Toen Nahas Pacha, de oud-premier van Egypte, in Caïro arriveerde, Toen Nahas Pacha, de oud-premier van Egypte, in Caïro arriveerde, om er zijn politieke redevoering te houden, had de politie uitgebreide maatregelen getroffen om demonstraties en botsingen te voorkomen. Desondanks kwam het tot relletjes, waarbij ongeveer honderd personen gewond en drie gedood werden. Het „escorte" van Nahas Pacha. --- Advertentie TIZIUMPH --- VANDAAG HET KOLONIALE VRAAGSTUK Indien men mag aannemen dat Duitsland na de inlijving van Oostenrijk en van Sudeten-land territoriaal voldaan is in Europa (op de wijze zoals Mussolini na de verovering van Abessinië verklaarde dat Italië koloniaal verzadigd was); indien men er op zou kunnen rekenen dat de Poolse corridor, het verlies van Elzas-Lotharingen, de afstand van Eupen en Malmedy aan België, die van Noord-Sleeswijk aan Denemarken geen stof tot conflicten inhouden, dan blijft nog de kwestie der koloniën. Men weet, dat Hitler daarover met Chamrnerlain in München gesproken heeft, en al moet de Fiihrer hebben gezegd dat daarvoor geen oorlog zou worden gevoerd, de kwestie blijft netelig. En ze wordt nog neteliger nu Hitler zou hebben verklaard dat Duitsland alle koloniën terugverlangt, die het in de wereldoorlog heeft verloren. Niet meer, maar ook niet minder. Indien deze zin werkelijk zo absoluut is gesteld, sluit dit ook in dat Japan de eilandengroepen (Carolinen, Marianen enz.) zal moeten teruggeven, die het na de wereldoorlog in de Stille Zuidzee zo onvoorzichtig mogelijk in mandaat-bezit zijn gegeven. Trouwens heel het koloniaal bezit van Duitsland is mandaat geworden. Maar Japan heeft reeds eerder te verstaan gegeven dat het er niet aan denkt van zijn mandaatgebied afstand te doen. Al die eilanden zijn strategische posten geworden in de Grote Oceaan, en men begrijpt nog niet dat de geallieerden indertijd zo dom zijn geweest juist Japan daarmee te begiftigen. Men zit er thans mee, zoals men met heel de erfenis van Versailles, Trianon en St. Germain zit. ermoedelijk zal Duitsland uit as-overwegingen Japan om zijn mandaat-eilanden niet lastig vallen, evenals het, ook uit asoverwegingen, Italië in het bezit laat van Zuid-Tirol met zijn overwegend Duitse bevolking. Niets is dus zó absoluut of er zijn uitzonderingen mogelijk. Maar het overige vroegere Duitse koloniale bezit, verdeeld onder Engeland, Frankrijk, België (het westelijk deel van Duits Oost-Afrika) en het Australische gemenebest, zal dit zo gemakkelijk tot Duitsland terugkomen? leder voelt, dat de grootste tegenstand juist van Engelse zijde zou komen. België zal het eerst in de afstand berusten van het gebied, dat de Congo-kolonie Maar onbeduidend heeft vergroot. Ook Australië is met Duits Nieuw-Guinea en de Papoea-eilanden slechts weinig verrijkt. Zelfs Frankrijk heeft, als men de prestige-kwestie er buiten laat, aan Kameroen en Togo geen behoefte voor zijn ontzaglijk Afrikaans koloniaal rijk. Met Engeland, dat Duits-Zuidwest- en Duits-Oost-Afrika heeft ingepalmd, staat het anders. Het eerste is ingelijfd bij de Unie van Zuid-Afrika; het tweede heeft bewerkt dat heel de weg dwars door het zwarte werelddeel van Kaapstad naar Cairo over Engels gebied loopt. Keerde Oost-Afrika tot Duitsland terug, dan zou die weg door een Duitse kolonie weer worden onderbroken. Het zou voor Engeland een geweldig offer zijn, van deze beide mandaat-gebieden afstand te doen, en men kan er op aan dat, mag het Chamberlain niet moeilijk zijn gevallen een meerderheid te verwerven voor zijn vrede te München, het hem wel moeilijk zou vallen een meerderheid te verkrijgen voor de afstand van het oud-Duitse bezit aan de Atlantische en de Indische Oceaan. lets afstaan zal Engeland wel willen; tot alles teruggeven zien we het voorshands niet bereid. Wat zal Hitler nu doen indien het Engels-Franse overleg tot resultaat mocht hebben dat men wel tot een gedeeltelijke, niet tot een volledige afstand geneigd is? Zal Hitler onder de leus: alles of niets, hetgeen hem aangeboden wordt weigeren, of zal hij het op afkorting aanvaarden? Maar èn in het ene èn in het andere geval zou het de betrekkingen tot Engeland (en Frankrijk) niet verbeteren, ook al zou Hitler zich aan zijn woord houden dat de koloniale kwestie niet tot een oorlog behoeft te leiden. Er is aan het vraagstuk nog een andere kant. Gesteld dat Duitsland ten volle zijn zin krijgt en de wereldoorlog wat de gevolgen voor dit land betreft geheel wordt gelikwideerd, zou er dan geen aanleiding moeten zijn voor Duitsland om ook voor Zijn bondgenoot in die oorlog, Oostenrijkliongarije, herstel van het geleden onrecht te eisen? Een enigszins eigenaardige vraag, wij geven het toe, maar althans een die men niet ongerijmd mag noemen als men ze beschouwt in het licht van het Duitse herstel. buitsland zou alle banden en boeien hebben verbroken en weer in zijn oude luister stralen; maar Oostenrijk-Hongarije zou Verminkt en versnipperd blijven. Ware dat Wel eerlijk tegenover den trouwen wapenroakker? Intussen heeft Duitsland zelf als om te •verhinderen dat het ooit aan de orde zou komen het vraagstuk opgelost door Oostenrijk en Sudeten-land te annexeren. Het kan nu moeilijk Roemenië en Zuid-Slavië verantwoordelijk stellen voor de roof aan Oostenrijk-Hongarije begaan. En zo moet men wel constateren dat, tenzij mocht gebeuren wat men een politiek wonder zou kunnen noemen, het lot der oude Donau-monarchie definitief is bezegeld, met al de ongewenste gevolgen die daaruit voortvloeien. --- Japanners eisen overgave van Kanton Verbindingen tussen Hongkong en Kanton verbroken SNELLE OPMARS DER JAPANNERS De Japanners, die in de Bias-baai ont- scheept waren, hebben gisteren vroeg in de ochtend Tamsjoei genomen, zonder op ernstige Chinese tegenstand te stuiten. Zij rukken thans snel naar het binnenland op met Waitsjau als eerstvolgend doeL Voor •de Parel-rivier liggen 40 tot 50 Japanse schepen en men gelooft, dat een landing te Namtau beproefd zal worden, waarna de landingstroepen zich zouden verenigen met de Japanners aan de Biasbaai. Volgens onbevestigde berichten hebben de autoriteiten van Kwantoeng de buitenlandse consuls verzocht met de Japanners te onderhandelen over een vluchtelingenzone in de Amerikaanse Lingnam-universiteit, de Franse katholieke kathedraal en andere zendingsstations. De Japanse troepen zijn, na Tamsjoei te hebben genomen, de Taikongrivier overgestoken en rukken snel naar het binnenland op. Alle verbindingen tussen Hongkong en Kanton zijn thans verbroken. Spoor- en andere bruggen zijn vernield op verschillende punten en de rivier is versperd. De Japanners schijnen een ultimatum te, hebben gezonden om Kanton onmiddellijk over te gevèn, omdat het anders, te beginne met hedenavond gebombardeerd zal worden. De gouverneur van Kanton heeft echter geantwoord, dat Kwantoeng zich zal blijven verzetten. De provinciale regering heeft de hoofdstad echter reeds verlaten en is naar Joengjoe,an uitgeweken, terwijl ook de burgerbevolking van Kanton in massa naar het westen vlucht. Grote troepenversterkingen uit Kwangsi daarentegen bevinden zich op de wegen naar de kust. Gezien de ernstige situatie in Kwantoeng is een van de meest vooraanstaande Chinese militairen belast met het opperbevel van de strijdkrachten in Zuid-China. De naam van den nieuwen opperbevelhebber werd aanvankelijk niet meegedeeld. Men Verklaarde alleen, dat hij in zijn brillante militaire carrière nimmer een nederlaag geleden had en dat hij derhalve bekend stond als de „gelukkige generaal". Verder Prees men zijn grote bekendheid met de situatie in Oost-Kwantoeng. Eerst later werd vernomen, dat men met dezen vermaarden legeraanvoerder generaal Pal Tsjoeng-sji bedoelde. De generaal is reeds naar Kanton onderweg. Hij vindt in Zuid-China generaal Matsoei tegenover zich, den voormaligen opperbevelhebber der Japanners in het gebied van Sjanghai. --- Advertentie 1 CENT VIRGINIA --- Opstand in Roethenië Polen steunt de Hongaarse eisen „HUIDIGE TSJECHISCHE GRENZEN ZIJN DWAAS” Een in de nacht-edities der Poolse bladen verschenen artikel van officieus uiterlijk behandelt de Hongaarse eisen jegens Tsjecho-Slowakije en de noodzakelijkheid van een gemeenschappelijke grens tussen Polen en Hongarije. Het artikel constateert het zeer grote gevaar van de toestand, ontstaan door de verbreking der onderhandelingen te Komarom. De tegenwoordige staat van zaken aan de zuid-oostelijke grens van Tsjecho-Slowakije, aldus het artikel, kan niet lang duren, aangezien hij de bron is van zeer ernstige internationale complicaties. Een gewapend conflict lijkt niet uitgesloten. De opstand in Subkarpathisch Rusland (Ruthenië) wint aan omvang, de eerste gefusilleerden vallen. De Tsjecho-Slowaakse regering wil in Subkarpathisch Rusland de Hongaarse bevrijdingsbeweging liquideren, het opperbevel van het Tsjechische leger concentreert troepen aan de Hongaarse grens. Het is een somber beeld, dat een mislukking schijnt te voorspellen van de bedoelingen der conferentie te München, n.l. de definitieve stabilisatie in Zuid-Oost-Europa langs de weg van internationale waarborging der grenzen van het nieuwe Tsjecho-Slowakije. Niemand kan rekenen op zulk een waarborg, zolang de rechtstreeks betrokken sta- ten niet zullen erkennen, dat een billijke, logische en vitale oplossing gevonden zal zijn. Deze oplossing kan niet beperkt blijven tot voldoening van de Duitse en Poolse eisen, maar moet ook voldoening aan de wettige Hongaarse eisen brengen. Het artikel besluit met er op te wijzen, dat het Tsjecho-Slowakije, zoals het vandaag nog bestaat, een agglomeratie vormt van geographische, economische, ethnographische en strategische dwaasheden, aangezien het ontbloot is van de mogelijkheden tot verbinding tussen de Tsjechische, Slowaakse en Roetheense landen. Polen, noch Hongarije, en daardoor zelfs Duitsland en Italië niet, kun.nen zo absurde grenzen waarborgen. Niemand kan trouwens geïnteresseerd zijn in een stabilisatie van deze stand van zaken. --- Advertentie DE „TRIUMPHATOR" --- LICHT AAN: Hedenavond 5.38 tot morgenochtend 5.55. Morgenavond 5.36 tot Maandagochtend 5,56 uur. Maandagavond 5,34 uur. --- MENSEN EN MENINGEN Het gebed van een volk pR bestaat 'n schrille tegenstelling tussen de wijze waarop ,e Duitse, Poolse en Hongaarse aanspraken op Tsjechisch grond, gebied geformuleerd en behandeld zijn. Duitsland dreigde met oorlog, beledigde den Tsjecho-Slotvaaksen president en kreeg volledig zijn zin. Polen stelde een ultimatum, wees elke bemiddeling van de hand en rukte de begeerde gebieden binnen. Hongarije volgde andere wegen. Dit was bereid, op vriendelijk verzoek van de regering te Praag, even te wachten. Boedapest stelde geen ultimatum doch stuurde zijn vertegenwoordigers naar Komarom. De onderhandelingen zijn thans mislukt. Men kan zeggen dat de Hongaarse eisen te hoog waren, maar heit is duidelijk dat een ander feit van overwegende betekenis is: Hongarije is niet sterk genoeg om, zoals Duitsland en Polen, zijn eisen kracht bij te zetten. En derhalve tracht Praag er ditmaal zo goedkoop mogelijk af te komen, terwijl het staat historisch vast Hongarije van de drie eisende landen de meest gerechtvaardigde aanspraken kan doen gelden. Maar er is in deze kwestie nog een ander element. Duitsland, dat kort geleden nog de Hongaarse eisen ondersteund heeft, is thans van oordeel dat de Hongaren zich maar moeten matigen. Berlijn is voldaan, het tracht !thans goede vrienden te worden met Praag en hoe kan dit beter geschieden dan de Tsjechen in hun verzet tegen de Hongaarse eisen tegemoet te komen. Het is „hoge politiek" die hier rond de Hongaarse eisen bedreven wordt. Waarbij men bovendien nog bedenken moet dat Duitsland een sterk Hongarije dat de Duitse expansiezucht kan belemmeren zeker niet wenst. Wat maalt men te Berlijn om het duizendjarige rijk van den H. Stephanus, om het hartstochtelijk verlangen van het katholieke Hongaarse volk naar rechtsherstel? HET katholieke Hongarije staat te Berlijn niet in een best blaadje. De katholieke premier' Imredy man van diepe godsdienstige overtuiging heeft zich met kracht verzet tegen een doordringen van de heidense nationaal-socialistische beginselen in het Hongaarse volk. Neemt Berlijn thans hierover wraak? De kleingeestigheid en kleinzieligheid der nationaal-socialisten wijst in deze richting. Hoe het katholieke Hongaarse volk in deze tijd geleid wordt, hoe zijn nationale verlangens bepleit worden bij een hogere Macht dan aardse staatslieden, bewijst het volgende, door kardinaal Seredi, Hongarije's primaat, ,voorgeschreven gebed dat na alle H.H. Missen gebeden wordt: »Laat ons bidden voor de rechtvaardige zaak van Hongarije, Almachtige en eeuwige God, die met Uw wijze Voorzienigheid het lot der ganse mensheid bestuurt en van Wien alle aardse macht voorkomt, wij werpen ons in diepe ootmoed voor U neder en smeken U dat ter Verzekering van het geluk der Mensen hier op aarde Uw onveranderlijke rechtvaardigheid, zowel in het maatschappelijke als in het nationale en internationale leven steeds moge heersen en tot uitdrukking moge worden gebracht. Zeer machtige Moeder Gods van Hongarije, vertrouwende op de verdiensten van onzen eersten Heiligen Koning en APoste/, alsmede van de andere heiligen van Hongarije, vragen wij U met kinderlijke onderwerping: Verkort door Uw voorspraak het lijden van ons volk overeenkomstig Uw grote barmhartigheid; verlicht het verstand der wereldlijke machtdragers en leid hun wil zo, dat zij, overtuigd van de rechtvaardige zaak van ons verminkte Vaderland, de rechtmatige aanspraken van onze natie mogen inzien en in het bewustzijn van hun grote verantwoordelijkheid voor God en de mensen, haar tot een goede oplossing mogen brengen. Mogen wij met de bevordering van ons aards geluk, onze eeuwige bestemming des te beter verzekeren." 7 0 ziet men dat een katholiek volk bij het nastreven van zijn tijdelijke belangen, de Eeuwigheid niet uit het oog verliest. Het gebed van dit volk, met zijn duizendjarige katholieke cultuur, zijn eeuwenlange strijd voor godsdienst en beschaving tegen de Aziatische horden, zal in de gehele katholieke wereld diepe indruk maken. Want zó kan slechts een volk bidden dat zijn geloof in God en de rechtvaardigheid van zijn zaak als een rotsvaste basis weet. Dit gebed van een volk is in onze tijden van macht en geweld, van miskenning van recht en rechtvaardigheid, een zeldzaamheid. Het katholieke Hongarije miskend en belasterd, verminkt en ontrecht, is zijn tradities trouw gebleven. Van Hongarije kan niet gezegd worden zoals in die droevige uren van Oostenrijk getuigd werd dat God Hongarije verlaten zal omdat dit land God verlaten heeft. De eisen van Hongarije zijn overdreven, zegt thans Berlijn. Het klinkt uit deze mond als een hoon en een belediging aan het recht en aan 't gezond verstand. Want Berlijn is zeker niet bevoegd te oordelen over eisen van Boedapest, die berusten op de duizendjarige traditie van het grote Rijk van den H. Stephanus. Hongarije bidt voor zijn toekomst en voor de inwilliging van zijn rechtvaardige eisen. Het Hongaarse volk heeft zich verzekerd van de enig duurzame en betrouwbare steun. Zijn geloof in Gods oneindige rechtvaardigheid zal zegevieren. --- Kardinaal Bertram richt zich tot zijn SudetenoDuitsers Dank aan God voor behoud van vrede Voelt vreugde over terugkeer in het rijk mee WIJST OP PLICHTEN TEGENOVER WERELDLIJKE OVERHEID Van oudsher behoorden tot het aartsbisdom Breslau ook vier dekenaten die staatkundig deel uitmaakten van Tsjecho-Slowakije. Reeds geruime tijd waren onderhandelingen gaande om deze gebieden in te lijven bij de Tsjecho-Slowaakse bisdommen; door de nieuwe situatie die thans is ontstaan, is ook hierin verandering gekomen. Onderhandelingen zijn thans niet meer nodig, daar het gehele gebied bij het Duitse rijk is ingelijfd. In verband met deze gewijzigde situatie heeft kardinaal Bertram een herderlijk schrijven gericht tot de gelovigen van de dekenaten Freiwaldau, Johannesberg, Weidenau en Zuckmantel, dat in verband met de huidige situatie van grote betekenis genoemd mag worden. In zijn inleiding constateert kardinaal Bertram, dat de katholieke Kerk een volkskerk is in de beste zin van het woord, en dat zij met het oog op een dergelijke ingrijpende verandering die heeft plaats ge- had niet kan zwijgen. Er zijn vooral vier gedachten die den aartsbisschop hebben bewogen dit herderlijk schrijven uit te vaardigen: 1. Een woord van dank aan den Almachtige voor het bewaren van de wereldvrede. 2. Een groet aan de met Duitsland opnieuw verenigde gebieden. Kardinaal Bertram herinnert er aan dat die gedeelten van zijn diocees, die tot nu toe tot Tsjecho-Slowakije behoorden, vroeger deel uitmaakten van het vorstendom Neissen. De aartsbisschop deelt in de vreugde der bewoners die tot het rijk zijn teruggekeerd en smeekt God dat deze nieuwe vorm rijke zegen moge spreiden over alle gemeenten, zowel in geestelijk als tijdelijk opzicht. 3. Op de derde plaats onderricht kardinaal Bertram zijn diocesanen over het standpunt dat zij tegenover de nieuwe autoriteiten moeten innemen. „Het is niet nodig u te vermanen, hun eerbied• en gehoorzaamheid te bewijzen, want gij allen kent het woord van den Apostel om gehoorzaamheid te betuigen aan de wereldlijke overheid". 4. Op de vierde plaats wijst de kardinaal op de bijzondere plichten der gelovigen in verband met de gebeurtenissen die zich in de laatste weken hebben afgespeeld, zoals de plicht van naastenliefde tegenover de vluchtelingen en vooral de goede zorgen aan de kinderen en jeugdige personen die door de opwinding van de laatste tijd hun geestelijk evenwicht verloren hebben. Evenals in dat gedeelte van het aartsbisdom dat tot Pruisen behoort, moet ook voortaan in het Sudeten-Duitse gedeelte iedere Zondag gebeden worden voor •de wereldlijke overheid. Ook moeten voortaan in de toekomst in alle kerken in aansluiting op de Hoogmis gebeden worden verricht voor het welzijn van het Duitse rijk en het Duitse volk. Ten slotte herinnert de kardinaal aan zijn houding bij de nationale revolutie van 1933. De bisschoppelijke groet die hij thans tot de Sudeten-Duitsers richt, wordt gedragen door het gevoel waarmee ik op 3 Mei 1933 de nieuwe tijd heb begroet: Wij zien de nieuwe tijd tegemoet met het bewustzijn welke grote taak wij thans in het kerkelijk leven en streven te vervullen hebben. Bij de leiding van het volk en bij de vorming van de jeugd komt het er op aan juist die krachten te ontwikkelen die verankerd zijn In een sterke geloofsovertuiging, in een vrije uitoefening van de godsdienst, in verbinding met de Goddelijke bijstand der genade. Dit is voor ons een aaneiding met grote verwachting de toekomst tegemoet te zien, ten volle ervan bewust, welke waardevolle medewerking de Kerk bij de verdere opbouw van de volkswelvaart en het gezond maken van het volk geroepen is te verlenen." Het herderlijk schrijven besluit met de verklaring dat deze woorden van 1933 ook thans gelden voor Sudeten-land, dat tot het rijk is teruggekeerd. --- Advertentie IN SMAAK --- Brits bewapeningstempo moet versneld worden Defensieversterking nodig om aan oorlogsoffer te ontkomen zegt Eden DRINGT AAN OP NATIONALE REGERING OP BREDE BASIS In een te Cardiff gehouden rede heeft oud-minister Eden gewezen op de noodzake• lijkheid van een eensgezinde nationale krachtsinspanning, zó intens als in Enge. land in vredestijd nog nimmer is gezien. Het is niet waar, aldus Eden, dat, nu de oorlog is voorkomen, wij terug kunnen ke. ren tot een gemakkelijk en comfortabel leven. Wij gaan een tijdperk tegemoet 4 waarin het gehele tempo van ons leven radicaal gewijzigd zal worden, en wellicht zullen in ons sociale en economische stelsel wijzigingen nodig zijn, even vèrstrekkend als die welke in andere landen plaats vonden. Wij kunnen zulk een tijdperk alleen dan met vertrouwen tegemoet gaan, als de natie in haar geheel de feiten kalm en bereidwillig onder de ogen ziet, en als wij de partij- en klassegeschillen begraven voor een uiterste nationale krachtsinspanning. Met betrekking tot de bewapening zet Eden, dat al het gepraat over inhalen van de achterstand weinig zin heeft, indien wij niet de eenvoudige waarheid onder de ogen zien,,dat in de totalitaire staten de wapens worden opgestapeld &sr in oorlogstijd. Doorgaan met onze tegenwoordige methoden zou zeker tot inferioriteit leiden. Bewapening, vervolgde Eden, moet echter vergezeld gaan van een program. Men moet het er algemeen over eens zijn, wat werkelijk de levensbelangen van ons volk vormt. De democratieën dienen ernaar te streven, zich aan te passen bij de methoden der dictaturen. Er is geen man of vrouw in Engeland, die niet de vrede wil. Wat wij echter wensen is niet een gewapende vrede, doch een geordende wereld. Helaas zijn wij hiervan thans ver verwijderd, en wij moeten onze defensie in ieder opzicht opbouwen, teneinde te ontkomen aan het grootste offer, de oorlog. Om deze reden, zo besloot Eden, leg ik de nadruk op de noodzaak van een nationale regering op brede basis. --- Advertentie KWALITEIT EN PRIJS! --- Lindbergh's uitspraak bevestigd DUITSE LUCHTMACHT STERKER DAN RUSSISCH-FRANSENGELSE COMBINATIE Het conservatieve Engelse weekblad Spectator bevestigt thans, dat de uitlatingen van kolonel Lindbergh over de geringe sterkte van de luchtmacht der Sovjet-Unie inderdaad juist zijn. Hij heeft tijdens een lunch te Londen, die echter niet bij lady Astor werd gehouden, gezegd, dat de Duitse luchtmacht niet alleen sterker was dan die van Engeland, Frankrijk of Rusland, maar ook dat zij even sterk was als die van deze drie landen te zamen. Nu men te Moskou tegen die uitlating heeft geprotesteerd, vervolgt de Spe ct at or, bestaat er geen bezwaar meer om de bewuste lezing te geven. „Nu is Lindbergh niet onfeilbaar, maar tegenover de luchtvaart staat hij niet geheel vreemd." Kolonel Lindbergh temidden der genodigden in het „Haus der Flieger" in Berlijn tijdens de ontvangst der deel nemers aan het internationaal congres yoor luchtvaartonderzoek. ---