BUITENLAND. Telegraphische Berichten. 19 December. Cuba en de Vereenigde Staten. Do commissie voor buitenlandsche zaken uit den Amerikaanschen Senaat heeft zich vereenigd met de motie van den heer Cameron, aandringende op erkenning van Cuba 's onafhankelijkheid en verklarende, dat de Vereenigde Staten hunne vriendschappelijke diensten behooren te verleenen om aan den oorlog een einde te maken. Aan deze motie is een tweede toegevoegd, verklarende dat, indien het Congres haar tweemaal aanneemt met twee derden van het geheel° aantal stemmen, zij van kracht zal worden, zelfs indien de President van zijn veto-recht gebruik mocht maken. Het staat, volgens bericht uit Washington, vast, dat de minister van Buitenlandsche Zaken Olney tegen deze wijze van handelen ten opzichte van Cuba is, aangezien zij zou kunnen leiden tot een oorlog met Spanje. Men verzekert, dat het Kabinet niet geneigd is den nieuwen President een dergelij ken oorlog na te laten. Ook schijnt het des hoeren Cameron's motie als ongelegen en ongerechtvaardigd te beschouwen. Ter Beurze te Nieuw-York heeft gisteren het besluit der Senaats-commissie half en half een paniek veroorzaakt. In alle soorten van fondsen had groote verkoop plaats. De markt sloot koortsachtig met eene fractioneele verbetering op de laagste koersen. [Zie verder onder laatste berichten.] --- Dwangmaatregelen tegenover den Sultan? De Daily News ontvangt van verschillende correspondenten berichten, waaruit valt op te maken, dat de mogendheden er hoe langer hoe meer aan gaan denken om, vertoogen moede, dwang te gaan gebruiken tegenover den dralenden diplomaat bij uitnemendheid, Sultan Abdoel Hamid. De Weener berichtgever van het blad verneemt, dat de Russische ambassadeur te Constantinopel , gedurende een kort oponthoud te Weenen, van den minister van Buitenlandsehe Zaken der monarchie, graaf Goluchowski, met wien hij herhaaldelijk over de Oostersche quaestie confereerde, de verzekering ontving, dat Oostenrijk-Hongarije volkomen voorbereid was, om alles in het werk te stellen, ten einde Rusland te ondersteunen bij hulpverleening aan de Christenen in Turkije; immers zoodoende zon het Balkan-schiereiland blijvend bevredigd en een voortdurend gevaar voor den vrede van Europa ter zijde gesteld worden. Oostenrijk zal, naar verzekerd wordt, Ruslands voorstellen nauwkeurig overwegen en al die veranderingen aanwijzen, welke het noodig mocht oordeelen. Het definitieve besluit van de Kabinetten te Weenen en Budapest zal door den ambassadeur te Constantinopel, baron Calice, medegedeeld worden. Men verwacht dat baron Calice nu de noodige a. instuctiiin binnen enkele dagen zal ontvangen. Graaf Goluchowski's antwoord was, volgens den correspondent der Daily News, z66 gunstig, dat de heer Nelidoff het niet meer noodig oordeelde me audiëntie bij den Keizer te vragen. Binnen een paar dagen zal de heer Nelidoff Ruslands voorstellen aan den Sultan voorleggen en onderwijl met de andere ambassadeurs beraadslagen. Indien Abdoel Hamid weigert in de voorstellen te treden, zullen, verzekert de berichtgever, de vertegenwoordigers der mogendheden verklaren, dat hunne tegenwoordigheid in Constantinopel van geen verder nut is, hunne paspoorten vragen en vertrekken. Men denkt, dat daarna de een af andere „ernstige stap" zal gedaan worden. Ook de Peterburgsche Wiedomosli zegt, dat de Westersche mogendheden, onder leiding van Rusland, nog eens een poging zullen wagen om den Sultan te overreden tot het invoerwij der noodzakelijke hervormingen, maar, indien dit mislukt, Rusland daarna voorbereid is om afdoende en drastische dwangmaatregelen jegens .Abdoel Hamid of een anderen Sultan voor to stellen. Eene dergelijke uiting vindt men in de Beurscourant, die zegt , dat Rusland thans geheel voorbereid is om met geweld zijne eischen door Turkije te doen inwilligen, indien zijne vreedzame pogingen andermaal mochten falen. De Parijsche berichtgever der Daily News verneemt van zijn kant, dat de heer Nelidoff en de heer Canzbon (de Fransche ambassadeur) ernstig verlangen om samen te werken tot het behoud van Turkije. De Russische ambassadeur heeft zegt deze correspondent den Czaar do noodzakelijkheid voorgehouden van l Rusland's tussehenkomst. De heer Nelidoff zegt, dat het van geen nut is om tot den Sultan te spreken, omdat hij gewoon weg een dwaas is. Het is zeer ongelukkig , dat de heer Cambon en zijn superieur op 4e Quai d'Orsay, de heer Hanotaux , juist niet op den besten voet met elkander staan een omstandigheid, waaraan wij mensohen het armzalige figuur, door de Fransche diplomatie gemaakt, moeten toeschrijven. Intusschen waarschuwt de Berlijnsche berichtgever der Daily News nog niet te spoedig te gelooven , dat de mogendheden geweld denken te gebruiken. Het is waar, zegt hij, dat onder alle mogendheden onderhandelingen gevoerd zijn over een energiek gemeenschappelijk optreden, maar men moet niet denken, dat de diplomatieke pressie vergezeld zal gaan van militaire of marine-demonstratiën. De Daily News maakt uit dit bericht uit Berlijn op, dat men in Duitsche Regeeringskringen nog niet geneigd is zich aan te sluiten bij eene coalitie tot het nemen van drastische maatregelen. Maar, vervolgt zij , in deze zaak telt Berlijn niet mede. Waar het Oostersche quaestiën geldt, legt Oostenrijk-Hongarije in het Drievoudig Verbond het grootste gewicht in de schaal; en als Oostenrijk en Rusland het eens zijn, behoeft men geen anderen hinderpaal te vreezen. Want dat Frankrijk en Engeland dan mede ' zullen gaan wordt als een stilzwijgende conditie beschouwd. --- Duitschland. Beide Huizen van den Pruisisehen Landdag hebben het voorbeeld van den Rijksdag gevolgd en zijn op recès uiteengegaan. Den laatsten dag, jl. Donderdag, vereenigde de .Rijkskanselier prins liohenlohe als Pruisisch minister-president een aantal leden van beide Huizen aan zijn disch. Alle partijen waren onder de zestig gasten vertegenwoordigd, waartoe ook de ministers behoorden, terwijl de Keizer den Rijkskanselier de eer bewees van eveneens de uitnoodiging aan te nemen. De feestdisch was in de groote Congreszaal aangerecht en Z. M. zat tusschen den voorzitter van het Huis van Afgevaardigden en den eersten onder-voorzitter van het Heerenhuis tegenover den gastheer. De tafel duurde van half acht tot bij half negen, maar de Keizer bleef daarna nog bijna twee uren in gesprek met een aantal gasten. Onder hen, die deze onderscheiding genoten, bevond zich de hertog Von Ratibor, , president der zoogenaamde „nieuwe fractie" van het Heerenhuis. Deze partij (waartoe ook de in het Huis zitting hebbende burgemeesters der grooto steden behooren en die daarom ook wel de „Burgemeestersfractie" wordt genoemd) vormt de minderheid in hot Heerenhuis , dat onlangs zijn voorzitter heeft verloren door den dood van prins Stolberg. De minderheid verlangt het voorzitterschap aan den hertog Von Ratibor op te dragen, maar de meerderheid wil als voorzitter niet alleen een lid van den hoogen adel, doch ook een streng-conservatieven Protestant. De hertog Von Ratibor nu is Katholiek en staat als president van bovengenoemde fractie min of meer tegenover de streng-conservatieve meerderheid. Wilde deze den eisch van „hoogen adel" laten vallen, dan zouden meerderheid en minderheid het spoedig eens kunnen worden door den heer Von Levetzow te kiezen, die jarenlang als voorzitter van den Rijksdag zijne praesidiale gaven heeft bewezen. Tot dusver wendde zich de meerderheid te vergeefs tot verscheidene leden uit haar midden; een dezer, prins Solms , werd deze week zelfs formeel gekozen, maar bedankte. De aandacht der gasten werd zeer getrokken door het levensgroot° portret van prins Bismarek , geschilderd door Frans von Lenbaat , dat de Keizer ter gelegenheid van het vijf-en-twintigjarig bestaan dos Rijks (18 Januari dezes jaars) bestelde, om het in de zoogenaamde Drie-Keizerszaal der ambtswoning van den Rijkskanselier to doen prijken en dat onlangs gereed was gekomen. Over soldaten-mishandelingen sprekende, had de Afgevaardigde Bebel verleden jaar een geval in den Rijksdag genoemd. Hij wist den naam van een kapitein der infanterie op te geven, die een soldaat met vuist en sabel had geslagen. Deze zaak is nauwkeurig onderzocht en dezer dagen voor den gewonen rechter te Berlijn in openbare behandeling gekomen. Uit de verklaringen van eene menigte getuigen bleek, dat bedoelde kapitein wel als een zeer streng, maar toch rechtvaardig officier bekend stond, wien geene enkele mishandeling te last gelegd kon werden. De heer Bebel is dus wederom, gelijk ontelbare vorige keeren , op lichtvaardige aanklachten te werk gegaan. De aanklager in dit geval, de soldaat, was niet meer te vinden, omdat hij wegens overtreding der strafwet voortvluchtig is. --- Frankrijk. In de Russische kerk te Parijs is gister ter gelegenheid van den naamdag van den Czaar een plechtige godsdienstoefening gehouden, welke door President Faure en al de ministers, evenals door den Russischen ambassadeur en het geheele personeel in groot uniform werd bijgewoond. Het Roomsch -Katholiek Instituut of Universiteit te Parijs zal eerlang colleges voor vrouwelijke studenten openen in godgeleerdheid , wijsbegeerte, geschiedenis, staathuishoudkunde , letterkunde, natuurkunde en aesthetiek. De overleden aartsbisschop van Bourges , kardinaal Boyer, , heeft in zijn uitersten wil voorgeschreven hem op den lijkwagen der armen naar het graf te brengen, opdat, schrijft hij, „de eenvoud mijner uitvaart mijne nederige afkomst [hij was, als gemeld is, de zoon eens timmermans] in herinnering brenge." Hij wilde niet gebalsemd worden en verbiedt kransen , redevoeringen en militaire eerbewijzen. Overeenkomstig de strenge bepalingen van het reglement zijn reeds vier werklieden der werkmansglasblazer ij te Albi wegens vergrijp tegen de tucht ontslagen. Zij hadden zich verstout sommige handelingen van het bestuur af te keuren. --- Groot-Britannië. De zeelieden en stokers aan de Cly de, die het werk hadden gestaakt om loonsverhooging te verkrijgen, zijn Donderdag tegen het oude loon weer aan het werk gegaan. Te Bombay is gisteren eene vergadering van burgers gehouden, onder leiding van den Gouverneur der „Presidentie" Bombay, lord Sandhurst , met het doel om geld bijeen te brengen ten bate van de slachtoffers van den hongersnood. Staande de vergadering werd voor honderdduizend ropijen geteekend. Blijkens de officieele statistiek , zijn er tot nog toe in Bombay 1511 gevallen van buil e npest voorgekomen, waarvan 1094 met doodelijken afloop. Deze opgave wordt echter als vrij onbetrouwbaar beschouwd, daar het volk slechts noode gevallen van pest aangeeft of de oorzaak van overlijden. Nog steeds blijven de bewoners uit de stad trekken; men denkt dat thans wel 200 000 mensehen Bombay ontvlucht zijn. In het Canadeesche district Cornwall zal heden een geanimeerde verkiezingsstrijd plaats grijpen, de eerste sedert de regeling der schoolquaestie in Manitoba. In dit district zijn de Protestanten en Katholieken bijna even sterk, maar de meerderheid bleek bij de laatste verkiezing conservatief. De afloop van den strijd zal nu het bewijs leveren, in hoeverre de publieke opinie het beleid van den liberalen premier, den heer Laurier, ten opzichte der schoolquaestie , billijkt. --- Uit verschillende landen. De Erfprinses van Luxemburg verkeert in gez(7Pnde omstandigheden. Hare verlossing wordt in de tweede helft van Februari verwaai,. Te Tunis is een Fransch kapitein ter zee Servonnet , marine-attaché bij het residentschap, in een tweegevecht met den degen door een Tunesisch Regeerings-ambtenaar Maille gedood. Een militair attaché, een zeeofficier en twee advocaten waren getuigen. Omtrent de aanleiding tot het duel wordt niets gemeld. Een hoofdambtenaar der Hongaarsche Staats-Spoorwegen, Anton Dietrich genaamd, is sedert eenige dagen uit Budapest verdwenen, een tek er t in de hem toevertrouwde kas achterlatende. De Regeering is gisteren tot de overtuiging gekomen, dat het tekort ruim 40 000 gulden bedraagt. Een Armeniër, Avet Zacharoff, , vroeger beambte aan den Transkaspiaansehen spoorweg, drong Donderdagmiddag de bureau's binnen van het ministerie van Verkeerswegen te Petersburg en vuurde met een revolver op den heer Wassilewski , president van de administratie der Staatsspoorwegen, dien hij ernstig wondde. Zacharoff richtte vervolgens het wapen op zichzelf en schoot zich dood. De ruiters der Der wisc hen hebben een strooptocht gedaan in de nabijheid van Soeakin. Zij slaagden er in eenig vee mede te drijven. Overeenkomstig het vergelijk, tussohen de leiders der conservatieve en liberale partijen in Roumanië gesloten, ter regeling van de quaestie der afzetting van den metropolitaan, mgr. Gennadius, heeft de Synode het over dezen prelaat gevelde vonnis vernietigd, en de metropolitaan vervolgens zijn aanvrage om ontslag ingediend. --- BINNENLAND. Uitvaart van prof. Acquoy. 19 December. Gisteren werd op de begraafplaats aan de Groenesteeg te Leiden ter aarde besteld het stoffelijk overschot van wijlen prof. dr. J. G. R. Acquoy. I Dat de schare groot zou zijn, die de laatste eer aan den overledene wilde bewijzen, was te voorzien, want in professor Acquoy is niet alleen een groot geleerde heengegaan, maar ook een goed en beminnelijk mensa ; iemand die niet alleen gewaardeerd werd, maar ook bemind was. Dat hij een groot geleerde was, getuigen zijne werken, zij ne bijdragen in het Archief voor IV ederland's Kerkgeschiedenis, zijn „Klooster te Windestein en zijn invloed", zijn „Herman de Ruiter"; niet het minst getuigt het zijne studie op het gebied der kerkelijke muziek. Nog onlangs verscheen de bewerking van het Psalmboek in de oude toonzetting. Hoe deze geleerde, een Protestant, waarlijk liberaal was, blijkt het best uit het feit, dat hij wist te waardeeren hetgeen er goeds was uitgegaan van Roomsche zijde. De Katholieke bladen hebben hem dan ook eene welverdiende hulde niet onhouden en met warmen lof over den ontslapene geschreven. Dat Acquoy geliefd was blijkt uit de vereerende artikelen door leerlingen aan hunnen leermeester gewijd; uit het feit dat zijn lijkbaar gedragen, voorafgegaan en gevolgd werd door leerlingen, die zijn heengaan betreuren en zijn gemis diep zullen gevoelen. Wat Acquoy geweest is, werd op treffende wijze in eene schoone grafrede uitgesproken door professor H. Oort , die de groote geleerdheid van den overledene schetste, die gewerkt heeft zoolang hij kon, hem schetste als een hartelijk vriend, een trouw vader en een braaf man. Ook professor Rogge uit Amsterdam sprak nog een enkel woord, om aan zijn dankbaar gevoel ten opzichte van professor Acquoy te voldoen. De Senaat der Universiteit was tegenwoordig , ook de meeste professoren der Leidsche Hoogeschool , de studenten, in het bijzonder de theologen, de burgemeester van Leiden en vele anderen. De praeses van het Studentencorps, de leerlingen der theologische faculteit en anderen legden prachtige kransen op de kist, en de zoon van den overledene dankte voor de ondervonden deelneming. --- De Velserbrug. Door het Dagelij ksch Bestuur van Amsterdam is aan den Gemeenteraad der hoofdstad ter kennisneming aangeboden een adres, door hen gericht aan den minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid, waarin er de aandacht op wordt gevestigd, dat Amsterdam gereed is do grootste schepen in hare havens te ontvangen , en dat eene verbreeding van het Noordzeekanaal tot 32 meter, zooals door den minister is voorgesteld, voor die schepen dringend noodzakelijk is. Voorts wordt er in betoogd, dat de Kanaalovergangen te Velsen, en in het bijzonder de voetbrug, eene zeer hinderlijke belemmering opleveren voor het scheepvaartverkeer, hetgeen door den minister ten volle wordt erkend; pat de aangevoerde bezwaren tegen wegneming dier brug overdreven zijn, en dat een stoompont de geregelde verbinding tusschen de beide oevers beter verzekert dan een voetbrug, wanneer zij bij toeneming van het scheepvaartverkeer gedurende telkens langer tij druimten voor de door vaart geopend zal moeten blijven. „Met leedwezen ," aldus eindigt het adres, „vernamen wij uit do Memorie van Antwoord, dat 'Uwe Exc. niet in de gelegenheid is om een bepaald voorstel ten aanzien van den Kanaalovergang aan de Staten-Generaal te doen. Onze overtuiging, dat verbetering der Kanaalovergangen van het allergrootste belang is, dringt ons om tot Uwe Exc. het eerbiedig verzoek te richten, dat zoo spoedig mogelijk een wetsontwerp te dezer zake door uwe Exc. moge worden ingediend." --- Kamers van Arbeid. Directeuren der Nederlandsche Maatschappij ter bevordering van Nijverheid hebben aan de Tweede Kamer een adres gericht, verzoekende het aanhangig ontwerp van wet tot oprichting van Kamers van Arbeid in hoofdzaak ongewijzigd aan te nemen. Bij het adres is gevoegd een overzicht van den inhoud van de ter zake ingekomen rapporten van do departementen. --- Ambten, bedieningen enz. Bij beschikking van den minister van Waterstaat, Handel en Nijverheid zijn benoemd tot buitengewoon opzichter de heeren: J. W. Otten, bij het maken van de werken tot verbetering van do Maas onder Lienden, Gassel en Overasselt ; A. M. van Veggel, te Heusden, bij de werken voor het maken van een schutsluis enz. ten behoeve van een scheepvaartkanaal van Engelen naar Henriettewaard ; H. E. Verschoor te Delft, bij de werken van den 1 Rotterdamschen waterweg; A. Steendam, bij het maken van een uitwateringssluis met grondduiker, enz. aan den benedenmond van het afwateringskanaal van 's-Hertogenbosch naar Drongelen ; B. J. van de Klippe, bij het maken van een gedeelte van het ,zuideraf wateringskanaal onder Raamsdonk. --- Leger en Vloot. De 20 luit. A. G. L. F. van Krieken, van het le reg. juf, te Assen, heeft overplaatsing gevraagd bij hot 0.4. leger. De Japansehe gezant bij ons Hof, de heer Wam Akabank, vertrok heden voor enkele dagen naar Brussel, alwaar op dit oogenblik de gezant van Japan te Berlijn verblijft. --- Overzicht der pers van den dag. Uit de Tweede hamer. STAATSBEGROOTING. (HOOFDSTUK IX. WATERSTAAT, HANDEL EN NIJVERHEID.) De Geologische en Agronomische k a a rt. Eenige jaren geleden heeft de Koninklijke Academie een rapport over het wenschelijke van zulk een kaart van ons land uitgebracht. Doch daarop hebben in 1894 het Aardrijkskundig Genootschap en het Instituut van ingenieurs op de vervaardiging van zulk een kaart. aangedrongen. Vooral wegens de praktische waarde van dat werk voor den landbouwer, den industrieel, den ingenieur en allen die met de gesteldheid des bodems hebben rekening te houden. En aan dat adres hebben het landbouwcomité en verschillende landbouwvereenigbagen adhaesie gegeven. In het Parlement was sedert lang instemming met het plan betuigd en zelfs tweemaal geld voor een onderzoek toegestaan. De minister had nu een post aangevraagd van f 30 000, om een geologisch bureel te vestigen, dat zulk eene kaart bewerken moest. Drie geologen en één scheikundige, bijgestaan door oenen teekenaar, eenen amanuensis, en de noodige assistent-geologen voor de opnemingen in het veld zouden daarvan gedurende een onbepaald aantal jaren werkzaam zijn. Maar deze post is den minister niet toegestaan. De heer Hennequin betoogde, dat de landbouwkundige waarde der kaart, zoolang er nog zoovele dringende behoeften van den landbouw op vervulling wachten, niet overschat moest werden. Aan eene afbeelding hunner akkers op het papier hechten, naar hij meende, de boeren niet veel; voor het onderzoek van hunnen grond zijn de landbouw-stations van vrij wat grooter nut. Maar dit betoog zou do Kamer waarschijnlijk wel niet tot afstemming bewogen hebben. Want ook tot hoogere wetenschappelijke doeleinden zou de kaart dienen. Doch wat meer indruk maken moest, was, dat, naar de heer Lely namens de commissie van rapp. deed uitkomen, deze zaak, indien zij niet tegen viel, 46 jaren duren zou tegen f 26 000 'sjaars, zonder de drukkosten der kaart, dus ongeveer anderhalf millioen. En dat de Academie indertijd op twaalf jaren had gerekend tegen ongeveer fl4 000, dat is nog geen twee ton. Dat was zeker een verschil om van te ontstellen. De heer Lely verklaarde het verschil hieruit, dat aan het plan der Academie eene andere opvatting van het wetenschappelijk doel ten grondslag lag. In de Mem. v. Antw. had de minister het groote verschil gedeeltelijk daaruit verklaard, dat het werk thans in meerdere mate zou dienstbaar worden gemaakt aan de belangen van den landbouw. Maar nu was juist van landbouwkundige zijde door den heer Hennequin op vereenvoudiging aangedrongen. En de commissie van rapporteurs verlangde, dat bij het Landbouw-comité advies zou worden ingewonnen over de vraag, of het belang van den landbouw niet genoeg zou werden gebaat, indien het werk naar het plan van de Academie van Wetenschappen • uitgevoerd werd. Na deze discussie is het niet te verwonderen, dat de Kamer met 79 tegen 5 stemmen het amendement van de Commissie van Rapporteurs aannam, om nl. eenvoudig aan den minister f 500 toe te staan voor een nieuw onderzoek. De minister kon, naar de N. R. Ct. aanmerkt, er niet veel anders inbrengen dan dat hij de fSOO niet zou weten te gebruiken. De zaak, zeide hij, is onderzocht, hier te lande zoowel als in Denemarken en in Pruisen. ' Het Aardrijkskumdig Genootschap, het Kon. Instituut voor ingenieurs en het Landbouwcomité hebben hun volkomen instemming met het dure plan betuigd. Wat de minister nu , met de toegestane fSOO in het aanstaande jaar voorbereiden" zal, moet, zegt de N. B. Ct., de toekomst loeren. Steenkolenmijnen. De heer Van Kerkwijk beweerde, dat de steenkolenmijnen in Limburg een voorraad bevatten van vijf millioen tonnen, voldoende voor een ontginningstijdperk van honderdtwintig jaren. Maar tevens, dat Duitsche bezitters van kolenmijnen eene concessie weten machtig te worden louter om de ontginning te doen uitblijven of te beperken, ten einde de concurrentie van onze kolen to weren. Dit gaf den heer De Ras aanleiding om er over te klagen, dat in het begin des jaars eene ernstige, gemeende aanvraag om concessie was gedaan, maar dat daarop nog geen antwoord was ontvangen. Was het noodig dat de mijnwet herzien werd, dan moest dat geschieden, meende hij. Het herzien onzer oude (Fransche) mijnwet van 1810 gaat, merkt de IV. R. Ct. aan, op dit oogenblik onze legislatieve kracht te boven. Indien het echter, voegt zij er bij, mogelijk is, zooals de minister te verstaan gaf, door bet maken van gewijzigde concessie-voorwaarden het euvel, waar de heer Van Kerkwijk opmerkzaam op maakte, voor het vervolg te voorkomen, dan pleit het niet voor de voortvarendheid van het departement van Waterstaat, dat aanzoeken van concessie-aanvragers, wier financieele vertrouwbaarheid boven twijfel staat, sedert de eerste dagen van het hopende jaar zonder beslissing zijn gebleven. Een paardentrarn gesubsidieerd. De minister had een subsidie van tatnelij k buitengewonen aard voorgesteld, namelijk voor eenen paardentrarnweg, die de gemeente Hengelo (Gelderland) met het station Vorden verbinden zou. In den regel werden Rijkssubidiën alleen verstrekt voor stoomtrammen, ter bevordering van den bloei eener geheele landstreek. Op dien regel maakt deze paardentram dus eene uitzondering en al loepen nu de stoomtram-subsidiën over tonnen gouds en bedraagt de hier bedoelde niet meer dan 122 667 -1./s van de aanlegkosten toch is het niet tegen te spreken, meent de IV. I?. CL, dat de gepleegd wordende afwijking van een goed gemotiveerden regel opnieuw de ordeloosheid in het licht stelt welke in de geheele materie der subsidieering, bij het ontbreken eener algemeene wettelijke regeling, heerscht. De vele duizenden varkens, koeien, paarden, schapen en kilo's boter, welke op de markt van Hengelo worden aangevoerd, maar do gemeente schijnen te zullen laten liggen als er geen paardentram met Rijks-onderstand komt, zijn meent de N. R. Ct., niet voldoende om die onregelmatigheid te bedekken. Zij zou dus blijkbaar het amendement van den heer Van Karnebeek ter schrapping van dezen post gaarne hebben zien aannemen. Maar de Kamer weigert, naar zij aanmerkt, niet licht beschikkingen van dezen aard. Slechts acht stemmen kon het amendement halen. De Parijsche Tentoonstelling. Wat wij een paar dagen geleden door het Handbld. hoorden wenschen, is gebeurd; in de Kamer is voorgesteld niet een regeeringscommissaris, die over f 10 000 te beschikken zou hebben, maar eene officieele commissie te benoemen. De minister van Buitenlandsche Zaken trad hier op, om over deze zaak te spreken. Hij deed allereerst uitkomen, dat de Regeering, ofschoon voornemens zich te onthouden van ambtelijke deelneming aan de tentoonstelling, toch voorgesteld had eenen commissaris to benoemen, omdat het Fransche Gouvernement ditmaal als regel had aangenomen, zich niet anders met particuliere inzenders in te laten, dan door tusschenkomst van oenen officieelen commissaris hunner natie. Had dus deze benoeming niet plaats gehad, dan ware voor Nederlandsche tentoonstellers de deur te Parijs gesloten geweest. En voorts merkte hij aan, dat de Regeering, zich niet verder met de tentoonstelling inlatende, gehandeld had in overeenstemming met het sedert 1885 herhaaldelijk en ondubbelzinnig te kennen gegeven verlangen der Kamer. Tusschen de expositie te Parijs in het eerste jaar der volgende eeuw en andere wereldtentoonstellingen, voor welke de Kamer aan de Regeering de middelen geweigerd heeft om zich officieel er mede te bemoeien, bestaat, meende hij, geen onderscheid. De Regeering kon geen aanleiding vinden en achtte het in 's lands belang niet wenschelij k, op een eventueel voorstel de kans eener nieuwe weigering te loopen. Maar wil de Kamer ditmaal een anderen weg bewandelen, dan zal de Regeering zich daartegen niet verzetten. Doch dan moest zij, meende de minister, ook voor nu en volgende jaren, tot 1900 toe, haren wil op zulk eene wijze te kannen geven, dat er voor de Regeering, nu en in de toekomst, geen dubbelzinnigheid of moeilijkheid kon ontstaan. De N. .R. Ct. geeft den minister hierin gelijk en vermeldt de waarschuwing van den heer Van Karnebeek, om niet de degelijkheid eener tentoonstelling van Nederlandsche nijverheids-producten op te offeren aan uiterlijken schijn, of aan het streven naar veelheid van uitstallingen. Wanneer daarom de voorstellers in het begrootings-artikel alleen willen vermelden „eene hoofdcommissie", en in hunne toelichting aanteekenen, dat die commissie eene raming van kosten zal kunnen maken, waartoe „voorshands op een bedrag van f3OO 000 zou moeten worden gerekend", dan vindt de minister dat niet vast en duidelijk genoeg. De omschrijving zou aldus moeten luiden, dat er „als eerste termijn voor bemoeiingen enz. der Regeering" met de tentoonstelling, „tot een gezamenlijk bedrag van b. v. f 300 000", voor dit jaar wordt toegestaan f 20 000. In dezen vorm zou het artikel echter met de bestaande regelen voor het vaststellen der Staatsbegrooting niet wel overeen te brengen zijn. Nadat daarna de heer Mees zijne instemming met do door den minister ontwikkelde inzichten uitgesproken en van zijnen kant in het licht gesteld had, dat wij van Regeeringswege te Parijs etf in het geheel niets moeten doen èf optreden in den geest zooals door de voorstellers, in overeenstemming met den minister, gewenscht wordt, werd er besloten de definitieve omschrijving van het begrootings-artikel tot Zaterdag uit te stellen. Het ildbld. vertrouwt, dat deze moeielijkheden in den vorm wel overwonnen zullen -werden. --- Feuilleton der O. Haarl. Ct. v. 21 December 1896. TREURIGE DAGEN. VAN MAURUS JóKAI. 35) Maria reed ijlings vooruit, alleen zag zij menigmaal naar het brandende huis, dat den donkeren hemel ver verlichtte en de wolken met een purperen tint omrandde. De wind wierp den schitterenden rook omhoog, men zou gemeend hebben, dat een geheel dorp in brand stond. Toen zij aldoor verder kwamen, verlichtten de vlammen langzamerhand den weg en de boomen minder; de wolken verloren hare schitterende randen, ten slotte scheen de geheele brand enkel een groote, roodachtige ster en later verdween deze ook. Het begon te dagen, met den aanbrekenden ochtend verdween de rosse gloed van den nacht en men zag slechts een donkergrijze rookkolom tegen den bleekgelen horizon. Toen zij bij een tsjarda aankwamen, het Maria haren metgezel dichter bij zich komen. Hanak moest den tierenden volkshoop verklaren, waarheen hun weg voerde en wat zij van zins waren. »Wij gaan naar de stad," schreeuwde hij , »de proclamatie voorlezen. Wij zullen de soldaten en de groote hoeren vatten en kruit en geld brengen, zooveel wij maar kunnen. ›De mijnheer hier aan mijne zijde is een koerier." Een heesch vivatgeroep volgde op deze korte maar veelzeggende rede. Een der tierende zeismannen drong op Maria aan, en voor zij het kon verhinderen, drukte hij met zijne vieze rechter hand de fijne hand van Maria, wie de borstelige Hanak geen anderen naam had weten te geven dan koerier. Toen de morgen was aangebroken, kon men in de verte reeds de torens van de hoofdstad van het comitaat herkennen. Maria bemerkte, dat haar metgezel sterk achterbleef. Eenige malen riep zij hem toe: »Bratyi (vriend), blijf niet achter.' »Mijn paard is doodmoede", hijgde Hanak en wischte zich het zweet van het voorhoofd. »Laat het de sporen voelen." »Als ik die maar had." »Rijd dan vooruit, ik zal je paard van achteren met mijn zweep aandrijven." Dat ging korten tijd heel goed. Maar toen de dieren altijd door dichter bij de stad kwamen, klaagde de borstelige Hanak , dat zijn zadel aan het afglijden was. »Stijg af en maak het vast." De knaap steeg af, maar het vastmaken duurde zoolang , dat Maria het geduld verloor, van het paard sprong en den zadel zelve in orde bracht. »En klim nu gauw op." Borstelige Hanak krabde zich op het hoofd. Daarop wendde hij zich met een vreemden grijns tot Maria. »Maar gaan wij nu heusch naar de stad ?" »Dat ziet gij immers." »En zullen wij daar heusch de proclamatie voorlezen, den generaal vatten en de kanonnen van de soldaten afnemen?" »En nog veel meer, als wij eenmaal goed aan den gang zijn." Borstelige Hanak krabde zich nog sterker en vond aldoor iets anders aan het tuig van zijn paard te herstellen. Eindelijk deed hij een voorstel. »Maar, is het niet beter, wanneer ik, terwijl gij naar de stad gaat, buiten blijf en den lieden, die naar de markt gaan, de proclamatie voorlees ?" »Kunt gij lezen ?" »Zou ik niet! Ik ben toch kerkeknecht." »Dat zal heel practisch zijn", zeide Maria, en tastte in den zak. Daar vond zij een paar sigaren en het papier waarin ze gewikkeld waren, een advertentieblad van een ouden kalender, gaf het aan haren wakkeren metgezel, die het met het gelaat van een kenner aankeek , samenvouwde en tusschen het koord om zijn hoed stopte. »ledereen, die voorbij komt, zal ik het voorlezen. Ik kom u zeker met een heel leger te hulp," zeide hij. Maria knikte toestemmend met het hoofd en reed met zulk een haast naar de stad, dat Hanak God bad haar te beschermen, opdat zij niet, voor zij in de stad aankwam, den hals brak. XII. MIDDEN IN 'T VUUR. Zudar, de beul, was onrustiger dan gewoonlijk. De ijzeren luiken van zijne vensters sloot hij bij het aanbreken van de avondschemering zelf toe, hierop ging hij veel vroeger dan anders naar bed. Het gebed van het kleine meisje stelde hem een weinig gerust. »Amen, amen !" riep hij verscheidene malen luide, als om zijne gedachten te verjagen. Daarop voelde hij zich echter weer geducht onrustig. »Een slecht voorgevoel, een slecht voorgevoel," zeide hij herhaaldelijk luid in zichzelven. »Een groot ongeluk staat mij te wachten." »Gij hebt koude gevat, lieve vader," stelde hem het meisje gerust, terwijl het met de zachte handen zijn hoog voorhoofd streelde. »Uw hand beeft, uw hoofd is warm." »Ik heb het inwendig koud," hernam de oude, »van binnen gevoel ik eene verstijvende koude. Hoort gij geen leven op het erf ?" »Niets, vader. In den stal stampen de paarden met de voeten." »Fluisteren ze niet onder het venster en krabbelen ze niet aan den muur ?" »Dat zal zeker een hond zijn, lieve vader. Ga slapen. »Ik zal gaan liggen. Maar inslapen kan ik zeker niet. Leg het geweer bij mijn beddekussen." Elise nam het geweer van den muur, keek of het in orde was en zette het tegen het bed. Daarop begaven zich beiden ter ruste. Zudar sprak nog lang in het donker met de kleine Elise en zeide herhaaldelijk, dat hij den ganschen nacht zou opblijven. Op eens werd hij daarop kalm en na een paar minuten kon men zijn ,diep gesnork vernemen, dat slechts van tijd tot tijd door een half afgebroken, angstig uitgestooten woord onderbroken werd. Daarbij wentelde hij zich onrustig heen en weder. Het meisje sliep niet. Het gelaat op de kleine hand geleund, staarde zij in de door hare phantasie met tallooze beelden bevolkte duisternis. Ook meende zij het komen en gaan van vele menschen en een hoogst onbehaaglijk gefluister in de keuken gehoord te hebben. Op eens hoorde zij aan de deur kloppen. Zij herkende de stem der beulsviouw. »Elise, Elise! slaapt je vader ?" »Ja ," stamelde het meisje. »Daar zijn lieden uit Kasjau. Ik kan geen Duitsch met hen spreken, kom er uit en spreek gij met hen." Het meisje deed gauw haar jurk aan, opende de gesloten deur en ging de keuken in. Peter Zudar had intusschen booze droomen. En altijd door droomde hij van de kleine Elise. Nu eens zag hij haar van een steilen otswand overbuigen in een gapende diepte, en was hij niet in staat een hand te verroeren; dan weer vervolgde woedende wolven het kind; hij wilde haar met het geweer naloopen , maar zijne voeten wilden zich niet bewegen; hij wilde het geweer grijpen, maar hij kon het niet optillen van zwaarte. Plotseling trof een schelle schreeuw zijn oor. »Vader !" Hij sprong op. De schreeuw ging hem door het hart, door de gansche ziel. Het was de stem van het kind. Aanvankelijk geloofde hij ook dezen schreeuw slechts in den droom gehoord te hebben. »Elise! Liesje, mijn kind, slaapt ge? Hebt gij geroepen ?" vraagde hij zacht. Toen hij geen antwoord kreeg, boog hij zich over het bed van het kind en zocht op het kussen naar haar hoofd. Hij vond het niet! Op dat °ogenblik draaide men van buiten de deur met een sleutel toe. (Wordt vervolgd.) ---