EEUWENOUDE STRIJD ROND DE MIDDELLANDSCHE ZEE door PROF. DR. H. BRUGMANS PROBLEEM VAN ALLE TIJDEN EN ALLE VOLKEN Ook thans bepaalt het vraagstuk van de heerschappij over de oude wereldzee voor een deel de verhouding der Europeesche mogendheden, Het conflict tusschen Italië en Abessinië of liever tusschen Italië en Engeland heeft allerlei vraagstukken aan de orde gesteld, die min of meer latent waren, maar die vrij onverwacht thans v weer acuut zijn geworden. Stellig is een der voornaamste daarvan het Middellandsche Zee-vraagstuk, dat de eeuwen door een belangrijke rol heeft gespeeld in de internationale politiek, maar dat thans weer meer brandend is geworden dan ooit. Men kan veilig zeggen, dat de verhouding van Engeland en Italië er volledig door wordt beheerscht en dat van de oplossing van dit probleem mede de wereldvrede afhangt. Dat is niet zeer bemoedigend; want het geldt hier een machtskwestie, die niet zeei gemakkelijk tot een beslissing kan worden gebracht, tenzij dan door een zee-oorlog. Dat wil niet zeggen, dat de gespannen verhouding van dit moment in ieder geval tot een oorlog zal moeten leiden. Er zijn gelukkig tal van zeer bezwaarlijke internationale vraagstukken geweest, die zonder geweld zijn opgelost of die zich ook wel zelf of vanzelf hebben opgelost. Maar al te vast moet men daarop niet rekenen, omdat hier zeer veel afhangt zoowel van het beleid der dirigeerende staatslieden als vooral van de openbare meening in verschillende landen. Dat laatste vooral: want het zijn ten slotte niet de Regeeringen en de diplomaten, die de oorlogen maken, maar de volken zelf, die daarvooi dan ook in hoogste instantie verantwoordelijk zijn. Geschiedenis s c Het Middellandsche Zee-vraagstuk betieft t dus de oude wereldzee, aan wier kusten eeu- c wenlang de cultuurvolken, die onze geeste- i lijke voorouders zijn, hebben gewoond, ge- 1 leefd en — geheerscht. Op dit laatste komt \ het aan: want het gaat hier om machtsverhoudingen, die zich in den loop der eeuwen verplaatsen en verschuiven, in ieder geval wijzigen met de tijden en de tijdsomstandigheden. Die wijzigingen vormen juist een , groot deel van den inhoud der geschiedenis. j En al heeft het middelpunt van het histo- s rische leven en van de historische ontwik- , heling zich meer dan eens verplaatst, de , Middellandsche Zee bleef altijd een zeer be- . langrijk gebied van geschiedkundig leven en ook van menschelijken strijd. Zoo is he < Middellandsche Zee-probleem er een van . alle volken en vooral ook van alle tijden. Wij zullen ons niet lang bezighouden met de alleroudste tijden. Het oudste volle, dat de groote zee heeft beheerscht, zijn de Phoeniciërs geweest, die hun handel en gebied over de verste kusten uitstrekten en die in Carthago een kolonie hebben gesticht, die bestemd scheen door de zee de wereld te beheerschen. Maar het kwam anders. De Phoeniciërs zelf werden van de zee verdrongen door de Grieken, die een zeer groot koloniaal Rijk hebben gegrondvest, dat zich van de boorden der Zwarte Zee uitstrekte tot de zuilen van Hercules toe. Maar de Grieken hebben bij al hun voortreffelijkheid in handel en bedrijf en bij al hun geestelijke superioriteit toch geen voldoende staatkundige vormkracht bezeten om een sterk zeerijk te stichten. Ook tegen de meer gecentraliseerde macht van Carthago hadden zij het zwaar te verantwoorden. Die strijd, waaraan vooral Syracuse dapper en wakker heeft meegedaan, is. ten slotte overgenomen door Rome: in dien strijd heeft Rome volledig overwonnen: Carthago is niet alleen onderworpen, maar ook verwoest. Rome, hoewel oorspronkelijk geen zeemacht, heeft in den strijd met Carthago zich een vloot gebouwd en daarmede tevens den stap gedaan naar de heerschappij ter zee en dus naar de wereldheerschappijDaardoor en daarnaast door de staatkundige vormkracht der Romeinen hebben zij een Middellandsche Zeerijk kunnen stichten, en organiseeren, dat eeuwen lang realiteit en ideaal is geweest en waarvan de herinnering alleen al voor de Italianen van onze dagen een krachtige stimulans tot machtsontwikkeling' is. Opkomsi van den Islam Het R.omeinsche Rijk, het wereldrijk, waarvoor de Middellandsche Zee een binnenzee was geworden, is evenmin duurzaam geweest j als eenig ander historisch gebied. Een dergelijk Rijk heeft de wereld ook nooit meer aanschouwd, al heeft zij er naar gestreefd. In het Westen komen nieuwe volken, Staten en Rijken on sedert de vijfde eeuw: in het Oosten verrijst in de zevende eeuw de geweldige macht van den Islam, die op een groot deel van de kusten der Middellandsche zee zijn stempel heeft gedrukt. De geheele Noordkust van Afrika wordt Mohammedaansch gebied evenals welhaast het geheele Oostelijk bekken der oude wereldzee. De kruistochten, die een reactie zijn op het opdringen van den Islam, hebben daaraan niets kunnen veranderen: Europa mocht zich nog gelukkig prijzen, dat althans Spanje en Italië grootendeels behouden bleven. Deze strijd om de Middellandsche zee ook heeft geen wereldrijk kunnen tot stand brengen: er bleef een veelheid van politieke krachten, die een eenheid en een groot Rijk onmogelijk maakten. Maar daarmede was tevens het Middellandsche Zee-probleem gesteld. In den Romeinschen keizertijd bestond dit vraagstuk natuurlijk niet: daarna, ook reeds in de middeleeuwen, is het eigenlijk geen oogenblik buiten de orde geweest. Niet altijd kwam het tot felle conflicten: wel werd er geregeld alom gestreden, maar een geconcentreerde heerschappij is daaruit niet voortgekomen over de geheele zee. Ook de jonge Osmaansche macht, die in de latere middeleeuwen, het grootste deel der Middellandsche Zee beheerschte, kon niet uitgroeien tot een macht als het Romeinsche rijk. Integendeel, sedert de zestiende eeuw begint Europa zich te verzetten tegen de Turksche macht: de glorieuze slag bij Lepanto van 1571 leidt deze nieuwe periode in. Men kan niet zeggen, dat na dien tijd het Middellandsche Zee-probleem geregeld aan de orde is geweest: in de zeventiende en achttiende eeuw heerscht hier ' vrijwel de status auo: de groote slagen die over het lot van Turkije hebben beslist, vallen te land en niet ter zee. Zoo treedt een toestand van consolidatie in, waarbij alle groepen en Staten zich neerleggen, Frankrijk en Spanje evengoed als Turkije: Italië was verdeeld: Engeland had zich wel in 1704 in het bezit gesteld van den sleutel der Middellandsche Zee, Gibraltar, maar veel was er met dien sleutel voorloopig niet te openen. Toch moet men van dien tijd af op Engeland letten: dit land, hoewel niet aan de oude wereldzee grenzend, had daar toch zooveel handelsbelangen gekregen, dat een bescherming daarvan noodig was. Zoo volgde op de bezetting van Gibraltar, die van Malta in 1798, eindelijk die van Cyprus in 1878: de bezetting van Egypte in 1882 en die van Palestina, als mandaatgebied van den Volkenbond, in onzen tijd houdt daarmede nauw verband. Engeland, Frankrijk, Italië Zoo was Engeland een Middellandsche Zeemogendheid geworden naast de oudere, Frankrijk en Spanje. Spanje heeft zich als soodanig niet op volle kracht kunnen handhaven: men hield en houdt vooral in dezen tijd er weinig rekening meer mede. Ook Turkije heeft zijn oude beteekenis natuurlijk niet kunnen handhaven: van het groote Rijk is niet veel meer dan Klein-Azië overgebleven. Daarentegen is de macht en de beteekenis van Frankrijk en Italië als Middellandsche Zee-mogendheden zeer sterk gestegen. Frankrijk heeft zich in de negentiende en twintigste eeuw aan den overkant van zijn Zuidkust een koloniaal Rijk gesticht van groote beteekenis, een „Nouvelle France ’ inderdaad van sterke kracht. De oude monarchie is in 1830 den aanval op Algiers begonnen, dien het burgerkoningschap in 1847 heeft voltooid. De derde republiek voegde daar in 1882 Tunis en in onzen tijd Marokko aan toe. Het antagonisme van Engeland en Frankrijk in de Middellandsche Zee spitste zich soms toe tot felle dreiging. wij denken aan Pasjoda in 1898, toen daardoor Europa aan den rand van een oorlog kwam te staan. Maar Engeland en Frankrijk hebben elkander gevonden in de entente van 1904; sedprt meer dan dertig jaar heeft die entente, zij het met horten en stooten, zich kunnen handhaven. Door den wereldoorlog strekte die entente zich ook uit tot Italië, waarmede Engeland van den aanvang af goede betrekkingen h^d onderhouden. Het Britsche volk had altijd de eenwording van Italië toegejuicht en bevorderd, al had het er niet als Frankrijk, het zwaard voor getrokken. Men zag in het nieuwe koninkrijk Italië eenvoudig de toepassing van dierbare beginselen van vrijheid en zelfstandigheid, die den Britschen burger dierbaar en zelfs heilig zijn. Italië beantwoordde die gevoelens ook, omdat het land economisch vrijwel afhankelijk was van Engeland: met zijn zeer lange kustlijn kon het de Britsche vloot in de Middellandsche Zee onmogelijk weerstaan. Maar, zooals was te voorzien, groeide het tot een staatkundige eenheid samengesmede Italië steeds meer aan in economische en daardoor ook in politieke kracht. Bismarck achtte Italië reeds in 1882 sterk genoeg om het in de triple alliantie met Oostenrijk op te nemen. Frankrijk zette zijn politiek in op een reeks van pogingen om Italië te winnen. Vóór den wereldoorlog was het een belangrijk probleem, wat Italië zou doen: in dien oorlog zelf hebben zoowel Frankrijk als Engeland groote waarde gehecht aan het bondgenootschap met Italië. Italiaansche expansie Intusschen was toen de macht van Italië reeds zoo sterk gegroeid, dat het tot expansie kon overgaan. In het begin der twintigste eeuw was de aandacht van Regeering en volk sterk gericht op het verkrijgen van Tripolis, nu het veelbegeerde Tunis aan Italië was ontgaan. Diplomatiek heeft de Italiaansche Regeering deze zaak uitnemend voorbereid: van alle mogendheden verkreeg het veelomstreden en veelomworven Italië de toestemming om bij een goede gelegenheid Tripolis aan te vallen. Toen dan ook het regime der Jong-Turken al even zwak bleek te staan als het oude bewind van Abdoel Hamid, vatte Italië de koe bij de horens: in September 1911 verklaarde het den oorlog aan Turkije en begon het den aanval op Tripolis. De uitkomst liet zich voorzien: bij den vrede van Lausanne in October 1913 moest Turkije Tripolis afstaan aan Italië. Maar nog iets van misschien nog meer belang: Italië mocht voorloopig Rhodus en de Dodekanesos behouden, totdat de Turken Tripolis geheel hadden ontruimd: de wereldoorlog heeft Italië in het bezit daarvan bevestigd. Zoo nam Italië in de Middellandsche Zee een sterke positie in, die noch voor Frankrijk noch voor Engeland aangenaam kon zijn. Maar gedurende den wereldoorlog waren de drie ^mogendheden met elkander verbonden en daarna ook nog geï'uimen tijd: Frankrijk kon zeer moeilijk met het bevriende en verwante volk breken en Engeland eigenlijk ook niet. Van die positie heeft Italië thans gebruik gemaakt door van uit de oudere koloniën, Eritrea en Somaliland, Abessinië te veroveren. Dat was zoowel voor Engeland als voor Frankrijk bijzonder onaangenaam: met groote behendigheid heeft Engeland het lidmaatschap van Abessinië van den Volkenbond benut om een campagne tegen Italië op het getouw te zetten: een imposante Britsche vloot werd gestationneerd in de Middellandsche Zee, die moeilijk anders dan als een bedreiging van Italië kon worden opgevat. Intusschen heeft Italië in OostAfrika doorgezet en als verstandige menschen hebben de Engelschen zich bij dat voldongen feit neergelegd: de sancties tegen Italië zijn opgeheven. Maar — de verhouding tusschen Italië .en Engeland is voorloopig bedorven. Iets minder gespannen is die tusschen Italië en Frankrijk. Het zal zeer moeilijk zijn daarin verandering en verbetering te brengen. Want 1 — men moge het wel beseffen: de gegroeide en nog steeds groeiende imperiale macht van Italië is wel geen onmiddellijke bedreiging voor Engeland, maar Londen ondervindt toch de zware nabijheid van Italië bij Malta en bij Cyprus als een drukkenden dwang, waartegen verzet misschien wel plicht kan worden. Vandaar dan ook, dat Engeland aan alle zijden steun zoekt, bij Duitschland, als het kan, bij Frankrijk, als het moet. Zoo bepaalt het Middellandsche Zee-vraagstuk althans voor een deel de verhouding der Europeesche mogendheden. En zoo blijft de oude wereldzee haar oude historische politieke beteekenis behouden. f Nadruk verboden). --- NEDERL. INDIE WEER DU1TSCH OORLOGSSCHIP i NAAR DANZIG Einde der oppositiepartijen in de Vrije Stad wordt nabij geacht W a r s c h a u, 8 Juli. — Binnenkort wordt opnieuw een schip der Duitsche marine te Danzig verwacht, en wel het schoolschip „Deutschland", aan boord waarvan zich 500 adelborsten bevinden. Voorts wordt gemeld, dat een Duitsch eskader, bestaande uit een torpedoboot, vier duikbooten en een aantal kanonneerbooten manoeuvres verricht in het gezicht der Poolsche kust bij het schiereiland Hela. t De Senaat van Danzig schijnt thans definitief een einde aan de oppositiepartijen te willen maken. Reeds zijn de vergunningen ingetrokken tot het dragen van wapens door de leiders en de vooraanstaande leden der oppositiepartijen. Uit vrees voor represailles hebben verscheiden socialistische en communistische leiders het gebied der Vrije Stad verlaten. Alle oppositiebladen zijn intusschen in beslag genomen, ook die welke in het buitenland in de Duitsche taal verschijnen' De Poolsche gezant te Danzig, Papee, is heden uit Warschau, waar hij een bespreking met den minister van Buitenlandsche Zaken, Beek, heeft gehad, te Danzig teruggekeerd Hij werd onmiddellijk door den president van den Senaat, Greiser, ontvangen. Naar verluidt heeft Papee den Senaatspresideut laten weten, dat zijn Regeering geen verende ring van den politiekcn status, zooals die in het&statuut der Vrije stad omschreven is, zal toelaten De 'Gazeta Polska” meldt uit Danzig, dat de situatie een weinig rustiger geworden en wel als gevolg van de demarche dóór den Britschen zaakgelastigde Newton en den Franschen ambassadeur FrangoïsPoncet te Berlijn bij minister von Neurath gedaan. KEBAR KOLONISATIE MISLUKT De laatste Kcbar-kolonisten, de gebroeders Denninger, hebben de kolonisatie op de Kebar-vlakte definitief opgegeven, meldt AmpAneta uit Manokwari. Deze kolonisatie-vereeniging werd opgericht door den heer Bekker, eepensionneerd onderwijzer, terwijl bij de oprichting in het vorig jaar 5 gezinnen zich aansloten. --- TIENDUIZEND EUROPEESCHE WERKLOOZEN VIER DUIZEND JEUGDWERKLOOZEN ; TWEE DUIZEND Uüulklin ZONDER STEUN WERKSCHUWHEID ONDER DE JEUGD Grepen uit het jaarverslag van het Centraal Steuncomité Verschenen is het jaarverslag van het Centraal Comité voor Steun aan Werkloozen over 1935, met het eindverslag van het zoogenaamde Suikercrisisfonds. Aan dit verslag werd door Aneta reeds het een en ander ontleend en ons telegrafisch toegezonden. Ter aanvulling hiervan ontleenen wij nog het navolgende aan de „Java-Bode”. In de inleiding van het verslag wordt opgemerkt, dat de daling van het aantal gesteunden en van de steunuitkeeringen, welke reeds in in 1934 is ingezet, zich in 1935 regelmatig heeft voortgezet. Een vergelijkend overzicht van de geheele steunverleening eind 1934 en eind 1935 toont voorts aan, dat deze daling (behoudens één enkele uitzondering) over de geheele linie valt te constateeren. Deze uitzondering betreft de Europeesche suikercrisiswerkloozen, waarvan het aantal gesteunden gedurende het verslagjaar nog voortdurend is toegenomen. Helaas —aldus het verslag — is deze daling niet het gevolg van een vermindering der werkloosheid, doch hoofdzakelijk van de in den loop van het verslagjaar toegepaste maatregelen om tot een vermindering van het aantal gesteunde werkloozen te komen, door de niet-steunwaardige elementen geleidelijk over te hevelen naar Armenzorg. Was deze schifting niet ter hand genomen, dan zou er vermoedelijk een stijging van het aantal gesteunden te constateeren geweest zijn zooals dat bij de Europeesche suikercrisiswerkloozen, waarop in 1935 nog geen selectie is toegepast, het geval is geweest. Nog steeds meerdere slachtoffers Nog steeds melden zich een groot aantal nieuwe steungevallen bij de steuncomité’s, welk verschijnsel zich in het bijzonder in OostJava voordoet, waar de arbeidstoestanden nog weinig gunstig zijn, evenals dat trouwens in Midden-Java het geval is. In de verslagperiode werd alleen bij de steuncomité’s in meer dan 1000 nieuwe gevallen steun verleend aan Europeanen, terwijl bij het suikercrisisfonds 193 nieuwe steungevallen van Europeanen werden geregistreerd. Weliswaar valt, dank zij de meerdere arbeidsgelegenheid, welke geleidelijk in de suiker beschikbaar komt, in de naaste toekomst een vermindering te verwachten, doch in de cijfers spiegelt zich dit nog niet op tastbare wijze af. Flet behoeft overigens geen verwondering te verwekken, dat naarmate de crisis langer duurt, steeds meer nieuwe werkloozen de hulp van onze organisatie van noode hebben, om de eenvoudige reden dat zij, die zich tot nu toe staande hebben kunnen houden, op den duur door hun reserves heenraken en zoodoende worden genoodzaakt een beroep op de steuncomité’s te doen. Toch is aan den anderen kant het verschijnsel, dat een 400-tal gesteunde werkloozen in het afgeloopen jaar een betrekking hebben kunnen vinden, moedgevend, omdat daaruit blijkt dat de arbeidsmatkt ook aan de ouderen, waartoe de gesteunden grootendeels behooren, nog wel eenige kansen biedt. Toestand vrijwel stationnair Door het ontbreken van het statistische materiaal over vorige jaren is het echter niet mogelijk een vergelijking te treffen, zoodat wij nog steeds niet met zekerheid kunnen zeggen of wij ons in stijgende of in dalende lijn bewegen en voorloopig moeten volstaan met den indruk dat de toestand v r ij w e 1 s ta t i o n na i r is. Wat de werkloosheid zelve betreft, blijken de thans door de Centrale Arbeidsbeurs verzamelde gegevens de schattingen, welke aan het begin van het vorige jaar zijn uitgevoerd, vrijwel te bevestigen. De totale werkloosheid onder de Europeanen beweegt zich in de buurt van de 10.000, waarvan er ongeveer 8.000 bij de Centrale Arbeidsbeurs zijn ingeschreven. Nagenoeg 3.000 hiervan worden thans door de steuncomité’s gesteund, terwijl Armenzorg nog een duizendtal onderhoudt. Aangezien voorts onder het getal 10.000 naar schatting ongeveer 4.000 jeugdwerkloozen schuilen, zijn er derhalve ongeveer 2.000 oudere werkloozen die geen steun genieten. Corrcspondeerendc met de daling van het aantal steuntrekkers is ook een daling van de steunbedragen opgetreden. De totaal-üitgaven van de steunorganisatie bedroegen in 1934 f 2.266.450, terwijl in 1935 werd uitgegeven f 2.005.600. Komt in deze cijfers een belangrijke daling der steunuitgaven tot uiting, daarnaast staat een veel grootere stijging van uitgaven ten behoeve van de werkverschaffing, waarvan slechts een klein deel in de cijfers is verwerkt. In het jaarverslag over 1934 werd reeds een uitvoerige uiteenzetting gegeven omtrent de nieuwe richting, welke in de richtlijnen 1935 bij de steunverleening werd ingeslagen. Het is mogelijk gebleken om deze richtlijnen v r ij w e 1 integraal ten uitvoer te leggen. De classificatie van de steuntrekkers volgens de richtlijnen 1935 werd in den loop van dat jaar geheel voltooid en de consequenties, aan deze classificatie verbonden, zijn nagenoeg overal getrokken. Uit de beschikbare gegevens, blijkt, dat in 1935 in totaal 730 Europeanen, 270 Inlanders en 28 Chineezen, of in totaal 1098 gesteunden, naar Armenzorg zijn overgeheveld. De daling van het aantal Europeesche ge- ’ j steunden is mitsdien bijna geheel aan deze overheveling te danken. Voor de groep der blijvende steuntrekkers zijn een drietal werkverschaffingsmogelijkheden ■ , naar voren gekomen, n.1. tewerkstelling in , j overheidsdienst, tewerkstelling in werkcentrales en kolonisatie. Oprichting van tuindorpen Bij de uitvoering van de richtlijnen 1935 is voorts gebleken dat het noodig zal zijn voor een gedeelte van deze groei’, waarvoor geen , uitkomst kan worden gevonden in deze tewerkstellingen, een andere oplossing te zoeken, waardoor hun in de toekomst een redelijk bestaan wordt verzekerd. Het ligt in de bedoeling om deze steuntrekkers, voor zoover zij daarvoor in aanmerking komen, samen te J brengen in tuindorpen. Hiervoor zal ji: onder meer gebruik worden gemaakt van het ( , reeds bestaande tuindorp van de A.M.V.J. te Malang, terwijl bovendien voorbereidingen l| zijn getroffen voor de oprichting van een .... tuindorp van kleinere afmetingen teMageïang. , Sedert is de daarvoor benoodigde grond aan- ]; gekocht, terwijl met den aannnak van de , daarop te bouwen bungalows in de werk- i centrale te Solo een aanvang is gemaakt. Het j ligt in de bedoeling, dat de gesteunden, die I in dit laatste tuindorp worden ondergebracht, ; een stukje grond krijgen, waarop zij voor 1 eigen behoeften groenten en aardappelen kunnen teelen, pluimvee kunnen houden, enz., , waardoor zij althans ten deele in het eigen , levensonderhoud zullen kunnen voorzien. Plannen om op verlaten suikerfabrieken, derhalve in landelijke omgeving, tuindorpen , op te zetten, bestemd voor een andere cate- | gorie van iets lager niveau, welke dan evenneens zelf voor een deel van het levensonder- J houd zal moeten zorg dragen, zijn in voorbereiding. Contra-prestatie voor steun De belangrijkste maatregel neergelegd in de richtlijnen 1935 is ongetwijfeld de invoering van het beginsel, dat van de gesteunde werkloozen een contra-prestatie voor den steun kan worden gevorderd, als gevolg waarvan de werkverschaffing sterk op den voorgrond is gekomen. In dit verband wordt in herinnering gebracht het door de Regeering in Mei 1935 bij den Volksraad ingediende en kort daarop aangenomen werkplan, waarin een reeks maatregelen wordt opgesomd welke beoogen geleidelijk aan de werkloozen arbeid te verschaffen. Ofschoon gedurende de 6 maanden, welke in 1935 voor de uitvoering van dit werkplan beschikbaar waren, uiteraard niet alle maatregelen volledig tot ontwikkeling konden worden gebracht, konden in dien tijd wel zooveel voorbereidingen worden getroffen dat in den loop van 1936 vrijwel geheel aan het werkplan1935 uitvoering zal kunnen worden gegeven. De steeds grooter wordende arbeidsgelegenheid maakt het mogelijk in vele gevallen op de gesteunden den arbeidstoets toe te passen. Het is een verheugend verschijnsel te constateeren, dat althans onder de oudere werkloozen het aantal werkschuwe personen betrekkelijk gering blijkt. Volgens de statistieken loopende over het 2de halfjaar van 1935 werden slechts 20 Europeanen en 19 Inlanders wegens arbeidsschuwheid uit den steun afgevoerd. Ongunstig echter zijn de resultaten verkregen met de tewerkstelling van jeugdige werkloozen in de werkcentrale van het Leger des Heils. Van de 398 jongelieden, welke in aanmerking werden gebracht voor opzending naar de werkcentrale in het eerste jaar . van het bestaan van die inrichting, is niet minder dan 45 pCt werkschuw gebleken, dan wel ongeschikt om in de inrichting te arDit is een verontrustend verschijnsel, omdat hieruit blijkt dat een deel van de Indische jeugd, althans voor zoover voor opzending naar de werkcentrale in aanmerking gebracht, weinig gunstige eigenschappen bezit. De aandacht van de Regeering is op deze cijfers gevestigd. --- Advertentie ilosirafl I^CEN^E^^STUK^ ---