GUERILLA-KANSEN op JAVA Militair commentaar Infiltreren uit.... heimwee lal van de Kehnenpn. dïa F lptfSfit i-ï J ^ Hei verhaal van de schoenen, die thans overal in de steek gelaten langs de Republikeinse wegen staan, wettigl natuurlijk de vraag, of de voormalige eigenaars met die militaire „kisten” en Japanse laarzen, ook hun krijgsinstincten hebben achter gelaten. M.a.w. waai blijven al deze Republikeinse troepen? Reeds in het verleden, toen de Republiek nog een geordende staat scheen, was het zeer moeilijk een overzicht van de legerorganisatie te krijgen Weliswssr, werden vorig jaar, reeds vóór de r ’itiële actie alle legergroeperlngen enigd tot de Tentaria Nasional Indoia (T.N.I. het nationaal Indonesisch maar zoals honderden presidente decreten: ook deze maatregel be1 efde een lang. papieren leven, sorteerde voor zover men heeft kunnen nagaan, niet het gewenste effect. Mede door de natuurlijke gesteldheid van Java, waardoor verbindingen zeer werden bemoeilijkt maar vooral door het feit, dat men nooit geheel aan de revolutionnaire warlord-sfeer was ontgroeid en diverse politieke partijen toch nog min of meer openlijk hun eigen leger bleven handhaven, was de organische band tussen de diverse onderdelen vaak vrij los Dat de militaire krachttoer — ’ het gehoorzamen aan het uit Djokja afkomstige bevel om de rackets te ontruimen begin van dit jaar — betrekkelijk goed lukte, was vooral te danken aan het feit, dat de meesten dezer strijders behoorden tot vrij goed gedisciplineerde legergroeperingen, welke bovendien gedeeltelijk een zucht van verlichting slaakten, toen hun in Republikeinse ogen weliswaar zeer eervolle; maar tamelijk ondankbare taak — opgejaagd van plaats naar plaats — ten einde was. Ofschoon er in het Nederlandse legerbericht nog geen getallen worden gegeven van gevangen genomen Republikeinse soldaten en evenmin over overlopers wordt gesproken, lijkt het onwaarschijnlijk, dat deze getallen zeer groot zijn. M,a.w„ de vroegere tegenstander staat vijftig meter van zijn eigen schoenen braaf als doodonschuldige tani „tabeh toean” te roepen en te wuiVen. Een onschuldiger bezigheid kan men zich raauwlijks denken, tenzij deze zelfde demobilisant zijn geweer heeft verstopt en het een paar nachten later weer eens te voorschijn haalt. Ik herinner me nog altijd het gezicht van een Nederlands officier bij de evacuatie der pockets, toen een der Republikeinse commandanten zich kwam melden en deze Javaan met een lichte spot vroeg, of hij hem niet herkende. Hun tactiek was meesterlijk: ging het ene Nederlandse bataljon in zijn vak aan het zuiveren, dan verhuisde 1 I vijandelijke infiltranten-hoofdkwartiei naar een kampong, die juist even over de grens in een ander Nederlands bataljonsvak gelegen was. „Ja”, zei die Nederlander, „U stond in die en die kampong ook steeds te duimen wanneer we na vruchteloos zoeken terugkwamen....” Wie de kaart van midden-Java bekijkt en de imposante serie bezette plaatsen •leesi, — uugezonaera iseaïri en Madioen zijn practisch alle grote plaatsen in handen der Nederlandse troepen — zal onmiddellijk stuiten op de niet minder imposante serie namen van bergen: de Sindoro en de Soembing bij Magelang. Oostelijk daarvan de Merbaboe en de Merapi nog meer naar het Oosten twee nieuwe lengteketens, het kalkrteengebergte en het Kendenggebergte, terwijl daaronder de Lawoe, de Wilis m de Kloet liggen Ideaal terrein voor guerilla-troepen. Wij zullen ons niet de luxe kunn„" permitteren van èen min of meer c ƒ mrtabel bivak in de steden: het geh. e gebied, weliswaar slechts ï 1/3 maal federland (voor Java alleen) zal grondig moeten worden uitgekamd, waarbij de coöperatie der positief-gerichte Inionesische politici onze taak weliswaar :eer zou verlichten, maar het ondankoaarste en meest verr I lende deel onverminderd voor onze rekening blijven :ai: af te rekenen met een hoop schuim mer voormalige nooit gestabiliseerde, tooit haar kinderziekten ontwassen evolutie. De taak. dip Djokja zelf nooit leeft kunnen (of willen) op zich nemen. Mochten echter door samenwerking 'an Indonesische en Republikeinse trachten onder de bevolking welvaart m rust spoedig zijn hersteld, . dan zal ich ook de bevolking, die grotendeels reinig politiek geïnteresseerd is. tegen leze misdadige elementen keren en een luerilla-leger zonder steun en sympathie Ier bevolking kan zün eigen ondergang log nauwelijks vertragen. De erepalm voor objectieve, waarleidsgetrouwe feiten waargave tenslotte, omt ditmaal de heer Palar toe, die in .e Veiligheidsraad het roerende verhaal phing, dat infiltranten slechts uit heimvee naar hun eigvt gezin opnieuw Westava waren binnengetrokken Waarchijnlijk als tijdverdrijf vermoordden e dan elke avond een slordig aantal '/est-Javaanse bestuursambtenaren. Inderdaad ,,een zuiver sociaal proleem”. --- „Schetteraar van Mussert” Hoofdredacteur van Vova meende het goed Voor het B.G. in Den Haag verscheen p’"' eren de 46-jarige L. Lindeman, die tijdens de bezetting wnd. hoofdredacteur en hoofdredacteur is geweest vam „Volk en Vaderland”. Maar zoals hij toén kon schetteren — de proc. fiscaal noemde hem de „schetteraar van Mussert” — zo kleintjes was hij nu. Hij verklaarde, dat het nooit in zijn bedoeling had gelegen de Ned. zaak te benadelen. Hij was alleen maar „beheerst door de angst dat een Duitse overwinning het einde zou betekenen van onze onafhankelijkheid”. Daarom wilde hij proberen Nederland met Duitsland aan de conferentietafel te krijgen, wanneer de vrede zou worden getekend. Als de Engelsen ons hadden overvallen, zou hij openlijk met dezen hebben aangepapt voor dat doel! De president wees hem echter op zijD felle aanvallen op de geallieerden; die zouden voor een dergelijk doel niet nodig zijn geweest. En voorts op zijn aanvallen op de Ned. regering in Londen, waarbij hij zelfs de persoon van de Koningin niet. ontzag. Verdachte ontkende, steeds voor 100 proc. pro-Duits te hebben geschreven Hij had verschillende malen ruize met de Duitsers gehad over bepaalde artikelen van zijn hand. De SD arresteerde hem. toen hij protesteerde tegen de belemmering van de voedseltransporten over de IJsseL Het Nederlands belang had hij willen dienen en niets anders. ,,De juiste weg hebt U zeker niet gekozen”. verklaarde de president. Verdachte gaf toe, dat hij achteraf gezien wel te ver gegaan was. „Was ik maar niet in de politiek gegaan”, klaagde hij, „de hartstochten van de dag hebben mij onverstandig doen handelen”. De proc. fiscaal noemde de inhoud van verd.’s artikelen schandelijk hun vorm beneden het peil van normale journalistieke arbeid. Verd. kan verweten worden dat hij door zijn gif velen naar de Duitse kant heeft overgehaald. Bovendien heeft hij verraad gepleegd, door de namen op te geven van anti-nationaal socialistische journalisten. Deze feiten achtte de proc. fiscaal zeer ernstig. Hij eiste een gevangenisstraf van 12 jaar met aftrek, ontzetting uit de beide kiesrechten, uit het recht ambten te bekleden en ontzetting uit het beroep van journalist. De verdediger, mr. Hungering, noemde L. een principieel mens, die naar beste weten het Nederlandse belang had willen dienen. Ook achtte raadsman de invloed van ,,Volk en Vaderland” gering. Men wist, dat het een nationaal-socialistisch orgaan was. Hij verzocht het hof I tenslotte met deze omstandigheden bij < het bepalen van de strafmaat rekening l te houden. : Uitspraak over 14 dagen. I --- INDUSTRIEEL MATERIAAL Duitse installaties toegewezen Tijdens de 22e vergadering van de 1.A.HA. het Xnter-Geallieerde Bureau voor de Herstelbetalingen te Brussel, is tussen de leden-staten industrieel materiaal verdeeld, dat afkomstig is uit 68 fabrieken, waarvan er 14 in de Amerikaanse zóne, 46 in de Engelse en 8 in de Franse zóne van Duitsland zijn gelegen. Het totaal aantal Duitse fabrieken, dat tot nu toe door de Iara is verdeeld, bedraagt 367. De waarde van het tijdens de laatste vergadering toegewezen materiaal bedraagt 38 millioen Rijksmark (waarde 1938) waardoor het totaal bedrag der door de Iara verdeelde industriële installaties thans tot 435 millioen rijksmark is gestegen. Aan Nederland is de installatie van een fabriek toegewezen van machines voor het balen en zeven van kieselsteen, de Geier-Werke (Upmier) te Lengericht. Deze installatie heeft een waarde van 10.573 Rijksmark. Bovendien ontvangt Nederland een gedeelte van de aluminiumfabriek Vereinigte Leichtmetallwerke te Hannover. Aan België is de fabriek voor lichte metalen F. Wheider en Co. te Netphen tWestfalen) toegewezen. Luxemburg ontvangt twee fabrieken n.1. die voor lichte mechanische constructies Wilhelm Knapp Maschinenfabrik te Wanne-Eickel (Westfalen) en de fabriek voor machinewerktuigen Scharmann en Co .te Rheydt. MGR. SCHNEIDERSFONDS IN MAKASSAR Om enigszins de zware financiële zor(en, die mgr. Schneiders te wachten staan >ii zijn aankomst in zijn Apostolisch Vi:ariaat, te verlichten, is in samenwerking ?an alle landaarden een „Mgr. Schnei- I Iers Fonds” opgericht. Als eerste actie van dit fonds is een lirie-daagse fancy-fair gehouden die in tanwezigheid van president Soekawati ■n verscheidene ministers, geopend werd j loor mevr. Soekawati. De fancy-fair 1 laagde bijzonder goed en bracht een neto-bedrag van ruim 13.000 gulden op als . ■erste bijdrage voor het fonds ' 1 1 — " ^ --- WAAROM DE V. STATEN TEGEN NEDERLAND ZIJN DE KOUDE OORLOG TEGEN HET COMMUNISME Johan Hightower, een medewerker van Associated Press te Washington, geeft de volgende merkwaardige beschouwing over de vraag „waarom de V.S. tegen Nederland zijn”. „Het optreden van de Ver. Staten in de Indonesische crisis, zo schrijft hij o.m., is het welbewust nemen van een risico in de koude oorlog tegen de communisten. Het is een poging om de anti-communistische krachten in geheel de uitgestrekte koloniale gebieden van Zuid-Azië te verenigen, zelfs indien daardoor nieuwe problemen zouden rijzen in West-Europa. Want hetzelfde Nederland, waarover de Verenigde Staten in de Uno hun veroordeling uitspreken wegens het hervatten van de militaire actie tegen de Indonesiërs. is ook een van de belangrijkste deelnemers aan het Europese herstelplan en een van de vijf West-Europese landen, met welke te Washington wordt onderhandeld over een militair bondgenootschap. Had Washington uitsluitend de Europese belangen in het oog gehouden, dan had het wellicht besloten, de Nederlandse politiek in Indonesië te steunen. Er schijnen in hoofdzaak twee redenen te zijn waarom deze koers niet is gevolgd en waarom — zoals door sommige oersoonliikbeden Is gesuggereerd — de Verenigde Staten zelfs wel eens zouden kunnen besluiten, de Nederlanders verdere Marshall-gelden te onthouden, indien zij hun Indonesische politiek niet herzien. De eerste van deze redenen is. dat de Nederlanders door het hervatten der vijandelijkheden in Indonesië gehandeld hebben tegen de hun door de Uno met betrekking tot militaire acties opgelegde beoerkingen. De tweede — en misschien voornaamste — reden is gelegen in de politieke beroeringen. die met en na de oorlog in tal van Aziatische gebieden zijn ontstaan als een verhevigde striid van de koloniale volken om hun onafhankeliikheid. Het communisme is in al deze onlusten een machtige factor geweest en de vrees van Washington voor een nieuwe communistische vloedgolf in Azië is toegenomen door de toestand in China en de mogeliikheid, dat de communisten daar de macht veroveren. Het communisme poseert ais de kam- ! pioen van de slachtoffers van Viot westerse imperialisme” en de agenten van het Kremlin hebben het prestige van de Verenigde Staten als de traditionele verdedigers van de onafhankeliikheid voor alle volken, die deze nastreven, ondermijnd. i-n; xuiiuamemeie zwneriKaanse ponnen is er een geweest ten gunste van vreed- I zame onderhandelingen tussen de Neder- 1 landers en de Indonesiërs. Verwacht werd, t Jat andere koloniën met soortgelijke as- < airaties hieruit voor zichzelf hoop zouden 1 putten, maar deze verwachting is door de ' Nederlandse actie ijdel geworden. En zo 1 staan de Verenigde Staten voor dit di- 1 emma: de wrevel te wekken van de Nederlanders door zich tegenover hen te ( stellen of de communisten in de kaart te 1 spelen door stelling te nemen tegen de f 'ndonesiërs.* t Volgens de op het Amerikaanse depar- 1 ernent van buitenlandse zaken ontvangen i inlichtingen, hadden de Indonesiërs zich 1 liet schuldig gemaakt aan zodanige provocaties. dat deze een hervatting van de { nilitaire actie door de Nederlanders j 2 •eaMvaardigden. Dit allesoverwegende. hebben de Ver. ‘ f Staten besloten tot steunverlening aan j s Ie Tndoneslë’-s ais de enige koers, die nog j j, ou kunnen le'den tot een vreedzame re- j jfeling van het geschil en daardoor tot i c ,0-Qtei van het vertrouwen van alle niet- t "-amunistische leiders in Zuid-Oost- fc ïzië. —— k --- EUWE VANDAAG TEGEN FINE - Dr. Max Euwe is gisteren per vliegtuig 1 te New Vork uit Ijsland aangekomen. 5 Heden zal dr. Euwe in de eerste ronde ‘ van het internationale schaaktournooi ’ te New York spelen tegen Rueben Fine. ; BRANDSTOFFENTOESLAG \ VOOR CENTR. VERWARMING Voor de gezinnen, dié tot dusver niet > voor een brandstoffentoeslag ten be1 hoeve van hun centrale verwarmitigs. installatie in aanmerking kwamen ge. durende het stookseizoen 1948-1949, is . besloten een bescheiden toeslag beschik■ baar te stellen en wel uitsluitend in E huisbrandolie of gascokes. Zij, die voor j deze toeslag in aanmerking wensen te S komen, kunnen deze schriftelijk aanvragen bij de toewijzingskantoren van het Rij kskolenbureau. --- De publicatie door mr. K. J. Frederiks De minister van financiën geeft inlichtingen Het Eerste-Kamerlid, Van Heuven Goedhart (P. v. d. A.) heeft naar aanleiding van het verstrekken van gegevens door twee ambtenaren, verbonden aan *i ministerie van Financiën, aan mr. K. J Frederiks. gewezen secretaris-generaal van het ministerie van Binnenlandse Zaken aan de minister van Financiën enkele vragen gesteld. De minister van Financié'n, heeft mede namens de minister-president, hierop thans geantwoord. In Juni j.1. heeft mr. K. J. Frederiks zich telefonisch tot het hoofd van de afdeling inspectie dér Rijksfinanciën — dat vroeger onder mr. Frederiks heeft gewerkt op het ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening — gewend met het verzoek hem enige inlichtingen te verstrekken ten behoeve van een analyse van de begroting van dit ministerie van voor 1948, teneinde zich van ’t na-oorlogse landbouwbeleid op de hoogte te kunnen stellen. Het genoemde hoofd heeft da ar geantwoord, dat hii niet meer voldoende \in de bijzonderheden thuis was, doch een thesaunie -inspecteur, die dit wel was, zou uitnodigen de heer Frederiks voor te lichten. Er is geen enkele aanwijzing, dat genoemd hoofd wist of vermoedde, dat bij de heer Frederiks publicistische doeleinden voorzaten.' De bedoelde thesaurie inspecteur — een jong ambtenaar van 27 jaar, die verklaard heeft, dat hij mr. Frederiks niet eerder kende, noch met diens antecedenten op de hoogte was — heeft zich met j laatstgenoemde in verbinding gesteld en is op diens uitnodiging drie avonden bij mr. Frederiks op bezoek geweest. De heer Frederiks heeft te kennen gegeven, dat zijn bezoeker niets behoefde te zeggen, dat deze in siriid achtte met zijn geheimhoudingsplicht. Niet is komen vast te staan, dat de thesaurie-inspecteur strikt genomen met deze plicht in strijd heeft gehandeld. Hij ontkent aldus te hebben gehandeld, evenals hij ontkent, dat hij destijds geweten heeft of zajfs heeft vermoed, dat de heer Frederiks publicistische doeleinden op het oog had. Aantekeningen werden, volgens zijn verklaring, door de heer Frederiks niet gemaakt. Verscheidene dagen na het laatste bezoek heeft de heer Frederiks aan de bedoelde thesaurie-inspecteur een getypte schriftuur — welke later als artikel in .Elseviers Weekblad” is gepubliceerd — ter kenn'sneming toegezonden, met hét verzoek, dit eventueel voorzien van zijn, opmerkingen, zo spoedig mogelijk terug te zenden. Blijkens de tekst — er werd uitdrukkelijk naar „ons vorig artikel” verwezen — was dit stuk voor publicatie bestemd. De thesaurie-inspecteur heeft daarin met de pen enige minder belangrijke correcties aangebracht en het snel geretourneerd met de aantekening, dat er onjuistbede: in scholen, waarop hij gaarne nog met de heer Frederiks opnieuw wilde spreken. Kort daarop is, zonder dat ie heer Frederiks opnieuw met de the;aurie-inspecteur contact had gezocht het oewuste artikel, slechts hier eli daar redactioneel gewijzigd, verschenen. De minister van Financiën acht de handelwijze van het hoofd van de afdeling Inspectie der rijksfinanciën ondoordacht, doch vindt gelet r zijn karakter en zqn voortreffelijke staat van dienst, daarin geen voldoende aanleiding tot het treffen van enige maatregel. |7 Ofschoon niet is komen vast te staan, * dat de thesaurie-inspecteur - strikt genorF men zijn geheimhoudingsplicht heeft geJ schonden, veroordeelt de minister van Financiën ten scherpste diens handel!- wijze,, die hij in strijd acht met hetgeen e ’n nauwgezet ambtenaar — en met name 11 een thesaurie-inspecteur — betaamt. De ;t bedoelde thesaurie-inspecteur heeft reeds r zelf de juiste conclusie uit het gebeurde d getrokken door zijn ontslag aan te biee den, hetgeen hem inmiddels is verleend. t,; Gelet op zijn jeugu, zijn ijver, de uitzon* s derlijke omstandigheden, waaronder hij - ‘ gehandeld heeft, en de ernstige gevolgen ,. 1 - van een andere beslissing voor zijn toe- ^ . komst, is aan dit ontslag het praedicaat ? . „eervol” niet onthouden. £ KAMP VUGHT l l GEVANGENIS VOOR ZIEKEN? £ 1 De mogelijkheid bestaat, dat het be- e . • wariings- en interneringskamp Vught gi t medio Januari a.s. aan zijn huidige be1 stemming zal worden onttrokken. Het