De „ontluikende democratie" in Spanje IV (Slot) L Het jaar 1936 begon natuurlijk weer met een kabinetshervorming. Het aantal ministeriële crisissen bedroeg in vijf jaren tijds meer dan dertig! Op 7 Januari werd de Cortes ontbonden. De aanleiding hiertoe is tekenend voor de Spaanse politiek. De rechterzijde onder Gil Robles had eindelijk een aanklacht ingediend tegen den president der republiek, wiens houding tegenover het parlement vlakweg in strijd met de Grondwet was. Deze aanklacht zou, volgens besluit der permanente parlementscommissie, in het parlement moeten worden behandeld. Om hieraan echter te ontkomen, werd de Cortes eenvoudig ontbonden! „Ontluikende democratie"?! De perscensuur werd opgeheven. Verboden socialistische bladen mochten weer verschijnen. Een felle verkiezingscampagne begon. De socialisten schoven uit tactische overwegingen hun eigen program op zij en werkten mede aan dat van het Volksfront, het program der „kleine bourgeoisie," zoals het door Caballero werd genoemd, dat, zo verklaarde hij, echter maar tijdelijk werd aanvaard. Op 21 Februari hadden de verkiezingen plaats. De uitslag werd ten onrechte een linkse overwinning genoemd. Weliswaar kregen de linkse partijen een meerderheid van zetels toegewezen, maar het aantal rechtse stemmen was onbetwistbaar het grootst. Deze partijen behaalden zelfs meer stemmen dan in 1933. Volgens de officiële cijfers verkreeg het Volksfront met 4.540.000 stemmen 265 zetels, terwijl de rechtse partijen met 4.300.000 stemmen slechts aanspraak hadden op 192 Zetels. Hierbij moet men bedenken, dat vele stemmen, o.a. die van de Baskische nationalisten en dit waren er 130.000 en de vele duizenden stemmen, uitgebracht op centrumscandidateri van de onafhankelijke lijsten, ten onrechte aan het Volksfront werden toegekend. Volgens het Spaanse verkiezingsstelsel krijgt een meerderheid veel meer zetels toegewezen dan haar, volgens het aantal op haar uitgebrachte stemmen, toekomt. In Madrid b.v. konden 17 afgevaardigden worden gekozen. Van deze 17 werden er 13 toegewezen aan het Volksfront, dat 225.432 stemmen behaalde, en slechts 4 aan de rechtse en midden-partijen, ofschoon deze 187.434 of slechts 38008 stemmen minder verkregën. Voor elke rechtse zetel werden dus 46858-"sterinmen vereist, terwijl _het Volksfront reeds een zetel kon veroveren met 17341 stemmen! In totaal verkregen de rechtse partijen, volgens berekening van Gil Robles, een meerderheid van 400.000 stemmen. Maar de linkse partijen maakten zich met geweld meester van de stembiljetten der kiesdistricten Coruna, Pontevedra, Lugo, Carceres, Cordoba en Sevilla. En de Cortes-meerderheid heeft bovendien nog geheel of gedeeltelijk geannuleerd de verkiezingsuitslagen van Cuenza, Granada, Salamanca en Burgos. Aldus en met andere knoeierijen, welke wij niet nader zullen omschrijven b.v. vervalsing van kiezerslijsten kwam er een meerderheid voor het Volksfront en een „wettig" genoemde regering! Officieel werd vastgesteld, dat het Volksfront de strijd gewonnen had en dit resultaat werd gevierd als een overwinning der democratie! Nauwelijks echter was dit verkondigd of het Spaanse volk ging opnieuw bewijzen, dat het voor deze Westerse beschaving niet rijp is. De geregeld voortgezette en jarenlang voorbereide revolutie bereikte haar hoogtepunt. Van 16 Februari dus 5 dagen vóór de verkiezing tot 15 Juni werden 261 mensen vermoord en 1287 gewond. Honderdzestig kerken, 69 partijgebouwen en particuliere huizen en 10 krantenbureaux volkomen verwoest; 251 kerken, 312 partijgebouwen en particuliere huizen en 33 dagbladbureaux werden ernstig beschadigd. In totaal hadden 138 roofaanvallen plaats. Er werden 215 aanslagen op mensenlevens gedaan, terwijl 146 bomexplosies hebben plaats gehad. In verschillende delen van Spanje werden 113 algemene en 228 partiële stakingen afgekondigd. Zo werd het overwinningsfeest van het Volksfront gevierd. Geen dag ging voorbij zonder bloedige straatgevechten, brandstichting in kerken en kloosters, mishandeling of vermoording van priesters, religieuzen en burgers. Maar toen in de Cortes een motie werd ingediend, waarin energieke en snelle maatregelen tot herstel der orde werden geëist, werd deze motie verworpen en vertrouwen uitgesproken in de regering! Geen wonder. De regering-zelf hielp de geestelijke revolutie voltrekken. De tegen de Kerk en de religieuze congregaties gerichte bepalingen van de Grondwet werden onmiddellijk met alle strengheid doorgevoerd. Uit scholen, ziekenhuizen en verplegingsgestichten werden de religieuzen verdreven. Dat dit een aanmoediging was voor het gepeupel op straat, behoeft geen betoog, evenmin als de-zekerheid, dat op 'al die gruwelen vooral in Spanje! een felle reactie volgen moest van alle rechtse partijen, van geheel het katholieke volk, en dat het leger, de monarchisten en fascisten hierdoor in hun anti-parlementaire actie werden versterkt. Op 13 Juli heerste een waar schrikbewind en werd Calvo Sotelo, de leider der monarchistische parlementsfractie, door Marxistische politiebeambten uit zijn huis gehaald en op waarlijk beestachtige wijze vermoord. De president van de Cortes, Martinez Barrio, hevig ontroerd, verklaarde toen aan den minister-president: „De toestand is van een zodanige ernst, dat het onmogelijk is te voorzien, wat nog zal gebeuren. Deze moord bewijst, dat zekere staatsinstellingen niet functionneren, zoals zij dit behoren te doen. Wanneer officiële organismen aldus handelen, zal het moeilijk zijn te voorkomen, dat particulieren zich op straat schuldig maken aan uitspattingen." Inderdaad, de „officiële" organismen functionneerden niet meer behoorlijk. Er was volslagen anarchie. Op leger, politie en ambtelijke instellingen kon men niet meer vertrouwen; er was feitelijk geen sprake meer van een regeringsgezag. De moord op Calvo Sotelo werd dan ook het sein voor de burgeroorlog. Zietdaar de ourniddellijke voorgeschiedenis van het Spaanse drama. Zietdaar een aantal feiten, zo beknopt mogelijk vermeld, waaruit duidelijk blijkt hoe de revolutie van 1931 af stelselmatig werd voorbereid. Wie van deze feiten kennis neemt, ziet geen spoor van „ontluikende democratie," maar dezelfde anarchie, die een eeuw lang in Spanje heeft geheerst en daar de weg heeft bereid voor het Aziatisch bolsjewisme, dat aan Caballero, waarlijk niet zonder reden, zijn hoogste onderscheiding van „ere-godloze" heeft toegekend. --- De kruiser „Java" naar de Spaanse wateren Nederlandse koopvaardijer in beslag genomen DOOR EEN SCHIP VAN GENERAAL FRANCO Minister Colijn heeft gisteren aart den commandant van de kruiser Java telegrafisch opdracht gegeven, de thuisreis zoveel mogelijk te bespoedigen en in afwijking van het reisplan te blijven patroeljeren in het westelijk deel van de Middellandse Zee in de buurt van Gibraltar om, zo nodig, aan Nederlandse schepen hulp en bijstand te verlenen en ze te convoyeren. De minister-president deed hiervan de Tweede Kamer tijdens de behandeling van de wijziging der Dienstplichtwet mededeling en liet hieraan voorafgaan, dat in de Straat van Gibraltar een Nederlands koopvaardijschip, geladen met sinaasappelen, door vaartuigen van Franco aangehouden en naar Ceuta was opgebracht. Het vaartuig, waarop minister Colijn doelde, is het stoomschip Triton van de K.N.S.M., dat op weg was naar Nederland, na te Barcelona en Valencia lading, bestaande uit 200 ton stukgoederen en 30.000 kisten sinaasappelen, te hebben ingenomen. Zaterdag is het door een gewapende treiler van de witte troepen aangehouden en naar, Ceuta opgebracht. Naar de gezagvoerder, kapitein J. van der Veer, aan zijn directie te Amsterdam berichtte, is de gehele lading te Ceuta gelost en in beslag genomen. Na ontvangst van dit bericht stelde de directie van de K.N.S.M. zich onmiddellijk met den minister van Buitenlandse Zaken in verbinding en bracht hem van de aanhouding op de hoogte. De directie verwacht, dat de inbeslagneming alleen! op de lading betrekking heeft en dat het schip zal worden vrijgegeven. In verband met het feit, dat de Java naar de Spaanse wateren gedirigeerd zal worden ter bescherming der Nederlandse belangen, vernemen wij nog, dat het reisplan van de kruiser, welke op weg naar Colombo is, zoveel mogelijk bespoedigd zal worden. Het ligt in de bedoeling dat de Java tegen het einde der maand in de Spaanse wateren zal arriveren. --- VAN HET PLEIN De vraag werd in de Ut r e c h t s e C t. gesteld, of afwijkende meningen moeten worden gesmoord. Eigenlijk een dwaze vraag voor mensen, die enigermate gesteld zijn op vrije meningsuiting; wij zouden ons dan ook met alle kracht verzetten tegen elke poging, waarbij men uiting van meningsverschil zou willen smoren. Zoiets mag noodzakelijk zijn voor een aanhanger van de dictatuur, zeker past zulks niet in de kringen van de R. K. Staatspartij, welke op het standpunt staat, dat een gezonde volksinvloed dient bevorderd. Toch menen wij, dat men ook met het prijsgeven aan de publieke opinie van afwijkende inzichten, een zekere orde heeft in acht te nemen. Bovendien is ook hier van pas „alles op zijn tijd en ieder op zijn plaats". Wij bedoelen te zeggen, dat het geven van afwijkende inzichten, meer of minder betekenis krijgt, naar gelang de persoon die de inzichten weergeeft. Juist daaraan heeft degene te denken, die meent het publiek te moeten voorlichten, v o or al wanneer die inzichten sterk afwijken. Laat het ons duidelijker zeggen: indien iemand, die in het verleden een vooraanstaande plaats heeft ingenomen, nu kritiek oefent of meningen ten beste geeft op een wijze, alsof deze de enig juiste zijn, dan moet zulks noodzakelijker wijze verwarring stichten onder de massa, welke zich afvraagt, of er ook tn leiding buiten de officiële leiding om bestaat. Het ergste, wat wij in deze tijd kunnen hebben, is verwarring stichten. Daarom dient men met het geven van afwijkende inzichten gepaste voorzichtigheid te betrachten. Laat ons maar openhartig zijn. Als de heer Van Wijnbergen, voor wiens verdiensten wij persoonlijk hoge achting hebben, zijn afwijkende meningen ten beste geeft, hoort men heel dikwijls de vraag: is 'het nu wel verstandig om op die manier een soort tegenleiding te geven? Het is vrij duidelijk, dat de tegenwoordige partijleiding nog al tegengesteld is aan inzichten, welke de vroegere voorzitter publiceert. De wijze, waarop wordt geschreven, wekt de indruk, alsof de Colijnse politiek hem meer aantrekkelijks biedt, dan wat uitgaat van katholieke zijde. Nu moge men spreken over rijke schakering in het politiek besef der katholieke Nederlanders, wat vanzelf vereist verschil van meningsuiting, maar nogmaals: deze mag niet verwarrend werken, Om dat te ' voorkomen behoeft men niet te komen tot gelijkschakeling naar nationaal-socialistische methode, doch niet kan worden aanvaard, dat men gaat zitten op de stoel van de organisatorisch wettig gekozen leiding. Wij hebben gemeend aan het geschrevene in de Ut r. Ct. enige aandacht te moeten wijden en menen overigens, dat de tegenwoordige leiding van de R. K. Staatspartij volkomen in staat is leiding te geven in onze rijkgeschakeerde partij, met erken. ning van het recht, dat van afwijkende inzichten wordt blijk gegeven, mits met gepaste voorzichtigheid. Inmiddels schijnt de nieuwste vinding voor een toekomstig kabinet te zijn „een kabinet op christelijke basis onder leiding van de Kroon tot stand gebracht". Voor zover onze kennis reikt, wordt er nimmer een kabinet buiten de leiding van de Kroon tot stand gebracht. Als men echter daarmee bedoelt een kabinet, waarbij geen rekening is gehouden met de samenstelling van het parlement, dan lijkt ons zulks niet erg gelukkig. Een kabinet, dat niet past op de volksvertegenwoordiging, zal altijd een moeilijk bestaan hebben, zoals trouwens ook in de afgelopen periode duidelijk is geworden. Als wij één zaak in het belang van onze parlementaire democratie noodzakelijk achten, is het wel: geen herhaling van een kabinet-Colijn, maar een regering, bij voorkeur op positief christelijke grondslag of anders een kabinet, dat zich tracht te overtuigen van een algemene medewerking van de meerderheid der Kamer. Dat zulks erg gemakkelijk zal gaan, gelooft niemand; hij, die kennis neemt van de uitingen der kopstukken van verschillende partijen, ziet wel in, dat de oplossing niet direct voor de hand ligt. Wij laten buiten beschouwing de oplossing, welke de dictatuuraanhangers er op na houden, want deze is er een van „mond dicht", „je hebt niet te denken", „er wordt voor je gedacht". Er zullen zeer vermoedelijk groepen zijn, die al heel weinig moeite hebben aan een komende kabinetsformatie mee te werken, wanneer althans dr. Colijn opnieuw de geroepene zal zijn. Dit blijkt al heel duidelijk uit de leuze, welke de liberale partij aanheft. „Stemt straks liberaal, dan stemt gij ook Colijn," althans zo lazen wij in het Liberale Weekblad. Daar heet het, dat Colijn geen fel „coalitieman" is, maar dat een stem op hem natuurlijk ook stemmen is op zijn partij en daardoor de kans aanwezig is van versterking der bijzondere school ten koste van de openbare ep teruitstelling van bekwame liberalen bij be., noemingen. Men verwacht dat niet van den heer Colijn persoonlijk (deze staatsman is blijkbaar liberaal genoeg, hij is alleen nog geen lid van de Vrijheidsbond), maar de anti-rev. partij zelve blijft daarvoor een gevaar. En dan volgt een aansporing getrouw te blijven aan de liberale zaak. Uit de beschouwing in het Liberale Weekblad blijkt, dat dr. Colijn evengoed hun lijsttrekker kon zijn als hij dat nu wordt voor de anti-revolutionnairen. Eerlijk gezegd, hebben wij dat gevoelen ook wel eens gehad wanneer wij kennis namen van de wijze waarop de economische politiek de laatste jaren werd gevoerd, welke bij herhaling werd toegejuicht door captains of industry van zekere huize. Daarom blijft het van betekenis, dat de katholieken steeds open stelling hebben genomen tegenover de gevoerde politiek en wij zouden ons dan al heel weinig op ons gemak gevoelen, indien de liberalen b.v. over mr. Goseling even gunstig zouden oordelen, als zij thans doen over dr. Colijn. Indien het gaat over het herstel op sociaal-economisch gebied, gaapt er nu eenmaal een belangrijke kloof tussen ons en de liberalen, zodat er van een „heulen en zeulen met die richting", zoals Onze Vaan beschuldigingen uitte aan het adres van de katholieke leiders, niets, maar dan ook niets aan is. Als de uitslag der verkiezingen aanleiding zal geven aan de Kroon ook de blikken te wenden tot katholieke richting, dan kan men vooraf weten, dat dit geen voortzetting ka n betekenen van de Colijnse politiek. Daarvoor is van katholieke zijde te nadrukkelijk in het parlement gezegd, dat het kabinet-Colijn gefaald heeft en wij geloven niet, dat er in onze kringen velen gevonden worden, die van oordeel zijn, dat het sinds 1935 beter is geworden. BINNENHO VER. --- DE DISTRIBUTIE VAN VOLKSVET Cloedloper, prijs en hogere vkl”st-werrg, gevraagd Het hoofdbestuur van de Nederlandse R. K. Hanzebond van slagerspatroons heeft zich tot den minister van Sociale Zaken gewend met het verzoek de distributie van het volksvet uitsluitend over te laten aan het slagersbedrijf. Adressant geeft te kennen, ook uit historisch oogpunt, het volste alleenrecht op de d'lstributie van dit product te kunnen laten gelden. In de inschrijvingsprijs voor levering van dit vet aan het departement van Sociale Zaken welke prijs ƒ 32 per 100 K.G. bedraagt en de prijs van f 42 per 100 K.G. aan de gemeente in rekening gebracht, terwijl slechts 2 centen per K.G. aan distribuanten als „winst" wordt toegekend, ziet adressant een verstoring der goede sociale verhoudingen. Verzocht wordt daarom het vet goedkoper in consumptie te doen brengen en een hogere winstmarge aan de distribuanten te laten. --- Het lot van de „Kantoeng" Bergen wordt niet mogelijk geacht HET SLOT ZAL ZIJN: LATEI SPRINGEN EN ZINKEN Op het ogenblik drijft de tinbaggermolen Ka nt oen g in het Kanaal nog rond, het atst anderhalve mijl uit de kust van Fowey. Britse havens hebben het verbod uitgevaardigd, de K a nt o e n g er onderstboven binnen te slepen, aangezien men vreest dat de baggermolen, die in deze positie een diepgang heeft van ongeveer dertig meter, de havenmondingen zou kunnen versperren. Naar United Pr e s s verneemt, zal er niets anders op zitten dan de K anto e ng door middel van dynamiet te laten springen en tot zinken te brengen. --- Men schrijf: Wij vragen Vrijheid van meningsuiting De Tribune heeft het over de „vrijheid van meningsuiting" zoals die onder kapitalistische verhoudingen bestaat en ze doelt dan op het ontslag van een redacteur van de N. R. C t. Laat het blad voor honderd percent gelijk hebben; neem voor het gemak aan dat binnen- en buitenlandse invloeden zich bij dat ontslag hebben doen gelden. Maar wat geeft de Tribune de vrijmoedigheid om over de „vrijheid van meningsuiting" onder of buiten kapitalistische verhoudingen op te komen? Is die vrijheid van meningsuiting er in Rusland, waar men zich van het kapitalisme en van de kapitalisten heeft bevrijd? En zouden wij die vrijheid hier te wachten hebben voor het geval de communisten hier de baas werden en een sovjet-republiek Nederland vestigden? Geen sprake van: er zou alleen vrijheid zijn voor wie het met den dictator eens waren. Alle overigen zouden hebben te zwijgen. Deden zij het niet, dan zouden ze niet lang meer spreken. Wat praat de Tribune dan van vrijheid van meningsuiting? Wat klaagt zij het kapitalisme, de N.S.B. en wat al niet aan? Haar partij is vooral geen haar beter, en wat er van de vrijheid vrijheid van critiek, vrijheid om naar een andere regeringsvorm of een ander stelsel te streven terecht komt onder een communistische dictatuur, kan men in Rusland aanschouwelijk vinden voorgesteld. „Tot een dogma verheven” „Het ordenen schijnt tot een clogma te worden verheven." Aldus de christelijk-historische heer Ter Haar gisteren in de Eerste Kamer. Het woord is niet meer origineel. Een minister heeft het vóór hem reeds gebezigd. Wie dat woord plezier doet dat zijn de liberalen, die voor hun glossen op het ordeningsvraagstuk van rechts een steun vinden waaraan ze wel wat behoefte hebben en die in ruil daarvoor gaarne bereid zijn een beleid te loven, dat in menig opzicht aan hun wensen tegtbmeet komt. Zo vinden ze elkaar gemakkelijk. Neen, waarlijk, men kan er de christelijke grondslagen gerust buiten houden. Economisch stuurt men al aardig naar elkaar toe. En het is toch wel merkwaardig, dat terwijl de heer Ter Haar en na hem de heer Gelderrnan de ordening met geringschatting bejegenden, de heer De la Bella een ordenings-rede hield die er mocht zijn. Kunnen wij het helpen dat na de anti-revolutionnairen ook de christelijk-historischen hun overeenstemming met de liberalen belijden? Was er in de Eerste Kamer nu nog maar een ander die enig itegenwicht bood aan den Amsterdammer, die ook al voor vrije handel zich uitsprak. Maar van den heer Lohman is onder dit opzicht ook niets te verwachten. Zo stoten I zij economisch onder meer dan één opzicht de katholieken van zich af. Ga nu maar met hen onder zeil! --- Van alles wat DUBBEL WOONHUIS UITGEBRAND 's-Heerenbergse brandweer machteloos Gisterenmorgen omstreeks acht uur is, door tot nog toe onbekende oorzaak, brand uitgebroken in een dubbel woonhuis, gelegen aan de Zeddamse Grintweg te 's Hee. renberg. De brand greep zo snel om zich heen, dat de brandweer van 's Heerenberg zich moest bepalen tot het nathouden van de aangrenzende woningen, welke zij wist te behouden. Het dubbele woonhuis, dat bewoond werd door de gezinnen Gemmink en Van Bree is evenwel geheel uitgebrand, •De inboedels gingen verloren. NEDERLANDS SCHEEPJE VERMIST Vermoedelijk met man en muis vergaan Van de Nederlandse motorklipperaak Balti c, welke 24 Februari j.l. van Vlissingen naar Strood aan de rivier de Med. way (een zijrivier van de Theems) is ver. trokken, is sedertdien niets meer vernomen. Gevreesd wordt, dat het scheepje op deze reis met man en muis is vergaan. Het m.s. Balt ic is 114 bruto en 78 netto tons, groot en werd in 1910 op de werf van C. Appelo te Zwartsluis gebouwd. Het schip behoort thuis te Alblasserdam. FELLE BRAND TE SCHAYK Veel vee omgekomen Maandagavond omstreeks halfzeven is br4nd uitgebroken in de veestallen van de kapitale boerderij van den landbouwer H. Manders te Schayk. Het vuur breidde zich snel uit en binnen enkele minuten had het zich verplaatst naar de boerderij. De bewoners moesten in allerijl hun haardstede verlaten. De boerderij brandde geheel af, evenals de stallen, waarin zich het vee bevond. Van het vee konden slechts twee hokkelingen worden gered. Een tiental koeien en kalveren, vele varkens en enig pluimvee kwamen in de vlammen om. Alle aanwezige landbouwwerktuigen, landbouwproducten en de gehele inboedel werden door het vuur, verteerd. De brandweer, die kort na het uitbreken van de brand ter plaatse verscheen, heeft tegen de grote vuurzee niets kunnen uitrichten. Verzekering dekt gedeeltelijk de schade. De oorzaak van de brand is waarschijnlijk kortsluiting. MANTELS EN JAPONNEN GESTOLEN IN AMSTERDAM Dieven klomtnen door tuimelramen Gisterennacht hebben inbrekers op de Lindengracht te Amsterdam 25 mantels en 30 japonnen buitgemaakt. Via een tuimelraam zijn de „bezoekers' de opslagplaats van een handelaar in on. geregelde goederen, gevestigd Linden. gracht no. 31, binnengekomen. Vervolgens namen zij de reeds genoemde goederen weg. Wederom via het tuimelraam werd de partij gdederen naar buiten gebracht, waar vol. gens getuigenverklaringen oen auto stond 11 te wachten, die xle,lbuills. naar een tok nul toe i;4oeltende plaats van bestemming vervoerd heeft. Men hoeft gezien, dat drie mannen in de auto zijn gestapt. Een nachtwaker zag het tuimelraam openstaan en waarschuwde de politie. BOERDERIJ AFGEBRAND TE BREEZAND Brandweer machteloos Gisterenmorgen omstreeks twaalf uur heeft brand gewoed in de boerderij van den landbouwer A. Schouten aan de Meerweg te Breezand. Het vuur is ontstaan, doordat een van de kinderen van den landbouwer met lucifers speelde in de naast de boerderij gelegen schuur. Vonken zijn n.l. op het daar opgeslagen hooi overgeslagen, waardoor weldra de schuur in lichter laaie stond. De vlammen deelden zich korte tijd later mee aan de boerderij, welke geheel een prooi der vlammen werd. Ook de schuur brandde uit. Het vee kon in veiligheid worden gebracht, de inboedel daarentegen werd door het vuur verteerd. De brandweer kon tegen het vuur niets uitrichten. De schade wordt door verzekering gedekt. DROEVE PLECHTIGHEID TE VLISSINGEN Echtpaar Lauwereins ter aarde besteld . Gisterenmiddag heeft op de Noorder begraafplaats te Vlissingen onder grote belangstelling de teraardebestelling plaats gelwid van het echtpaar Lauwereins, dat Woensdagavond 3 Maart op zo gruwelijke wijze om het leven is gebracht. De begraafplaats lag onder een dik sneeuwkleed bedolven en ook gedurende de ontroerende plechtigheid woei een straffe sneeuwstorm. Aan de geopende groeve werd het woord gevoerd door ds. C. F. Nolte. Onder de vele aanwezigen bevond zich onder meer de commissaris van politie. --- GODSDIENST VAN SOLLICITANTEN Vragen van een Kamerlid Het Kamerlid Donker heeft den minister van Landbouw gevraagd, of deze kennis heeft genomen van de in de vorige maand in enige vakbladen opgenomen advertentie van het Uitvoer-contr6le-bureau voor groenten, fruit en aardappelen, waarin dit bureau sollicitanten oproept voor de betrekking van controleur wonende te Rotterdam, zulks onder vermelding, dat de schriftelijke sollicitaties uitvoerige inlichtingen betreffende levensloop, verkregen vakkennis, leeftijd, godsdienstige gezindheid enz, moeten bevatten. Is de minister niet van oordeel, zo vervolgt de heer DONKER, dat de eis van opgave van godsdienstige gezindheid in sollicitaties bij een instelling als het onderhavige bureau, aan hetwelk krachtens do wet grote algemene belangen ter behartiging zijn toevertrouwd, als ongewenst moet worden beschouwd? Zo ja, is de minister dan bereid maatregelen te treffen, dat in den vervolge door dit bureau —en eventueel door andere soortgelijke instellingen een dergelijke eis niet meer wordt gesteld en dat ook de beoordeling van sollicitanten in de toekomst zal geschieden, onafhankelijk van hun godsdienstige gezindheid? ---