Indrukken uit Italië OCHTENDBLAD Eerste Blad i AAA MILAAN—FLORENCE Wie denkt dat hij een. bezoek aan de Santa Maria delle Grazie, met Leonardo’s Laatste Avondmaal verzuimen mag omdat die fresco tot onlierkenbaar-wordens toe is geruïneerd, heeft »beslist« ongelijk. Het werk is inderdaad sterk beschadigd, het heeft .aan den tand des tijds maar slecht weerstand geboden — wat inet de lielft van de muurschilderingen in Italië ’t geval on ook zeer begrijpelijk is: het materiaal is te fragiel. Maar de xültima Cena« is op bescheiden en voorzichtige manier gerestaureerd en er is genoeg van over om u een algemeenen indruk te geven. En daarom is het toch te doen. De details zijn heel goed te bestuileeren. op de goede foto’s die er van bestaan en ap do reconstructies verkregen met behulp van afbeeldingen uit den tijd toen dit snel vervallen iverk nog veel van zijn frischheid had behouden. Het verheven-tragische onderwerp is tallooze walen door kunstenaars behandeld. Hier in Milaan bijv. vindt gij (in de Brera) een Avondmaal door Rubens, merkwaardig om ’t contrast tusschen do »noordelijke« en de «zuidelijke:: opvatting. Laat ons erkennen dat Rubens’voorstelling, hoe knap ook ineengezet en uitgewerkt, le rust-in-actie mist die Da Vinci’s werk in den goeden zin klassiek heeft gemaakt. Rubens’maal ton ook na afloop van een volksvergadering geaouden zijn, bijv. met een moderne Christus-figuur ).ls v. Ecden’s Markus. De Christus van Leonardo Daarentegen is goddelijk, zonder den minsten , 'wijfel, ca de tegenstelling van de verheven ■esignatie, uitgedrukt in ’t gebaar der op t tafellaken uitgespreido handen, met bet Irukko bewegen der opgeschrikte Jongeren is wel :en van de hoogtepunten waartoe het compositietalent van een kunstenaar zich ooit verhief. De groepoering der figuren in hun verscheidenheid i; terecht beroemd. En treffend bovenal is het contraliseeren van alles, van dit »cenacolo« in zijn gansche breedte, in die ééne eenvoudige rustige figuur, dat gelaat vol tragisch weemoedige eerust-ing, na de woorden: «Eén uwer zal mij irerradenc, het goddelijk-menschelijke hoofd dat togen den lichtglans van het open venster geen aureool vau noode heeft. Ja, Leonardo’s beroemdste werk is, half vergaai!, nog altijd indrukwekkend, en het is zelfs geenszins ondenkbaar dat (als zoo menigmaal) deze ruïne in haar geheel mooier is dan ’t werk toen het nog nieuw was en wellicht te sprekend, te bont. Maar waarvan geen afbeelding ’n begrip kan geven, dat is de bewonderenswaardige manier waarop de kunstenaar de perspectivische indeeling pan zijn schilderwerk heeft laten overgaan in de groote lijnen van het langwerpige klooster-refectorium, waarvan het een der kleine wanden vult. Uit de zaal naar dezen beschilderden muur ziende, krijgt men tevens als ’t ware een doorkijk in ’t verschiet, en ziedaar weer ’n bewijs van ’t voortreffelijk inzicht dier oude Italianen in de noodzakelijke harmonie van schilderkunst en bouwkunst. Vergeet niet, als gij terugrijdt van de Santa Maria (in welker omtrek de kerk van S. Ambroglio ook de moeite waard is !) het groote Hospitaal te gaan zien, al is dat aan den anderen kant van do stad : het is merkwaardig als een der minst ongelukkige pogingen van de Noord-Italianen om uit de hun vreemde, van over de bergen aangewaaide gothiek, iets eigens te maken. En ook de Ambrosiana en het kleine museum Poldol’ezzoli herbergen dingen «die men gezien moet hebben# : de Ambrosiana het aan Leonardo (?) toegeschreven zeer gedistingeerde vrouweportret, lat volgens sommigen Beatrice d’Este voorstelt; het andere — in een zijstraatje van de Via Mr.nzoni — ook een meisjesprofiel, zeer blonden zeer wereldsch, dat door Pollaiuolo gemaakt schijnt te zijn, en bovendien een mooie Madonna 'vauBotticelli *; voorts in de rijke kamers van deze patriciërswoning een schat van kunstvoorwerpen en Venetiaansch en ander glaswerk. En er zou in Milaan, voor wie er langer blijven kon, nog ’n macht van moois en merkwaardigs te zien zijn — jammer ook dat dat pronkstuk van een renaissance gevel: de Certosa di Pavia nogal lastig te bereiken is I — maar er mag wat overblijven voor ’n volgenden keer. Milaan ligt immers aan den grooten verkeersweg naar ’t zuiden: tous les chemins (de fer) mènent... a Milan. De trein brengt er u, meestal tegen den avond, of gij wilt of niet. En van Milaan komt gij weer gemakkelijk in Turijn, Genua of Venetië, maar, merkwaardigerwijze, niet in Elorenoe. Wanneer men pas door Zwitserland gespoord heeft, met zijn vermetele kunstwerken, die de geweldigste natuurlijke hinderpalen spelenderwijs schijnen, te overwinnen — weldra zal de Furkaspoor, nu reeds open tot Gletsch, u rechtstreeks *) Een goede reproductie iu kleuren vindt men in „Kunst voor Allen”, door Gornelis Veth, UitgeversMaai«;happrj Elsevier, 1916. van Brieg naar Disentis brengen, den Gothardtunnel kruisend! — dan staat men verbaasd, dat de Italiaansohe ingenieurs het vraagstuk van een reohtstreeksohen weg van Milaan naar Florence (en dus naar Rome) nog altijd niet opgelost, of de Staat daar nog altijd geen uitvoering aan gegeven heeft. De afstand hemelsbreedte Milaan—Florence is precies 250 K.M. Maar de bestaande lijn over Bologna is 349, die over Genua—Pisa zelfs 395 K.M. lang, volgens het officieele Orario (dat, tusschen haakjes, een model-spoorwegboekje is van gemakkelijke inrichting; waren de treinen zelf maar zoo!). Van de kortste lijn staat het tweede, brok: Bologna—Florence, loodrecht op het eerste: Milaan—Bologna. Is er dan waarlijk geen middel om een paar hoeken af te snijden, bijv. tusschen Milaan en Piacenza en tusschen Reggio en Bagni della Porretta? Zoowel de treinen van en naar Venetië als die van en naar Florence (Rome) schijnen te Bologna als bijzaken beschouwd te worden bij de groote verbinding met Brindisi die kaarsrecht van Milaan naar en langs de kust loopt.... liet is vreemd; maar men ziet veel vreemde dingen in Italië. Niet alleen in zake verkeerswegen. Hadt gij verwacht, o Hollandsche lezer, een eind voorbij Milaan sawah’s te zullen zien? Rijstvelden — nu ja, de Italianen die over de dijkjes ertusschen doorloopen om de »padi:< te verzorgen, zijn ’n ietsje minder bruin dan de desa-bewoners van Java, en hun ossen, ofschoon ook breedgehoornd, zijn forscher dan de karbouwen, maar die rijstbouw in de Po-vlakte is toch wel weer typisch «zuidelijk.» De cultuur bestaat daar al meer dan drie eeuwen, was vroeger zelfs uitgebreider dan nu, ze is indertijd wegens bet malaria-gevaar nogal ingeperkt, hoewel ze lucratief was. Overigens levert de treinreis naar Bologna niet veel belangrijks op; het land zou nóg eentoniger zijn, als er niet bier en daar, plotseling een aardige vierkante toren bijv. te Borgo S. Donnino of ’n vluchtig stadsbeeld langs u heenschoof; beroemde namen: Piacenza, Parma, Modena. Van Bologna wil ik geen kwaad spreken, er is genoeg belangrijks, maar wij waren er te kort om iets noemenswaards van dit groote centrum te zien en toch weer te lang om ons niet te ergeren aan de slechte aansluiting. Tot Bologna houdt men de golvende lijn der Apennijnen steeds in ’t oog, in ’t zuidwesten, vrij ver nog, al loopt de trein dicht langs de uitloopers; na Bologna gaan we vlak ’t gebergte is, eerst nog vrij vlug., daarna kruipend. En naarmate de avond valt en de bergwereld om u heen woester en verlatener wordt, eerst heuvels en glooiingen, dan rotsen en ten slotte ware bergen (ook al is de hoogste . top in deze buurt slechts ’n paar duizend meter), grijpt het fantastische en romantische van deze wilde wereld, zoo héél anders dan de Zwitsersche, u machtig aan. Tegen het gouden schemerlicht staan de kale steile hoogten geweldig, nauwlijks ’n paar armelijke dorpen en gehuchtjes hurken tegen de steilten of in de spleten waar bergstroomen doorhoenstorten, alle evenwijdig, naar de verre Adriatische zee. En het zou u niet verwonderen als plotseling op dien heuvelkam een dreigende bandieten-gestalte zich afteekende tegen de lucht, met deukhoed, mantel en trompgeweer: Voyez-rous sur ces roches Ce brave ü, l’air fier et hardi? Son mousquefc est prés de lui C’est son fidéle ami. Tremblez au son de la tempête! Maar neen, de echo’s herhalen den geduchten naam van Fra Diavolo niet meer; dat alles is lang geleden; de beschaving heeft ook hier veel kwaads opgeruimd, zonder er nog veel goeds voor in de plaats te stellen. Langzaam dalen we af. We zijn de waterscheiding al over, de Apennijnen liggen achter ons, de Apennijnen die de barrière zijn waarachter bet ware Italië pas begint. En eindelijk — het is al nacht geworden — de lichtenzee van Florence ! --- TELEGRAMMEN De Koning der Belgen naar Engeland LONDEN, 2 Juli. (N. T. A„ draadloos). Alle toebereidselen zijn nu gemaakt voor een nationaal welkom aan den koning en de koningin der Belgen bfi hun bezoek aan GrootBrittannië. Vroeg in den morgen zullen hunne Majesteiten Maandag de zee oversteken in het Engelsche koninklijke jacht „Alexandra” en bij aankomst te Dover zullen zij uit naam van koning Gearge begroet worden door den prins van Wales. Aan het Victoria-station te Londen zullen de vorstelijke bezoekers verwelkomd worden door koning George en koningin Mary en leden der koninklijke familie, en, geëscorteerd door de cavalerie-afdeeling der koninklijke lijfwacht, gaan zij daarna naar het Buckingham-paleis. Het bezoek duurt tot Vrjjdag en gedurende hun verblijf zullen de koning en de koningin der Belgen het graf van den onbekenden soldaat in Westminster Abdey bezoeken. Zij gaan ook naar de city, waar zij zullen lunchen met den lord-mayor en het gemeentebestuur van Londen. Amerika, Duitschland en Oostenrijk LONDEN, 2 Juli. (N. T. A„ draadloos). Een telegram uit Washington bericht nog, dat de Senaat der Vereenigde Staten met 38 tegen 19 stemmen de motie hééft aangenomen, waarin de staat van oorlog met Duitschland en Oosi. tenrijk voor geëindigd wordt verklaard. Het Scandinavische Vredescongres KOPENHAGEN, 2 Juli. (N. T. A., draadloos). Het derde Scandinavische vredescongres is Vrijdag te Kopenhagen geopend. De voorzitter der Noorsche vredesvereeniging, Haakon Laken, drong er op aan, dat alle internationale geschillen verplichtend onderworpen zouden worden aan het internationaal gerechtshof van den Volkenbond en dat zijn besluiten bindend zouden zij voor alle partijen. De Zweedsche vertegenwoordiger Kr.ud Sandberg besprak het vredesverdrag van Versailles en zeide, dat het niet zoo streng was als het oppervlakkig leek, en ook als het streng genoemd moest worden, moet er worden bijgevoegd, dat het rechtvaardig was. Hij uitte als zijn meening, dat de Volkenbond een rechtvaardig besluit had genomen, toen hij de Aalandseilanden aan Finland toewees. De voorzitter van den Deenschen vredesbond, Petersen, wierp de kwestie der ontwapening op en wees er op, dat het verdrag van Versailles alleen het maximum en niet het minimum der bewapening had vastgesteld. Kleine staten moesten hier leidend optreden en de eerste stap moest zijn afschaffing van den militairen dienst. Iudien, zooals de Deensche minister van buitenlapdsche zaken heeft gezegd, de kleine landen on rechtvaardigheid konden rekenen, zou het hun eerste plicht zijn om zich zelf te bevrijden van alle oorlogsuitrusting. Een der Noorsche gedelegeerden, Bernhard Hanson, uitte den wenscb, dat er in de grondwetten der Scandinavische landen een artikel zou worden opgenomen, welke hun verbood aan een oorlog deel te nemen. Ter eere van de dappere CanadCczen LONDEN, 2 Juli. (N. T. A., draadloos). Zondag zal de eerste minister van Canada, die te Londen toeft voor de Rijksconferentie, een Oorlogskruis-gedenkteeken onthullen voor de gesneuvelde Canadeezen op de hoogten van Vimy. Vimy was in den oorlog het tooneel van een heldhaftigen strijd der Canadeesche troepen, die de beroemde hoogten aan de Duitschers ontü urnen. LONDEN, 2 Juli. (N. T. A., draadloos). Hedenmorgen overhandigde de koning ais kolonel-commandant van het regiment der garde te voet, een vaandel aan garde-grenadiers der „Coldstream Guards” en „Scots Guards”. Het schilderaehtig schouwspel werd door een groote menigte bijgewoond. --- PERS-OVERZICHT M r. d r. - s ? —• Het Weekblad vain het Recht zegt In een artikel over het Akademisch Statuut met betrekking tot den titulatuur in de toekomst: Aan het doctoraal examen wordt de titel ontleend van meester in de rechten. Juristen zonder titel mochten er niet komen. Wij krijgen dus den meestertitel naast dien van doctor. Zal nu het zoo fraaie „mr. dr.” algemeen worden voor hen, die, omdat zij promoveerden dr. zijn, omdat zij doctoraal deden, mr.? Naar art. 4 5 zullen met 19 September a. s„ alle, diie het oude doctoraal examen in de rechtswetenschap hebben afgelegd, den nieuwen dag- kunnen ingaan met mr. voor hun naam. Ook zij. die reeds promoveerden, zullen niettemin van dat wettelijk recht kunnen profiteeren en zich dan, ter onderscheiding van die „meesters” zonder meer, mr. dr. kunnen gaan betitelen. Wij hopen dat het niet zoo zal gaan en dat wij van dat dubbele praedicaat zullen verlost raken. De doctorstitel is de meerdere, de meestertitel de mindere. Laten daarom alle, die het recht hebben den doctorstitel te voeren — of zij dien verkregen na het enkel verdedigen van stellingen blijve daarbij zonder invloed — ook zich alleen met dien titel tevreden stellen en den titel van meester overlaten aan hen, die wel gerechtigd zijn verklaard „ad summos honores petendum”, maar zich de nu ernstiger geworden moeite daartoe niet-Jiebben willen getroosten. Rechters, advocaten, alle die in de rechten studeerden en den doctorstitel verwierven, schrijven voor taan da’, zonder meer. Alleen wie niet dr. is, noeme zich mr. Wij bevelen deze eenvoudige oplossing aan allen, die er bij betrokken zijn. ter ernstige overweging aan. --- BINNENLANDSCHE NIEUWS Nederlaiulsche Juristenvereniging Tweede dag Alkmaar, 2 Juli. In de heden voortgezette vergadering waren aan de orde de prae-adviezen over de vraag: „,Moet aan het geheele volk of aan een territoriaal deel daarvan of aan groepen daaruit directen invloed worden toegekend op wetgeving en bestuur?’* Eerste prae-adviseur over deze vraag was prof. jhr. mr. B. C. de Savornin Lobman. Deze stelde in zijn prae-advies achtereenvolgens de volgende onderwerpen aan de orde: I. Het beginsel van den directen volksinvloed. II. Grenzen, die aan den directen volksinvloed in het algemeen beliooren te worden gesteld. III. Volksreferendum en initiatief: A, in het Riik; u. plaatseljjk* IV. Andere vormen van directen volksinvloed. V. Directe volksinvloed in belangengroepen. Na een uitvoerige behandeling kwam mr. De Savornin Lohman tot de volgende conclusies (in hoofdzaak): 1. De leer der volkssouvereiniteit postuleert de z.g. „immediate volksregeering.” Derhalve kan do principieele democraat zich niet zonder inconsequentie verzetten tegen het toekennen van directen invloed aan het volk, met een beroep op mogelijke z.g. ondemocratische resultaten daarvan. 2. Verwerping van de leer der volkssouvereiniteit postuleert echter niet omgekeerd verwerping' van directe medewerking des volks aan wetgeving» en bestuur. Onder omstandigheden zou het in den aard der zaak liggende en in de historie voortdurend tot openbaring gekomen constitutioneele beginsel van samenwerking tusschen overheid en volk, het zuiverst hij die invoering van een dergelijke hervorming tot uiting kunnen worden gebracht. 3. Aan de toekenning van directen invloed aan het volk, behooren echter g'renzen te worden gej steld', zal het resultaat aan zijn doel beantwoorden. In bet algemeen kan er èlechts aanleiding, zijn tot het inwinnen van het óórdeel des volks,bij' vraagstukken, waarbij algemeene beginselen betrokken zijn en bij zaken, waaromtrent het publiek voldoende féitelijke kennis bezit. Vanwege de historische continuïteit der volks! gemeenschap zullen evenwel onderwerpen, waarbij het voortbestaan van den staat zelf in het geding i». niet aan de beslissing der momenteel.© meerderheid van het kiezerscorps mogen worden overS gelaten. 4. Van de verschillende vormen, waarin aan het volk directe' invloed zou kunnen worden verleend op wetgeving en bestuur, komt alleen het referendum in aanmerking. Volks-initiatief, ver-i kiezing en terugroeping van ambtenaren en tus« schentijdsche terugroeping van volksvertegenwoori digers (ontbinding bij volksstemming) zijn ver-f werp eil ijk. 5. In het Rijk behoort ten aanzien van grondn wetsherziening het verplichte referendum met ver-t ; sterkte meerderheid te worden ingevoerd. Overi! gens zal alleen van het facultatieve referendum sprake kunnen zijn en wel of op aanvrage van een groep kiezers öf op initiatief der Kroon. (Kroonreferendum). j Bij afschaffing van de Eerste Kamer behooren heide te worden ingevoerd, het eerste echter alleens over door het Parlement aangenomen wetsontwer-, pen, en onder zoodanige waarborgen, dat niet dair bij uitzondering een aanvrage om referendum de I normale samenwerking' tusschen Regeering en i Parlement onderbreekt. Bij handhaving van de Eerste Kamer is ei^ alleen plaats voor het Ko» ningsreferendum. Bij dezen vorm van referendum i moet aan de' Kroon worden overgelaten, of zi? alleen bij verwerping van een regeeringsvoorstel i door het Parlment, of ook bij aanneming var»; wetsvoorstellen door de volksvertegenwoordiging. ' het volk wil raadplegen. Met het oog op de wen; schelijkheid van ongerepte handhaving van het ! sanctierecht der Kroon, kan bij beide vormen van ! referendum alleen aan een negatieven uitslag van de volksstemming een beslissend karakter worden 1 toegekend. 6. In de gemeente behoort het verplicht referendum met adviseerendi karakter te worden ingevoerd bij vereeniging en splitsing van gemeenten; 7. In het algemeen moet het referendum zoo worden ingericht, dat het geheele kiezerscorps en niet grpepen van belanghebbenden aan do stemming deelnemen. Echter zou wellicht bij uitbouw van de decentralisatie van rechtsvorming aan de daarbij betrokken groepen directen invloed kunnen worden toegekend, voorzoover die decentralisatie zou leiden tot de instelling van corporaties van denzelfden aard als het waterschap. De tweede prae-adviseur mr. dr. J. J. Boassori; stelde de volgende conclusies: 1. Bij handhaving van de Eerst© Kamer is invoering van referendum en initiatief in Nederland, vooralsnog niet gewenscht. 2. Wanneer de Eerste Kamer wordt nfgeschaft; zal er bij een groot deel van hen. die zich voor do staatsinrichting interesseeren, vrees ontstaan dat de Tweede Kamer niet voldoende contact houdt met de in het volk levende overtuigingen. Het zov wenschelijk zijn. een facultatief referendum in t4 voeren. Alsdan zal Invoering ook van het volkse initiatief niet te vermijden zijn. 3. Tegen de volksstemming over Grondwetsher^ ziening in den vorm der aanhangige regeerings*i voorstellen is geen bezwaar. 4. Er kunnen bijzondere' wetten zijn, die heti volk zoodanig in beroering brengen, dat het wenschelijk is. dat de wet zelf bepaalt, diat zij, hetzij voor het geheele Jand, hetzij voor bepaalde gemeenten of streken, eerst geldt na een volksstemming. In geen geval behoort de volksstemming} echter een bloot adviseerend karakter t© hebben; 5. Dat do Grondwet referendum en initiatief verbiedt, is niet gewenscht. De gewone wetgever moet beoordeelen, of en wanneer de invoering er van ïioodig is, hetzij als algemeenen maatregel, hetzij voor een bijzonder geval. Daarom behoort de Grondwet de mogelijkheid daartoe open te i laten. 6. Referendum en initiatief voor gemeenten ssjjn hiet gewensclit, tenzij voor bijzondere gevallen. Als eerste spreker over deze prae-adviezen, kreeg mr. dr. H. Kranenburg uit Amsterdam, het woord. Hij zou zou prof. Lohman niet volgen in diens theoretische beschouwingen. Spr. was van oordeel, dat de democratie in wezen de zelfregeering was. Of ons staatsstelsel werkelijk pegelmatig functionneert, zoodat de grondbeginselen van het staatsrecht worden verwezenlijkt, te nog de vraag. In tegenstelling met de tendenz van de praeadviseurs, antwoordde spr. bevestigend op de Vraag of het volksreferendum in bepaalde nuances geen middel tot verbetin^ is. Het tegenwoordige parlementaire systeem functionneert hortende en stootende. De regeering en de staatscommissie meenen, dat wij geen plant van vreemden bodem op ons staatsstelsel moeten enten, doch spr.’s oordeel was, dat het hier niet zoo iets vreemds betrof. Hiervoor verwees hjj naar hetgeen Den Tex zeide bij de grondwetsherziening van 1840. Ben groot gevaar zag spr. er in, dat het beginsel der openbaarheid practisch in vele gevallen niet gevolgd wordt en ook daarin, dat de collegiale verantwoordelijkheid van het ministerie te loor gaat. Nu de combinatie van partijen noodzakeljjk is geworden op bepaalde punten, waarover de partijen het niet eens zijn, zien wij in sterke mate de regeering verzwakken als het over die punten gaat. Niet het referendum verzwakt dus de regeering. Hare basis is door de partijgroepeering uiterst zwak. Men kan niet zeggen, dat het volk niet in staat is de souvereiniteit uit te oefenen, als het gaat om de beoordeeling ,van het wetboek van koophandel, het B. W., enz. Zwitserland heeft zjjn mooi B. W. te danken aan den gezonden volkszin, die geen referendum ydlde. Voor het houden van een referendum zou een kiezerskorps zijn te eischen van b. v. 1/5 of % deel van de kiezers. Door het referendum komt de verantwoordelijkheid voor de wetgeving déar waar zij bij een zelfregeerend volk behoort, nl. b« het volk. De levensduur der regeering wordt daardoor verlengd, gelijk Zwitserland doet zier.. De heer De Savornin Lohman interrumpeert: ,,Had-je-me-maar!”, waarop mr. Kranenburg antwoordt, dat het groote aantal stemmen op „Had-je-me-maar” is toe te schrijven aan ontevredenheid over de funtionnearing van ons iegenwoordig vertegenwoordigend stelsel. Spr. gaf toe, dat in ons land een deel der kiezers van zijne bevoegdheid een onvoldoende gebruik zal maken, maar dat deel zal, procentsgewijze niet grooter zijn dan in andere landen. Het Nederlandsche volk is, volgens spr., voor zelfregeering niet minder geschikt dan welk ander volk ook. Hij was vóór invoering van het referendum en zou dan de Eerste Kamer willen afschaffen, aangezien het referendum de controle op de Tweede Kamer, thans door de Eerste Kamer uitgeoefend, kan vervangen. Om de openbaarheid door te voeren, zou spr. ook de Eerste Kamer nog wel willen behouden," bij aanvaarding van het referendum. (Appiuas).’ Mr. Ve.rkouteren, die hierna het woord verkreeg, achtte het niet de vraag of een volk neiging heeft om zich meer uitgebreid met de politieke zaak te bemoeien, maar of die neiging goed was. Het bestaan van die neiging weid door spr. ontkend. De democratie trekt de zaken wel tot zich, maar is niet in staat om ze af te maken. Van het inzicht des volks verwachte men niet te veel. Men kan het alles vertellen behalve de juiste waarheid. Plato leerde reeds, dat men het volk moet bedriegen als men het ,wil leiden (Gelach). (Wordt vervolgd) De zaak Groenendaal De Vereeniging van Socialistische Predikanten zond aan de Tweede Kamer, de Ministers van Binnenl. Zaken, Oorlog en Justitie een adres waarin wordt aangedrongen op- de onmiddellijke’ invrijheidstelling van den dienstweigeraar Herman Groenendaal, in afwachting van een wet, ten spoedigste moet regelen de rechten en plichten van dienstweigeraars om des gewetens wil. Aanbestedingen Door Patrimoniums Woningstichting- te Ridderkerk werd aanbesteed het bouwen van 50 woningen. Van de 21 inschrijvers was de laagste P. A. Baan. te Zwijndrecht voor J 257.700. UIT DE STAATSCOURANT LANDMACHT. De reserve-officier van gezondheid 2de klasse W. J. Mulder, is op zijn verzoek, eervol ontslag-bij de londm. verleend en benoemd tot res.-off. v. gezondheid der 2de klasse voor ten minste 5 jaren; -benoemd bij de artillerie, voor het korps Torpedi’sten, tot reserve-le-luit, de 2e-luitenants II. J. Vermen! len, van het 15de regiment infanterie en J. K. N. Koning, van het 34ste bataljon Landweer, INDISCHE LEGER. Gedetacheerd voor ten hoogste 3 jaren -bij het neger in Indië bij de infanterie, de reserve-tweedeluitenants C. Tou-w, W. A. M. Goedhart en W. F. U de Vos, onderscheidenlijk van het 4de, het 2de m ’t 7de regimemt-infanterie; bij de artillerie, de reserve-le-luitenant J. G. Sprayt, van het 1ste’ regiment vesting-artillerie; alsmede de reserve-2euiienauhs P. van Rosmalen en P. A. L. A. Waalmens, onderscheidenlijk van het 1ste regiment-ves;ing en van het 4de regiment veld-artillerie. RIJKSVERZEKERINGSBANK. Met 1 Juli is aan D. Blanksma op zijn verzoek (ervol ontslag verleend als tijdelijk klerk. Benoemd met 1 Augustus voor één j-aar tot con.roleur bij de Rijksverzekeringsbank: W. L. Bee,-ens, Groenlo; J. F. H. Berings, Eindhoven; L, 3. Brandon Bravo, Amsterdam; J. A.^Bronk,’ Cu•mborg; J. Brouwer, Leeuwarden; C. M. Buurman, Amsterdam; H. E. A. M, Deeler, Heeze (bij Eindhoven; T. Göransson, Delfzijl; W.’Groeneveld, s-Gravenhage; E. M. II. Houbolt, Nijmegen; Th. 7. Kraan, Utrecht; W. Linaljet, idem; W. I. Mariens, Amsterdam; J. P. R. Menger, Haarlem; W. F.Merk, Breskens; A. J. B. L. Radix, Amsterdam; I. v. Wingerde, Dubbeldam; -W. J. (Walstra, Arniem; A. v. (VVamel, Uithoorn. AUDIËNTIES. De gewone audiëntie van den Minister van Landbouw enz. zal Woensdag 6 dezer niet plaats hebben. --- Advertentie ‘SmnêPoMv H DINERS a fl.4.-en fl.e.—. Ijjll Heden: GeroosterdeMuttonehop,geb. r f : aardappelen. Biefstuk v/d jj*j BS haas, Bordelaisesaus lg Dlner-Concert Witte Zaal en Wintertuin. H |gj Maandag: Duitsche biefstuk, spercie- B H| hoonensia. Gebraden piep- B kuil;on A ja helle mère. B Dagelijks Dlner-Concert Wiite If Zaal en Avond-Concert Winter- . Jm tuin, (3 Solisten). m|!| Zaterdagen Zondag Matinée. I|p|| ---