DUITSCHLAND. Onder de telegrammen is melding gemaakt van een blijkbaar officieus artikelider Norddeutsche, welke daarin vrij onverwacht verzekerde, dat wel degelijk een officieel voorstel naar thans zeker schijnt, door Frankrijk tot eene scheidsregterlijke beslissing omtrent de griek-Belle grensloyestie is gedaan en dat Duitsehland , onder verschillende in bedoeld telegram vermelde voorwaarden , genegen was om daartoe mede te werken. Volgens den diplomatieken berigtgever der Ktilnische Zeitung houdt men het in de politieke kringen te Berlijn er voor, dat wel de mogendheden hot over de zaak eens zullen worden, maar dat Turkije bezwaarlijk Zijne toestemming geven zal. Tot dusver toch heeft de Porto hare kracht gezocht in het zooveel mogelijk zich steunen op het Berlijnsehe tractaat , en nu is daarbij ten aanzien van Griekenland wel eene bemiddeling, maar geen scheidsgeregt aangenomen. Slechts in geval zij eene beslissing naar haren zin met zekerheid verwachten kon, zou zij welligt bewilligen, maar dan zou Griekenland weder weigeren. Op de vraag, waarom, indien dit alles zoo is, Frankrijk zich aan eene diplomatieke nederlaag heeft blootgesteld, antwoordt de bovenbedoelde borigtgever, dat het die mogendheid waarschijnlijk alleen er om te doen is geweest, de verantwoordelijkheid van een eventuëlen oorlog tussehen de belanghebbenden van zich te kunnen werpen met een beroep op deze tweede door haar gedane poging om eene vreedzame solutie te verkrijgen. Voor het overige achten sommigen het niet onmogelijk, dat het plan eener schikking, waarbij Janina en Metzowo aan Turkije zouden blijven en Griekenland in Thessalie zelf voor het gemis zou worden schadeloos gesteld, naar aanleiding van Frankrijks stap nader ter sprake komt. Doch ook hiertoe, meent de zegsman der Kiilnische, zou de ten vereischte gestelde bewilliging van beide partijen moeijelijk te verkrijgen zijn. Trouwens, naar verzekerd wordt, betreft Frankrijks voorstel voorloopig alleen het scheidsgeregt op zich zelf en zou over de bijzonderheden der uitvoering van het denkbeeld, is dit eenmaal aangenomen , nader moeten worden onderhandeld. --- FRANKRIJK. In de verleden maandag gehouden zitting der Kamer zijn de algerueene beraadslagingen over het wetsontwerp tot invoering van vorpligt neutraal onderwijs ten einde gebragt en is met 356 tegen 122 stemmen besloten tot de behandeling der artikelen over te gaan. Vooraf was door den minister-president Ferry het beginsel van verpligt onderwijs als bij uitstek republikeinsch en heilrijk verdedigd en had de heer Keller betoogd dat de zooo•enaamde onzijdigheid der school in den grond vijandschap tegen God en godsdienst betoekende; dat de „onafhankelijke" moraal op niets rustte en neèrkwam op verbreiding van vrijgeesterij ; dat hot niet aanging ouders to dwingen om hunne kinderen dergelijk onderwijs to doen geven; dat geheel ten onregte do congroganistische onderwijzers als meer dan anderen aan onzedelijke praktijken onderhevig werden voorgesteld, enz. Zooals men weet, heeft de linker zijde des Senaats besloten, in het bekende „amendement des heeren Brisson" op do begroeting van inkomsten aanmerkelijke wijzigingen te brengen, ofschoon het beginsel er van onaangetast latende. De bedoelde begroeting is in genoemd lige,haam nog niet eens aan de orde gesteld, maar reeds hebben verleden maandag de heer Brisson en zijne medeleden van de begrootings-commissie der Kamer over de voorgestelde veranderingen in het „amendement" van gedachten gewisseld. Men was, zegt de Re'publique Franraise , eenstemmig van gevoelen, dat de commissie en de Kamer niet kunnen terugkomen ren eeno beslissing, door de geheele republikeinsche meerderheid der Kamer genomen en beantwoordende zoowel aan de openbare tneening in don lande als aan de stipte regtvaardigheid. Vooral de heer Brisson zelf weidde in „schitterende improvisatien" uit over de gebreken van hot door den Senaat aan te nemen compromis en de kwade gevolgen daarvan. Dit borigt maakt eene botsing tusschen de twee staatsmagten , waarover trouwens sedert eenige dagen allerlei beschouwingen door de dagbladen geleverd worden, meer en meer waarschijnlijk, zoo niet zeker. De clerieale bladen behelzen een manifest van een „comité van protest" aan de kiezers te Parijs , met het oog op de den 9den Januarij a. s. to houden verkiezingen voor den Gemeenteraad. De aftredende Raad, zoo wordt in dit stuk gezegd, heeft op allerlei gebied zijne bevoegdheid overschreden, beurtelings het politiek en het privaat gebied zich aangematigd. Geen enkel ook der heiligste volksregten is gespaard gebleven. „Zij hebben", vervolgen de onderteekenaren, „de ordebroeders uit onze scholen, de liefdezusters uit onze gasthuizen verdreven, de armverzorging gedesorganiseerd, de ijverigste administrateurs afgezet, de namen onzer straten met vertrapping van het gezond verstand veranderd en onophoudelijk de organisatie eener magt geiiischt , welke weder de Commune heeten zou ! Laten wij gedachtig zijn aan onze regten , aan onze vrijheden, aan onze kinderen; bovenal aan de belangen des volks, der behoeftigen en kranken, aan alles wat het gemeentebestuur heeft verwaarloosd, in gevaar gebragt , verwoest. Kiezers! Bij de stemming hebt ge niet slechts de beste Raadsleden te kiezen, maar zult gij tevens uitspraak doen over het lot der gemeentelijke vrijheden, waarop Parijs teregt naij vorig is. Wil Parijs evenals elke andere fransche gemeente zich zelve besturen? Of wil het integendeel voor Frankrijk en de geheel° wereld openbaar werden als het brandpunt der revolutionaire Commune? Uwe keuzen zullen het uitmaken. Het oogenblik van den strijd is daar; wij roepen alle goede burgers op om te protesteren togen de handelingen van het aftredend bestuur, door Raadsleden to kiezen, der eerste stad van Frankrijk waardig." Do onderteekenaren zijn twintig in getal en onder deze bevinden zich de heer de la Rochefoucauld , hertog van Bisaccia , lid, de heer Lefivre-Pontalis en de markies de Ploeuc , oud-leden der Kamer, enz. De République Franmise acht het optreden van dit comité „eene van de grappige zijden der aanstaande verkiezingen". Het blad twijfelt er echter aan, of het „martelaren van goeden wille" vinden zal voor al de arrondissementen, en het raadt hun, het denkbeeld der Communarde Louise Michel over te nemen en dooden candidaat te stellen. Verleden zo.turdag heeft hot Kamerlid Floquet, niet zelden aangemerkt als de tolk van de gevoelens des hoeren Gambetta , te Beauvais een hem aangeboden banket bijgewoond en des avonds eeue uitgebreide redevoering gehouden over gemeentelijke vrijheden, waarin hij over de politiek in het algemeen en don pligt der republikeinen ten slotte o. a. het volgende zeide „Wat is thans en met het oog op de naaste toekomst de taak der republikeinsche partij? De Republiek te doen vooruitgaan, het senatoriaal beletsel tegen de democratische hervorming weg te nemen. Wie zijn het dan, die gij moet verwijderen? Waarde medeburgers Cl ij moet vastberaden die staatslieden verwijderen, die de Republiek beschouwen als eene schuilplaats, als eene laatste schuilplaats voor de oude voorregten ; degenen, die er eene soort van voortzetting van willen maken, niet van de boste Republiek, zooals in 1830, maar van de minst slechte der Monarchien ; die aldus tusschen de belangen der Republiek en hunne eigene belangen eene ware transactie bewerken, welke ik Orleanistisch noemen zou, zoo er nog Orleanisten waren. Dat zijn de mannen, die ter zijde gestold moeten worden, want zouden zij zich misschien al niet leeneu tot eene monarchale restauratie, zeker zullen zij zich niet leenen tot eene democratische hervorming, welke op dit oogenblik voor de Republiek bovenal dringend noodig is .... Verkozen daarentegen moeten werden zij, die bereid zijn om zich met dit werk der hervorming te vereenigen ; zij, die zich van ganscher harte zullen vereenigen met alle wetten en alle handelingen van de Regering der Republiek, niet, gelijk beweerd is, tegen de godsdienst, welke geëerbiedigd moet worden op het gebied des gewetens, maar togen de priester-organisatie gerigt. Zij, die besloten zijn om de wetten aan te nemen, waardoor meer en meer Kerk en Staat moeten gescheiden worden, en besloten om de zaak af te doen voor goed het leger in dienst van Rome uiteen te drijven en aan alle fransche burgers de dienst des vaderlands op te leggen. Zij eindelijk, die besloten zijn om de school onzijdig te maken en de onderwijzers alleen uit leeken te doen bestaan. Verkozen moeten werden zij, die zonder aarzeling en zonder valsche kieschheid de noodige wetten zullen aannemen, ten einde eene nieuwe regterlijke organisatie te stellen in de plaats van eene robelsch genoemde magistratuur, eene magistratuur, zooals uit de feiten gebleken is, voortaan onvereenigbaar met de republikeinsche staatsregeling. Verkozen moeten worden zij , die vol geestdrift alle hoogst noodige wetten zullen goedkeuren, bestemd om aan de werkzame democratie zoowel ten platten lande als in de steden meer gelijkheid to verschaffen in de uitoefening van haar wettig regt om to leven en in hare stoffelijke, zedelijke en verstandelijke ontwikkeling I .... Ziedaar de kwestien , welke moeten worden opgelost, opdat de Republiek, voortaan van haar leven zeker, zich in hare democratische bedrijvigheid ontwikkel° ; opdat Frankrijk, in zijne politieke, zedelijke en stoffelijke magt hersteld, voortga in zijne ontwikkeling te midden van den volkomen vrede, welken wij allen begeeren." Te midden van den godsdienstigen, burgerlijken, maatschappelijken vrede, gelijk spreker breedvoerig uiteenzette, om daarna aldus te besluiten: »En eindelijk ook van den internationalen vrede, van dien vrede, waarom wij allen vragen, maar die broos en zonder toekomst wezen zou, indien hij de vrucht was van zwakheid of lafhartigheid; die daarentegen stevig, duurzaam, geëerbiedigd en vruchtbaar is, wanneer hij rust op de vrijheid, welke niet zou gedoegen, dat iemand zich in noodlottige avonturen stortte, op de grootsche beginselen der democratische Regering en eindelijk, waarde medeburgers, op de eendragt van oen groot volk, sterk genoeg om tegen allen zijne onafhankelijkheid en de ongeschondenheid des lands te verdedigen." Het behoeft wel naauwelijks opgemerkt te worden, dat deze rede de levendigste toejuichingen uitlokte. --- GROOT-BRITTANIIE. Een telegram door den heer Colley, , Gouverneur van Natal, aan den minister van Kolonien in Engeland gezonden, meldt, onder datum van zondag 19 December uit Pietermaritzburg , dat in de Transvaal de Boeren ton getale van 500() zich van Heidelberg meester gemaakt en eene republikeinsche Regeling benoemd hebben met den heer Kriiger als president en Joubert als militair commandant. Er had geeno botsing plaats gegrepen en er was geen geweld gebruikt. De gemeenschap tusschen Durban, waar de Gouverneur zich bevond, en Pretoria was afgesneden. De Gouverneur zou al de troepen, waarover hij beschikken kon, bijeenbrengen en spoedig optrekken. [Zie verder nog de telegrammen.] Omtrent don oorlog met de Basooto's wordt gemeld, dat het grootste gevecht, dat nog tegen hen geleverd is, plaats heeft gehad op 13 December; 9000 á 10,000 Basoeto's tastten kolonel Corrington aan, die met 1000 man eene verkenning deed en genoodzaakt was naar zijn kamp terug te trekken, maar weinig verlies leed. De Times gelooft niet, dat de opstand van de transvaalsche Boeren een zeer ernstig karakter heeft, en houdt het voor waarschijnlijk, dat bij de komst van de britsche soldaten te Heidelberg do Boeren zullen uiteengaan en hunne ver uiteenverspreide woonplaatsen gaan opzoeken. Het berigt , dat door de Kaapsche Regering hulp van het moederland in den Basoeto-krijg is gevraagd, heeft zich niet bevestigd. Lord Lytton , de laatst afgetreden Onderkoning van Britsch-Indie , hoeft dezer dagen eene redevoering gehouden, waarin hij o. a. verzekerde, dat indertijd aan de bevolking van de Koerem-vallei en aan die van Kandahar plegtig van de zijde der engelsche Regering beloofd was, dat zij in geen geval weder onder de tyrannioke heerschappij van een Kaboelschen Emir zouden komen. Die belofte is door generaal Roberts afgelegd. De Globe meent, dat de Regering, die, naar men zegt, plan heeft om Koerem en Kandahar to ontruimen, die reeds den telegraaf tusschen Peshawer en Luudi-Katal heeft doen wegnemen, dient te verklaren, wat zij voornemens is. Sedert den slag bij Kandahar heeft de Regering over deze zaak gezwegen. De speciale correspondent van de Da/t9 News , die hot zuiden en westen van lerland doortrekt, doet uitkomen, dat de leren beweren met hun stelsel van „Boycotten" volkomen binnen de constitutionele grenzen te blij ven en dat toch daarin juist hunne groot° kracht ligt. --- BELGIE. Sedert eenige dagen behelzen de dagbladen allerlei berigton omtreat het buiten hare oevers treden van do Maas enz. In do gisteren, dingsdag, gehouden zitting der Kamer heeft de heer Bockstael deze overstroomingen, voornamelijk van do Senne bij Brussel, ter sprake gobragt en op maatregelen van Regeringswege aangedrongen ter voorkoming, zooveel doenlijk, van deze telkens wederkeerende onheilen. Verscheidene leden namen aan do discussie deel en de minister van Openbare Werken, Sainctelette, verklaarde, dat, voor zoover de overstroomingen te voorzien waren, er reeds maatregelen waren genomen; dat de directeur-generaal van zijn departement een bijzonder verlof had ontvangen om de aangelegenheid der Senne tot eene speciale studie te maken, enz. Ofschoon verschillende leden, ook der linker zijde, niet zeer voldaan schenen te zijn over 's ministers verklaringen en spoedig handelen dringend noodig keurden, is de discussie zonder de aanneming van eenige motie afgeloopen. Wat de overstroomingen betreft, hieromtrent komen berigten uit Luik, Seraing, Charleroi en andere plaatsen. Een trein van den Grand Contra!, verleden maandag uit Charleroi vertrokken, heeft Vueux niet kunnen bereiken , maar moest te Troignes stilhouden. [Zie de telegrammen.] --- O-INDISCHE BERIGTEN. Wij ontvangen indische bladen van 15 tot 19 November. De vorige mail [zie Haan. Ct. van 15 December] liep tot 11 November. Aan het overzigt der Java-Bode van 19 Nov. ontleenen wij de volgende berigten. De Kamer van Koophandel alhier heeft zich den 6den dezer tot de Regering gewond met een ook in de plaatselijke bladen gepubliceerd schrijven, waarbij zij met allen aandrang verzoekt, dat de spoorwegwerken in de Preanger niet zullen gestaakt worden, èn om het belang der zaak zelf, èu omdat het werkvolk, thans ontslagen wordende, later niet gemakkelijk meer bijeen te brengen zou zijn. Do Kamer verzoekt op die gronden den Gouv.-Gen. een suppletoir erediet boven de indische begrooting voor 1880 te openen. Te Soerabaya heeft een droevig ongeluk plaats gehad. Een veerbootje, van die plaats naar Grissee varende en welligt overladen , kantelde door het op 6éne zijde dringen der passagiers. Men rekent dat minstens 23 personen verdronken zijn. Uit Passoeroean meldt men, dat de suikeroogst aldaar dit jaar, de ondervonden tegenspoeden in aanmerking genomen, zeer bevredigende resultaten heeft opgeleverd. De fabriek Pengkol maakte zelfs 74 pikols suiker per bouw. -- Volgens zeer betrouwbare particuliere berigten is de toestand in Bantam op verschillende plaatsen nog onbeschrijfelijk ellendig. De bevolking wordt steeds weggemaaid door de koorts. Vele kampongs zijn als uitgestorven, gansche uitgestrektheden sawahs liggen onbebouwd. Lebak is eene woestenij. Ook uit Demak zijn onrustbarende berigten gekomen. Er heerscht wel geen hongersnood, maar toch groot gebrek, door schaarschte van geld onder de bevolking. To Padang hoerschten , volgens berigten uit het begin dezer maand, nog steeds do pokken. De sterfte bedroeg ongeveer 23 percent. Do Vorst van Ton Toly (Celebes) mot zij ne Rijksgrooten is in het begin dezer maand te Makassar zijn eerste huldebezoek aan onzen Gouverneur aldaar komen brengen. Volgens de Jarasche Courant van 16 Nov. was de staat der voedingsmiddelen op Java en Madura alleen in Bantam , Samarang en Banjoewangie voor enkele of alle gewassen „minder gunstig". Omtrent de overige residentien wordt gerapporteerd gedeeltelijk gunstig, of redelijk, goed, tamelijk, enz. Volgens berigten uit Makassar is Zr. Ms. stoomschip Samarang behouden van het rif Poelo Naijn besaar afgebragt en door de Bromo naar Ternate gesleept, van waar het later naar Soerabaya zal gaan om gerepareerd te worden. Carlotta Patti heeft hier eene week vertoefd, algemeen° opgewondenheid veroorzaakt en is, na bovenmate gehuldigd te zijn, gisteren vertrokken. Wat den handel betreft, d -9 hoeft met de gisteren gehouden veiling van 25,0 l ikols kofij eenig toeken van meer loven gegeven. Er werd voornamelijk door nederlandsche Huizen , vooral door de Factory, , gekocht. De prijzen waren hoog, in aanmerking genomen de ongunstige berigten uit America , hetwelk niets kocht. Hoewel de koffijveiling in Holland reeds 1/2 cent boven taxatie en 1 cent hooger dan de hollandsche marktwaarde 8 dagen geleden afgeloopen is, waren de prijzen hier steeds boven de hollandsche pariteit. Door den Gony.-Generaal van Ned.-Indie zijn de volgende beschikkingen genomen: CIVIEL DEPARTEMENT. Ontslagen: eerv., uit 's lands dienst, de hulponderwijzeres bij hot openb. lager onderw. voor Europeanen en met dezen gelijkgest. in Ned.-Indie S. C. Cowan. Benoemd: tot direct. van 's lands Plantentuin te Buitenzorg d. M. Treub , daartoe gest. ter besch. van den Gouv.-Gen. van N.-Indie. Bij het binnen!. best. op de bezitt. buiten Java en Madura: tot contr. 1." kl. P. 11. Kennis; tot contr. 2" kl. A. J. M. de Neve. Op het res.-kant. te Batavia: tot 1" comm. W. A. Jansen; tot 2de. comm. C. li. F. A. Gijsbers ; tot comm. op het bur. van den ass.- res. van Buitenzorg C. M. Gallas. DEPARTEMENT VAN OORLOG. Geplaatst: de 2de luit, der genie K. F. Leeflang , onl. uit Nederland aangekomen, te Willem I. DEPARTEMENT DER MARINE. Overgeplaatst: op liet wachtschip te Batavia, de luit.-ter-zee 1." kl. 11. Nijgh, lid der comm. van de onderzoekingen in Straat Madura; op liet stoomschip Soembin g , de luit.-ter-zee 2de kl. J. Vos. Vergunning verleend om te repatriëren aan de luit..-terzee 2d. kl. L. Dupper, , R. 0. J. Verschoor, J. v. d. Bosch, A. C. Zeeman en C. F. A. Gregorij. CIVIEL DEPARTEMENT. Ontslager: eervol, uit zijne betrekk., wegens ziekte, de comm. 3de kl. bij de post- en telegraafd. F. van de Pol. Benoemd: met ing. van 16 Nov. 1880, tot inspeet.-generaal , chef van de dienst der Staatsspoorw. op Java, de hoofdingen. , sous-chef van gemelde dienst, H. G. Derx. DEPARTEMENT VAN OORLOG. Van Atehin worden afgelost: de 2" luit.-kwartierm. A. van de Geer; de kapt.. der inf. J. H. van den Broek, J. J. ten Siethoff, C. G. Klicks ; de 1." luit., der inf. J. A. P. Geill , W. F. K. Bischoff van Heemskerk, N. C. U. Masman , W. J. F. J. van Bommel van Vloten; de 21. luit., der inf. J. S. Koolemans Beijnen , G. J. 11. Bruijnis en P. A. 11. van der Haas. CIVIEL DEPARTEMENT. Tijdelijk benoemd: tot ing.- worktuigk. 2' kl. bij de dienst der Staatsspoorw. op Java 0. Grothe , thans tijdelijk bel, met de 'a al'*. der betrekk. van ingen. 1." kl. bij de fabriek voor de marine en het stoomwezen te Soerabaya. DEPARTEMENT VAN OORLOG. Verleend: een tweej. verlof naar Europa, weg. ziekte, aan den 2"» luit, der inf. T. A. •an Leeuwen. Geplaatst: do 1." luit. dor inf. J. A. Kalshoven , onl. uit Ned. aangekomen, ter z/o. afd. Borneo. --- STATEN -GENERAAL. TWEEDE KAMER. Zitting van woensdag 22 December. Aan de orde is de behandeling van de volgende wetsontwerpen: 1. Wijziging der begroeting van het fonds, voortspruitende uit de koopprijzen van domeinen voor 1879. Aangenomen mot algemeene stemmen, nadat de minister van Financien de in het verslag in het midden gebragte opmerkingen had beantwoord. 2. Vaststelling van nadere wettelijke bepalingen betreffende den ijk van in gebruik zijnde weegwerktuigen en gasmeters. De minister van Waterstaat beantwoordt de opmerkingen van het verslag. Hij deelt mede, dat het in de bedoeling der Regering ligt, een voorstel te doen tot herziening der wet van 7 April 1809, en geeft nadere inlichtingen aangaande het verschil in de opgaven omtrent den ijk der gasmeters , waaruit blijkt, dat in 1879 in gebruik waren 57,948 geijkte en 17,637 ongeijkte gasmeters , terwijl dit jaar ongeveer 20,000 geijkt zijn. Hot getal ongeijkte balansen is nog zeer aanzienlijk. Van de nieuwe balansen zijn 41,000 aan den ijk onderworpen. Met het denkbeeld om balansen en gasmeters van het overgangsmerk te voorzien , voor altijd van don ijk vrij te stellen, kan de min, zich niet vereenigen. Hij heeft geen bezwaar tegen eene plaatsing van de ijkwet, gewijzigd door dit ontwerp, in het Staatsblad. Do heer Rombach stelt een amendement voor, strekkende om den termijn te bepalen, in plaats van op 1 Januarij 1882, ep 1 Julij 1881. Hij licht dit amendement toe en merkt op , dat na de intrekking van het wetsontwerp de wet van 1869 nog van kracht is. In dit wetsontwerp wordt voorgesteld, dien toestand voor een jaar te bestendigen. Daarin mag de Kamer niet treden en daarom heeft spr. een korteren termijn voorgesteld, waarvan de beteekenis is, dat de herziening van den ijk nog in liet volgende jaar zal plaats hebben. Spr. hoopt, dat de Regering het belang van de zaak zal erkennen. De °heer Viretly meent, dat do termijn tot herziening van de ijkwet, door den vorigen spreker voorgesteld, wel wat te kort is , mot het oog op het verschil tusschen Kamer en Reg. over dit onderwerp. Hij acht behandeling van dit onderwerp in dit zittingjaar minder wenschelijk omdat alsdan de zaak met overhaasting zal worden behandeld. Zelfs acht spr. den termijn van 1882 nog te vroeg. Men vergete toch niet, dat de ijkwet van groot belang is voor handel en nijverheid. Spr. oppert het denkbeeld, den termijn te stellen op 1 Januarij 1883. De heer Gratama ondersteunt dit denkbeeld, dat hij gaarne in een amendement geformuleerd zag. De heer Meinesz zal in het belang van handel en nijverheid voor het voorstel-Rombach stemmen, omdat het wenschelijk is, zoo spoedig mogelijk het verschil over dit onderwerp uit den weg te ruimen. De minister acht don termijn van 1881 eveneens veel te kort. Hij is nog niet overtuigd, dat in het belang van handel en nijverheid afschaffing van don ijk van balansen en gasmeters wenschelijk zou zijn, iets, dat de Kamer van Koophandel te Amsterdam evenmin wenscht , als zijnde in het nadeel van de industrie. Do heer Rombach meent, dat juist de tijd daar is om het geschil te beslissen en niet op de lange baan te schuiven. Ook meent hij , dat de Kamer gelegenheid zal hebben het onderwerp af te doen. Wat de begeerte betreft tot handhaving van den ijk op de balansen, merkt spr. op, dat de drie voornaamste Kamers van Koophandel juist hebben aangedrongen op aanneming van het amendement tot opheffing van dien ijk. De heer Viruly stelt, daar de min, zich niet tegen zijn denkbeeld heeft verklaard, voor, den termijn TOCjde herziening te stellen op 1 Januarij 1883, onder opmerking, (lat het wenschelijk is den handel en het publiek gelegenheid te geven zich meer over de zaak uit te laten. De minister zegt nog, dat hij van den aandrang tot afschaffing van den balansen-ijk uitzondert het advies van den beer Rornbach , indertijd gegeven. Het amendement van den heer Rombach wordt met 43 tegen 23 stemmen verworpen; dat van dea heer Viruly wordt met 50 tegen 17 stemmen aangenomen. Het geheele ontwerp wordt mot algemeen° stommen aangenomen. De beraadslaging wordt hervat over de staatsbegrooting voor 1881. Hoofdstuk IX (departement van Waterstaat). De heer Bastert wijst op 's min. mededeeling in de stukken, dat de voorbereiding van de bij do Grondwet voorgeschreven organieke wetten op den waterstaat zoo ver is gevorderd, dat een wetsvoorstel tot regeling van het algemeen bestuur van den waterstaat en tot regeling van het bijzonder bestuur in bewerking is. Naar aanleiding hiervan spreekt hij den wensch uit, dat de wetten op het bestuur van den waterstaat ook zouden regelen do traetementen van hot technisch personeel en tevens de volle afscheiding van den provincialen en Rijks-waterstaat zullen bepalen. Reeds nu verklaart spr., dat hij ineégaat met het voorstel der comm. v. rapp. om ite voorgestelde tractementsverhone.°ing van het personeel te ," schrappen , met liet oe op de binnenkort te verwachten voorstellen betreffende fiat algemeen en bijzonder bestuur. Wat het bijzonder bestuur van den waterstaat betreft, zou spr., in aanmerking nemende , dat dit beheer reeds in vele provincien geregeld' is, aansluiting aan den bestaanden toestand wenschelijk achten en zoomin mogelijk aan hot beginsel der autonomie van de waterschappen te raken. Hij dringt aan op het vragen van adviezen van Gedep. Staten in deze aangelegenheid. Verder verzoekt spreker inlichtingen omtrent een adres van het hoogheemraadschap van Delfland over de benoeming van een hoogheemraad. Spreker betreurt het dat de minister buiten de voordragt van ingelanden de benoeming deed. Overigens hoopt spr. , dat de Staatsspoorwegbegrooting tot een lager eindcijfer moge worden vastgesteld. De heer van Baar stelt op den voorgrond, dat hij dezen minister sympathie en vertrouwen schenkt, maar heeft niettomin tegen deze begroeting een zeer ernstig bezwaar, hierin bestaande, dat het cijfer veel te hoog is opgevoerd en die van 1880 overtreft mot ruim 6% millioen , wat vooral voortspruit uit den aanleg van openbare werken. Deze opdrijving is onder den actuëlen financiëlen toestand niet geregtvaardigd , en spr. sluit zich aan bij de meening , dat eene som als thans aangevraagd onmogelijk kan werden verwerkt. Daarbij levert die ruimte van middelen gewoonlijk slechter en duurder werk. Spr. hoopt tegemoetkoming aan zijne bezwaren, opdat hij met volle vertrouwen voor de begrooting kunne stemmen. Hij betreurt liet, dat de comm. geene vermindering van art. 81 heeft voorgesteld. Een tweede gewigtig bezwaar is, dat hij , ondanks die enorme verhooging, tot zijn leedwezen op deze begroeting mist gelden of memorieposten voor een hoogst noodzakelijk en urgent werk, dat hem en duizenden zeer ter harte gaat namelijk de verbetering van den waterstaat van het noordoostelijk deel van Noord-Brabant. Nogmaals bevoelt hij deze zaak krachtig den min, aan en vraagt, welke do voornemens en plannen der Regering zijn. De heer Dijekmeester bespreekt eveneens de plannen der Rog. omtrent de verbetering van den waterstaat in Noord-Brabant. Hij is het eens met den heer v. Baar, dat de toestand in Noord-Brabant hoogst onaangenaam en nadeelig is. Gaarne zal hij dus tot verbetering van dien toestand medewerken, hoewel naar zijn oordeel de mening der Regering, dat met de plannen gepaard moet gaan de sluiting der Heerewaardsche overlaten, hoogst gevaarlijk en onbillijk is. Spr. wijst op de geschiedenis der Heerewaardsche overlaten ter bestrijding van het gevoelen, dat er plaats hoeft eene opoffering van Noord-Brabant ten behoeve van Gelderland bij het digten van de Heorewaardsche overlaten. Spr. meent, dat de slechte toestand door die sluiting slechts zal werden verplaatst naar Gelderland en Zuid-Holland. Hij betoogt, (lat do toestand niet zoodanig is veranderd, dat de Heerewaardsche overlaten zonder gevaar gesloten kunnen werden. In allen gevalle dringt spreker er op aan, dat de adviezen der deskundigen in Gelderland werden ingewonnen bij het maken der plannen. Spr. meent, dat liet beter ware op minder gevaarlijke wijze te voldoen aan den billijken wensch der Regering. Bij hot maken der plenzen zal de vraag rijzen , of de dijken zoodanig behooren te werden verzwaard, dat alle gevaar weggenomen wordt, en of de besturen in de kosten van verbetering niet zullen behooren te werden tegemoetgekomen van Staatswege. Z. i. zal het Rijk in die kosten moeten bijdragen. Hij geeft den min, in overweging, nog eens goed te onderzoeken, of in den toestand van Noord-Brabant geene verbetering ware te brengen zonder sluiting der overlaten. Ten slotte geeft spreker den minister eenige wenken in verband met de plannen tot het maken van eene vlugthaven. Hij vestigt de aandacht op een terrein te Rhenen , waar eene geschikte gelegenheid bestaat. De heer Corvee Hooft motiveert in korte woorden zijne stem over dit Hoofdstuk. Met leedwezen heeft spreker de opvoering der uitgaven, voornamelijk ten aanzien van dit hoofdstuk, gezien. Hij ziet op deze begroeting volstrekt geene sporen van (lenige zuinigheid; men heeft de uitgaven op elkaar gestapeld alsof wij in plaats van tekorten overschotten hebben. Zonder schade, meent hij, ware deze begroeting voor bezuiniging vatbaar en wel door uitstel van uitgaven, zooals voor verbetering van rivierwerken, die hij niet zoo van dringenden aard acht: het Kanaal van Maastricht naar Luik en andere werken. Bovendien zal het jaar 1881 suppletoire begroetingen brengen voor uitgaven ten behoeve van andere werken. Spreker is dus zeer pessimistisch gestemd over deze begroeting en hij acht het onmogelijk over de noodzakelijkheid van de uitgaven te oordeelen. Als protest I tegen de opeenstapeling der uitgaven zonder dat op 's lands financiëlen toestand gelet is, zal hij tegen het Hoofdstuk stemmen. De heer Schimmelpenninek v. d. Oye vraagt , evenals ten vorigen jare , eenige inlichtingen: 10 betreffende de water' verdeeline• op de bovenrivieren; 2' betreffende de stoom" vaartbeweging op den Gelderschen IJssel. Welke is de verhouding tusschen schroef- en raderbooten? Hij toch acht de raderbooten verderfelijk voor de oevers. In afwachting van het ontwerp, houdende voorziening in den waterstaat bij ijsgang en hoog opperwater wenscht spreker, dat de stoombooten desvereischt verpligt werden te stoppen. Verder wenscht spreker, dat de normalisering van den Rijn hier te lande gelijken tred houde met die in Duitschland , opdat wij niet te veel water krijgen. Overigens ondersteunt spr. den aandrang van den heer Dijekmeester tot tegemoetkoming aan de polderbesturen in de kosten der verbetering van de dijken bij digting der lleerewaardsche overlaten. De heer van der Sehrieek dankt den heer Dijekmeester voor de erkenning van het belang eener verbetering van den watertoestand in Noord-Brabant. Spr. heeft zooveel vertrouwen in het beleid van den min. van Waterstaat, dat hij ten behoeve van dat gewest niet al de ellende op andere provincien zal overbrengen. In het bijzonder staat spr. stil bij den toestand in Noord-Brabant en betoogt, dat de toestand zeer van den vroegeren verschilt door de normalisering der rivieren. Verder stelt hij het internationaal belang van het digten der Heerewaardsche overlaten in liet licht. I Op het oogenblik dat het gevaar dreigt dringt hij bij den min. op spoedige indiening van hot wetsontwerp aan en vraagt hij , wanneer het tijdstip van indiening kan werden tegemoetgezien. ' De heer de Bruyn betoogt, dat de plannen tot verbetering van den watertoestand in Noord-Brabant volkomen tot rijpheid zijn gekomen. Spr. hoopt, dat deze min, zijn naam moge verbinden aan de redding van een gedeelte der provincie Noord-Brabant, dat steeds door overstroomingen wordt geteisterd. In verband hiermede wijst spr. er op, dat in Noord-Brabant algemeen de meening bestaat, dat de sluiting der Heerewaardsche overlaten oen einde zal maken aan den treurigen toestand. De heer van Osenbruggen betoogt, dat de belangen van don landbouw door het departement van Waterstaat, Handel en Nijverheid niet zoo worden behartigd als zij wel verdienen, in verband 'waarmede hij de uitgave van het officiële landbouwverslag bespreekt. Hij geeft in bedenking de instelling van eene commissie van landbouw op bescheiden voet, in den vorm als die voor de zeevisscherijen. Hij wenscht een ligehaam , dat den min. kan inlichten over de belangen van den landbouw, die hij meer wenscht te zien behartigen door het ministerie van Handel en Nijverheid en niet door dat van Binnenl. Zaken, gelijk in de Afdeelingen is in overweging gegeven. Spr. meent, dat de min, daardoor aan eene algemeene behoefte zal voldoen. De heer Rutgers bespreekt het tarief voor reis- en verblijf kosten van 1849, dat in semmige gevallen te laag en in vele gevallen, waar men van den spoorweg gebruik maakt , veel te hoog is , een gevoelen, dat hij met verschillende voorbeelden staaft. Zoo geeft eene reis van den Haag naar Maastricht het regt om f 60 te declareren van Middelburg naar Groningen, volgens liet tarief 1." klasse, f 114. Op dien verkeerden toestand is reeds meermalen gewezen, en spr. acht herziening van het tarief volstrekt noodig , met het oog op de voorgestelde reorganisatie der wedden van het personeel van den waterstaat. Wanneer en hoe spoedig is herziening van het koninklijk besluit te dier ' zake te verwachten? Hij verwacht antwoord van den min. , nadat hij met zijne ambtgenooten zal hebben overlegd. Kreeg hij niet de toezegging tot herziening, hij zou de reorganisatie van de tractementen niet kunnen goedkeuren. ' De heer Heydenrijck zegt, dat, als een wetsontwerp betreffende den watertoestand in Noord-Brabant behandeld zal werden, hij dit niet als Gelderlander, doch als Nederlander zou beschouwen. Spr. vraagt, of door de Reg. reeds eene beslissing is ° o.enortion omtrent do oprigting van het waterschap den Ouden IJssel. Zoo ja, wanneer kan dan het wetsontwerp, waarbij financiële steun wordt verleend, werden verwacht? Zoo neen, wanneer denkt de min, eene beslissing te nemen? Met den heer Bastert is hij het eens, dat ten onregte van de voordragt voor de benoeming van een hoofdingeland te Delft is afgeweken. Do heer de Beau fort wijst er op, dat de min. van Waterstaat, blijkens zijne mem. van antw. , bij de verbetering I van den toestand ren Noord-Brabant teregt op andere , middelen het oog gevestigd houdt dan op de sluiting der Heerewaardsche overlaten. Met het oog op het twijfelachtige van dit middel roept spr. don min. toe: in dubio abstine. De min. vergete niet, dat zelfs dr wetenschappen geadviseerd is tegen de digting; het geldt hier eene zaak van onberekenbare gevolgen, ook voor de schatkist. Spr. vraagt aan den min., of hij hot standpunt handhaaft van zijn voorganger, dat in dezen geene beslissing zal worden genomen dan nadat de Staten-Generaal bij speciale wet dit belang hebben geregeld. Do heer Sickesz verdedigt Wageningen als de geschiktste plaats tot aanleg van °ene vlugthaven en voert tegen de vestiging van die schuilplaats te Rhenen verschillende bezwaren aan. In Wageningen is een aanmerkelijke handel gevestigd en deze gemeente is in drukke scheepvaartverbinding met Amsterdam, Rotterdam, Arnhem en andere aanzienlijke plaatsen. De heer de Bruyn beschouwt de digting der Heerewaard • sche overlaten volstrekt niet als het eenig redmiddel tot verbetering van den watertoestand. Hij heeft straks alleen bedoeld te zoggen , dat bij de Prov. Staten en deskundigen het denkbeeld op don voorgrond stond, dat zonder sluiting der overlaten radicale beterschap in den watertoestand niet is te brengen. Het is een integrerend onderdeel van het geheel. De heer Wintgens vraagt het woord, niet om partij te kiezen in den strijd tusschen Gelderland en Noord-Brabant, tusschen Ritmen en Wageningen, maar ons te verklaren , waarom hij zal stemmen tegen deze begroeting en die op de Staatsspoorwegen. Deze begroetingen zijn niet in overeenstemmin" met de financiële belangen des lands en de behoeften der belastingschuldigen. Het is waar, de Staat is niet geheel met een huishouden gelijk te stellen, maar toch behoeren de regelen van den pater familias ook door hem in acht genomen te worden. Let hij op de financien en den druk der belastingen, dan kan hij daarmede niet in overeenstemming brengen, dat de begroeting 6 millioen meer bedraagt dan die voor het loopende dienstjaar, en kan hij niet me égaan met eene spoorwegbegrooting , die op 2 millioen meer is uitgetrokken dan de vorige. Dien weg kan hij niet opgaan. Het financieel belang des lands verbiedt hem dat. Waarom niet teruggekeerd tot de cijfers van 1875 , 7h, 77 en 78 De Reg. weet den toestand niet te temperen. Zij behoort paal en perk te stellen aan de wenschen , die op dit oogenblik niet in overeenstemming zijn te brengen met den financilllen toestand. Wel is waar stelt de comm. van rapp. amendementen voor tot vermindering, zelfs met / 40, doch deze strekken niet om de uitgaven voor openbare werken te matigen. Spr. moet daarom bezwaar maken zich met deze voorstellen te vereenigen. llij herinnert, dat hij reeds vóór twee jaren in denzelfden zin heeft gesproken. Hij stemt tegen deze begroeting, in de overtuiging, dat 's lands gesteldheid dergelijke opdrijving van uitgaven niet gedeogt. Do heer Tak van Poortvliet zal voor deze begroeting stemmen, daar do min, het beheer van zijn departement meer als een economisch dan als een technisch belang beschouwt en het dienstbaar wil maken aan de bevordering van de algemeene welvaart. Maar daarvoor is in de allereerste plaats noodig bekendheid mot den toestand en de belangen van handel en nijverheid; de begroeting draagt van die kennis vele sporen , maar eene volledige kennis is zeer noodig, in de eerste plaats omtrent den toestand der spoorwegen en speciaal voor de verlenging der concessie ren den Hollandschen Spoorweg. Een naauwkeurig onderzoek is noodig van de belangen van handel en nijverheid te dien opzigte alvorens de Kamer beslisse. Bene tweede kwestie is de Rotterdainsetie Waterweg, waaromtrent spr. den minister verzoekt, niet te dralen. Een derde punt is do verbinding van Amsterdam met den Rijn. Spoedig handelen is pligt , want het geldt hier een algemeen belang. Technische en financiële krachten, handelskennis behooren tot dit doel te worden aangewend. Spr. vertrouwt, dat de min, spoedig een voorstel voor een beteren waterweg van Amsterdam met den Rijn zal aanbieden en de Kamer dit bij hare terugkomst op de tafel van den voorzitter moge vinden. De heer Insinger vestigt, ter aanvulling van hetgeen de heer Rutgers zeide eveneens do aandacht op het aanzienlijke bedrag, op deze begrooting voor reis- en verblijfkosten uitgetrokken, inzonderheid ten behoeve van het personuel van den waterstaat. Hij verzoekt, volgende begrootingen zoo in te rigten , dat de leden van de Kamer juist weten, welke uitgaven zij toestaan. De minister van Waterstaat (moeijelijk te volgen) beantwoordt de sprekers: 1° De opdrijving der begrooting in verband met de uitgaven voor openbare werken. De min, wijst op de steeds toenemende behoeften en op uitgaven voor rivieren en spoorwegen, voor den Rotterdamschen Waterweg, het prachtige Noordzee-Kanaal, havenwerken, enz. De minister ia overtuigd, dat de Kamer geen uitstel verlangt van aanleg van openbare werken. De voortzetting van de verbetering van den Rotterdamschen Waterweg is eene dringende behoefte; het algemeen belang vordert verbetering van onze binnenlandsche scheepvaart, inzonderheid de verbinding van de hoofdstad met den Rijn. Voor Amsterdam is het zijn zoeken en streven om de verbinding zeker en binnen den kortsten tijd tot stand te brengen. 2° Het algemeen en bijzonder bestuur van den Waterstaat en de wetten, die onderwerpen betreffende. De minister zal bij de ontwerpen te dier zake letten op de wenken, door den heer Bastert gegeven. 3° De benoeming van een hoogheemraad van Delfland. De minister meent in overeenstemming met de bestaande bepalingen te hebben gehandeld. 4 Verbetering van den waterstaatstoestand in het n. o. van Noord-Brabant. De min, verzekert' dat hij in deze zaak niet stilzit. Voorstellen zullen door hem bij de Staten-Generaal worden ingediend. 5° De afsluiting van» de Heerewaardsche overlaten. De min, zal met de meeste voorzigtigheid te werk gaan en daarbij zorgen, dat de Geldersche streken zich niet ongerust behoeven te maken. 6' De waterverdeeling op de rivieren. Deze is reeds zeer ver gevorderd. 7° De stoombootbeweging op den Gelderschen IJssel. De min, geeft eenige opgaven omtrent het verkeer. Van het getal raderstoombooten is geene afzonderlijke aanteekening gehouden. 8° Onbedachtzaam varen van stoombooten bij opperwater en ijsgang. Er bestaan bepalingen, dat vaartuigen moeten stoppen of met halve kracht moeten raren. 9° Het inlaten van water op den Boven-Rijn. De min. zal dit belang in het oog houden, 10' De belangen van den landbouw in verband met de instelling van een collegie. De min. gelooft , dat voor die instelling het tijdstip nog niet is gekomen. 110 Het waterschap den Ouden IJssel. Tegen het ontworpen reglement zijn door belanghebbenden bezwaren ingebragt , die in onderzoek zijn. 12° De spoorweg over de Dieze. De min, acht dit eene zaak van groot belang, maar schetst de bezwaren, die tegen verandering bestaan. 13° Het tarief voor reis- en verblijfkosten. De noodzakelijkheid van herziening is door het geheele Kabinet erkend. Bij het departement van Fin. is de herziening in bewerking. De Rekenkamer heeft zich steeds vereenigd met de omschrijving der betrekkelijke uitgaven op de begrooting. 14° De groote handelsbelangen. De min, heeft de concessie van den Holl. Spoorweg met een jaar verlengd, juist oin niets te prejudiciëren. De heer van Eck is het niet eens met den min. ten aanzien van de benoeming van den hoogheemraad van Delfland. Dit punt kan echter later worden behandeld, in verband met een bij de Kamer aanhangig verzoekschrift. De heer v. cl. Linden beveelt in de aandacht des min, aan de verbinding van het gat van Brouwershaven en het Hollandsch Diep, met verzoek, te doen nagaan, hoever nu de natuur hare behulpzame hand heeft uitgestrekt om dat gat goed te maken. De heer v. cl. Schrieck betoogt, dat de verandering van de spoorwegbrug over de Dieze van groot belang voor de toekomst is. Die brug, zooals die gebouwd is, beantwoordt niet aan de verwachtingen, is met het oog op een winterwaterstand veel te laag en stremt de scheepvaart. De tegenwoordige toestand is onhoudbaar en levert een hinderpaal op aan de ontwikkeling van scheepvaart. Spr. verzoekt mededeeling van 's mini, plannen tot verbetering van dien toestand. De minister zegt, dat tot dusver geen bepaald onderzoek omtrent den toestand van het door den heer v. d. Linden bedoelde water heeft plaats gehad. In allen gevalle heeft er verbetering plaats gehad. De min, zal het vaarwater speciaal laten opnemen. Verandering van de brug over de Dieze is te kostbaar dan dat de min, daartoe zou kunnen overgaan. De heer Schepel verzoekt den min. , geen voorstel tot aanleg van openbare werken te doen zonder zich te hebben verzekerd van de bijzondere medewerking van die doelen des lande, daarbij meer direct betrokken. Heden-avond te 8 ure voortzetting. Avondzitting van woensdag 22 December. Aan de orde is de behandeling van de onderdeelen der begrooting van den Waterstaat (Hoofdst. IX). Verworpen werd met 46 tegen 17 stemmen het amendement der commissie van rapporteurs om alle verhooging van tractement ten behoeve van het ministerie te weigeren. Daarentegen werd met 36 tegen 30 stemmen een voorstel van den heer van Houten aangenomen om de verhooging van jaarwedden ad j' 3000, niet het gevolg van verplaatsing van ambtenaren, te schrappen. Daarop is de beraadslaging aangevangen over het voorstel tot weigering der voorgestelde tractementsverhooging betreffende het personeel van den Waterstaat, in afwachting van de reorganisatie van het waterstaatsbes tuur. Het voorstel werd met klem bestreden door den heer van Kerkwijk. ---