BUITENLANDSCH NIEUWS. Derde Blad. (Laatste blad). De Oorlog. Overzicht. Omtrent het gisteren reeds aangekondigde offensief der Engelschen op het front bij Le Datean zijn hedennacht nadere bijzonderheden gekomen, waaruit blijkt, dat de strijd njierst rerwped is geweest, doch dat de Duftscbers Dok ditmaal liet terrein hebben moeten ontruimen, zoodat de Engelsehen de linie Le Quesnoy — Landrecies dicht genaderd zijn. Zij staan vlak voor den straatweg die genoemde plaatsen verbindt, hebben den bovenloop van de Sambre bereikt en zullen vermoedelijk door het dal dezer rivier verder oostwaarts rukken in de richting van Maubeuge. TusBcheu die grensvesting en het tegenwoordige front strekken zich echter de groote bossclie» van Mormal uit, zoodat het terrein voor een snellen zegetocht zeker niet gunsiig genoemd kan worden. Toch is de strook die in den loop van 8 dagen aan de Duitschers ontrukt is — men zie ons kaartje — zeer aanzienlijk, vooral in België. Hoe grooter echter het gebied is, dat door de Duitschers ontruimd wordt, des te zwaarder en omvangrijker wordt het werk der vervolgers: het herstellen van wegen en spoorlijnen* het aan voeren van kanonnen en voorraden. De voorbereiding van nieuwe aanvallen op een zoo breed front als van Brugge tot Sissonne moet eeu langdurig proces zijn. Intusschen brengt Foch telkens nieuwe harde slagen toe, met onverminderde energie. Geruchten van de grens hebben gemeld dat Gent reeds door de Duitschers ontruimd eu door Ententetroepen bezet zou zijn. Deze geruchten zijn niet bevestigd en blijken onjuist. Aan het front in België hebben de Geallieerden gisteren geen noemenswaardige vorderingen gemaakt eu aan den bovenloop van de Schelde blijft het verzet der Duitschers krachtig. Koning Albert heeft dan ook reeds gewaarschuwd tegen al te groot optimisme. aOnze harten kunnen sneller gaan dan de beenen onzer soldaten: de weg naar Brussel is nog 80 KM. lang.t Het zwaartepunt van den strijd lag gisteren vlak bij de Fransch-Belgiscke grens, iu de streek van Yalenciennes. Ten noorden van deze stad hebben d,e Duitschers, na een hardnekkige worsteling, het Forêt de Baismes moeten ontruimen. De Engelsehen staan aan den rand van Cöndé en het Schelde-stadje Bruay, tusschen Condé en Yalenciennes, is door hen veroverd. Bij de gevechten hier en bij den strijd in de richting La QuesnoyLandrecies hebben de Britten gisteren 2000 gevangenen gemaakt. Aan het Serre- en Aisne-front zijn de vorderingen der Franschen onbeduidend gebleven en ten noorden van Yerdun wordt een verwoed artillerie-gevecht geleverd. Klaarblijkelijk zijn de Duitschers niet voornemens, op dit punt verder terug te wijken. Gelijk aan de frontlijn op ons kaartje te zien is wordt de Duitsche terugtocht trouwens in vrijwel rechte lijn voltrokken, er is allesbehalve' een débacle aan Duitsche zijde. Hindenburg trekt zijn troepen terug in de orde, die hem de gewen schte lijkt. Het officieele rapport omtrent de verwoestingen van de neutrale commissie is nog niet verschenen. Wat omtrent de arbeid dezer heeren bekend wordt is echter niet van dien aard dat men verrassende bijzonderheden zal mogen verwachten. De benoeming van baron von» der Lanken tot leider dezer commissie heeft, gelijk wij verwacht hebben, in de Entente-landen groote ergernis gewekt. De overigens gematigde Daily News herinnert aan de rol, die deze Duitsche baron terzake van sden moord op Miss Cavelk gespeeld heeft. Waarlijk, het lijkt ons allerminst tactvol dat prins Max dergelijke heeren in het tegenwoordige stadium van cleh oorlog nog op den voorgrond laat treden, en het handhaven van von der Lanken en zijns gelijken zal er zeker niet op berekend zijn de Geallieerden meer verzoeningsgezind te stemmen. Inmiddels wordt door de leiders uit de Entente-landen druk geconfereerd over de voorwaarden waarop aan Daitschland een wapenstilstand toegestaan zou kunrien worden. Die voor waarden zullen zeker niet gemakbelijk zijn. Beuter herinnert eraan d^t de eerste Duitsche nota, naar Washington gezonden werd met het doel dat zij aan de Geallieerden overgebracht zou worden. De vragen, die Wilson meende te moeten stellen alvorens de boodschap over te brengen, zijn thans beantwoord. Het is niet onwaarschijnlijk dat Wilson dus thaus het verzoek van Duitschland ingewilligd en de Duitsche nota aan Lloyd George, Ciemenceau en Orlando overgebracht heeft. Het woord is dan aan de Geallieerden en zij kunnen hun eischen stellen. Balfour heeft gisteren gezegd, dat da vruchten der overwinning voor da Geallieerden verzekerd zijn. Gemakkelijk zullen de eventueel© voorwaarden voor een wapenstilstand dus niet uitvallen. Zullen zij veel verschillen van een eisch totonvoorwaardeliike overgave? Het staat thans wel vast — mmmÊmmÊÊBKmtmmmmamammammmmaÊÊÊmKmiamammsBsaamm m ait Balfour’s rede blijkt het opnieuw ten luidelijkste — dat Engeland aan een terugeven Ier Duitsche koloniën niet denkt. e <6 *Von Payer heeft iu den Rijksdag gewezen ip het snelle tempo waarin het Duitsche trolk zijn regeering hervormt en op ingrijpende wijze hervormd heeft én hij heeft nog talrijke andere hervormingen in uitzicht gesteld. Daarna heeft hij tegen de conservatieven van leer getrokken en nogmaals op de onmogelijkheid gewezen om met deze heeren samen te werken nu Duitschland vrede wil en den vrede noodig heeft. Yeel nieuws is bij de debatten niet te berde gebracht. Een verklaring van den afgevaardigde Bichlin nit den Elzas, die men hieronder vindt weergegeven, verwekte nogal onrust, hetgeen begrijpelijk is. # * Op den Balkan begint het er voor de Oostenrijkers bedenkelijk nit te zien. Doch waar ziet het er voor deze nationaliteit niet bedenkelijlr uit! De Geallieerden rukken in Montenegro snel voorwaarts en naderen reeds de gf$ns van de Herzegowina. En de Oostenrijkers in Albanië, die nog het bergland van Montenegro met -de weinig welwillende bevolking in den rug hebben, loopen dus het grootste gevaar geheel afgesneden te worden. Eu thans komen 'berichten over muiterij te Fiume, aan de Adriatische zee. De Króaten blijven dus niet langer werkeloos toezien en het lot van de Donau-monarchie schijnt bezegeld te zijn. De invrijheidstelling van Karl Liobkneckt. Naar aan de „VorwSrté” gemeld wordt is het aan dei *Demo2iïögen der sodaal-denmocraten in de regeering, vooral van Scheidemann, gelukt do vrijlating van Kart Liebkncdit uit het ttuchthuis door te zetten. Den 23sten Aug. 1916 werd het toenmaligs lid van den rijksdag en soldaat dr. Kart Dienknecht door het opperste oorlogsgerecnt te Berlijn in tweede instantie wegens poging tot oorlcsgsverraad, ernstige ongehoorzaamheid en' verzet tegen de staatsmacht veroordeeld ttot vier jaar en een maand tuchthuis enf zes jaar eerverlies. Den lslen Mei van dat jaar was op den Potsdamer Platz een demonstratie gehouden van een paar honderd mensdhen, waaraan ook Liébknecht deelnam. Hij werd gearresteerd op het oogenblik dat hij riep: „Weg met de regeering, léve de vrede!” Daar de Eniente^sociaiistem — aldus de „Vorwarts” — teen nog algemeen pp een Duitsche revolutie rekenden, dïe hun de overwinning zou vergemakkelijken, scheen ons. deze detaonstratie ondoelmatig, maar een misdaad; helbben wij daarin nooit kunnen zien. Den llden Mei 1916 beraadslaagde de rijksdag over dc uitlevering van Liobknecht. Bij het debat kwam generaal Landsberg daar met kracht tegen op en onze partijgeiióoten stemden natuurlijk tegen. Helaas konden zij niet. doordringen tot de burgerlijke meerderheid die nog diep in de banden der oorlogspsychose yerstikt, was cn er werd tot uitlevering besloten. Het. w3s geen roemvolle dag voor het hoogs huis!. Wanneer Liebkneoht thans, na 21/2 .jaar van de faiardsto vrjjheidsbcrooving, weer wordt vrijgelaten en hem daardoor nog bijna twee jaar tuchthuis bespaard blijven, dan zullen velen der afgevaardigden, dié destijds voor, de uitlevering gestemd hebben, zich met ons daarover verheugen. Liebknccht, die, naar wij tot onze vreugde «rernemJen, geen ernstige schade laan zijn gezondheid geleden moet hebben, is een door en Idoor achténswadrdige persoonlijkheid. Ook bij het scherpste verzet tegen de partij waarvan hij zich had afgescheiden, hoeft hij lage strijdmanie- j ren, waarvan anderen zich. helaas maar al te vaak bedienden, steeds versmaad. En zoo wordt verklaard dat velen niet' hun hart bij hem. waren, al wilde ook het hoofd niet mes. Zij behielden hun svmiDathie met • hem, al moesten zij ook zijn politiek verwerpen. Wat in den oorlog de luitenant is die doldriest den vijand tegemoet stormlt, da'tt was en is Liebknecht ini den politiek en strijd: een erop-los-hakker, geen strateeg! Het heeft geen geringe moeite gekost hem vrij te krijgen, omldat men van zijn invrijheidsstelling nadeelige gevolgen voor de militaire discipline vreesde. Wij houden deze vrees voor ongegrond eri eouden die ook voor ongegrond houden wanneer de amnestie zich ook nog tot verdere , kringen van ver-oordeeldb militairen uitstfrcklo Aani ,,waarso.liuwende voorbeelden”, besluit dd „Vetrwarts”, ontbreekt het helaas nog altijd niet en voor de sociaal-democraten, die voor de' toevrljding van alle achtbare personenl optreden die ftllaen door hun gezindheid met de straikwd in domflict zijn öekomen, jblijft nog genoeg ta doen over.’ 1 De Duitsche rijksdag Tegfen het einde van de gisteren gehouden zitting van den rijksdag las ftickl&i (Elzasser) zooals een telegram in het ochtendblad reeds in het kort geméld hoeft een verklaring voor, waarin gezegd wordt dat hetgeen thans in Berlijn of Straatsburg ondernomen werd in het tegenwoordige stadium waarin de Elzas-Lotharingschle kwestie gekomen was, geen belangrijken invloed meer uitoefende op de stemming iri Elzas-Lotharingen. Door het aannemen der 14 punten van Wilson was de kwestie internationaal geworden. De door den kanselier gebruikte woorden, dat de rechtskwestie geen halt hield voor dc grenzen, steunde deze opvatting. Omdat was. aan te nemen dat bij de beraadslaging (Over deze quaestie met het izelfbepiaUngsrecht der volken rekening gehouden zou worden, moest (men thans all.es nalaten! wat het uitten van den vrijen wil in ElzaS-Lothiaringjen zou kunnen bbleösn. DA voorgenomen grondwetswijziging tséhleefn echter een dergplijkè foéldmméring in te sluiten of was in letter geval geschikt om de openbare moening te verwarren. D e E1 z a sk yplnei «irt ^evaarsfigdenj beschouwden hun mandaat om volledige autonomie te verkrijigen als door dc gebeurtenissen achterhaald (gboote beweging). De afgevaardigde Ilanssen' (Deen) zei: Bij hel program van Wilson hoort voor alles uitvoering aan bet zelfbepalingsrecht dier volken, zooals d© kanselier nog onlangs bij bet ontvangen van de Litlausche .Taryba erkend heeft. Iedere dubbelzinnigheid in internationale quaesties moet tthans Worden vermeden; dc ernst van het oogenblik vordert ten duidelijke' openhartige mteenzdttine'. Ijk eiscö afs vertegenwoordiger der Deensche fcevolkihg in Noord-Sleeswij'k. uit naa'm van recht en gerechtigheid do uitvoering, van artikel , 5 van den vrede van.Praag, opdat bij het sluiten van den wede de definitieve oplossing van deze quacstie zal gevonden worden op grond'van hel szclibefpalingsrccht der tvolken1. Spr. Wees tenslotte- op het zich in zijn geest over de quaeslit uitlatende' Stockholmséh© manifest van Octobéi 1917. Uit [het heel© Scandinavische noorden konl Duitschland thans een geweldigs uitroep' tegémoet: gerechtigheid jegens de Denen. / De officieuse Augiusstal. Het „Berliner Tageblatt” schrijft, dat do nieuwe Duitsche regeering zich voor den Hercules-arbeid geplaatst ziet een Angias-stal te-moeten reinigen. Wij hebben er al eens op gewezen zegt hét blad. dat de vo-lksministers wol wat anders te doen. hebben doen langs het fron! te trekken en redevoeringen te houden. Ze moeten liever eerst het nieuwe regime, dat nu nog in de lucht zweeft ojp oen stevigen grondslag plaatsen. De Pruisische landraad en daarmede dc heele bureaucratie denkt er voorloopig niet aan j een nieuwe richting te volgen. Zij gaan .voor! j met hun werk als tot dusver en hun olficieelc i pers doet al precies eender, j We hebben hier No-, 247 van het „Morseburger Tageblatt” Voor ons liggen — zegt dc „Berliner” —• dat „het officieel porgaan. var Merseburger dfistrictbestuur en van verschillen1 de andereo verheden” is. In dat blad van 2( j Oclober wordt met onovertroffen onbeschaamd1 heid gescholden pp de vredesDolitiek van d< meuwe regeering. Eerst wordt er gesproken van „het mierennest onzer demokratische regeering’” -. waarin het brutale antwoord van Wilson „als een brandend stuk hout is geworpen”. In het scheldartikel wordt o.a. nog gezegd: „Het schooierig-vernederend, schandelijk verzakend vredesaanbod van, den prins yin den bloede Max van Baden, rijkskanselier bij dé genade van Scheidemann en Erzberger, deze boonende vuistslag in het gelaat vin het suffe Duitsche gekken-volk, welks grcnzenlooze domheid slecht? het duivelsch gelach uitlokte ■ van het geheele, reeds meermalen in al zijn voegen krakende roovrrs-verbond, dat zijn bestaan steeds maar ■ weer») tenieuw kon vestigen en steviger maken tengevolge van de ontzettende sufheid van de „staal den” der Gentralen... „Thans, nu de dr0 >kratie hoerscht, wordt op z’n hoogst de „uilerfractioneale meerderheids-commissie”, die schandelijk genoeg de natio-naal-liberalen onder den strever Stresemartn tot grooter autoriteit bracht, tot bescheiden medewerking uitgenoodigd „Deze tegenstanders van de weerbaarheid en lijders aan de vredéspest, zijn in werkelijkheid degenen, die den oorlog rokken. Inderdaad, ais zij. hun zin hadden gekregen, als Duitschland toto ntwapening was overgegaan, of althans niet op de bescheiden vijZe van vóór 1914 mét zijn krijgstoerusting Was voortgegaan, dan zou er misschien geen oorlog zijn geweest, maar dan zon Duitschland zonder slag of stoot zijn verdeeld, .of door bet roovers-verbond zonder oorlogsverklaring zijn overrompeld en dan zouden wij Duitschers thans allemaal Russisch of Fransch moeten leerenl’” „Dit Ss de waarheid” zegt het officieele blad van het Merseburger districtbestuur in zijn, ook wat den stijl betreft, afschuwelljko aanvallen cp de nieuwe regeering. De waarheid is veeleer — aldus voegt liet „Beri. Tageblatt” hieraan toe — dat dc .officieele organen, zich nog maar steeds kunnen verstouten de regeering des rijks met vuil te gooien. Daartegenover past geen zwakke toegeeflijkheid. De volksregaering moet krachtig ontreden tegen de bestuursorganen, die uit de periode van reactie zijn overgenomen. t •’t Gemengd oorlogsnieuws. De „Vorwarts” deelt mede, dat de oplaag van hét blad dezelfde hoogte heeft bereikt als vlak vóór het uitbreken van den oorlog, in Juli 1914, m.adat die in den loop van dén oorlog aanzienlijk gedaald was en in Octoberi 1916 bijna tot op de helft was geslonken. Ook in de eerste tóaanden nadat het blad door de tegenwoordig© redactie was overgenomen was, de toestand tengevolge van den boycottt der onafhankelijke socialisten nog zeer hachelijk. Daarna kwam er weer een stijging, die tot dusver onafgebroken heeft voortgeduurd. Het bericht over den dood van den groofvorst-opperbcvelhëbber Nicolaas Nico la j _èwi-ts j wordt — zooals in Rusland gebruikelijk schijnt te worden tegengesproken. Hij ‘moet zich goed en wel te Kief bevinden. --- Ons 250e cliché. Wij plaatsen vandaag ons iweenouueru vijftigste cliché over het oorlogsterren] — wel een eigenaardig „jubileum” J Het waren, zooals onze trouwe lezers weten, voor verreweg ' t grootste deel kaarten, die in de vier jaar en drie maanden welke de oorlog nu reeds duurt, de beschouwingen over het gevechtsterrein, en de a-lgemeene oorlogsproble* men hebben toegelicht, al waren er ook enkele diagrammen en schetsen bij In de latere fazen van den oorlog ha-jl men daartoe zóó gedetaileerdè voorstellingen noodig, dat bestaande kaarten vaak geadapteerd en van frontlijnen vóórzien moesten worden, maar vooral in den eersten tijd geschiedde in den regel zoowel het ontwerpen van de kaart als ’t teekenen steeos van redactiewege, en dat daarbij met den tijd gewoekerd moe-st worden wanneer belangrijke .gebeurtenissen, elkaar snel op volgden, behoeft nauwelijks gezegd te worden. Uitnemende medewerking ondervonden wij daarbij steeds van de chemigraflsche inrichting der firma Roeloffzen, Hüh-ner en Yan Santen, waar de kaarten meest in ongelooflijk korten tijd gereproduceerd werden. ^ De omvang dezer kaarten is zeer afwisselend geweest. Daar zijn er bij, die slechts een stukje van één kolom druks beslaan, maar enkele ook hebben het grootste deel eener pagina ingenomen. Interessanter echter dan. de afmetingen zijn de onderwerpen, en het loont de moeite eens na te gaan, hoe al deze oorlogskaarten over de gevechtsterreinen verdeeld waren. Wij krijgen d-an het volgende statist-iekje: Westi?1 ijk°front 106; Oostelijk front 79; Zuidelijk en Z.-O. fronten 38; andere fronten, ter zee en algemeen, 27. Ook uit deze opgaaf, blijkt de overwegende rol die fcet Westelijk front, dat in de jongste fase van den oorlog weer den doorslag geeft, steeds heeft gespeel! De verhouding percentsgewijs is: 42, 32, 15 en 11 pCt. Toch zou die verhouding anders uitgevallen zijn indien de optellipg op verschillende tijdstippen géschied was, en ook daarin weerspiegelt zich de gang der belangrijke krijgsverrichtingen. Op 1 Nov. 1914 hadden wij 27 'kaarten van het West- en 6 van het Oostfront gegeven: de inval in België en I rankrijk was toen verreweg ’t belangrijkst. Dan laten de gevolgen van d-en veldtocht in Rusland zich voelen: op 1 Oct. 1915 was de verhouding: 50 Oostfront tegen 42 Westfront; de belangstelling was in den zomer van ’15 naar OostEuxopa verplaatst.' Op 1 Sept. is de verhourliivsr weer lichtelijk ten gunste van het Westen fcewijzigd: 64 West, 58 Oost; op 1 Jan 1918 fvenzoo: 82 tégen 72Een opmerkelijk uitvloeisel van liet. keef énd «etij, dat wij nu beleven, is dat de oude cliché s jver België en Frankrijk uit den zomer Van 14 nog wel eens 'te pas komen: in stukken gesneden en van frontlijnen enz. voorzien, (Joen de afdrukken weer dienst om tot nieuwe clichés te worden herschapen. Maar ’t gaat nu /ooals men begrijpt, in omgekeerde volgorde: van West naar Oost. Al dat kaartenmateitiaal diende ter lllustra-1 itie van overzichten en beschouwingen. Ook Uit ’t aantal daarvan blijkt óp welsprekende iwijze de ontzaglijke omvang en de duur van den wereldoorlog. Van 3 Aug. 1914 tot 12 Februari ’17 gaven wij d a g e 1 ij k s een overzicht of beschouwend artikel, meestal over den oorlog. somtijds over crisis- of andere aangelegenheden ('die toch zijdelings met-den oorlog verband hielden); daarna viel het blad van Maandagmorgen uit, maar geen enkel ochtendblad is tijdens den oorlog verschenen zonder Een artikel; het geheele aantal oohtend-artitelen bedroeg tot j heden 1441. Daarbij komen 1323 dagelijksche overzichten van het rorlogsterrein voor het avondblad, en als men in aanmerking neemt dat ook in het avondblad somtijds een artikel over oorlog of crisis verschenen is, en enkele malen een blad twee van zulke artikelen bevatte, dan is het geheele aantal beschouwingen over oorlog en crisis op ruim 2800 te schatten. Bij dezen terugblik nog een wenseh: hoe ninder deze 250 perseb reden behoeven te worden, des te liever zal ’t ons zijn. --- HET OORLOGSTOONEEL IN N.W. FRANKRIJK EN BELGIË. HET OORLOGSTOONEEL IN N.W. FRANKRIJK EN BELGIË. ---