uitgereikt. Deze vordering steunde hierop: 1* dat de eischeres door afstamming is eene bloedverwante van moederszijde des erflaters; 2° dat de bedoelde grosse is een gemeene titel tusschen haar in die qualiteit en als erfgename ab intestato , en de directeuren van T. St. als beheerders der nalatenschap. Na het wisselen van conclusien , is die eisch bij pleidooi toegelicht en ontwikkeld door mr. S. van Houten, advocaat te 's Gravenhage , en namens Directeuren van T. St. bestreden door mr. Th. Heemskerk, advocaat te Amsterdam. De heer officier van Justitie heeft vervolgens in eene breedvoerig geadstrueerde conclusie geconcludeerd tot ontzegging van den leisch , met yeroordeeling der eischeres in de kosten van het geding. Gisteren heeft de Regtbank uitspraak gedaan en bij een uitvoerig gemotiveerd vonnis de eischeres nietontvankelijk in hare vordering verklaard, met veroordeeling in de kosten, op grond dat de door haar beweerde filiatie van zekere Catharina Olthoff, , aan welke de eischeres haar beweerd regt ontleend zou hebben, niet bewezen is. Na deze beslissing was een onderzoek, of de bewuste grosse een gemeene titel en dus' art. 1922 B. W. ten dezen al of niet toepasselijk is, onnoodig. I§ In het gisteren medegedeelde verslag van de algemeene vergadering der Yereeniging voor Bloembollencultuur zijn een paar misstellingen ingeslopen, die een anderen zin geven dan bedoeld was. Kolom 3 regel 55 van onderen moet achter tusschen de woorden „Gedeputeerde Staten" en „aangaande verbeteringen van do Zuider Lekdijken" eene comma staan. Kolom 3 regel 39 van onderen behoort in plaats van door het hoofd enz. gelezen te worden: omtrent het hoofd enz. Leiden, 11 Junij. Heden werd de heer 11. C. Lammers van Toorenbury , geb. te Meester Cornelis (Java) , aan de Rijks-Universiteit alhier bevorderd tot doctor in de regtsvfetenschap , na verdediging van zijn acad. proefschrift: „lets over de bedreigingen, strafbaar gesteld in de art. 305-308 en 436 C. P." Sommeisdijk, 10 Junij. Voor den aankoop der benoodigde terreinen en ter bestrijding van het aandeel, door de gemeente bij te dragen in de kosten van den bouw eener openbare school en onderwijzerswoning, heeft de gemeente met de Maatschappij voor Gemeente-Crediet te Amsterdam eene geldleening aangegaan van f 20,000, allosbaar in 36 jaren. Kralingen, 10 Junij. In de maanden Maart, April en Mei 11., den zoogenaamden elfttij d , zijn aan het Kralingsche veer ter markt aangevoerd ruim 93,000 elften, die tegen f 0,60 á f 2 per stuk werden verkocht. In het jaar 1878 werden pl. m. 97,000 elften aangevoerd en verkocht tegen f 0,45 ii f 2,80 per stuk. Groningen, 9 Junij. Het „admissie-examen", tot toelating aan de academische lessen alhier, zal gehouden worden op vrijdag den 4den en zoo noodig ok) zaturdag den 55en Julij e. k., telkens des voormiddags te 9 ure, in het academiegebouw. Belanghebbenden moeten zich uiterlijk op maandag den 30" en Junij aanmelden bij den pedel Kars , Oude Kijk-in-'t Jatstraat , bij de academische bibliotheek, K. 203. --- OVERZIGT DER PERS VAN DEN DAG. In een artikel met het opschrift „Eene eventuge Wetsbepaling over den Eed" merkt de Tijd (n° 9709) aan, dat vele wetten, die vóór '4B tot stand kwamen, het eedzweren verpligtend stellen voor allen , die niet behooren tot het Doopsgezind kerkgenootschap. Zij behooren zoo spoedig mogelijk door eene nieuwe wetsbepaling vervangen te worden, indien het namelijk waar mogt zijn, dat de eed met de door de Grondwet gewaarborgde vrijheid van godsdienst in strijd is. Zulk eene wetsbepaling is dan ook door onze liberale Regering toegezegd. Door haar zal natuurlijk de Terpligting van eed te doen worden afgeschaft. De Tijd kan echter den strijd tusschen {le verpligting van eed te doen en de vrijheid van godsdienst, zooals de Grondwetgever die ten minste bedoelde, niet inzien. De Tijd ontkent, dat de grondwettige vrijheid van godsdienst de overheid belet om eene handeling verpligtend voor te schrijven, die niets meer dan Jet gewone natuurlijke, van alle kerkgenootsehappelijke verschillen vreemde Godsbegrip onderstelt. De Grondwet zegt: „leder belijdt Zijne godsdienstige meeningen met volkomen vrijheid." Maar de meening , dat geen God bestaat, -in Wien het algemeen Godsbegrip, door den eed verondersteld, bewaarheid wordt, zoo zij mogt bestaan, kan in geenen deele eens godsdienstige meening genoemd worden. Dat de Grondwetgever in art. 164 geen vrijbrief aan de godloochenaars heeft willen geven, blijkt, meent de Tijd, zonneklaar uit zijne woorden. Er waren zelfs Kamerleden, die vreesden dat de volkomen vrijheid, die de Grondwet verleende,' inderdaad het staatsatheïsme in zich bevatte. De Regering, antwoordde hun de minister, heeft ongetwijfeld godsdienst; maar in betrekking tot de onderling strijdige godsdienstige gezindheden kent zij geene partij. De Tijd bestrijdt van het standpunt, in dit geciteerde antwoord des ministers aangegeven, elk voorstel der Regering tot afschaffing va ri den eed, als zou zulk voorstel door de Grondwet geboden zijn, met alle kracht. Immers de instemming met zulk een voorstel op dien grond sluit in zich eene misduiding der Grondwet, de erkenning, dat door haar de goddeloosheid van Staat, l'Atheisme politique, werd gehuldigd. Eene wetsbepaling, regelende de eedskwestie, schijnt ook aan de Tijd overigens noodzakelijk. Immers tot '4B stelde onze wetgeving den eed verpligtend , slechts met uitzondering van het bekende geval der Doopsgezinden. Volgens de leer van den bogen Raad duurt die oude wetgeving voort, totdat zij door eene nieuwe wetsbepaling wordt vervangen. Maar dan gaat het niet aan, meent de Tijd, dat, gelijk het thans geschiedt, de Regering eigenmagtig het eedafieggen facultatief laat. Niet eene willekeurige beschikking van een minister, maar eene wet kan den bestaanden wettelijken toestand wijzigen. Ten slotte merkt de Tijd aan, dat, welke ook de bedoeling van den Grondwetgever geweest zij , de Grondwet allen met eene en dezelfde maat heeft willen meten. Gelijk zij geen voorregt geeft aan hen, die tot een kerkgenootschap behooren , zoo ook hebben zij , die niet meer het geloof aan een persoonlijken God willen belijden, op niets bijzonders aanspraak. En toch dezen zijn het bij de bestaande praktijk, die van de verpligting van eed te doen worden vrijgelaten. Maar zal men dan dezen dwingen rom een eed te doen. strijmg met nun ge w euen . JJ iJU niet zoo groot, omdat zij het Godsbewustzijn als onuitwischbaar in de ziel beschouwen. Maar de slechtste wetgeving van allen zou die wezen, die, de godloochenaars vrijlatende , een eed eischt van de geloovigen. Doch al is de Tijd ook in beginsel voor den verpligten eed, mits hij aan allen zonder onderscheid worde opgelegd, toch gelooft zij , dat in ons land veel misbruik wordt gemaakt van het opleggen van den eed. Allerlei ambtenaren moeten den eed doen, maar z66, dat zij niet om ongetrouwheid aan den eed gestraft worden, als zij later te kort blijven aan de verpligtingen , onder eed gezworen. Immers, wegens meineed worden zij alleen vervolgd, die voor den regter getuigenis der waarheid moeten afleggen en zich niet houden aan de waarheid. --- Verklezingen voor leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Almelo, 2231 kiezers. Uitgebragt 1786 geldige stemmen, waarvan op: mr. J. R. Corver Hooft (e., aftr. lid) 898, H. P. Gelderman (1.), 747, I. Esser (a.) 117 stemmen. Verkozen Corver Hooft. Amsterdam, 4602 kiezers. Uitgebragt 1767 geldige stemmen, waarvan op: mr. M. H. Godefroi (1., aftr. lid) 1092, mr. S. A. Trening Meinesz (1., aftr. lid) 1041 mr. C. van Heukelom (1., aftr. lid) 1070, W. Hovy (a.) 198, H. W. van Marie (a.) 176, mr. L. W. C. Keuchenius (a.) 177, mr. A. H. M. van Berckel (r.-k.) 460, mr. J. I?. Corver Hooft (r.-k.) 441, mr. J. A. N. Travaglino (r.-k.) 461, mr. M. J. Pijnappel 29, A. van Assen 16. Verkozen Godefrol, Vening Melnesz en van Heukelom. Amersfoort, 3041 kiezers. Uitgebragt 1816 geldige stemmen, waarvan op: jhr. mr. M. M. van Asch van Wijck (a., aftr. lid) 1190, mr. W. baron van Goltstein (1.) 671. Verkozen van Asch van Wil». Appingedam, 3340 kiezers. Uitgebragt 952 ,geldige stemmen, waarvan op: mr. D. de Ruiter Zij/her (1., aftr. lid) 661, mr. 4. J. Th. á Th. van der Hoop van Slochteren (a.) 263. Verkozen Zijlker. Arnhem, 3152 kiezers. Uitgebragt 1794 giddige stemmen, waarvan op: A. Kool (1., aftr. lid) 991, dr. Th. C. L. Wijnmalen (a.) 313, jhr. mr. G. J. Th. Beelaerts van Blokland (a.) 467. Verkozen Kool. Assen, 2504 kiezers. Uitgebragt 778 geldige stemmen, waarvan op: jhr. W. A. van der Feltz (1., aftr. lid) 557, jhr. inr. A. F. de Savornin Lohinan• (a.) 178. Verkozen' van der Feltz. Boxmeer, 2475 kiezers. Uitgebragt 958 geldige stemmen, waarvan op: mr. H. J. Brouwers (r.-k., aftr. lid 903. Verkozen Brouwers. Breda, 3840 kiezers. Uitgebragt 2591 geldige stemmen, waarvan op: mr. H. A. des Amorie van der Hoeven (r.-k., aftr. lid) 1926, mr. J. H. van Mierlo (1.) 644. Verkozen van der Hoeven. Brielle, 1214 kiezers. Uitgebragt 1540 geldige stemmen waarvan op: dr. K. A. Rombach (1., aftr. lid) 419, J. 17olbers (a.) 92. Verkozen Itombaeh. Delft, 3125 kiezers. Uitgebragt 2309 geldige stemmen waarvan op: jhr. F. de Casembroot (c., aftr. lid) 1059, H. Seret (a.) 689, mr. H. D. Levyssohn Norman (1.) 535. Herstemming tusschen de Casembroot en Seret. Deventer, 2991 kiezers. Uitgebragt 1949 geldige stemmen, waarvan op: mr. P. Blussé (1., aftr. lid 1092, mr. A. P. R. C. baron v. d. Borch v. Yerwolde (a.) 563, mr. F. Th. Westerwoudt (r.-k.) 273. Verkozen Blussé. Dordrecht, 2236 kiezers. Uitgebragt 1547 geldige stemmen, waarvan op: mr. J. B. van Osenbrugyen (1., aftr. lid) 541 , mr. H. D. Levyssohn Norman (1.) 394 , mr. L. W. C. Keuchenius (a.) 600. Herstemming tusschen Keuchenius 4an Osenbruggen. Eindhoven, 2382 kiezers. Uitgebragt 1624 geldige stemmen, waarvan op: mr. C. A. H. Barge (r.-k., aftr. lid) 887, J. H. A. van Diepen (r.-k.) 605 en mr. D. H. ren den Acker (1.) 150. Verkozen Barge. Gorinchem, 3532 kiezers. Uitgebragt 1957 geldige stemmen waarvan op: jhr. G. .1. G. Klerck (e.) 821, 131r. L. W. (1. Kenchenius (a.) 1105. Verkozen Keuchenius. Het aftredend lid W. C. M. Begrant had zich niet herkiesbaar gesteld. Gouda, 3578 kiezers. Uitgebragt 2295 geldige stemmen, waarvan op: mr. J. G. Patijn (• , aftr. lid) 1027, jhr. mr. A. F. de Savornin Lohntan (a.) 806, mr. C. A. IL Barge (r.-k.) 445. Herstemming tusschen Patijn en de Savornin Lohman. 's Gravenhage , 2250 kiezers. Uitgebragt 1179 geldige stemmen, waarvan op: mr. W. Wint gens (c. , aftr. lid) 734, mr. A. Haakma van Roijen (1.) 331 , mr. A. J. Th. á Th. v. d. Hoop v. Slochteren (a.) 99. Verkozen Wintgens. Groningen, 1453 kiezers. Uitgebragt 610 stemmen, waarvan op: mr. S. van Houten (1., aftr. lid) 394, mr. L. W. C. Keuchenius (a.) 78, mr. J. J. Cremers (r.-k.) 117. Verkozen van Houten. Haarlem, 2684 kiezers. Uitgebragt 1225 geldige stemmen, waarvan op: W. de Meijier (1., aftr. lid) 723, dr. C. G. von Reeken (1.) 395 , mr. L. W. C. Keuchenius (a.) 74. , Verkozen de Meijier. De overige stemmen waren over 18 personen verdeeld. Haarlemmermeer, 1450 kiezers. Uitgebragt 1222 geldige stemmen, waarvan op: mr. F. J. M. A. Reekers (r.-k., aftr. 581, H. F. Bultntan (1.) 446, S. baron van Heemstra (a.) 185. Herstemming tusschen Reekers en Bultman. Iffertogenbosch , 3163 kiezers. ,Uitgebragt 1452 geldige stemmen, waarvan op: P. G. J. van der Schrieck (r.-k., aftr. lid) 1344, jhr. mr A. F. de Savornin Lohman (a.) 17 , H. S. J. Bosse 64. Verkozen van der Schrieck. Hilversum, 1827 kiezers. Uitgebragt 1111 geldige stemmen, waarvan op: A. baron Schimmelpenninck v. d. Oye (a., aftr. lid) 840, jhr. D. J. A. A. van Latvick van Pabst tot Nyevelt (I.) 253. Verkozen Schimmelpenninck. Hoorn, 4015 kiezers. Uitgebragt 1537 geldige stemmen, waarvan op: K. de Jong (I. , aftr. lid) 1336. Verkozen de Jong. Leeuwarden, 2956 kiezers. Uitgebragt 1762 geldige stemmen, waarvan op: F. Lieftinck (1., aftr. lid) 1240, jhr. mr. A. F. de Savornin Lohman (a.) 380. Verkozen Lieftinck. Leiden, 2742 kiezers. Uitgebragt 2139 geldige stemmen, waarvan op: 0. baron v. Wassenaer Catwijck (a., aftr. lid) 720, L. M. de Laat de Kanter (1.) 800, mr. L. G. Verwer (r.-k.) 614. Herstemming tusschen van Wassenaer Catwijck en de Laat de Kanter. Maastricht, 2514 kiezers. Uitgebragt 1129 geldige stemmen, waarvan op: C. A. baron de Bieberstein Rogalla Zawadsky (r.-k., aftr. lid) 1096. Verkozen de Bieberstein. Nijmegen, 2799 kiezers. Uitgebragt 1434 stemmen, waarvan op: jhr. mr. C. J. C. J. van Nispen tot Sevenaer (r.-k., aftr. lid) 1347, mr. G. W. graaf van Rechteren van Apeltern (a.) 68. Verkozen van Nispen. Hoermond, 2165 kiezers. Uitgebragt 1277 geldige stemmen, waarvan op: J. H. .Arnoldts (r.-k., aftr. lid) 1208. Blanco-biljetten 61. Verkozen Arnoldts. Rotterdam, 3360 kiezers. Uitgebragt 1934 geldige stemmen, waarvan op: J. van Stolk Jr. (1., aftr. lid) 814, R. P. Mees R.Az. (1., aftr. lid) 933, L. W. C. Keuchenius (a.) 307, jhr. mr. A. F. de Savornin Lohman (a.) 281, mr. W. H. Jansen (r.-k.) 583, dr. P. J. F. Vermeulen (r.-k.) 573. Herstemming tusschen Mees, van Stolk, Jansen en Vermeulen. Sneek , 4473 kiezers. Uitgebragt 3493 geldige stemmen, waarvan op: A. Moen.s cl., aftr. lid) 1799, W. M. Oppedijk (a.) 1687. Verkozen Moens. fiteenwijk, 1543 kiezers. Uitgebragt 1176 geldige stemmen, waarvan op : mr. A. Dijckmeester (1.) ,0.) 000 , Th. á Th. r. d. Hoop v. Slochteren (a.) 564. Herstemming tusschen van der Hoop en van Diggelen. Het aftr. lid Storm van 's Gravesande had zich niet herkiesbaar gesteld. Tiel, 3091 kiezers. Uitgebragt 1957 geldige stemmen, waarvan op: mr. W. H. de Beaufort (1., aftr. lid) 983, jhr. mr. G. J. Th. Beelaerts v. Blokland (a.) 962. Verkozen de Beaufort. Tilburg, 3116 kiezers. Uitgebragt 1257 geldige stemmen, waarvan op: F. H. H. Borret (r.-k., aftr. lid) 1194. Verkozen Borret. Utrecht, 2738 kiezers. Uitgebragt 1611 geldige stemmen, waarvan op: J. N. Bast ert (1., aftr. lid) 791 , jhr. mr. A. F. de Savornin Lohman (a.) 322, mr. M. W. baron du Tour van Bellinchave (c.) 490. Herstemming tusschen Bastert en du Tour. – Winschoten , 2558 kiezers. Uitgebragt 1229 geldige stemmen, waarvan op: mr. J. W. J. baron de Vos van Steenwijk (1. , aftr. lid) 686, D. Mulder D. (1.) 461, mr. A. J. Th. Th. v. d. Hoop v. Stockteren (a.) 66. Verkozen de Vos van Steenwijk. Zutphen, 3115 kiezers. Uitgebragt 2555 geldige stemmen, waarvan op: mr. C. J. Sickesz (1., aftr. lid) 1319, mr. T. P. baron Mackay (a.) 1225. Verkozen Sickesz. Zwolle, 2775 kiezers. Uitgebragt 1824 geldige stemmen, waarvan op: mr. A. van Naamen van Fentnes (I. , aftr. lid) 788, A. baron van Dedem (a.) 776 , mr. L. G. Verteer (r.-k.) 235. Herstemming tusschen van Hamen en van Dedem. NB. De achter de namen der candidaten gevoegde letters hebben de volgende beteeke nis: a. anti-revolutionair; e. conservatief; 1. liberaal ; r.-k. roomsch-katholiek. ---