BUITENLAND. Italië. 19 October. Eene officieuse nota, Zaterdag ochtend in de ministorieele bladen openbaar gemaakt, verklaart, dat het verdrag ter vernieuwing van liet Drievoudig Verbond niet gelijk sommigen beweerden, door den ministerpresident Di Rudini aan den Russischen kanselier v. Giers is medegedeeld. Intusschen heeft de heer Von Giers Zaterdag wederom te Monza bij den Koning en de Koningin gedejeuneerd, toen de Grootvorstin Catharina en hare dochter de gast van HEI MM. waren. De minister Nicotera moet aan een Afgevaardigde verklaard hebben, dat hij zich tegen alle discussie over het gebeurde in het Pantheon en over eene evontueele intrekking van de waarborgenwet verzetten zou. De omstandigheid dat de heer Bonghi als voorzitter van het Italiaansch comité voor het Vredescongres is afgetreden, heeft, naar men van gisteren uit Rome meldt, de Duitsche heeren van hun besluit om aan dat Congres geen deel te nemen doen terugkomen. Verscheidenen hunner waren reeds te Rome gekomen om met den heer Pandolfi , secretaris van het vast parlementair comité voor arbitrage, in overleg te treden. Tot het Congres zijn toegetreden 357 leden der Italiaansche Volksvertegenwoordiging en 310 buitenlanders, waaronder 60 Franschen . Te Verona is onder groote opgewondenheid de 25ste verjaardag gevierd van het binnenrukken der Italiaansche troepen. De stad was met vlaggen versierd. De monarchistische Vereeniging te Rome heeft besloten bij den terugkeer des Konings aldaar eene vaderlandlievende manifestatie te houden, ondanks den vanwege Z. M. haren voorzitter kenbaar gomaakten wensch , dat men toch niets dergelijks doen zou. Voorwaar een treffend staaltje van het „plus royaliste que le Roi." Vrijdag is het bij de behandeling van het proces tegen Cipriani en de andere anarchisten te Rome nog rumoeriger toegegaan dan te voren. Nadat Cipriani ongehinderd Zijne politieke denkbeelden had toegelicht, meende de president bij het verhoor een ter post onderschepten brief van dien beschuldigde te moeten aanhalen, en daar raakten, gelijk men zegt, de poppen aan het dansen. Cipriani schreeuwde, dat het een Russisch, in Italië niet te pas komend bedrijf was, het bi iefgeheim te schonden; dat hij der Regeering het recht ontzegde, zich van dergelijke wapenen te bedienen en dat hij liever wilde hangen dan iets over deze zaak te antwoorden. Daar hij steeds doorschreeuwde , zonder den president aan het woord te laten komen, ontstond er zulk eene opschudding, dat de zitting moest worden verdaagd. --- Duitschland. De Hertog en de Hertogin Van Montpensier zijn sedert eenige dagen de gasten van den Erfprins en de Erfprinses van Saksen-Meiningen in hunne nabij Berlijn gelegen villa. De Keizer en de Keizerin geven heden avond ter eere van deze gasten uit het Koningshuis Van Orleans eene groots soirée. In de afgeloopen week is te Karlsrnhe overleden dr. Jolly, , van 1864 tot 1876 minister-president in het Groothertogdom Baden, waar hij in die beteekenisvolle jaren met vaste hand de teugels voerde. Sedert laatstgenoemd jaar was hij voorzitter der Badensche Rekenkamer. De Duitsche Socialistendag te E rfur t is in de afgeloopen week nog niet aan het einde gekomen met zijne beraadslagingen over de tactiek der partij, evenmin als met zijn vonnis over de oppositie. Na een langdurig en vinnig debat is wel Bebers voorstel aangenomen om de beschuldigingen van de oppositie tegen het bestuur der partij en van dit bestuur tegen de oppositie aan het oordeel eener commissie te onderwerpen, maar daarmede is de zaak nog niet uit; de vraag blijft of en, zoo ja, op welke wijze de vergadering de oppositie buiten de partij zal sluiten. Voorshands ontving het bestuur een votum van vertrouwen der vergadering, die na het onderzoek der geloofsbrieven is gebleken uit 230 gedelegeerden te bestaan. ' Maar het bestuur der partij heeft niet alleen een strijd te voeren tegen „de" oppositie, de zoogenaamde Berlijnsche jongen", welker hoofdman Werner is, en die men de onstuimige linkerzijde der partij zou kunnen noemen. Neen; tegenover Bebel en Liebknecht, die in het bestuur den boventoon voeren, staat ook eene rechterzijde der partij, die in Vollmar haren woordvoerder vindt. Onze lezers zullen zich herinneren, hoe Vollmar (lid van den Rijksdag voor een der districten van Mnnchen) dezen zomer te Munchen in vergaderingen van sociaal-democraten gepleit heeft ten gunste van het Drievoudig Verbond, als een middel voor het behoud des Europeeschen vredes en hoe hij daarover door zijne partijgenooten is aangevallen. Toen nu verleden Vrijdag door Bebel twee uren lang gesproken was over de tactiek der partij, heeft ook V ollmar het woord gevoerd. Wat Bebel verlangt is' dat de vergadering de tactiek zal goedkeuren, die tot dusver door het bestuur der partij is gevolgd, om namelijk hoe langer hoe meer zetels te veroveren in Gemeenteraden, in gewestelijke en lands-vertegenwoordigingen zoowel als in den Rijksdag. Wel met het einddoel voor oogen , het politiek gezag in handen te krijgen, maar voorshands toch vooral als het beste middel eensdeels in aanraking te blijven met de lagere klassen, ten anderen op de tribunes van die vertegenwoordigingen te doen uitkomen, dat de hoogere klassen de lagere niet kunnen bevredigen. En middelerwijl is een° catastrophe te verwachten, die Bebel zich schijnt voor te stellen als oen oorlog bf tegen Frankrijk, waarin de roode vaan achter de Duitsche legers zou worden opgestoken om burgeroorlog te verwekken, terwijl tegen den buitenlandschen vijand gestreden werd; bf tegen Rusland, waarbij de sociaal-democraten in de voorste gelederen zouden staan om dat bolwerk der monarchale beginselen te helpen omverwerpen, door hen nog meer gebaat dan door eenige andere partij in Duitschland. En met een theatraal gebaar trad Bebel naar voren om zijnen hoorders toe te voegen: „Die groote omkeer in de wereldgeschiedenis kan spoediger komen dan menigeen denkt; ik geloof niet, dat er in deze zaalvelen zijn , die haar niet zullen beleven 1" „Hoe kan Bebel dat weten" vroeg Vollmar, , toen hij na hem aan het woord kwam. „Omdat ik een beter inzicht heb", antwoordde Bebel.— „Wel zoo", hernam Vollmar, , „ook ik meen een beter inzicht te hebben", en daarop zette hij uiteen, dat zulk een plotselinge omkeer, waarbij de wereld als met een schok hervormd zou werden, z. i. al zeer onwaarschijnlijk was dat althans voor de eerste jaren noch de politieke, noch de economische voorwaarden daartoe aanwezig waren. Hij deed ook uitkomen, hoe zwak het standpunt was van die sociaal-democraten, welke den oorlog zeggen te verafschuwen en toch den heiligen krijg tegen Rusland prediken. Het gaat met Bebel, zeide Vollmar, , al even als met Victor Hugo; ook deze wilde den eeuwigen vrede der volkeren; nog maar één oorlog wilde bij gevoerd zien; tegen Duitschland. Vollmar had blijkbaar aanhangeis in de vergadering, doch niet velen. De rechterzijde in de partij beteekent voor het oogenblik nog minder dan de linkerzijde; op dezen Partijdag althans is het bestuur der partij zeker van de overgroote meerderheid. --- Frankrijk. Het geschil tusschen den leer Jules Ferry en de zoogenaamde douanecommissie des Senaats is weder bijgelegd. De commissie heeft Zaterdag met algemeen° stemmen besloten in zijne aftreding als voorzitter niet te berusten, de heer Ferry betuigde zijnen dank en stelde voor de behandeling van de rechten op gezouten vleesch (waarover het geschil onstaan was) op morgen te bepalen , aldus werd besloten en eind goed, al goed. Naar ouden trant heeft de Parijsche Gemeenteraad met 21 tegen 12 stemmen besloten de begrooting der prefectuur van politie niet in behandeling te nemen, omdat die instelling aan hare bevoegdheid onttrokken is. De heer Emile Aceolas , inspecteur-generaal aan het ministerie van Binnenlandsche Zaken voor de strafgevangenissen, heeft zich Zaterdag vergeven. To oordeelen naar Zijne papieren is eene liefdegeschiedenis de aanleiding. Hij was sedert 20 jaar gescheiden van zijne vrouw, ontmoette nooit zijn zoon en leidde een „geaccidenteerd" leven. Volgens sommigen is het mogelijk dat hij , gewoon „cautharidine" in te nemen, bij ongeluk te veel gebruikte. Hij was in 1826 geboren. —Het Kamerlid Laur, bij genaamd »de meikever", heeft eene inschrijving uitgelokt voor een standbeeld van Boulanger te Parijs. --- Groot-Britannië. De ruzie onder do Tersche Home-Rulers uit zich voortdurend in heftige artikelen en brieven in de bladen. Den anti-Parnellisten wordt de dood des hoeren Parnell verweten. Parnell's getrouwen en hunne volgelingen noemen hunne tegenstanders tegenwoordig rondweg „moordenaren" , terwijl zij ook de Roornsche geestelijkheid_ menig hard woord laten hooren en inzonderheid de fiolen van hun toorn over dr. Walsh , den aartsbisschop van Dublin, uitstorten, omdat deze nog na den dood zich ongunstig over den heer Parnell heeft uitgelaten. De advocaat Timothy Healy, , de heftigste der anti-Parnellisten , staat thans onder bijzondere politie-protectie, daar het Dublinsche gepeupel naar men zegt het bovenal op hem voorzien heeft, wegens zijne redevoeringen tegen den heer Parnell gedurende I de laatste maanden. Als nu de heer Ilealy uitgaat, wordt hij steeds gevolgd door drie politie-konstabels in bu ' gerkleeding. Op één na hebben thans alle twee en dertig Parlementsleden, die den heer Parnell tot den einde trouw bleven, het wraak ademende manifest aan het lersche volk onderteekend , waarbij zij verklaren nooit met de Me Carthyisten te zullen samenwerken of hun land voor een buitenlandechen staatsman (Gladstone) te zullen verraden. Behalve veel geschreeuw en levenmaken blijkt echter nog weinig van de kracht der Parnellisten. Er wordt zelfs beweerd , dat zij bij tusschentijdsche verkiezingen in lerland het veld aan hunne tegenstanders zullen laten, al hunne krachten sparend voor de algemeene verkiezing die in het volgend jaar door de ontbinding van het Parlement verwacht wordt. Voor Noord-Kilkenny, , het district dat door wijlen sir John Pope Ilennessy in het Parlement vertegenwoordigd werd, is de verkiezing reeds uitgeschreven, maar de Parnellisten houden zich stil. Zij hebben geen geld en geen geschikte candidaten , laat de tegenpartij verluiden, die morgen in eene conventie van gedelegeerden te Kilkenny bijeenkomt om hunnen candidaat te stellen. In de plaats van den overleden minister Smith is in het Londensche kiesdistrict van het Strand tot candidaat voor het Parlement gesteld zijn eenige , drie en twintigjarige zoon, thans met een zwager, die niet veel ouder is, hoofd der boekhandelaars-firma H. W. Smith en Zonen. De Oladstoniaansche tegen-candidaat is een zekere dr. Gutteridge , als geneeskundige een homceopaath en als politicus een radicaal. Er is oenige kans, dat de werkstaking der Londensche timmermansgezellen, die nu al vijf en twintig weken heeft geduurd, dezer dagen zal eindigen. Patroons en gezellen hebben de diensten van den heer Anderson , voorzitter van het Koninklijk Instituut van Britsche architecten , als scheidsrechter ingeroepen. De heer Spurgeon is van de badplaats Easthourne , waar hij een veertien dagen vertoefde, nart Londen teruggekeerd. Hij is nog altijd zeer zwak, maar hoopt bij toenemende beterschap, den 26en dezer maand naar Mentone te vertrekken tot verder herstel van gezondheid. De heer Plimsoll , het vroegere Parlementslid , die zich indertijd naam maakte door zijn ijveren voor de belangen der zeelieden, die eene wet wiet uit te lokken tegen het varen van onzeewaardige schepen en die nog in den jongsten tijd ijverig werkzaam was om bepalingen te verkrijgen tegen het to zwaar of te vol laden van schepen (inzonderheid met vee) is geruimen tijd ernstig ziek geweest. Hij is thans aan de betere hand maar nog zeer zwak. Uit Brighton wordt gemeld, dat mevrouw Parnell het bed nog niet heeft kunnen verlaten. De heer Michael Davitt , de Fenian van weleer, die indertijd acht jaren wegens landverraad in eene gevangenis doorbracht, maar sedert met eene jonge en rijke Amerikaansche vrouw huwde en een weekblad voor de lersche werklieden uitgaf, is thans op zijne terugreis uit Canada en de Amerikaansche Republiek, waarheen hij eenige maanden geleden met vrouw en kinderen voor zijne gezondheid heenreisde. Zooals men weet was hij een der eersten die zich na het echtscheidingsproces tegen den heer Parnell verklaarde. De anti-Parnellisten in Cork wenschen hem nu candidaat te stellen voor den opengekomen zetel des hoeren Parnell. --- Uit verschillende Landen. De Italiaansche minister van Buitenlandsche Zaken Blaine van wiens gezondheidstoestand in den laatsten tijd niets vernomen werd heeft thans in een brief aan een Ohioosch blad ontkend, dat hij een tegenstander is van M'Kin/ey's tarief, en dat hij dit integendeel heeft voorgestaan sedert de bepaling aangaande handelsovereenkomsten op den grondslag van weerkeerigheid daarin opgenomen werd. Die bepaling, zegt de minister, heeft bijzonder goed gewerkt, vooral ten aanzien van landbouwvoortbrengselen en met name wat meel en varkensvleesch betreft. Naarmate de Methodisten te Washington hunne beraadslagingen voortzetten, schijnt de geest van zachtmoedigheid en eensgezindheid verder op den achtergrond te geraken. Een Engelsch Parlementslid weigerde ten minste in de Donderdag gehouden vergadering zekere opmerkingen, welke den „primitieven Methodisten" aanstoot gegeven hadden, in te trekken en gebruikte daarbij uitdrukkingen, welke nog grootere verontwaardiging wekten, zoodat er zulk een getier en rumoer ontstond, dat de voorzitter in wanhoop de zitting verdaagde. Den volgenden dag, wel is waar, bood het bedoelde Parlementslid zijne verontschuldigingen aan, zijn voorbeeld werd door anderen gevolgd, en eenstemmig werd eene motie ten gunste van samenwerking aller Methodistische gemeenten aangenomen. Verder werden motiën goedgekeurd tegen den opiumhandel, de reglernenteering van de ontucht, het bekleeden van openbare ambten door personen van bekend onzedelijk leven. Ook is beraadslaagd over do sociale quaestie , de betrekkingen der Kerk tot kapitaal en arbeid en de zending. De Figaro heeft een brief ontvangen van Boulanger's nicht en erfgename Mathilde Griffith, thans te Parijs' verklarende, dat do harde zinsnee betreffende zijne dochter in het testament niet voorkomt ia den vorm, als door dat blad werd medegedeeld, maar aldus luidt: „Ik hoop dat mijne twee dochters de kieschheid zullen hebben van zich niet op de wet te beroepen ten einde zich te verzetten tegen mijne laatste beschikkingen, aangezien zij rijk zijn door hare moeder. Alleen in die hoop kan ik vergeten en haar vergiffenis schenken." Aan een medewerker der Gaulois heeft mej. Griffith verklaard, dat de nalatenschap bestaat uit de meubels en dat zij er niet aan denkt bezwaar te maken des generaals decoratiën enz. aan zijne dochters te doen toekomen. Zij verzekert, dat hij reeds terstond na de begrafenis van mme. Bonnemain het voornemen heeft te kennen gegeven om zich van kant te maken. Naar men uit Valparaiso aan den New-York Herald seint zijn drie of vier Amerikaansche matrozen van het oorlogsschip Baltimore bij een straatgevecht aldaar omgekomen en verscheidene anderen gekwetst. Het gevecht moet ontstaan zijn uit de vijandige gezindheid jegens de Amerikanen in het algemeen, veroorzaakt, of althans gevoed, door de terecht of ten onrechte den Amerikaanschen gezant te Santiago toegeschreven begunstiging van Balmaceda en Zijne aanhangers. Naar men uit Santiago meldt, is het nieuwe Chileensch Congres tegen 1 November bijeengeroepen. Luidens een telegram uit Toguciagalpa heeft Honduras een „vredesverdrag" gesloten met San-Salvador tegen Guatemala? --- Telegrammen. Erfurt , 17 October. In de heden gehouden zitting van het Socialistencongres hield de heer Vollmar eene redevoering van twee uren , ter bestrijding van den heer Bebel, die wenschte dat de socialisten sneller zouden voorwaarts gaan. Hij (Vollmar) stond nog op het standpunt zijner te München gehouden rede; hij wenschte het verkrijgen van staatkundige macht en de bevordering van het parlementarisme, opdat de steun van dit laatste eenmaal der partij ten deel valle. De te München gehouden rede had ten doel, tegen verstoorders van den vrede te waarschuwen. Van Rusland's zijde dreigde, bij eene zegepraal, groot gevaar voor de Duitsche socialisten en daarom moest de gansche kracht der partij tegen Rusland worden aangewend. De socialisten moesten voor het behoud van den vrede ijveren, want door een oorlog zouden de denkbeelden van nationaliteit worden versterkt. De hoeren Singer en Liebknecht zagen in de rede van Vollmar een gevaar en een element van verontrusting. Daarom zou de tegenwoordige partij tactiek , welke goede uitkomsten opleverde, worden gehandhaafd. Londen, 18 October. De heer Balfour, minister voor lerland, is benoemd tot eersten lord van de Schatkist en woordvoerder van de Regeering in het Lagerhuis, in de plaats van wijlen den heer Smith. Tientstn, 18 October. Er komen nog altijd ongunstige berichten omtrent de Russische expeditie naar Pamir te Pekin aan. Den nieuwen Chineeschen Gouverneur van Toerkestan, die op weg is naar zijn post, is last gegeven zich zoo snel mogelijk naar Kasjgar te begeven. lutusschen heeft de Chineesche gezant te Petersburg last ontvangen van de Russische Regeering opheldering te vragen over de aanwezigheid van Russische troepen op Chineesch grondgebied. Londen, 18 October. Lloyd's agentschap meldt het volgende: De stoomboot Eider, van Nieuw-York naar Southampton, die heden ochtend Lizard passeerde meldt: wij passeerden de Nederlandsche stoomboot Edam op 49° noorderbreedte en 34° westerlengte; zij had de schroef verloren, maar hare zeilen waren in orde. Nieuw-York, 18 October. De uitvoer van goud bedroeg in de afgeloopen week 307 170 dollars en die van zilver 305 090 d. Bucharest, 18 October. Bij besluit van den ministerraad van gisteren avond is de heer Jan Vacaresco met ingang van 17 dezer, van zijnen post als gezant van Roumanië te Rome ontheven. Rome, 18 October. Het centrale bureau voor meteorologie heeft van het eiland Pantellaria (Middellandsche Zee) een telegram gisteren ontvangen, meldende dat op drie kilometer afstand ten westen van het eiland eene hevige zeebeving heeft plaats gehad. Volgens eene depêche van de Don Quisciotte moet daar ter plaatse een groote onderaardsche vulkaan zijn ontstaan. Parijs, 18 October. Te Aurillac is tot lid van den Senaat verkozen de radicale republikein Baduel met 339 stemmen. De republikeinsche candidaat Mirande had 226 stemmen. Bern, 19 October. Het voorstel tot herziening van het artikel der Constitutie, waarbij aan het Eedgenootschap het monopolie voor de uitgifte van biljetten wordt toegekend, en het nieuwe douane-tarief zijn door de kantons met groote meerderheid van stemmen goedgekeurd. Over het voorstel betreffende het monopolie werden 220 000 ja's en 145 000 neen's uitgebracht; over het tarief 212 000 ja's en 140 000 neen's. De uitslag der stemming in 200 gemeenten is nog niet bekend. --- BINNENLAND. 19 October. De noodwet tot versterking der militie en een voorstel tot het aangaan eener geldleening ten behoeve van den Staat zullen, zegt men, eerlang bij de Tweede Kamer worden ingediend. Het plan moet zijn beide voorstellen in de sectiën te onderzoeken in de eerste dagen na de aanstaande hervatting der parlementaire werkzaamheden, in hot begin van November. Per Staatsspoor van 10 uur 18 min, is heden uit Berlijn te 's-Gravenhage teruggekeerd de Duitsche gezant bij ons Hof, graaf Von Rantzau, die een verlof van eenige maanden in het buitenland heeft doorgebracht. De gezant werd aan het station ontvangen door den gezantschaps-secretaris, den heer Gaertner, , en den attaché der Dnitsche legatie. Heden heeft ZExc. de leiding van het gezantschap uit handen van den zaakgelastigde hernomen. --- Overzicht der pers van den dag. De Encycliek over het arbeider svraags t u k. Onlangs deelden wij den hoofdinhoud mede van een artikel door mr. S. van Houten in het October-nummer van de Vragen des Tijds geschreven, waarin hij eenige critiek gaf van de bekende Pauselijke Encycliek over de sociale quaestie. Thans zijn door De Tijd vier artikelen over en tegen die critiek geschreven en wij maken, na de critiek van mr. v. H. medegedeeld te hebben, natuurlijk ook daarvan melding. Mr. Van Houten had, zoo men zich herinnert, beweerd, dat het verschil tusschen den schrijver der Encycliek en hem omtrent geloofszaken , vruchtbare gedachtenwisseling over het arbeidersvraagstuk samenwerking tusschen het liberalisme en het Pausdom in die quaestie niet uitsloot. Bovendien had hij aangemerkt, dat de Encycliek gezegd kon worden tot de half socialistische literatuur te beboeren. .Half socialistisch, omdat de Encycliek door de handhaving van het privaat eigendomsrecht en van het erfrecht, door den eerbied voor de individueele vrijheid en voor een zelfstandig familieleven gedeeltelijk aan de zijde der economisten staat. Maar dan toch half soetalistisch , omdat de Encycliek overigens den algemenen gedachtengang der socialisten overneemt „bij welke zoo drukte mr. v. .H. het uit de levenseischen der arbeidende klasse als rechtmatige grond en redelijke maatstaf harer eischen tegenover de werkhuurders en tegenover den Staat erkend worden, zonder dat zij ten aanzien van huwelijk en kinderrijkdom aan eenige beperking werden onderworpen". Tegez deze voorstelling wordt door De Tijd geprotesteerd. Vooreerst ontkent zij, dat bij de oplossing der sociale quaestie de Paus en het liberalisme kunnen samengaan. De bedoeling van mr. v. H. was blijkbaar, dat de Paus zich, sprekende over de middelen, om den stoffelijken toestand der arbeiders te verbeteren, zich geplaatst had op een standpum:, waarop voor den liberaal, met ter zijde lating van godsdienstige geschilpunten vruchtbare gedachtenwisseling en samenwerking mogelijk was. Indien, meent bij kennelijk, de Paus van zijn standpunt aanbeveelt, wat ook de liberaal een goed middel acht, dan kunnen zij samenwerken, al hebben zij in geloofszaken eene uiteenloopende meening. Hier tegenover redeneert nu De Tijd aldus. Het liberalisme wortelt in het naturalisme en ontkent dus de waarheid van den Katholieken godsdienst; de Paus zegt uitdrukkelijk, dat zonder den bijstand van godsdienst en Kerk natuurlijk geen andere dan do Katholieke geen uitweg uit den doolhof van het sociale vraagstuk te vinden is. „Laat men, lezen wij in de Encycliek, de Kerk niet tot haar recht komen, dan zullen alle bemoeiingen der menschen vruchteloos zijn." De Paus verwacht dus, naar De Tijd wil doen uitkomen, ten slotte toch alles van den invloed van de Katholieke Kerk. Na hierop nadruk gelegd te hebben, zegt De Tijd 0.a.: „Ziedaar 's Pausen standpunt. Is hot ook het standpunt van de liberalen en van m*. Van Houten? Zoo wij ons niet vergissen, bestaat voor hem de hoofdzaak dtiárin , dat de gezinnen ider arbeiders niet met te veel kinderen ,gezegend', _ . weidon; dat de kinderen goed worden gevoed en tot hun vijftiende jaar op school blijven; dat de arbeiders flink georganiseerd worden, zoodat zij zelfstandig en krachtig tegen de werkgevers kunnen optreden; eindelijk, dat de Staat ten behoeve van arbeiderswoningen meer recht van onteigening bezitte dan hij volgens onze bestaande wetten heeft. Ziedaar het voornaamste. Welk een hemelsbreed verschil! Welk een kloof tusschen den Paus en de liberalen !" *** In hoeverre in deze uit De Tijd door ons geciteerde zinsneden min of meer eene caricatuur gegeven wordt van hetgeen mr. v. H. in de sociale quaestie verlangt te zien geschieden , hebben wij hier niet uit te maken. Alleen willen wij doen uitkomen, dat eigenlijk de geheele polemiek tusschen De Tijd en mr. Van Houten reeds terstond ijdel wordt indien men, gelijk De Tijd, blijft beweren, dat, dewijl de liberaal de waarheid van den Katholieken godsdienst niet erkent, en de Paus van die Kerk alles verwacht, zij elkander in geene sociale quaestie ter wereld verstaan en noch minder samenwerken kunnen. Geeft men daarentegen toe, dat beiden van verschillende beginselen uitgaande, toch bij v. op het punt der staatsbemoeiing in arbeidersvraagstukken van één gevoelen zonden kunnen zijn, dan zou het de vraag worden, of nu niet de Katholieken, door den Paus voorgelicht en geleid, gezamenlijk met de de liberalen het een en ander tot oplossing der sociale quaestie konden doen. Of De Tijd in haar zucht om te betoogen, dat mr. v. H. op een geheel ander standpnut staat dan de Encycliek, zich niet aan de overdrijving schuldig maakt, die zij mr. v. H. verwijt, laten wij daar. Maar van meer belang schijnt ons in ieder geval,wat De Tijd zegt omtrent de bezwaren, die mr. v. H. had tegen het volgens hem, te socialistisch standpunt van de Encycliek. *** Ook hier argumenteert De Tijd eenigszins op dezelfde wijze als over de quaestie der gelijkheid van standpunt, die volgens mr. v. H., tusschen hem en de Encycliek bestaat. De argumentatie omtrent die laatstgenoemde quaestie herhaalt zij in haar derde artikel eerst nog eens aldus: „In ons voorgaand artikel hebben wij aangetoond hoe voor den Paus het geloof, de practische godsdienstzin, de getrouwheid aan de Kerk een zoo onmisbaar vereischte zijn voor de oplossing van het arbeiders-vraagstuk, dat zonder deze bovennatuurlijke hulpmiddelen aan geen oplossing te denken valt. Daar nu de scheiding tusschen het godsdienstige en het maatschappelijke en de naturalisatie van de geheele samenleving de hoofdgedachte vormt van het liberalisme, is het duidelijk, dat van een sameagaan van Katholieken en liberalen in de sociale quaestie niet het minst spraak kan wezen." En daarop laat zij dan volgen: „Doch tevens is het een onloochenbaar feit, dat de socialisten in die scheiding en in het hoegenaamd geen rekening houden met het bovennatuurlijke, nog veel verder gaan dan de liberalen, en zij eene atheïstische sekte en verbreiders van het atheïsme onder het volk zijn geworden." »In den beginne heette het bij hen en nog heet het zoo wanneer zij in eene Christelijke landstreek zoeken ingang te vinden dat zij zich niet met godsdienst bemoeien en een ieder laten gelooven zooals het hem goeddunkt. Maar scheiding tusschen Kerk en Staat heeft altijd op hun program gestaan. »En let wel: die scheiding wordt niet slechts door hen gewenscht voor hunnen denkbeeldigen Staat der toekomst, nu reeds, bij onze hedendaagsche toestanden, wanneer een socialist Volksvertegenwoordiger wordt, moet hij zich verbinden, de scheiding tusschen Staat en kerk door te drijven, zelfs tot de uiterste eonsequentiën, die door de liberalen nog niet worden aangedurfd." Welken zin heeft het dan, vraagt De Tijd, na voor deze vijandige houding van de socialisten tegenover de Kerk nog een paar bewijzen te hebben aangevoerd welken zin heeft het dan, ook maar de minste overeenkomst tusschen de leer van den Paus en het socialisme te willen zien? Hier vinden wij dus tegenover het socialisme dezelfde redeneering als zooeven tegenover het liberalisme. De ' liberalen, hoorden wij zoo even, erkennen de waarheid der Katholieke Kerk niet, hoe zouden zij dan met den Paus in de sociale quaestie op hetzelfde standpunt kunnen staan? En thans vernemen wij: de socialisten staan op ongeloovig standpunt, welken zin heeft het te beweren, dat tusschen de leer van den Paus en het socialisme eeniff e overeenkomst bestaat? In welken zin mr. Van Houten dat bedoelt, hebben wij hierboven nog even herinnerd. Hij beweert, dat de Paus door in zijne Encycliek te erkennen, dat de arbeider aanspraak heeft op een loon toereikend, om hem, mits hij niet verkwistend is, te onderhouden, zich op het standpunt der socialisten geplaatst heeft, die ook de levenseischen en behoeften der arbeiders als maatstaf en grond voor hunne eisch en tegenover de werkhuurders en tegenover den Staat nemen. Te meer vindt mr. Van Routen dat standpunt van de Encycliek zonderling, omdat er volstrekt ten aanzien van huwelijk en kinderrijkdom geen woorden, die tot beperking en matiging vermanen in de Encycliek worden aangetroffen. * * Blijkbaar heeft De Tijd zelve wel gevoeld, dat het tegenover zulk eene bewering toch niet aanging het eenvoudig te laten bij de bewering: socialisten zijn na eenmaal atheïsten en dus kan de Paus op geen punt ter wereld met hen overeenstemmen. In haar laatste artikel voert zij dan ook een argument van geheel anderen aard aan. Zij ontkent namelijk, dat de Paus zich op dat standpunt plaatst. Mr. v. H. had uit eene brochure van dr. Sehaepman over de Encycliek, de uitspraken van de Encycliek op dit punt nader toegelicht. Dr. Sehaepman had n .1. geschreven: »Het noodzakelijk levensonderhoud van den arbeider is hier berekend op den echtgenoot en vader, zonder arbeid van vrouw of kinderen en ruim genoeg berekend om aan te sporen tot eene spaarzaamheid ,die hoop kan geven, op een matigen en vasten welstand. Zoo spreekt de Paus." Als men zulke eischen stelt, zegt mr. v. H., dan huldigt men niet de stelling »loon naar werk", maar „loon naar behoefte" en dan belooft men de werkman meer dan men houden kan. Indien men althans de staatsbemoeiing, niet, gelijk de socialisten onbeperkt wil uitbreiden. Met die explicatie en die bij voegingen van dr. Sehaepman hebben wij niet te doen, zegt De Tijd. Zij kan of wil die blijkbaar niet verdedigen al hoorden wij dr. Sehaeprnan ook er bijvoegen: „zoo spreekt de Paus." Maar De Tijd ontkent, dat de Paus zelf in de Encycliek leert wat mr. Van Houten hem naar De Tijd beweert toedicht. »Wat de Paus zegt, komt, zegt De Tijd, kortweg hierop neer, dat een werkgever onrechtvaardig handelt, wanneer hij, den nood ziende van den werkman daarom hem minder loon geeft dan behoort, dewijl de werkman door den nood gedwongen wordt dit mindere voor lief te nemen, dewijl het beter voor hem is iets dan niets bekomen." Dit schijnt inderdaad iets anders dan, niet alleen mr. Van Houten, maar ook dr. Sehaepman uit de Encycliek afleidt. Volgens De Tijd zou de Paus alleen tegen het exploiteeren van den werkman gewaarschuwd hebben; tegen het speculeeren op den nood van den werkman. Volgens mr. Van Houten daarentegen en, naar mr. v. .H. beweert, ook volgens dr. Sehaepman, wil de Encycliek, desnoods van Staatswege, er voor gezorgd hebben, dat iedere werkman een loon ontvange, voldoende om hem met een talrijk gezin, een goed bestaan te verschaffen. M. a. w. dat de arbeider niet naar het werk maar naar zij ne behoefte beloond worde, buiten quaestie latende hetgeen de werkgever geven kan, wil hij zijne industrie niet vernietigen. Het komt ons voor, dat uit den tekst van de Encycliek toch wel blijken moet welke opvatting juist is. --- Feuilleton der Opr. Haarl. Ct. van 20 October 1891. MIA. Uit het Italiaansch VAN MEMINI. 6) Oef! ontgleed aan de lippen van hertog Giuliano , toen hij het mt grenaatkleurige asters bezaaide, licht geel satijnen boudoir achter zich sloot Oef I-- Mevrouw de Rémusat v_xtelt in hare Mémoires du 'ier Empire hoe Napoleon zekeren dag zij ne vertrouwde hovelingen in groote verlegenheid bracht door hun te vragen wat de wereld zeggen zou, wanneer hij, de Keizer, plotseling van het wereldtooneel verdween. In de algemeene verlegenheid, welke deze vraag teweeg bracht, weêrklonk het bittere antwoord, uit den mond zelven die de vraag gesteld had: Weet wat de wereld zeggen zou?. • Zij zou zeggen: oef !... • Nu, het onderscheid aangenomen, dat tusschen een Bonaparte en eene schoone barones bestaat, kan het wel zijn, dat het oef van Gailiano een soortgelijk gevoel van verluchting uitdrukte. Het is niet onmogelijk, dat hij dat woord met voorbedachten rade gesproken, dat hij het vaste plan gehad had dit boudoir als vrij man te verlaten, dat de hoffelijke woorden, welke het onhoffelijke basta moesten verbergen van hem en niet van haar waren uitgegaan. Ondanks al deze veronderstellingen is één ding zeker, dat hertog Giuliano een oogenblik in de serre stilstond en met gespannen aandacht luisterend, onbewegelijk, in afwachtende houding, naast een arum staan bleef. Een volle minuut lang, niet slechts enkele seconden, doch niets deed zich hooren. Geene stem, die hem terug riep, geen snik, geen geschuifel van stoelen, geen schel zelfs, die kon doen vermoeden, dat de hulp van de kamenier met den flacon vliegenden geest werd ingeroepen. Hij wierp een laatsten blik op de glazen deur die hij een oogenblik te voren achter zich gesloten had, maar geene schaduw gleed over het doffe spiegelglas. Toen haalde Giuliano ongeduldig de schouders op en ging met rassche schreden de lange rij vertrekken door en de marmeren trap af. Met een spottenden glimlach groette hij den gipsen engel, die de gaslamp in de opgeheven hand droeg en den schoonen jongen man zoo' menigen avond had zien voorbij komen. Het groote nieuws van den dag deed spoedig de ronde in Turijn. Na eenige uren wist men in alle aristocratische kringen, dat hertog Giuliano Lautieri zijne vrijheid herwonnen had. Dien avond was er in het hoftheater in de loges en fauteuils eene kleine opschudding, en de tooneelkijkers waren niet op het toonei gericht, waar Mignon de aandoenlijke vertolking van Thomas naar Goethe's » Kennst du das Land" in het Italiaansch voordroeg, maar veeleer op eene loge der tweede verdieping, welke door eene niet jonge vrouw ingenomen was, maar: door eene, die het voorrecht had eene tweede jeugd te beleven. De barones Olga, eene Russische, had donkerbruin haar en was eene forsche doch niet groote vrouw; zij paarde bij een prachtvollen hals een gelaat, dat minder door de regelmatige lijnen, dan door eene zonderling uittartende uitdrukking de aandacht trok. Een kleine neus en groote mond, met schitterend witte tanden tusschen de volle roode , hartstochtelijke lippen. Tegenover haar, op de plaats die Giuliano gewoon was in te nemen, was een onbeduidend Fransch markiesje gezeten. De opmerkingen die men maakte waren de volgende: ten eerste, dat barones Olga van avond mooier was dan ooit; ten tweede, dat zij een fonkelnieuw toilet droeg; ten derde, dat zij dezelfde tevreden, opgeruimde uitdrukking had, die haar zoo bevallig stond; ten vierde, dat zij geheel dezelfde manieren van doen en spreken had als andere avonden; ten vijfde, dat haar loge eivol was. Giuliano kwam dien avond in het theater, strekte zich in zijnen fauteuil uit, ging zijne kennissen in hunne loges aanspreken; in die der barones vertoonde hij zich niet; dát was al. Maar in de club, na de opera, werd er heel wat besproken!. . leder wist de oorzaak van deze verwijdering.. .. het was eene nietigheid, waarachter wederzijdsche verveling schuilde. Algemeen was men op de hand van Giuliano, en keurde men Zijne handelwijze goed. De barones was eenige jaren ouder dan hij en om de waarheid te zeggen, reisde zij wat te veel. Een oude heer, een orakel in dit paleis van justitie, was de eenige die beweerde, dat Giuliano eene groote domheid had begaan. De anderen hielden vol: wat duivel, men wist voor zeker, dat de barones zes , zeven jaren ouder was dan Giuliano. Doch de oude heer bleef er bij: al was zij tien, al was zij vijftien jaar ouder ! Zij was de éénige vrouw die Giuliano boeien kon. Maar waarom'? -- vroegen allen uit één mond. Wel! hernam de oude, met dien korten lach, die op den langen duur de lippen van hen die hem uiten moet doen verdorren, zoo scherp, zoo snijdend, zoo vergiftig is hij. Arme Giuliano! zeide iemand wat zal hij nu beginnen Hiermede was het uit. Giuliano deed niets bijzonders om zijne herwonnen vrijheid te vieren. Hij zag zich overal beter ontvangen, meer gevierd en bedorven dan ooit te voren. Hij bracht een heel vroolijk carnaval door, vermaakte zich, was in de beste stemming, voorkomend met allen en intiem met niemand, hoogst tevreden over zich zelf, en zoo genadig zijn oude moeder twee of drie maal in de opera te vergezellen. Zekeren dag kwam de zonderlinge gedachte bij hem op: »Als ik eens trouwde ?" Maar hij verwierp die even schielijk, als ware het eene verzoeking. Thans was hij in het volle bezit zijner vrijheid, daarvan wilde hij genieten. Genieten, maar hoe'? Indien hij een groot vermogen had bezeten, zou hij naar Parijs zijn gegaan. Het tegendeel was echter het geval; zijn vader had hem een middelmatig fortuin nagelaten, doch hij zelf had veel geld verspild. Die drie laatste jaren waren heel aangenaam geweest, maar het was opmerkelijk welk eene voorliefde barones Olga voor bonbons, Saksisch aardewerk en antieke snuisterijen had; hoe zij op rozen in den winter en op camelia's in den zomer ge- steld was, hoe zij van uitstapjes in het voor- en najaar, van rijtoeren in alle jaargetijden hield. Het viel niet te ontkennen, dat zijn erfdeel er gevoelig onder geleden had; hoe dit te herstellen? Opnieuw kwam de gedachte aan den bruidschat boven, ontzettend ditmaal, in de gedaante van een noodzakelijk kwaad. Giuliano stiet haar verontwaardigd van zich, maar zij liet zich niet verjagen, zij wachtte haar oogenblik af. De vrijheid.... nooit volprezen schat! Nochtans was Giuliano een avond heel boos op zich zelf, omdat bij zonder het te willen de straat was ingeslagen, die naar de woning der barones voerde. Die domme kracht der gewoonte! Hij schaamde zich over zijne zwakheid. Neen.... voor den duivel, dat niet.... Het duurde evenwel niet lang of zijne vrijheid begon hem een lastig harnas toe te schijnen, iets gelijk een nieuwe hoed of een ongemakkelijk kleedingstuk, waarin hij zich niet te huis gevoelde. Sommige uren waren eindeloos lang. Een leven van verstrooiing verveelde hem op den duur, en hij bezat de middelen niet om het zoodanig in te richten, dat het met zijnen verfijnden smaak overeenstemde e zijne kostbare gewoonten bevredigde. Een nieuw le. -.1 beginnen? op dezelfde manier, doch in een ander kwartier ?. ... Bah ! het loonde de moeite niet! Dan had hij evengoed op den ouden weg kunnen voortgaan. Terugkeeren was vervelend; en alle mooie vrouwen hadden niet een echtgenoot met zulk een lankmoedig, inschikkelijk karakter als de baron Dornelli. En dan de last van opnieuw zijn hof te moeten maken! (Wordt vervolgd.) ---