Binnenland. TWEEDE BLAC DE BRUG BIJ KEIZERSVEER. Voor vertrek gereed. Donderdagnacht is bij het terrein der firma Penn en Bauduin de brug, bestemd voor Keizersveer, op de bepaalde hoogte gebracht, n.1. 10.20 Meter. Hët laatste pompwerk aan de bakken is door de pompboot „Stormvogel” verricht. De brug ligt thans gereed voor het vertrek, dat Zaterdagmiddag a.s. te 12 uur zal plaats hebben. ’t Is onbegrijpelijk hoe het mogeijlk is een J gevaarte van 930.000 K.G. op twee betrekke- ' lijk kleine schuiten te transporteeren. 1 i CHR. KOLONIEHUIS EN HERSTELLINGS- < OORD „ELIM” SCHIERMONNIKOOG. ( < Op 7 Oet. j.1. werd deze inrichting na gedurende het seizoen 1930 in totaal 223 kinde- ] ren gehuisvest te hebben, gesloten. Het aantal j verpleegdagen bedroeg 8309; in 1928 en 1929 ] resp. 6043 en 6683. Het seizoen, dat op 2 April aan ving, was verdeeld in vijf perioden, elk van 35 dagen. i De meeste kinderen waren afkomstig uit de ; provincies Groningen en Friesland. Jammer 1 genoeg zijn er ook in deze provincies nog vele burgerlijke en kerkelijke gemeenten, waar de Vereeniging nog niet door afdeelingen is ver- . tegenwoordige!. De organisatie kan zich nog veel meer uit- , breiden. Daartoe werd in het voorjaar mej. Gré Hup, te Hoogeveen, tot propagandiste aangesteld, die reeds op vele plaatsen met succes is werkzaam geweest. Nu de winter voor de deur staat, de tijd, welke zich bij uitstek leent tot het oprichten van afdeelingen, hoopt zij zich ook de komende maanden voor de zaak nuttig te kunnen maken. Wie van haar diensten gebruik wil maken bij het oprichten van afdeelingen of het aanwerven van leden en contribuanten wende zich tot haar of tot het administratieadres Petrus Driessenstraat 30a Groningen. De Urker visschers en de schepenwet. „Wij zijn kustvisschers en niet zecvisschers”. Vier en dertig Urker visschers, alle schippers van motorvaartuigen hebben bij den Raad hunner gemeente een adres ingediend, waarin zij de medewerking van dit College vragen ten aanzien van een veranderde toepassing der Schepenwet op hun vaartuigen. Zooals bekend zijn in den laatsten tijd herhaaldelijk Urker visschers met boete of hechtenis wegens overtreding dezer wet gestraft. Hun schepen voldoen niet aan de bepalingen die de Schepenwet aan zeeschepen stelt, en terwijl voorheen den Urkers oogluikend werd vergund om desniettegenstaande zee te kiezen, zijn den laatsten tijd verschillende bekeuringen gemaakt, zoodra een schipper zich buiten de pieren van IJmuiden waagde. De adressanten betoogen, dat hun bedrijf de lasten, veroorzaakt door het brengen hunner schepen onder de klasse „zeeschepen”, waarbij niet alleen een kostbare uitrusting, maar bovendien verzekering der bemanning in „zeerisico” noodzakelijk wordt, onmogelijk dragen kan, en het opleggen van een deel der vloot tengevolge zou hebben. Zij wijzen erop, dat de Urker vloot -— het vergaan der U.K. 69 op 18 Februari 1928 uitgezonderd — door Gods goedheid in lange jaren geen verlies van schepen of menschenlevens te betreuren heeft gehad, en betoogen dat zij geen zéevisschers, doch kustvisschers zijn, die hun bedrijf, gelijk de Rijksverzekeringsbank zoo juist omschrijft, „in den regel binnen het gezicht der Nederlandsche kust” uitoefenen. Wel zijn de nieuwere schepen iets grooter en beter dan de oudere, maar de kiellengte is ongeveer gelijk gebleven, en deze schepen komen op geen andere vischplaatsen, dan waar de „vaderen” reeds vischten, n.1. voor de geheele Hollandsche kust van Waterweg tot Borkumervuurschip. ^ DE BESCHADIGING VAN DE SLUIS TE TERNEUZEN. De schade voor Gent. Volgens verklaringen, welke de burgemeester van Gent aan de pers deed, heeft de jongste beschadiging van de sluit te Terneuzen de haven van Gent een verlies van 106.000 ton berokkend, terwijl de stad zelf een verlies van een millioen francs heeft geleden. Daarenboven hebben de spoorwegen, de douane en de reeders aanmerkelijke nadeelen ervan ondervonden. De burgmeeester prees de pogingen van den Ned. Waterstaat om de sluis te repareeren en wees op de dringende noodzakelijkheid van een nieuwe constructie van de sluis, wijl een ernstig ongeval de haven van Gent verschillende maanden zou dupeeren. DE MARKT TE HILVERSUM. de rei Door B. en W. van Hilversum waren in. plannen aanhangig gemaakt tot verplaatsing pr van de marlet, aangezien verkeersmoeiliik- ke heden het handhaven van de markt, welke ril jaren lang op de Groest werd gehouden hij niet wel mogelijk zouden maken. Vc> Tegen deze verplaatsing is van de zijcb der belanghebbenden een krachtige actie ge dii voerd. bl« Naar de „Tijd” verneemt, hebben B. en W- va Donderdag besloten hun voorstellen tet verplaatsing van de markt terug te nemen. hi re wi INTERN. BESTRIJDING VAN GESLACHTSZIEKEN. be Nederland toegetreden. ï? rl Het Ministerie van Buitenlandsche Zaken su ma^kt bekend, dat Nederland voor het Rijk ni in Europa is toegetreden tot de op 1 Dec. H 1924 te Brussel gesloten overeenkomst, be- tij treffende het geven van gelegenheid aan co schepelingen ter koopvaardij, om zich voor M geslachtsziekten te doen behandelen (Stbl. ee 1930 No. 335). Van die toetreding is op 10 October j.1. aan de Belgische Regeering ken- ü' nis gegeven. | dt te '■ n< AANVULLING DER REGISTRATIEWET. w Wetsvoorstel-Floris Vos. b. Blijkens de toelichting op het voorstel van Y wet van het Tweede Kamerlid Floris Vos tot C£ aanvulling der registratiewet is het de bedoeling van den voorsteller een middel aan {>( te geven om aan den landbouwer tegemoet , te komen. Daarom wenscht hij te bepalen. . dat wanneer een gehuurd eigendom wordt verkocht deze verkoop de huur niet breekt De voorsteller meent, dat in art. 1612 van ^ het Burg. Wetboek reeds een erkenning van ^ dezen eisch ligt. --- Staten-Generaal. —_ Bod libe Tweede Kamer. ?en (zef ZITTING VAN DONDERDAG. ™o: dez( Overzicht. K bij De Kamer ging weer met frisschen moed verder met het debat over het Vlootplan, me.' alsof er nog geen woord gezegd was. Het . begon met een rede van den heer W ij n - sl®' koop, die zich in de verdediging van Rus- cPt land uitsloofde en trachtte net zoo’n keel op a€! te zetten als zijn chef. Niet onaardig nabi ,. hij de soc.-democraten als principieele antimilitairisten onder handen. Zoo iets, dan is * deze rede het waard, dat de heer Wijnkoop met door de Sovjet-bonzen weer in genade wordt ren aangenomen. De heer v a n Z a d e I h o f f (S.D.) keurde d j het noodig, achtte het blijkbaar aan zijn positie als „ontwapenaar” verplicht, het geluid der bezwaarden te versterken. Prof. Slotemaker de Bruïne (C. H.) deed er goed aan kort en zakèlijk in te gaan op de rede van den heer v. d. Heide en „Kerk en Vrede” voor deze vraag te stellen: wat zal men doen, als een andere macht onze grenzen overtrekt? Een andere vraag is er voor ons feitelijk niet, het gaat alleen over een eventueel defensief optreden. En de . C-TJ- spreker deed goed den plicht , daartoe, zoowel voor overheid als volk, ten , J volle te panvaarden en daarnaast te wijzen Z® op den plicht der Kerken en van de Christe- . „ nên, om principieel den strijd te voeren te- , ' gen alles wat den oorlog zou kunnen aan- e blazen. Nadat nu dagen lang de Kamer gesproken had (19 leden veerden in dit debat het woord, n.1. 2 Communisten, T Liberaal, 2 hel Vriiz. Dem., 4 Soc. Dern., 2 A.-R., 1 S.G., gis 2 C.H„ 3 Roomschen. 1 H.G.S. en de heer en Fl. Vos) kwam eindelijk Min. Deckers is aan het woord. Het was al over vieren en het werd ruim 6 uur voor de Minister gereed was. Zijn verdediging was vlot, op sommige nunten handig en over het geheel zakelijk. Een deel der linkerzijde kon het niet zoo P ver brengen, dat ze onder de rede van den en Minister rustig bleef, ze vond blijkbaar het tel technische gedeelte er van vervelend. Poli- tri tiek was een sterk moment in de minis- mi terieele rede de dringende uitnoodiging aan den heer Albarda om te zeggen, wat de soc.- sc democraten nu bedoelen met hun middelen, aa die buiten de wet staan, en die ze zullen uu gebruiken bij oorlogsgevaar. ,.Ik heb er recht op te weten, wat de sociaal-democra- ie; ten zullen doen in de ure des gevaars”, zei vli hij, want er zijn ook sociaal-democraten .in het leger en bil de Rijksbedrijven. De heer Albarda heeft, bij interruptie gezegd, dat hii daarop zal antwoorden. Dat komt dus Vrijdag. Minister De c ke r s heeft van zijn voop- Ve stel niets laten vallen, cok niet na de detail- vb ertiek aan de rechterzijde. Alleen heeft hii orr er op gewezen, hoe het heel goed mogelijk jg is, dat bij uitwerking der plannen een of ander wat gewijzigd moet worden en als het met dezelfde kosten en hetzelfde gewicht gaat, wil hij ook wel 8, in plaats van 6 kanonnen. Wat de kwestie betreft, of de Minister met zijn reserve al dan niet uitbreiding der vloot is, wees hij er op, dat hier misver- ri< stand in het spel is. Hij stemde toe, dat heh Kil voor Indië vermeerdering van materiaal be- w< treft, échter niet van personeel en voor Ne- „C derland heteekent het vermindering van ma- vli teriaal. Hierover zal nog wel wat gepraat po worden, ^ De Minister sloeg zoo nu en dan aa prachtig van zich af. Zoo verkocht hij den st communist de Visser een paar zetten, die aankwamen en met den defensie-medewer- 5 ker der N. R. Crt. nam hii een kostelijk en wel verdiend loopje. Inzake den eisch der bewapening, ' ook voor Indië, stond hij nog altijd op het standpunt, dat hij als Kamerlid zoo talentvol verdedigde. Die bewapening is noodig als preventieve maatregel en in Indië ook uit respect voor de vier groote mogendheden, die te Londen verklaarden ons ve bezit in Indië te zullen eerbiedigen, wat nog v£ iets anders is dan het te waarborgen. Het di debat is nog niet afgeloopen, de replieken w zullen nog wel eenigen tijd vorderen. Na de bf ministrieele uitnoodiging aan den heer A 1 se bar da, om een duidelijke verklaring, was g: deze met Mr. Marchant aan het spreken, c]< wat Dr. Beumer uit deed roepen: Mar chant moet Albarda helpen! _ ® De ontwapenaars hadden geen mooie dag, ze werden tengevolge daarvan blijkbaar wat ( onrustig. En Vriidag kan het nog wel on- 4 rustiger worden. D r. C o 1 ij n was, na zijn 1 eere-promotie weer voor het eerst in de 1 Kamer en werd van verschillende zijden ge’ luk gewenscht. ï * * 3 » * v v j ’s Avonds was er een geheel ander punt aan a de orde, n.1. het toezicht op de radio-uitzen1 dingen. De leider der Soc. fractie, de heer v A 1 h e r d a was de interpellant en er was op de tribunes veel belangstelling, meer dan in de zaal zelf. Toch was het debat niet on-interessant, want er zat een zeer zakelijke noor in. De interpellant richtte zijn geschut op de preventieve radiocensuur, zooals wij die thans kennen en die lang nipt algemeene bewondering wekt. Artikel 3ter der Radio-wet wilde hij, hoe eer hoe heter, op non-activiteit stellen voor wat betreft die preventieve censuur. Uit de zeer lange rede van den Minister, * die veel langer sprak dan de interpellant zelf, ' bleek wel, dat er aan deze materie heel wat vast zit. Minister Reymer meende, dat men ' hier bij de radio niet kon volstaan met het repressieve toezicht, maar het preventieve er wel degelijk hij moet, mits het oordeelkundig en gematigd worde toegepast. De Minister stond veel sterker in zijn beroep op de wet. die door de beide Kamers zonder hoefdeüjke stemming is aangenomen. Het stelsel der wet eischt preventieve censuur, betoogde hij en ik ben op het oogenblik niet bereid daarin verandering te brengen. Hjj stemde toe, dat er misschi... in de praktijk nog wat „rammelt”, maar de controlecommissie is nog jong, zoekt en tast nog- De Minister had goede hoop, dat de atmospheer eerlang wel geheel op zal klaren. Niet zwak was ook zijn beroep op de regelingen in alle andere landen. Overal bestaat de preventieve censuur en de Minister kon terecht zeggen, dat de omroepvereenigingen nergens ter wereld zoo vrij zijn als hier. Het eenige, wat de Minister wilde doen, is te overwegen het instellen eener beroepsinstantie, maar de preventieve censuur wil hij handhaven. Zijn betoog leek ons het sterkst voor wat betreft het beroep op de wet, maar minder sterk voor wat betreft de praktijk der controle. De heer Albarda, die geen steun hij den Minister vond. stelde een motie voor, om de preventievede preventieve radio-omroep af te schaffen. Dat was een korte motie, die zich verzett teg.en het vroeger door de Kamer aanvaardde beginsel. Het was te verstaan, dat deze kwestie in den laten avond nog heel wat stof tot spreken in de Kamer bood. Er zat een min of meer interessant kantje aan. Wij hehooren tot de (blijkbaar weinigen !) die zelden naar de radio luisteren, maar we verwonderden er ons toch over, wat men wel uitgezonden heeft, of uit heeft willen zenden. Gelijk wij wel hadden verwacht, kwam Mr. Boon (Lib.) in dit debat aanrijden op een liberaal stokpaardje : verbod van politiek in den aether. Deze gedachte heeft hij in een (zeer voorzichtige !) motie aan de Kamer voorgelegd, maar wij vreezen voor hem, dat deze motie geen kans van aanneming heeft. Het standpunt van den Minister vond steun hij den spreker der Roomsche fractie, den heer T e u 1 i n g s (Roomsch) al was hij het niet eens met de praktijk der uitvoering, zoowel door de controle- als de keuringscommissie. Een en ander lokte bij hem nogal ernstige critiek uit- Vooral over de keuring van het algemeen program was hij slecht te spreeken. De vergadering had ten slotte nog een spoedig einde. Te twaalf uur deelde de Voorzitter mede, dat er nog verschillende sprekers waren ingeschreven. Het zou dus diep in den nacht worden en daarom verdaagde hij het ' debat tot de volgende week Donderdagavond. Een verstandig besluit ! --- Luchtvaart. De Postvluchten op Indië. Het derde postvliegtuig te Allahabad. Bij de K. L. M. is bericht ingekomen, dat A i de P.II.—A.E.N. om 5.58 uit Karachi is vertrokken en te 9.39 te Jodphur is geland, te 10.30 uit Jodphur is vertrokken en om 15.42 te Allahabad is geland. Het eerste retourvliegtuig te Athene. Bij de K. L. M. is bericht ingekomen, dat het eerste retourvliegtuig de P.II.—A.G.R. gistermorgen om 5.33 uit Kairo is vertrokken en om 14.45 te Athene is aangekomen. Alles is wel aan. Heden wordt de reis voortgezet. De terugkomst. Het eerste postvliegtuig der K. L. M. de P H.A.G.R., bemanning Van Dijk, Wiersma en Buitenhuis, hetwelk 17 Oct. voor zijn terugreis naar Nederland uit Batavia is vertrokken, zal naar verwacht wordt, Zaterdagmiddag op Schiphol aankomen. Op het passagekdntoor der K. L. M., Leidscheplein te Amsterdam, zal op den dag der aankomst bekend gemaakt worden tegen welk uur het vliegtuig verwacht wordt. Op Schiphol zal voor do wachtenden gelegenheid bestaan tot het maken van pleiziervluchten. DE VLUCHT VAN DEN HEER VAN TIJEN. Naar het Persbureau Vaz Dias uit Sofia verneemt, is de heer van Tijen op zijn zakenvlucht naar Nederlandseh-Indië gistermorgen om 11.30 uit Belgrado vertrokken en om 16.40 te Sofia aangekomen. DE „GRAAF ZEPPELIN” MIDDEN NOVEMBER NAAR NEDERLAND. Naar het Persbureau Vaz Dias uit Friedrichshafen verneemt, zal, ingevolge mededeelingen van de Directie van de Luchtschepenwerf te Fried'richshafen, het luchtschip „Graaf Zeppelin” midden November een postvlucht naar Nederland maken. Te Venlo zal post worden afgegeven en worden opgenomen. Tot in den avond van 10 November kunnen aan het postkantoor te Friedrichshafen bestellingen worden afgegeven. --- Uit de West. IV UUUU uu f Wi.iv/XJA1. PARAMARIBO, 23 Oet. (Aneta). Naar wij vernemen, hebben gouddelvers in het gebied van Boven Saramacca een steen gevonden, die opvallend zwaar bleek te zijn. De steen werd opengeslagen en bleek een goudklomp te bevatten, die ruim 7% Kg. zwaar was. Deze sensationeele vondst betreft dus een der grootste nuggets, die ooit in Suriname gevonden zijn. --- Spoor- en Tramwegen. DE NACHTTREINEN. Te beginnen met den nacht van Maandag 3 op Dinsdag 4 November a.s. zullen, naar wij vernemen, de nachtpsottiv en reizigers voor de drie klassen vervoeren naar en van alle stations, waar deze treinen stoppen, zonder dat men in het bezit eener bijzondere vergunning behoeft te zijn. Uit de Staatscourant. BURGEMEESTERS. Tot burgemeester zijn herbenoemd van: Moordrecht, J. J. Snel, secretaris; Klaaswaal, G. Walma van der Molen, secretaris; Nieuwenhoom, F. J. D. C. Egter van Wisselkerke; 1 Numansdorp, W. Paans; Avenhorn, J. de bol Groot; Zonnemaire, H. J. Roelvink; Leeuwar- te den, Jhr. Mr. J. M. van Beyma; Leeuwarde- gei radeel, J. G. Jansonius; Dwingeloo, Mr. J. G. gei Westra van Holthe. Pel wa ZEEMACHT. vo< Bij K. B. zijn benoemd tot luitenant ter zee tui 3e kl. de adelborst le afd. voor zeedienst bij ze< Kon. Instituut voor Marine te Willemsoord, hoi L. van Hengel; bij het res.-personeel der ke: landmacht, bij liet dienstvak der Intendance, tee tot res. le luit. voor speciale diensten, de res. 2e luit. voor speciale diensten F. J. Schellen, van dat dienstvak; ing. 28 Oct. a.s. gepl. a/b. van Hr. Ms. „Heeemskerk” als eerste officier de luit. ter zee 1ste kl. P. Koenraad. De volgende mutaties zijri gelast, ing. 30 Oct. a.s.: de luit. ter zee lst kl. J. B. H. ee: Blom wordt overgepl. a/b. van Hr. Ms. wachtschip te Willemsoord en belast met de ™ betrekking van eerste officier; de luit. ter zee 1ste kl. P. B. M. v. Straalen en de luits. ter zee 2de kl. J. F. N. Fuybens, J. P. v. Doom, H. C. Ackermann, J. K. Muller, A. J. Quanjer en J. H. P. v. Rosevelt worden óvergepl. a/b. van Hr. Ms. wachtschip te Willemsoord; de luit. ter zee 2de kl. A. C. Limbeck wordt overgepl. aan boord van Hr. Ms. „Heemskerk’’; de luit. ter zee 3de kl. W. C. Wemink wordt tijd. gepl. te ’s-Gravenhage; de officieren van den marine-stoomvaartdienst der 1ste kl. J. Walrave en die der 2de kl. M. A. W. Gos, de officier van gezondheid re 2de kl. W. L. De Grave en de officier van r; adm. 2e kl. N. B. Spoor worden overgeplaatst ;n a/b. van Hr. Ms. wachtschip te Willemsoord; w de luits. ter zee 2de kl. J. A. Rauws, cn B. J. Velderman bij de onderzeedienstkazeme te m , Willemsoord; J. M. Logger a/b. van Hr. Ms. j „Z 5”; H. Tichelman in het commandement ^ der Marine te Willemsoord. g Met ingang, van 3 Nov. a.s. de luits ter zee j; [ 2de kl. A. Kroese, G. N. H. baron van Till, 1 J. W. Ort en H. Isbrücker bij den Radiodienst n, i de Marine te Amsterdam. b: Met ing. van 4 Nov. a.s. luit. ter zee 2de kl. J. P. Honterman en met ing. van 30 Oct. a.s. luit. ter zee 2de kl. L. J. C. Cordesius a/b. bi , van Hr. Ms. „Heemskerk”. t.e , Met ing. van 31 Oct. a.s. de officieren van b: [. den Marinestoomvaartdienst 2de kl. W. A. f: Wachter en M. C. Schol hij den Radiodienst der Marine te Am-sterdam. v ^ d 1 BELASTINGEN. n w ‘ Eervol ontslag pe» 1 Jan. a.s. uit ’s rijks p dienst, met benoeming tot ridder in de orde n: r van Oranje Nassau F. Fokma, ontvanger der dir. bel. te ’s-Gravenhage, eerste kantoor en j: ) A. M. H. Tonnaer, ontvanger der dir. bel., ti t , invoerrechten en ace,, te ’s-Hertogenbosch. b Verplaatst van kantoor Hoorn naar kan- d toor Amersfoort de bewaarder van de hypo- li theken. het kadaster en de scheepsbewijzen, ti e G. H. Ka.askooper. De inspecteur der dir. bel. n enz. P. Hartkamp, hoofd van de inspectie z Alkmaar 2de afd. is verplaatst naar de insp. t der 1ste afd. aldaar en aangewezen als hoofd f van laatstgenoemde inspectie. n AUDIëNTIES. n a A.s. Maandag een audiëntie door den Mi- k nister van Onderwijs, K. en W. h .4. . d --- Uit Zwolle. DE STEDEFEESTEN. Woensdagavond vergaderde het hoofdcomité voor de feestelijke herdenking van het 700-,iarig bestaan van Zwolle als stad onder oresidium van Mr. J. A. Wlilinge Gratama. In zijn openingswoord constateerde deze dat de feesten buiten verwachting zijn geslaagd Er werd een woord van dank gebracht aan de autoriteiten, vooral de politie, terwijl ook de vele stille medewerkers hulde verdienen. Uit het financieele verslag bleek, dat er een batig saldo is van ruim ƒ 12.000 (twaalf duizend gulden). De voorzitter bracht den penningmeester, den heer J. P. H. Potasse, dank voor zijn nauwkeurig Beheer en het vele werk dat hij verricht heeft. Hierna werd beraadslaagd over de bestemming van het saldo. Er is voorgesteld een gedeelte der gelden ter beschikking te stellen voor de herplaatsing van een beeld van St. Miohael, op de Groote Kerk, en een ander deel te besteden aan liefdadige doeleinden. In een ingekomen brief van den stadsbeiaardier, den heer Créman, stelt deze voor het batig saldo te bestemmen voor uitbreiding van het carillon met de nog ontbrekende twee klokken. Deze zonden ƒ 7500 kosten en het St. Mióhaelbeeld ruim ƒ 2500. ‘Voorts zijn in het dageluksoh bestuur verschillende plannen besproken. Uit de vergadering kwamen ook nog eenige denkbeelden naar voren, om. de inrichting van een kinderspeeltuin. Daar men nog niet tot een definitief resultaat kon komen, werd besloten in een volgende vergadering een beslissing te nemen. Voorts werd door den heer Mr. D. Sanders, voorzitter der commissie voor het monument, medegedeeld, dat het monument vermoedelijk eerst eind November of begin December voor plaatsing gereed zal zijn. Op een desbetreffende vraag, die een der leden van den raad naar voren had gebracht, werd medegedeeld, dat het comité niet permanent zou blijven voor het jaarlijks te houden volksfeest, daar dit niet op ziin weg ligt. PREDIKBEURTEN. Predikbeurten op a.s. Zondag. Groote Kerk, vooral. 10 uur Ds. Soholte. — Broerenkerk. v m. 10 uur Ds. van Noppen, ’s av. 6 uur Ds. Horreus de Haas. — BetMehemsohe Kerk voorm. 10 uur Ds. Visser, ’s av. 6% uur Ds. de Jonge, i — Waalsche Kerk v.m. 10)4' uur Ds. Brandligt ! — Luthersohe Kerk vo-orm 10 uur Ds: Gram> berg, ’s av. 6 uur Ds. Gramberg. — Doopsgez. > Kerk voorm. 10 uur Ds. Toe Water. — Gerei s Ktik (Plantagekerk) voorm. 10 uur Ds. Kuiper : ’s av 5 uur Ds. Langen, van Waarder. — Geref r Kerk (Oosterkerk) voorm. 10 uur Ds. Bruins. van Breukelen, ’s midd. 3 uur Ds. Kuiper. — Geref. Kerk (Zuiderkerk) voorm. 10 uur Ds Langen, ’s av, 5 uur Ds. Bruins. — Ghr. Geref 1 Kerk, voorm. 10 uur en ’s av. 5 uur Ds. de Bruyne — Gebouw Elim, voorm. 10 en ’s av 5 uur de Evangelist de Vries, van Lunteren. --- Land- en Tuinbouw. GLADIOLENTEELT STELT DIEP TELEUR. De bollen zijn het rooien niet waard. 8. De eerste gladiolenveiling van de bloemallenveilingsvcrceniging „W est-Friesl and” : Bovenkarspel wns met zekere spanning teemoet gezien. Ze is een groote teleurstelling eworden voor de kweekers. De prijzen Keen zoo laag, dat de hollen het rooien niet 'aard zijn, laat staan het pellen en het veroer naar de veiling. Naast al de andere tegenslagen in den uinbouw ziet het er nu ook met dit artikel eer donker uit. Vele kleine kweekers, die geoopt hadden hiervoor nog wat geld te maen zien hun hoop in rook vervlogen. De noseringen vindt men onder „Marktberichten”. ^ DE WIERINGERMEERPOLDER. Graan uitgezaaid. In den Wierïngermeerpolder is thans het erste graan uitgezaaid. .iM^OTn«r.gr.r.,rz;-!ta,Tg,^W.’VHfTlT --- De Limburgsche Industrie 1 v. Moeilijke tijden. — Limburg als cultuurland. — Kolenmijnen in de 12de eeuw. Monumenten. De keramische Industrie is in Limburg reeds, vrij oud. Petrus Dominicus Regout richtte in 1834 een glasfabriek op, waaraan in 1836 een fabriek van huishoudelijk aardewerk werd toegevoegd. In 1875 toen de zoons de leiding overnamen vonden er reeds 2500 arbeiders werk. Uit deze onderneming is gegroeid de N.V. Kristal-, Glas- en Aardewerkfabrieken „De Sphinx” voorheen Petrus Regout en Co. in 1899. In 1925 werd opgericht de N.V. Kristalunie „Maastricht”, een zelfstandige vennootschap, ontstaan uit de fusie van de glasbriek van ijzeren meubelen en de porcelein„Stella”. Wij hebben voorts op den eersten dag nog bezocht de N.V. Alfred Regout en Co.’s vloertegelfobriek, N.V. Henri de Beaumonts fabriek van ijzeren meubelen en de porseleinfabriek „Mosa”. Voor een oppervlakkige bezichtiging was vooral de glasblazerij interessant. Men ziet, dat de werkman niet alleen zijn vak goed moet verstaan, doch tevens een scherp ontwikkeld gevoel moet hebben om de voorwerpen, die hij in een oogenblik uit de gloeiende massa ontwikkelt, op maat te vormen. De keramische industrie heeft moeilijke jaren te doorworstelen, die men allereerst tracht te overwinnen door het bedrijf te verbeteren en zich aan te passen aan de eischen des tijcls. Deze industrie heeft blijkbaar'te lijden van de dumpingspolitiek van haar buitenlandsche concurrenten en ’t moet dan ook niet verwonderen, dat men van de zijde van zulk een industrie bescherming vraagt niet tegen concurrentie, maar wel tegen een unfaire mededinging. ’t Laat zich verstaan hoe onaangenaam hei. moet zijn, als voor eigen producten de afzetmogelijkheden al maar kunstmatig worden afgesloten en in eigen land dumpingspraktijken dan cok nog den weg versperren. Als men het zelf thuis nagaat, zal men rien hoeveel dingen men in huis heeft, uit het buitenland afkomstig. Keer de bordjes, koppen en schotels eens om en zie het merk en men constateert, waarop men wellicht van te voren nooit gelet heeft, een Engelschen, Duitschen of Boheemschen naam. ’t Deed me genoegen toen ik na de excursie in Limburg porcelein en huishoudelijke artikelen in eigen woning inspecteerde, op te merken, dat .de helft ongeveer Nederlandsch product was. De eerste dag werd besloten met een feestmaaltijd in de Redoute-zalen. ’t Waren niet enkel gastronomische genoegens, die er te genieten vielen, ook dc humor en de historie deden zich gelden. De voorzitter van het Comitï ter behartiging van de belangen der Limburgsche industrie, een protestant en Groninger!, Mr. Dr. W. F. J. F r o w e i n, hield een toespraak, die zeker om haar voorzichtigheid geprezen dient te worden. Deze groot-zakemnan, die aan het hoofd staat van onze Staatsmijnen, heeft nog eens duidelijk herhaald, dat de industrie niet een kasplantje moet zijn, doch zelfstandig zich moet opwerken tot de eischen die thans gesteld mogen worden en die gevorderd worden vanwege de internationale deelneming, Doch als die nationale industrie technisch, economisch en sociaal volwaardig is en haar producten in prijs en kwaliteit niet onderdoen voor de buitenlandsche, dan mag toch ook van het Nederlandsche volk be.langstelling worden verwacht voor die artikelen. Doch we bleven niet hij het materieele, van welk een groote beteekenis ook. Dr. S. J. M. van Gils vergastte de aanwezigen op een voordracht over: Limburg als oudste Nederlandsche cultuurgewest. Laten we er iets van vertellen. De gegevens over de oudste cultuurtoestanden van de provincie reiken terug tot in den vóórhistorischen tijd. Op tal van plaatsen, o.a. te Rijckholt, zijn voorwerpen opgedolven, die dateeren uit de steen- en bronsperioden. In de eerste eeuwen na Christus bestond er in Limburg een Romeinsche cultuur. Maastricht en ook Heerlen zijn oude Rpmcinsche steden. Deze cultuur bleef beperkt tot het Zuiden van Nederland, daar de Rijn de Noordelijke grens vormde van het Romeinsche wereldrijk. Vooral in het Maa^ial vond men Romeinsche nederzettingen, zooals o.a. Stein bewijst. Reeds in de tweede helft van de vierde eeuw werd Maastricht bisschopstad. Van Maasstricht uit werd nu Limburg gekerstend. Helaas werden deze Christengemeenten vernietigd door de komst van woeste heidensche volksstammen. Na de volksverhuizing werd de christianiseering van Limburg weer met kracht ter hand genomen en veel vroeger dan in het Noorden van het land bloeide hier een rijk Christelijk leven. Kloosters dateeren uit omstreeks 700. Gregorius. bisschop .au Utrecht, werd in 776 te Susteren begraven. In 900 vond er de bijzetting plaats van koning Swentibolc van Lotharingen. Een goed stuk van Noord-Brabant en ZuidHolland behoorden eens aan Thorn. Een rijk historisch verleden heeft de oude abdij Roda, het tegenwoordige Rolduc. De „Annales Rodenses” die tot 1104 teruggaan, zijn niet slechts de voornaamste bron voor onze kennis van de stichting en ontwikkeling der Abdij, maar door hun rijkdom aan historische gegevens, tevens zeer belangrijk voor den beoefenaar onzer middeleeuwsche vaderlandsche geschiedenis. Naast de Annales Rodenses bezitten wij den Catalogus Rodensis, een hoogst merkwaardige boeken lijst uit het begin der dertiende eeuw. Van zoo oude dagen hebben wij alleen nog den Kataloog der boekerij van Egmond. Rolduc heeft op Egmond vóór, dat het den cultuurstand van het oogenblik aangeeft ; de Egmondsche lijst — XVIe eeuw — is uit meerdere lij sten van verschillende tijden samengesteld. Uit mijnbouwkundig oogpunt is het vermeldenswaard, dat de Annales Rodenses het oudste getuigenis opleveren van steenkolenontginningen op het vasteland van Europa. Onder anno 1113 wordt gezegd van een stuk land in de buurt van Rolduc : „Dit land ligt tusschen Kalkulen” enz. „Kulen” „kuil” heeft bij de huidige bevolking nog de beteekenis van mijn of kolenmijn- Een aardige beschrijving van de ontdekking van steenkolen wordt nog gegeven in de Annales S. Joedbi Leodiensis onder anno 1195 : „In dit jaar is allerbeste zwarte aarde voor het aanmaken van den haard op veel plaatsen in Hespengouw gevonden”. De Annales Egmundani spreken anno 1126 van turf te Turnes : „Pekaarde, die men turf noemt en als droog hout brandt.” Merkwaardig is, dat de ouda abdij van Rolduc in haar oorsprong met de steenkolenmijnen verbonden was en ook in haar einde. De laatste abt van Rolduc — bij de opheffing der abdij in 1797 — was de mijningenieur Chaineux, die voor dien tijd ontzaglijke mijnwerken liet aanleggen : de tegenwoordige Domaniale Kolenmijn te Kerkrade. Zoo vertelde deze enthousiaste verteller verder, vol toewijding voor z’n dierbare provincie en haar geschiedenis. Van de beroemde mannen die Rolduc heeft gekend, van de munster abdij te Roer’ mond en over de St. Odiliënberg vanwaar het bisdom Utrecht werd bestuurd toen de , Noormannen ons land onveilig maakten. Op dit gebied der profane cultuur stond Limburg eveneens vooraan onder de Nederlandsche gewesten. De Karolingers bezaten ; op verschillende plaatsen koninklijke palti sen, zooals te Born, Elsloo en Meerssen. In i de laatste plaats sloten Karei de Kale en i Lodewjjk de Duitscher in 870 het verdrag, : waarbij Lotharingen onder deze beide vorsten verdeeld werd. Vlak bij de Limburgsche grens — te Wassenberg — ligt de oorsprong van het huidige Gelderland. De macht der Geldersche 3 graven breidde zich uit tot beneden Roermond. By den vrede van Venlo, in 1543, kwam Gelre, als laatste, bij de Nederlandsche gewesten van Karei V. Limburg mag er op bogen, dat de Neders landsche letterkunde hier eerder dan in i eenig ander Nederlandsch gewest beoefend werd (Hendrik van Veldeke, 1175). Op het gebied der kunst heeft Limburg zich in alle tijden onderscheiden en prachtige kerken dateeren uit den tijd van den romaansohen bouwstijl De kerk van Susteren is merkwaardig r door het bezit van een crypt, die zioh niet t onder maar buiten het koor bevindt. Dit is een t eenig verschijnsel in de bouwkunde, t Tal van kerken zijn opgetrokken in gotisohen i stijl, terwijl prachtige kasteelen de aandacht . ' vragen. Tenslotte noemde Dr. v. Gils nog het Maasi tricbtsche Stadhuis, gebouwd door Pieter Post, bouwmeester van het Mauritshuis te ’s-Gravenhage. het gouvernementshuis van het vroegere e Geldersche Overkwartier te Roermond thans e Louisa-stibhting, het stadhuis van Venlo en dat i, van tïennep r Een tocht door Limburg — zoo besloot de r geleerde spreker — is een schouwen van monuZ menten, die een hoogen dunk geven van een k heerlijke cultuur. c ’s Avonds werd dit historisoh oeuvre nog eens begoten in de stadstaveerne met een voordracht c van Mr Jaspar over . Maastricht en zijn dialect” waarin het fonkelend vernuft van den spreker ^ het typisch eigene van het Zuid-Limburgsch in n 'versohuimende bokalen opdiende. --- Radio-Nieuws. Programma's. HUIZEN, Zondag 26 October. .25—9.20 uur v.m. (1875 M.). N. C. R. V. Morgre ïwtjding, te leiden door den Redacteur van ,,Het Zoeklicht'’. den heer Johannes de Heer, te Hijsen burg. Onderwerp: „Hoe 4000 jaar geleden een bruid haar ja-woord gaf”. — 1. Gemeenschappelijk zingen: Psalm 45 : 5. — 2. Schriftlezing en gebed. — 3. Solozang: „Heer Gij openbaart U” (uit: „Vijf Geloofsliederen” vai Joh. de Heer). — 4. Toespraak. — 5. Solozang: „Neem! Jezus staat met geopende handen!” (uit: „Vijf Geloofsliederen” van Joh. de Heer). — 6. Solozang: „O huis van veler woning. "(Zangbundel Joh. de Heer No. 6§8). — 7. Gemeenschapplijk zingen: Gezaïg 49 : 5. — 8. Sluiting. 5.15 uur n.m. (1875 M.). N. C. R. V. Kerkdienst uit de Geref Kerk aan de Stationsstraat te Ermelo. Voorganger: Ds. B. van Halsema, Geref. Predikant aldaar. Organist: H. Leene Jz. — 1. Klokgelui. — 2. Orgelspel. — 3. Gelegenhid tot stil gebed. — 4. Votum en Zegengroet. — 5. Noodzakelijke mededeeliigen van den Kerkeraad. — 6. Zingen: PsaJm 138 : 1. — 7. Lezen: De Apostolische Geloofsbelijdenis. — 8. Zingen: Psalm 118 : 14. — 9. Lezen: Jacobus 2 : 14—26. — 10. Gebed. — 11. Zingen: Psalm 116 : 1, 5, 7 en 9. — 12. Predikatie over Zondag 32 van den Heidelbergsche’.i Catechismus. Onderwerp- „Het leven van den Christen, een leven der dankbaarheid. — 13. Zingen: Psalm 119 : 83. — 14. Dankgebed. — 15. Zingen: Psalm 86 : 6. — 16. Zegen. — 17. Orgelspel. De golflengte van 1071 A\. wordt verhoogd. Tot 1083 M. Naar wij vernemen overweegt het Hoofdbestuur van P. T. T. de golflengte van 1071 M„ die op het oogenblik alleen gebruikt wordt voor den zakelijken Omroep (station Scheveningen-Haven) iets te verhoogen. Deze verhooging geschiedt in overleg met Oslo, welk station tegelijkertijd haar golflengte iets zal verlagen, waardoor het verschil tusschen beide stations grooter wordt. In verband hiermede zou hedenmiddag te 16.15 uur een proefuitzending plaats ‘hebben van het station Si-heveningen-IIaven op een golflengte van 1083 M. De resultaten van Budapest. De 1100 M. niet voor Nederland. In tegenspraak met andersluidende berichten, verneemt het „H.bld.” thans, dat de besprekingen te Budapeest, voor wat ons land betreft, op het volgende neerkomen. Er is geen sprake van een nieuwe golf van 1100 M. voor Nederland. Deze golflengte ligt niet in den beschikbaren omroepband en zou bovendien het station, dat er terecht gebruik van maakt, stor§n. Een nieuwe korte golf van pl.m. 400 M. is eveneens aan de orde geweest. Terloops is tusschen de afgevaardigden der Noorsche en Nederlandsche delegaties gesproken over een eventueelen ruil van een der Noorsche korte golven met de Nederlandsche 298 M. golf._ Een onderlinge, on-officieele gedachtenwisseling derhalve, welke geen verdere beteekenis heeft, zoolang de administraties niet of- --- Advertentie DAG IN DAG UIT schrijven wij maar nieuwe abonné’s in. Dit is zeer verblijdend! Ons cadeau-systeem wordt allerwegen zeer op prijs gesteld. Binnenkort beginnen wij met de verzending der horloges, klokjes, rookstellen, serviezen, enz. Zij, die nog belangstellen in ons cadeau-systeem, kunnen geheel kosteloos een geïllustreerd prospectus per post ontvangen. We hebben nog exemplaren voorhanden. Wie wil ons weer eens helpen aan een serie proefadressen, waaraan wij gedurende 14 DAGEN gratis ons blad kunnen zenden? Voor zulk een hulp zijn wij zeer erkentelijk. Wanneer we uit de opgegeven namen een abonné winnen, kan degene, die ons dit adres verstrekte, een keuze doen uit onze fraaie cadeaux. Dagblad DE AMSTERDAMMER Afd. Exploitatie. Binnenland. --- Advertentie Everatueele klachten Iover late of. ongeregelde bezorging van ons blad, gelieve men ons ten spoe digste mede te deelen. DE ADMINISTRATIE. ---