In nationaal verband Wat we nog nooit beleefd hebben in de Tweede Kamer is gisteren gebeurd: een militair wetsontwerp in casu een wijziging van de Dienstplichtwet is zonder hoofdelijke stemming aangenomen. Er hoort hier een kleine reserve bij: twee sociaal-democraten en de communist Wijnkoop wensten aantekening dat zij geacht Wilden worden te hebben tegengestemd. Maar in ieder geval is het principiële verzet tegen iedere verzwaring van militaire lasten— want ook deze wetswijziging houdt een verzwaring in ineengeschrompeld tot de tegenstand van enkele leden. Het vroegere front van vrijzinnig-democraten, sociaal-democraten en communisten op de basis van „geen man en geen cent" is ineengestort. Voor de nationale zaak is dit winst: niet, natuurlijk, omdat het zo aangenaam is voor de landsverdediging zware persoonlijke en geldelijke offers te brengen, maar omdat nu niet langer een aanzienlijk deel van het Parlement zich buiten de nationale saamhorigheid plaatst. , Met de militaire afweer staat het niet anders dan met de economische: wanneer het buitenland ons in een hoek poogt te dringen of wij door maatregelen van het buitenland in een hoek dreigen te worden gedrongen, moeten wij ons verweren. Economisch, maar ook militair. Het is een nationale plicht, en niet anders. En deze plicht wordt te zuiverder naar het richtsnoer van het nationaal besef vervuld naarmate men zich meer en volkomen losmaakt van sympathieën of antipathieën tegenover stromingen en tegenstromingen in het buitenland en eenvoudig vaststelt dat wie zich aan onze zelfstandigheid of onzijdigheid zou vergrijpen ons tegenover zich zou vinden. Wij kiezen geen vijand; wie ons te na komt wordt onze vijand. 11 eeft de vrijzinnig-democratische Kamerfractie zich zonder motivering met het wetsontwerp verenigd, de sociaal-democratische heeft zich beroepen op de veranderde omstandigheden. Dit kan alles inhouden, óók dat indien de omstandigheden opnieuw en in tegenoverstelde zin veranderen, de S.D.A.P. weer geneigd zou zijn op haar oude standpunt van nationale ontwapening terug te vallen. Tenzij de sociaal-democraten inmiddels tot het inzicht komen, dat, indien hun wens: nationale ontwapening, ware verwezenlijkt, wij thans weerloos zouden staan: men kan niet één twee drie een weermacht en een oorlogstoerusting uit de grond stampen. Wij zullen derhalve, zo lang niet tot internationale ontwapening is overgegaan, een Weermacht moeten hebben. De heer Wijnkoop verklaarde zich wat niet met de vroegere programs zijner partij maar volkomen met de houding van Moskou klopt voorstander van een zo sterk mogelijke weermacht. Maar dan moet het een weermacht zijn, die „zich in dienst stelt van de democratie," een enigszins gecamoufleerde uitdrukking voor wat de Tribune onlangs zonder omwegen noemde: dat de arbeiders zich natuurlijk aan de zijde van Sovjet-Rusland scharen. In Kamer-taal spreekt de heer Wijnkoop van de democratie, maar men begrijpt hem even goed. En omdat er geen sprake van is dat de regering welke regering in ons land ook en het leger er aan denken, zonder meer de zijde van Moskou te kiezen, is de communistische partij, hoezeer voor een sterke Weermacht, tegen iedere verzwaring van Militaire lasten, tegen alle militaire lasten "Liber haupt. Ook in het vraagstuk van een nationaal leger zullen we dus de communisten nimmer aan onze zijde zien: zij hebben gekozen; wij kiezen niet, maar wachten af. Uit het leger moet worden gehouden Wat men politiek noemt. Men mag daar niet zijn pro-Duits of pro-Frans, pro-Russisch of pro-Engels; men is daar eenvoudig maar dan ook volop Nederlander. Het hoofd van het leger is en niets tekent duidelijker zijn nationale taak de koningin. Aan de koningin heeft het leger de eed Van trouw gezworen. Houdt men die eed, dan gaat men veilig, dan staat ook vast dat het leger zijn nationale en vaderlandse plicht zal vervullen. ledere afwijking, links of rechts, is een Mistred: dit hebben vooral zij te bedenken, die in het legér met de leiding in hogere of lagere zin zijn belast. Het leger is de schutse voor onze onafhankelijkheid, maar die onafhankelijkheid is reeds weg wanneer het leger in fracties of facties zou zijn verdeeld. Daarom mag, op de bekende reserves na, het eenstemmige besluit om de wijziging der Dienstplichtwet goed te keuren, als een gunstig teken worden beschouwd. --- Wat vordert onze economische toestand Mr. Steenberghe sprak voor de radio Gezaghebbende stem in het Verbondskwartiertje WIJ DOEN EEN GREEP UIT DE REDE VAN DEN OUDMINISTER Bij• de bepaling van het standpunt ten opzichte van de in de naaste toekomst te voeren economische politiek -- aldus mr. Steenberghe spelen de inzichten ten opzichte van het algemeen conjunctuurverloop een grote rol. Immers men kan van mening zijn, dat men nationaal, ook in Nederland door de te voeren economische politiek, grote invloed op de economische ontwikkeling kan uitoefenen zonder dat men uit het oog verliest, dat geen enkel land en zeker niet Nederland zich aan de algemene conjunctuurinvloeden kan onttrekken. Geen enkel land en zeker niet Nederland. Nederland toch is voor het verloop van de conjunctuur van de rest van de wereld buitengewoon afhankelijk. Waar Nederland zelf slechts in zeer geringe mate grondstoffen produceert en deze dus alle zal moeten invoeren heeft Nederland en zal Nederland steeds export nodig hebben. Verder zijn de voor ons land zo buitengewoon belangrijke handel en scheepvaart, benevens het verkeer in onze havens, geheel afhankelijk van het conjunctuurveHoop in het overige gedeelte van de wereld. Ook het voor Nederland in economisch en sociaal maar ook in financieel opzicht zo belangrijk Indië is als grondstof exporterend land van de wereldconjunctuur geheel afhankelijk. Uit het voorafgaande volgt enerzijds, dat de door ons land te voeren economische politiek niet geheel onze welvaart kan beheersen maar mede afhankelijk is van het conjunctuurverloop in het buitenland, anderzijds, dat een land als Nederland zeker zelf niet door eigen maatregelen een wereldconjunctuur zal kunnen beheersen. Wat het verloop van de wereldconjunctuur betreft, hierover is vooral de allerlaatste tijd veel literatuur verschenen. Zelden heeft in een tijd van opleving de vraag, wanneer de nieuwe depressie zou beginnen, zo sterk de aandacht van de wetenschap en de mensen uit de practijk bezig gehouden als thans. Over het algemeen is men van mening, dat de opgaande conjunctuur, waaraan wij gelukkig sinds kort ook deel hebben in Nederland, de eerste tijd nog wel aan zal houden. Met name acht men de voortekenen van 1937 zeer goed en is men van mening, dat in deze opgaande lijn nog geen keer in zicht is. Van de andere zijde is men wel van mening, dat ten opzichte van sommige landen, speciaal van Engeland, waar het herstelproces langer aan de gang is dan in de meeste andere landen en waar het zelfs de normale duur van een opgaande beweging nadert> een zekere voorzichtigheid geboden is. Wil men komen tot een zekere conjunctuurbeheersing, waardoor men niet alleen de sterke hausses maar ook de depressies voorkomt, of althans vermindert dan zal tijdig ingrijpen noodzakelijk zijn. In Amerika is men reeds tot zekere restrictiemaatregelen, die wel nog sterk het karakter van voorzorgsmaatregelen dragen, overgegaan. Voor Nederland is deze kwestie in zoverre van direct nationaal belang, dat men, gezien het feit, dat het herstelproces bij ons slechts in het allereerste stadium verkeert, zeker niet tot restrictiemaatregelen zal moeten overgaan. Dit is zelfs het geval, indien andere landen, die niet in deze omstandigheid verkeren, deze maatregelen wel zouden nemen. Wel zullen ook hier tijdig maatregelen moeten worden overwogen, binnen het kader van het algemeen ordeningsstreven, om excessen te voorkomen. Het zal echter niet minder dan rampzalig zijn wanneer men in een tijd van nog rustig opgaande conjunctuur te vroeg restrictiemaatregelen zou toepassen. Wij zouden dan de kans, die wij hebben om ons enigermate van de zware depressie te herstellen, ons zelf ontnemen. De gedachtengang, die wij op andere economische gebieden nog wel eens vaak in Nederland aantreffen, dat wij ook in dit opzicht het goede voorbeeld zouden moeten geven mag hier zeer zeker niet gevolgd worden. De omstandigheden zijn ten onzent geheel anders, terwijl de economische positie van Nederland van die aard is, lat wij zeker geen rechtstreekse en grote invloed op de wereldconjunctuur hebben. Landen als Engeland en Amerika samen met de uitgebreide gebieden, die politiek en economisch van deze landen afhankelijk zijn, kunnen in dit opzicht iets bereiken. Wij zullen in ieder geval dergelijke landen moeten doen voorgaan en het nemen van Nederlandse maatregelen slechts moeton bezien uit het oogpunt van ons eigen nationaal belang. Een van de eerste voorwaarden voor een goede economische politiek is, dat deze ten gevolge moet hebben, dat de k o stpr ij s in Nederland niet hoger is dan die van rest van de wereld. Een dergelijke politiek toch heeft tengevolge dat het grootst mogelijk aantal mensen aan het werk komt in ons bedrijfsleven en dat de rentabiliteit van dat bedrijfsleven, eveneens een onmisbare voorwaarde, niet alleen voor de volkswelvaart, maar vooral ook voor de werkgelegenheid verzekerd wordt. Hiervoor is de monetaire politiek van buitengewoon grote betekenis. De thans door de regering gevolgde richtlijn, dat de monetaire politiek in de eerste plaats dienstbaar dient te worden aan de rentabiliteit van de bedrijven waarborgt een juiste politiek in dit opzicht. De gunstige gevolgen gedurende de laatste maanden zijn mede een aanwijzing voor de juistheid van deze richting. Ook nu het Nederlands kostenpeil dat van de rest van de wereld nadert en de algemene opgaande conjunctuur een sterke verbetering brengt, blijft de te voeren handelspolitiek van grote betekenis voor de welvaart van ons land. In het jongste verleden hebben tijdens de grote depressie de feiten ons Wel geleerd van hoe grote betekenis de binnenlandse markt voor de Nederlandse volkswelvaart is. De handelspolitiek zal dus dienstbaar gemaakt moeten worden om een belangrijk gedeelte van de binnenlandse markt voor het Nederlandse bedrijfsleven te reserveren. Anderzijds mag de export zeker niet verwaarloosd worden. Hiervoor is echter ook de toepassing van de juiste handelspolitiek nodig. De situatie is langzamerhand zo geworden, dat geen enkel land ons importmogelijkheden geeft, zonder dat wij daar tegenover concessies verlenen. Wanneer ons land zich in dit opzicht zou gaan ontwapenen, zou dit, vooral voor onze export, niet minder dan catastrophaal zijn. Evenmin als dit het geval is ten opzichte van de militaire bewapening, mag Nederland ten opzichte van de economische bewapening een eenzijdige ontwapening toepassen. Van hoe grote betekenis een meer vrij ruilverkeer ook voor ons land zou zijn, mits internationaal toegepast, toch mogen wij ons niet aan de illusie overgeven, dat een dergelijke toestand binnen afzienbare tijd bereikbaar zou zijn. De uitlatingen van de vooraanstaande staatslieden uit de meeste landen geven wel aan, dat op een terugkeer van het internationaal goederen- en ruilverkeer niet gerekend mag worden. pit is ook volkomen begrijpelijk, ook al ziet men de reden slechts uit het oogpunt van de militaire defensie. Elk land moet er thans op rekenen zoveel mogelijk onafhankelijk van het buitenland te Zijn. Bovendien kan thans geen enkel land, en zeker Nederland niet, zich aan experimenten wagen, welke eventueel vermindering van werkgelegenheid tengevolge zouden hebben. Onze handelspolitiek zal dus enerzijds dienstbaar gemaakt moeten worden aan de bescherming van de binnenlandse markt, anderzijds aan de vergroting van onze export. Wil men deze beide doeleinden bereiken, dan zal het nodig zijn dat men Aneer dan tot nu toe aandacht wijdt aan het middel van de invoerrechten. Tot nu toe heeft de bescherming van de binnenlandse markt vrijwel geheel afgehangen van de uit de Crisisinvoerwet volgende contingenteringen. Anderzijds heeft men door de wijziging van de Crisisinvoerwet in 1933 deze wet ook dienstbaar willen maken aan de bevordering van onze export. Door deze wijziging toch heeft men het mogelijk gemaakt, dat over bepaalde contingenten bij verdragsonderhandelingen met het buitenland kan worden onderhandeld. Het is logisch dat deze tweezijdige werking van de Crisisinvoerwet grote bezwaren meebrengt. Men kan eenzelfde wet moeilijk hanteren om enerzijds de invoer te belemmeren, anderzijds bepaalde invoeren toe te laten. Enige ordening ook in dat opzicht is wel gewenst. Men kan deze ordening n.l. het best verkrijgen doordat men, met uitzondering van het tegengaan van valuta- en sociale dumping, de bescherming van de binnenlandse markt overlaat aan het tarief van invoerrechten en de Crisisinvoerwet geheel gebruikt voor de verdragsonderhandelingen. Naast het herzien van het tarief van invoerrechten, vooral ook wat de hoogte betreft, zal daarvoor een wijziging van de Crisisinvoerwet noodzakelijk zijn. Thans is het criterium voor het uitvaardigen van contingenteringen gelegen in het beschermen van de binnenlandse markt. Wanneer men de Crisisinvoerwet vrijwel geheel als handelspolitiek wapen bij verdragsonderhandelingen zou willen gebruiken, zal het nodig zijn ook andere artikelen waar het buitenland belang bij heeft, onder werking van de Crisisinvoerwet te brengen. Hierbij zal het wel noodzakelijk Zijn, dat men aan de toevoer van de voor ons nationaal bedrijfsleven noodzakelijke grondstoffen zo weinig mogelijk belemmeringen in de weg legt. De binnen het kader van de handelspolitiek zo belangrijke retorsiewet, clearingwet en dergelijke blijven hier wegens tijdgebrek onbesproken. Wel wil ik nog even de aandacht vestigen op het feit, dat de positie van Nederlandse bedrijven in internationale kartels voortdurend de aandacht van de regering zal moeten hebben. Ook hiervoor zal de Nederlandse handelspolitiek haar diensten moeten bewijzen. De industrialisatie Alvorens tot het zo belangrijke vraagstuk van de ordening over te gaan nog een enkel woord over de indust ria lis ati e. Bij de toenemende bevolking van Nederland en de beperkte oppervlakte van het land is het noodzakelijk de industrialisatie zoveel mogelijk te stimuleren. De bevordering van de industrialisatie zal echter niet zo zeer gezocht moeten worden in het verstrekken van kapitaal van Overheidswege als wel in het scheppen van de voorwaarden waardoor de bedrijven hier te lande rendabel kunnen werken. De hiervoor behandelde aanpassing van het kostenpeil aan het wereldpeil is daarvoor de eerste voorwaarde. Daarnaast zullen handelspolitieke maatregelen zonodig getroffen moeten worden, echter slechts in die zin, dat deze niet in strijd komen met de belangen van reeds bestaande bedrijven. Wanneer deze voorwaarden vervuld worden, zal ongetwijfeld het benodigde kapitaal van particuliere zijde kunnen worden verschaft. Ordening Wanneer ik thans het vraagstuk van de ordening ga behandelen aldus ging mr. Steenberghe verder stel ik voorop, dat ik hier de ordening bedoel in engere zin. Teveel toch wordt de laatste tijd het woord ordening zonder meer gebruikt wanneer men bedoelt bepaalde economische maatregelen. De ordening in algemene zin, zoals de encycliek Quadragesimo Almo die verstaat houdt het geheel van maatregelen in, dat ons doet richten naar ons hoogste en laatste doel. Ik zal mij beperken tot dat gedeelte van de ordening dat speciaal ligt op economisch terrein en dan nog slechts voor zover het van direct actueel belang is voor de eerstkomende jaren. Hierbij stel ik voorop, dat men de ordening feitelijk ni e t af zo nderlijk economisch kan bezien. Het sociale en economische behoren hier volkomen par all el te lopen, en in elkaar te vloeien. De ontwikkeling van zaken ten onzent brengt echter mee, zoals ook zo juist is weergegeven in de door de vier R. K. Centrale organisaties „gepubliceerde lijnen voor de uitbouw van samenwerking onder bedrijfsgenoten tot ordening van het economisch leven", dat vo or sha nd s beide gebieden nog afzonderlijk zullen moeten worden geordend. Op de duur zal echter de gescheiden ontwikkeling voor de sociale en economische samenwerking tot een gemeenschappelijke samenwerking moeten uitgroeien. Voor de sociale zijde van de ordening zijn de bedrijfsraden van het grootste belang. Ik volsta met hier dit feit vast te leggen. Voor de economische ordening is als eerste stap een meerdere samenwerking van de ondernemers noodzakelijk. De wet op het algemeen verbindend en onverbindend verklaren van ondernemersovereenkomsten kan hier goede steun verlenen. Deze wet gaat uit van het zelf doen, n.l. van het sluiten van overeenkomsten door de ondernemers zelf. Wanneer een gedeelte van een bedrijfstak een regeling maakt, die voor de betreffende bedrijfstak van overwegende betekenis is, kan de regering een dergelijke overeenkomst bindendverklaren. Voor de voortzetting van deze samenwer. king is het in de eerste plaats nodig, dat de ondernemers zelf trachten tot het sluiten van overeenkomsten te komen. Daarnaast zal de Overheil, ook ten opzichte van dit onderdeel, niet alleen leiding moeten geven en contróle uitoefenen, maar ook stimulerend werken. Het in de Ecycliek Quadragesimo Anno neergelegde subsidiariteitsbeginsel, nl. dat wat lagere organen kunnen doen niet door hogere moet worden gedaan, ligt in 't principe van deze wet. De uitvoering van •dit, beginsel mag echter niet leiden tot een passieve houding van de Overheid, die in strijd zou zijn met haar plicht. Indien uit het bedrijfsleven zelf onvoldoende aan deze ordening zou worden meegewerkt zal het op de weg van de Overheid liggen, zonodig zelf in te grijpen. Daarom is het van zoveel belang, dat pogingen in dit opzicht worden aangemoedigd en vergemakkelijkt. De eerste plicht ligt dus bij de ondernemers en de bedrijfsgenoten in het algemeen zelf, maar de tweede, een even voorname plicht, bij de Overheid. In dit verband is het maken van nieuwe wetten minder belangrijk dan de wijze waarop de huidige wetten worden uitgevoerd. In dit stadium is dit laatste voor het welslagen van de ordening beslissend. De ordening in beperkte en economische zin, die ik heb aangegeven is niet alleen voor de ondernemers maar voor de gehele bevolking van belang. Wanneer niet het eerste begin met het scheppen van orde gemaakt wordt, is een verder stadium van de ordening onmogelijk te bereiken. Door deze eerste maatregelen kan reeds voorkomen worden onnodige credietverspilling en onjuiste loonconcurrentie en alle factoren, welke de volkswelvaart ten zeerste schaden. Het regelen van de vestigingsmogelijkheid van Overheidswege is hiervoor eveneens een dringende noodzakelijkheid. Ik wil eindigen met er nogmaals op te wijzen, dat er een grote samenhang bestaat tussen de economische en sociale politiek. Tenslotte moeten wij de goede economische politiek nastreven om sociale 'doeleinden te bereiken. De wetten der rechtvaardigheid en naastenliefde zullen ook de economische politiek moeten beheersen. De economische politiek zal onder Gods Zegen moeten leiden tot meer welvaart niet van een of enkele individuen, standen of groepen, maar van ons volk in zijn geheel. --- De plaats, waar de auto te water reed. Inzet de drie slachtoffers. Links: de De plaats, waar de auto te water reed. Inzet de drie slachtoffers. Links: de heer C. Tol; rechts: de gebroeders De Boer --- Het ongeluk van de tinbaggermolen Het ongeluk van de tinbaggermolen „Kantoeng" vestigt de aandacht op de moeilijkheden, die zich op een zee-sleepreis kunnen voordoen, waarvan hierboven een interessante opname, genomen vanaf de sleepboot --- In dit nummer: BINNENLAND Oud-minister Steenberghe over de economische toestand pag. 1 Drie Volendammer vissers verdronken pag. 1. De kruier „Java" naar de Spaanse wateren pag. 2 Het lot van de „Kantoeng" pag. 2 De kwestie der vlag pag. 6 Loon en sociale bepalingen overschreden pag. 6 Japan en Nederlands-Indië pag. 6 Wijziging van de Dienstplichtwet pag. 7 De begroting van minister Gelissen pag. 7 Verslag van het Werkfonds pag. 7 ARTIKELEN In nationaal verband pag. 1 De „ontluikende democratie" in Spanje IV pag. 2 Van het Plein pag. 2 Rosenberg de groot-opvoeder pag. 5 BUITENLAND Van Zeeland neemt de handschoen op tegen Degrelle pag. 5 Franse Kamer keurt defensielening goed pag. 5 Britse maatregelen nopen Duitsland tot nadenken pag. 5 Nationalisten boeken successen ten N.O. van Madrid pag. 6 --- ONZE BUITENLANDSE HANDEL In- en uitvoercijfers In de maand Februari had de invoer in ons land een waarde van 105 millioen tegen 74 in Februari 1936; de uitvoer een waarde van 79 millioen tegen 50 miljoen. Over de tien eerste maanden van dit jaar bedroeg de waarde van de invoer 211 millioen tegen 153 in 1936, die van de uitvoer 152 millioen tegen 101 millioen. --- Drie Volendammer vissers verdronken Auto met vijf inzittenden te water gereden Vreselijk gevolg van sneeuwstorm in Noord-Holland TWEE INZITTENDEN KONDEN ZICHZELF REDDEN Vermoedelijk door de gladheid van de weg is gisterenmiddag te Schardam (N.-H.) een auto, waarin vijf Volendammers waren gezeten, op weg van Hoorn naar Volendam, de dijk van, de ringvaart afgereden en in het water gestort. Twee der inzittenden konden zich uit het water bevrijden. De drie anderen, de gebroeders De Boer en de heer C. van Tol, verdronken. Tegen kwart voor drie waren vijf Volendammer vissers die voor zaken naar Hoorn waren geweest, vandaar niket een gesloten Fiat-wagen vertrokken om naar Volendam terug te keren. Het was zeer slecht weer, op de weg lag veel sneeuw en sneeuwjachten belemmerden het uitzicht. Te ruim drie uur bevond de wagen zich op de Klamdijk in Schardam onder de gemeente Oudendijk. Op dit gedeelte van de weg, dat hoog gelegen is het grootste gedeelte van de weg loopt nl. onder langs de dijk heeft de chauffeur, doordat het uitzicht in de sneeuwstorm vrijwel geheel werd belemmerd, waarschijnlijk de bocht te ruim genomen, waardoor het achtergedeelte van de wagen is geslipt en de auto van de ongeveer tien meter hoge dijk in het uitwateringskanaal van de Beemster ringvaart naar het IJsselmeer, is gestort. Dit kanaal, hoewel niet bestemd voor de scheepvaart, is ter plaatse vrij diep. Mej. W. Beats uit Schardam had even tevoren de wagen op de dijk zien rijden en toen zij hem plotseling zag verdwijnen, vreesde zij een ongeluk. Hoewel zij daarvan geen zekerheid had, ging zij terstond hulp halen bij de in de nabijheid gelegen ooilperatieve zuivelfabriek „Concordia". Vandaar gingen onmiddellijk zes man met een auto naar de plaats waar men dacht dat de auto verongelukt was. Ter plaatse gekomen, vond men daar twee personen, die er in geslaagd waren uit de in het water gevallen auto te komen. Het waren de vissers P. Veerman en N. Veerman, beiden uit Volendam, die vertelden, dat zich in de wagen, die nog te water lag en geheel onder het wateroppervlak was verdwenen nog drie personen bevonden. Toen het ongeluk gebeurde, hadden N. Veerman, die de wagen bestuurde en de naast hem zittende P. Veerman nog kans gezien de portieren van de wagen te openen en zich langs deze weg in veiligheid te stellen, niet vermoedend, dat hun metgezellen hen niet zouden kunnen volgen. De twee geredden werden naar de woning van mej. Beets gebracht, waar zij van droge kleren werden voorzien en verder enigszins op hun verhaal werden gebracht. Na drie kwartier op het droge Intussen waren de mannen van de „Concordia" terstond met het reddingswerk begonnen, waartoe zij een ketting aan de gezonken wagen bevestigden. Hun pogingen om de wagen te lichten slaagden aanvankelijk niet doch na enige tijd kregen zij hulp van een kraanwagen der firma v. d. Linden en Winkel uit Hoorn. Met vereende krachten slaagde men er na ongeveer drie kwartier in de wagen tegen de berm op te trekken. Het bleek, dat alle drie vermisten nog in de auto zaten. De ongelukkigen hadden achterin gezeten waar bovendien drie zakken kurk waren geladen. Hierdoor was het hun onmogelijk geweest zich uit de wagen te werken en het kostte de redders nog veel moeite hen uit het voertuig te halen. De inmiddels gearriveerde artsen, de heren J. A. Groenman en J. Reurink uit Oosthuizen konden slechts de dood constateren. Ook de burgemeester van Beets en Oudendijk, de heer D. Stam, de rijkspolitie van Oudendijk en de gemeenteveldwachter van Beets waren middelerwijl ter plaatse gekomen om aan het reddingswerk deel te nemen. De drie slachtoffers, die bleken te zijn de 51-jarige C. Tol en de ongeveer 40-jarige gebroeders J. de Boer werden op een wagen naar het lijkenhuisje in Beets gebracht. Later in de middag werden de lijken door den officier van justitie te Alkmaar vQjgegeven voor het vervoer naar Volendam. De vissers Veerman zijn, nadat zij van de grootste schrik waren bekomen, per auto naar Volendam gebracht. Het ongeval heeft in dit stille gedeelte van Noord-Holland, waar het vooral op deze winterse dag zeer eenzaam en verlaten was, grote consternatie verwekt. Ondanks het feit, dat het aanhoudend sneeuwde, kwamen langzamerhand van tal van kanten nieuwsgierigen naar de plek des onheils. Droeve mededeling Nder wordt ons nog gemeld, dat pastoor Aanstoots het droeve gebeuren aan de vrouwen der verongelukten heeft meegedeeld. Begrijpelijk was geheel Volendam onder de indruk. De slachtoffers waren allen gehuwd. Jb. de Boer is vader van 5 kinderen en de heer Tol van 2 kinderen. De verongelukten hadden een bezoek gebracht aan Bolsward om hun nieuwe spekbak (botter) te bezichtigen en waren op de terugweg. ---