De eeuwige oorlog. Het zij .verre van ons, dat wij laatdunkend of cynisch zouden staan tegenover de hernieuwde vredesbeweging, die, na een tijdperk van pessimistische inzinking, weer uit de volkerenwereld opkomt. In een voorgaand artikel hebben wij den plicht, om iedere vredespoging, elke actie tegen het domme en goddelooze militairisme, te steunen (althans ons erin te verheugen), beschouwd als christenplicht. Ook staan wij in het geloof, dat, ondanks alle dwaze vijandschap, maatschappelijke en politieke strubbelingen, tenslotte de bergen vrede zullen dragen, de heuvels heilig recht! Maar anderzijds mogen wij evenmin blind zijn voor het feit, dat, tegelijk met deze vredesbeweging, op andere terreinen nog steeds gaande is, ja zelfs hier en daar toeneemt in kracht en boosheid; d e oorlogsbeweging tegen God. Het is de oude, eeuwige oorlog, die, schier tegelijk met de geschiedenis der menschheid, een aanvang nam. In vorm en methode van oorlogvoering zien we telkens een wijziging optreden. Men heeft tegen God gestreden door de christenen voor de leeuwen te werpen. Men heeft het geprobeerd door den paus ,van Rome tot een soort afgod te maken. De Fransche revolutiemannen kroonden, op hun beurt, de rede tot godin der menschheid. Maar tenslotte is de ondergrond en het beginsel bij al deze oorlogjes hetzelfde. De oude dichter-profeet doorschouwde de wereldpolitiek tot den bodem, toen hij zijn heilig-ironisch lied zong: „Waarom woeden de Heidenen, en bedenken de volken ijdelheid! De koningen der aarde stellen zich op, en de vorsten beraadslagen tezamen tegen den Heere, en tegen Zijnen Gezalfde, zeggende: Laat ons hunne banden verscheuren, en hunne touwen van ons werpen!” * t * Zou nu onze tijd op dezen tragischen loop der geschiedenis een uitzondering maken? Is deze eeuw beter, .vromer, wijzer, dan hare ontzinde voorgangsters? Een dwaas, die het durft zeiden! Ondanks alle schoone deugden en schitterende plannen is het huidig geslacht geen haar beter dan het voorgeslacht. De opwaartsche lijn der cultuur, die we ö.a. duidelijk zien afgeteekend in de vredesbeweging, heeft een droevig pendant in de nederwaartsche lijn van g e e s t e1 ij k e en r e 1 i g i e u s e ontaarding. In de groote steden, die de vorstinnen der natiën zijn, neemt de on-kerkelijkheid, ja, laat ons gerust zeggen: de anti-kerkelijkheid, zienderoogen toe. Het is niet noodig de onrustbarende statistische cijfers in dezen te herplaatsen. Er zijn echter tal van verschijnselen, idie buiten het bereik der statistiek vallen, en niet minder wijzen op een groei van het onkruid der irreligiositeit midden op de akkers der moderne beschaving. De georganiseerde vrijdenkers, die harder schreeuwen dan hun getal gedoogt, laten wij nog buiten beschouwing, maar hetgeen vooral onze aandacht trekt is de treurige werkelijkheid, dat millioenen en millioenen arbeiders den strijd tegen de kapitalistische maatschappij vereenzelvigen met den strijd tegen den godsdienst. Jij name de Bolsjewisten wanen, dat geen riomf van hun beginselen mogelijk is, onder uit het hart der natiën de Godsdee weg te rukken. In de wetenschappelijke wereld viert lom het monisme (al-eenheidsleer) zijn riomfen, hetzij in den vorm van het )mpe materialisme, of van het verfijnde antheïsme. In het monisme is geen plaats oor een God, die hemel en aarde gelaakt heeft. Voeg hierbij, dat de door den oorlog ntketende, zinnelusten ook in de hoogere ringen meer en meer de tralies der oude eden doorbreken en in vele kringen penlijk tegen de oude christelijke moraal, peciaal van het huwelijk, positie wordt ekozen, en het tijdbeeld staat in al zijn ehrikwekkende antichristelijkheid voor w geest en dwingt u tot het aangorden an de geheele wapenrusting Gods. * * * Het feit van den toenemenden geestejken aóriog, ondanks de politieke interationale vredesbeweging, verplicht ons chter niet alleen tot persoonlijke waakaamheid en geloofsactie, maar ook tot et zoeken van gemeenschap met allen, ie God en Zijn dienst liefhebben. Meer dan ooit roept onze tijd om verroedering tusschen alle belijders van en Christus Gods, in welke kerk of :rooming zij zich ook een plaats hebben eroverd. Een verbrokkeld Christendom staat igenover de phalanx van het ongeloof Is een .verstrooide kudde tegenover de rnlven. En voorts moet, speciaal in Nederland, at zoo zeldzaam gezegend is met een liristelijke regeering, de overtuiging :erker en straks ook bij de stembus ctie meer openbaar worden, dat alle artijen, die Christus als Koning eeren, nder de ééne banier van dien Vredeorst behooren op te trekken. Tegenover een vijand, die God onttroosn wil, valt tenslotte alle praktische ;heidsmuur weg! Christenen, van alle richting en partij, i Gods Naam vereenigt u! --- Buitenland. net werK van aen voiKenoona. Van oorlog en vrede. Het zoeken naar een formule. Genève gaat toe. Dat is te zeggen: alleen b heel groote leiders der delegaties als [erriot, Mac Donald, Kamebeek, Duca en e Ministers van Zweden en Servië zijn afereisd; de anderen blijven nog om het varentje te wasschen, dat de groote mannen un te wasschen gegeven hebben. Doch deze wasseherjj zal nu voorloopig :hter gesloten deuren plaats hebben., en len blijft hopen dat het beestje tenslotte :hoon voor den dag komt. Of zonder beeldDraak: dat de commissies er in slagen zuln om met de groote problemen klaar te amen. Dezer dagen werd er gewezen op de eigenirdige tegenstelling tusschen hetgeen te enève gebeurt en de oorlogsgeruchten die m elders doordringen. Het schijnt dat de enschenwereld niet nalaten kan de vestiing van een verduurzaamden vrede met rijgsmuziek in te leiden. Dit behoeft zeker de pacifisten niet te itmoedigen. Alle begin is moeilijk en geen m de pacifisten, die rekening houden met : bestaande werkelijkheid, zal gemeend ibben dat aanstonds alle krijgsbedrijf zou orden gestaakt, als te Genève de witte vlag erd geheschen. , Men doet daar nu al zijn best om da juists irmuleering te vinden, waarmede de veiligstel der volkeren kan worden gewaarborgd, rij zullen onze lezers niet bezighouden met 5 urenlange debatten en ellenlange tele-.7- -7- ..7 l • • -r-r . grammen, die Genève produceert. Zoodra de heeren het eens zijn, zullen wij van de conclusies melding maken. Voorshands zij het voldoende te weten, dat er nog ijverig gewerkt wordt en men hoopt op een goed resultaat. Misschien is de krijgsmuziek geschikt om de heeren tot spoed aan te zetten. Want de regeling, die de Volkenbond wil treffen, poogt te voorkomen, dat de volken en Staten elkander in de haren vliegen. Die regeling voorkomt echter zeker niet, dat oerlogen ontstaan, zooals thans worden gevoerd, want deze oorlogen van thans zijn bijna alle binnenlandsche vechtpartijen van grooteren of kleineren omvang. En de Volkenbond kan aan binnenlandsche twisten voorloopig niets doen, tenzij ze plaats hebben in de gebieden die hun zelfstandigheid aan den bond hebben te danken. Vroeger bestond er evenwel een groot gevaar, dat de binnenlandsche twisten tot buitenlandsche inmenging aanleiding gaven. De wereldoorlog vond zijn rechtstreeksche aanleiding in de Groot-Servische beweging in Bosnië, en de Europeesche Staten hebben zich de een na den ander met den twist bemoeid. Dat is niet meer mogelijk, als de Volkenbond zijn ontwapenings- en veiligheidsformuleering weet te vinden. Maar zal hij daarin slagen? We kunnen het slechts hopen! Gister is de bespreking over het vinden van een formule en wat er bij hoort, voortgezet. De sub-commissie van twaalf leden uit de derde commissie kwam daartoe weer onder leiding van Benesj bijeen. De eerste zes artikelen van Benesj’ voorstel, die op verplichte arbitrage betrekking hebben, zfjn nog niet behandeld, daar dit vraagstuk meer tot den arbeid van de juridische commissie behoort. Daarentegen heeft de commissie artikel zeven, dat het voornaamste artikel over de waarborgen ter uitvoering van de arbitrage-verpliehtingen is, aan liet einde van de vergadering aangenomen. Men spreekt zelfs van een eenstemmige aanneming. In ieder geval was de stemming optimistisch, terwijl ook de Scandinavische kringen over den gang van zaken tevreden zijn. De tweede commissie heeft de besprekin- ■ gen voortgezet over het Fransche aanbod voor een internationaal instituut voor intellectueele samenwerking te Parijs. Prof. van Eysinga dankte de Fransche regeering voor haar grootmoedig aanbod, dat ook naar de meening van de Nederlandsche delegatie behoort te worden aangenomen. Van Eysinga wees echter, evenals gister Gilbert Murray op het groote belang, dat de internationaliteit beslist verzekerd zal zijn. De beraadslagingen kwamen neg niet tot een einde. Er zijn liefst nog twaalf sprekers ingeschreven. Duitschland en het schuldvraagstuk.' De Germania, het orgaan van den rijkskanselier, schrijft: Het wordt steeds duidelijker, dat de overhandiging van de verklaring in zake de kwestie van de schuld aan den oorlog den politieken toestand onnoodig moeilijker zou maken, zonder de oplossing van de kwestie zelf een stap voorwaarts te brengen. Daarom zal de overhandiging voorloopig niet plaats hebben. Het mag als zeker worden beschouwd, dat het Kabinet in zijn volgende vergadering van Dinsdag in dezen geest zal beslissen, waarmede de kwestie van de schuld aan den oorlog verdaagd is tot er zich een geschikte gelegenheid om die weer aan de orde te stellen voordoet. Gelijk hebben ze. Je moet je tijd weten te kiezen. Frankrijk. Tegen en voor den Godsdienst. „Het Groot Oosten”, de Fransche vrijmetselaars-organisatie, heeft der regeering verzocht zoo spoedig mogelijk de leekenwetten in te voeren in Elzas-Lotharingen. In antwoord daarop hebben de beide provincies met goedkeuring van den algemeenen raad van het departement Beneden-Rijn de regeering per adres verzocht om vrijheid < van godsdienst. Spanje. } Terugtocht in Marokko. , In Marokko hebben de Spanjaarden weer 1 een aantal stellingen ontruimd, die zij niet < konden houden, zonder voortdurend verliezen : te lijden en ten slotte misschien af gesneden 1 te worden. Generaal Primo de Rivera, het hoofd van het directorio, is er, naar luidt van berichten uit Madrid, op uit, den inter- ’ nationalen weg van Tetoean naar Tandsjer j vrij te houden. Deze weg en de spoorweg ; naar Ceuta zijn zijne twee verbindingslijnen. ] Op de eerste kan de verbinding alleen ge- ; handhaafd worden met konvooien onder gewapend geleide, op de laatste slechts roet gepantserde treinen. Tegenover de beveili- , ging van deze twee wegen, die ook in het j ergste geval voor den aftocht zouden moeten . dienen, is het houden van verspreide posten ; van geen belang meer. Zijn plan schijnt dus ( voorloopig neer te komen op concentratie c van zijn hoofdmacht te Tetoean, met verze- J kering van de twee verbindingslijnen naar die stad. Engelsch geld in Marokko. De diplomatieke medewerker van de Eve- < nina Standard zegt, dat do algemeene toestand ( in Marokko, evenals de ernstige toestand die f ontstaan is door don opstand van de Riff- j stammen onder Ahdul Krim, de aandacht van de Britscho cn Fransche regoeringon bezighoudt. ( Ten aanzien van een gerucht, dat er Britsch j geld achter den opstand zit, zijn, zegt de medewerker, de feiten als volgt: Een Engelscho maatschappij, geïnteresseerd bij den vermeenden delfstoffenrijkdom van de I Riffs, had aan Ahdul Krim een som gelds voor- * geschoten op rekening van concessies voor olie en andere exploitatierechten op den bodem. Er valt nauwelijks aan te twijfelen, dat Ahdul Krim een gedeelte van dit geld, zoo niet’ alles, gebruikt om zijn eigen doeleinden te bereiken. Men ontkent niet dat de voorschotten voor deze conciessdes misschien S, 300.000 hebben bedragen, b (De Britisohe regeering draagt officieel geen h kennis van deze particuliere bandelstransactio. De garanideerende mogendheden erkennen 0 niet, dat Ahdul Krim eenig recht heeft, over d den mineralen rijkdom van bet Riff te bo- z schikken. a De opstand in Zuid-Brazilië. r De Braziliaansche revolutionairen hebben ? Porto Guayra Mendex aan de Boven Parama ] in Zuid-Brazilië genomen en alle regeerings- .; troepen gevangen genomen of gedood, bëhal- J, ve den commandant en 14 man, die over de 2 Argentijnsche grens zijn ontkomen. Vluclite- t lingen melden dat West Parana zich in ban- „ den van de opstandelingen bevindt. Amerika. £ Brand — De stad Monfercy bedreigd' 11 Een hevig onweer woedde boven Montercy ^ in Califomië. z Montercy is een der oudste steden uit het land der gouddelvers, en heeft nog zeer veel v primitieve huizen. Tijdens dit zwaar weer jj sloeg de bliksem in een tank, waarin 55.000 ton ruwe olie was; waardoor oen brand ont- s stond. Vier soldaten, die het vuur bestreden, vonden den dood. De schade wordt reeds geschat op 3 millioen doliar. De oude stad Mon- t tercy, die de zetel was van de eerste regee- e ring van Califomië, wordt met verwoesting f bedreigd. Een Communistische handgranatenfabiiek ontdekt. De politieke recherche heeft in het huis van L den communist Bechtle te Renchen (Baden) * een werkplaats voor het maken van hand- v granaten ontdekt. Daar Bechtle klaarblijke- „ lijk de lucht gekregen had van de huiszoeking, werden in de werkplaats slechts drieduizend ^ lonten aangetroffen. In een naburigeh plas v heeft men echter een groot aantal afgewerkte jj handgranaten aangetroffen. Rechtle is aan- p gehouden. ei Verspraida Berichten. t Maandag heeft er een ernstig ongeluk plaats ® gehad op de chemische fabriek Ichsnania bij Hoeningen. Eenige arbeiders v/aren bezig d met herstellingen aan de zwavelkamer, toen a daarin plotseling een ontploffing plaats 11 greep. Door de zwavel, die eruit stroomde, , werden zes arbeiders ernstig gewond. Twee ^ van hen zijn reeds overleden. Op de mijn Schleswig bij Dortmund zijn gisteren bij het overladen van sintels drie ^ arbeiders gedood en zeven ernstig gewond, terwijl er nog twee onder de gloeiende sintels a bedolven moeten zijn. Of er nog meer slacht- 2; offers zjjn is nog niet vastgesteld. t In de Berliner Kunstdruckerei zijn -8 ar- p beidsters door het ontsnappen van spiritus- en S etherdamp bedwelmd. Zij zijn door de brand- 'w weer naar het ziekenhuis overgebracht, waar o er G konden worden bijgebracht, terwijl 2 nog g steeds in staat van bewusteloosheid ver- d keeren. z T In verband met het niet beschikbaar zijn d van voldoende katoen-voorraden zijn, naar gemeld wordt, vier grocte Russische textielfabrieken (in het gouvernement Iwano-Woznesenski) gesloten. Negenduizend arbeiders zijn met een halve maand loon ontslagen. Te St. Johns (New Foundland) heeft een vreeselijk auto-ongeluk plaats gehad. Vier inzittenden, die terugkeerden van een bezoek aan het marine-eskader, werden onmiddellijk gedood. Onder hen bevonden zich twee officieren van de kruiser „Constance”. De auto sloeg over den kop, waarbij twee gewezen Canadeesche officieren werden gedood. Bij Smolensk is een vliegmachine uit Moskou, die 8 passagiers vervoerde, bij een noodlanding over den kop geslagen. Alle inzittenden wei'den gewond, echter niet gevaarlijk. Onder hen bevond zich Lozofski, de algemeene secretaris van de communistische vak-internationale. De Rijksdag zal niet voor 15 October worden bijeengeroepen, tenzij zeer belangrijke gebeurtenissen dit noodzakelijk mochten maken. De Rijnlandcommissie heeft alle douanelovm.c Rnfii'LoVVnn i n crof rnlrV/^n --- Uit de Pers. ue iroonreos. De Troonrede lokt natuurlijk weer allerlei beschouwingen uit. De linksche pers is over het algemeen onaangenaam. Het liberale Vaderland vindt den toon te optimistisch, moppert tegen de Tariefwet en de Vlootwet, en zegt dat de hoogste lof, dien zij de Troonrede geven kan, is, dat zij niet aanmatigend is. De Telegraaf meent, dat het jongste regceringsstuk teleurstellend is, een gedachte, die ook hot Handelsblad vertolkt, omdat er niets in gezegd wordt over de dringende noodzakelijkheid voor de geheele menschheid, om de internationale vraagstukken op te lossen. Het ziet hierin een „overmatige voorzichtigheid”. De N. Rott. Crt. (lib.) prijst het, dat de Regeering geen paradepaardjes geplaatst heeft, waardoor het Kabinet tot de kiezers zou zeggen: Kiezertjes, kiezertjes, lik, lik, lik, O, wat een zoete Regeering ben ik. Gelukkig heeft de Regeering zich dit jaar van dit weinig elegante gebruik gespeend. De rede, waarmee de Koningin de zitting der StatenGeneraal heeft geopend, is zoo nuchter en bezadigd gehouden, als maar denkbaar is. Msn kan het stuk lezen en herlezen, doch zal er niet in slagen, er iets nieuws of verrassends in te vinden. De rechtsche pers laat ook eenige teleurstelling blijken. De C.-H. Nederlander trekt een parellel tusschen de troonrede van 1922, die van ’23 en de huidige om de verbetering van ’s lands financieelen toestand te belichten. Over de aangekondigde nieuwe regeling der ziekte- en ongevallenverzekering is het blad slecht te spreken: De aankondiging van dezen laatsten maatregel hadden wij, voor veel liefs, in deze Troonrede gemist. In de Troonrede van 1918 werd gezegd: „Aan de in 1913 tot stand gekomen verzekeringswetten zal zonder vertraging uitvoering worden gegeven.” De openinsrede van 1922 verklaarde: „Onderscheidene voorstellen ter vereenvoudiging van de verzekeringswetgeving zullen u bereiken.” En Ijcden, September 1924, is bij den Hoogen Raad van Arbeid aanhangig het vóór-ontwerp ïoner regeling, die de ongevallenverzekering Ireigt te schaden, die omtrent de ziekteverzekering de wet van 1913 totaal verloochent, en die, in plaats van vereenvoudiging, zou leiden tot dubbele administratie en onzekerheid der verzekerden. Laat ons hopen, dat het aangekondigd ontwerp de Staten-Generaal nimmer bereikt. Behoudens deze enkele zinsnede, zal de heden uitgesproken troonrede niet nalaten, bij de bevolking een stemming van gerustheid sn voldoening te wekken. Het herstel van het financieel evenwicht, in buitengewoon snel tempo, eisclite in menig opzicht pijnlijke maatregelen en moest slachtoffers maken. De toon der Troonrede verlevendigt de hoop, dat aan hetgeen wat al te pijnlijk dreigt, nog iets zal kunnen worden verzacht. In een troonrede, die het laatste jaar eener parlementaire periode inluidt, zegt De Standaard, kan men geen toezegging verwachten van vele nieuwe voornemens, geen Entwikkeling van een program, maar wel gegevens, die dienen kunnen tot beantwoording der vraag, of het gestelde doel bereikt zal worden. Naar dien maatstaf moet deze rroonrede dus worden gemeten en dan voldoet zij aan den te stellen eisch. TTLln/-1 wii of /-Ion nn /In 1 iaT-ifnimf/in meenen wereiatoestana, ae veroetermg van den toestand van ’s lands financiën, in de afwerking van het plan tot herstel van het evenwicht van uitgaaf en inkomst een taak, die voor ’s volks welzijn in de eerste plaats moest worden verricht en die, naar nu blijkt, tot een goed einde kan worden gebracht. De Troonrede noemt het vooruitzicht gewettigd dat, indien de thans bij de StatenGeneraal nog aanhangige maatregelen van financieelen aard tot stand komen — en deze maatregelen maakten een deel van het programma uit — het evenwicht voor den gewonen dienst van het dienstjaar 1925 is gevonden. Wat toegezegd was, is dan verkregen. De beteekenis van dit slagen kan niet licht worden overschat. Ons volk heeft rondom zich bij andere volken de ontzettende gevolgen gezien van de ontreddering der financiën en de hopelooze verbreking van het financieele evenwicht. Dit gevaar bedreigde ook ons volk. Welnu, thans mag geconstateerd, dat het onmiddeilijk dreigend gevaar zal zijn gestuit als de arbeid, die nog voorligt, tot stand komt. Het wordt terecht een lichtpunt genoemd. Maar terecht wordt ook gewaarschuwd, dat wij er nog niet zijn en dat met onverzwakten ijver naar verdere bezuiniging dient te worden gestreefd, teneinde de voórwaarder. te scheppen, welke voor het herstel der volkswelvaart onmisbaar zijn. In verband hiermee staat ook de toezegging der wetsontwerpen tot heffing eener belasting op weeldevertering, waarop van verschillende zijden reeds werd aangedrongen, en tot verlaging van sommige te zeer drukkende directe belastingen. Krachtige bezuiniging en goede verhoudingen in ons belastingstelsel zijn noodzakelijk, wil ons volk zich den weg tot een goede toekomst zelf niet versperren. De Troonrede geeft in dit opzicht gelukkig wederom geen onzeker geluid en zij mag er op wijzen, dat wij op den goeden weg een heel eind zijn gevorderd. Ook wat Ned. Indië betreft, mag hetzelfde worden geconstateerd. Er valt daar in het algemeen vooruitgang te bespeuren maar in de tweede plaats is de verwachting gerechtvaardigd, dat het tijdperk van de tekorten op den gewonen dienst afgesloten is. Dit alles nu stemt tot dankbaarheid. En evenzeer is dit het geval ten aanzien van den plicht, dien wij voor de verdediging var. ons Indië hebben te vervullen. De Regeering zegt een nieuwe Vlootwet toe, een toezegging, die door sommige tegenstanders in hun strijd tegen Regeering en Rechterzijde zal worden misbruikt .maar die niet mocht achterblijven. De plicht gebiedt hier en hij moet zonder omzien worden gevolgd. Ook mag worden gewezen op het feit, dat de arbeid der sociale verzekering voortgang zal vinden. Het wetsontwerp tot nadere regeling van de verplichte Ziekteverzekering zal ons allicht niet geheel bevredigen, maar wij stemmen aanstonds toe, dat in deze kwestie een oplossing, een beslissing komen moet. Toch is ook De Standaard teleurgesteld. Het blad had de aankondiging verwacht van een voorstel tot afschaffing van den stemplicht, en van een voorstel tot geleidelijke afschaffing der Staatsloterij. Wij meenen, besluit het blad, echter in herinnering te mogen brengen, dat de Minister van Financiën een en andermaal heeft kenbaar gemaakt, dat van hem een zoodanig voorstel te verwachten was. En dit sterkt ons in de hoop, dat het wegblijven der aankondiging in de Troonrede niet beteekent dat hetgeen reeds werd toegezegd zal uitblijven. ; ; -i1 hechten dan hij eenigen Bisschop van het --- Het belangrijkste nieuws. in e, iiiiijueiiv/iiiivi-u yJL V KJ’) J. 1925, betreffende den toestand van ’s lands financiën sluit met een tekort van 20 miljoen, dat gedekt moet worden door de nieuwe Tariefwet en verhooging van Tabaksaccijns. Wat van de Troonrede gezegd wordt. De Rijksmiddelen over Augustus leveren een bevredigend resultaat. De kwestie der reclame op poststempels. Tegen de beklaagden in den dubbelen moord te Wychen is zeven jaar en levenslange gevangenisstraf geëischt. De Volkenbondscommissie vordert met haar protocol over scheidsrechtelijke beslissingen. De opstand in Zuid-Brazilië. --- FEUILLETON. Wees oprecht gelijk de duiven, maar ook voorzichtig als de slange HET LICHT DER WAARHEID ! UIT HET ENGELSCH * 30) 1 HOOFDSTUK XIII. * Gedachte van veler harten. > l Hubert zag hem met verbazing aan. „Goede vriend”, zeide hij; >i?ij schertst; hoe kunt ge iemand zulk een dwaasheid wijsmaken? 1 De zon werd verduisterd, niet de aarde — ik zag ’t met eigen oogen. '' „Daar was een zwarte sluier over de zon”. £ Armand wees echter, op een oogenblik dat de oude man niet naar > hem zag, met een snel en veelzeggend gebaar naar zijn voorhoofd; daaE!.00If. l100rde Hubert zijn antwoord met medelijdend geduld. „Gij zijt de eerste niet, jonge man, ook zult ge de laatste niet zijn, f die de duisternis in den hemel zoekt, terwijl zij beneden aan uwe i voeten is”. c Dit gezegd hebbende, groette hij en ging heen. i Hubert vroeg: „Wie is die onwijze man?” 1 „Dat is Dr. Nathan Solito, de joodsehe geneesheer van Koningin Barbe; vroeger diende hij den paus, maar na diens vlucht is hij te J Petershausen gekomen. Ja, hij is wel een weinig vreemd, maar met dat al zeer knap en geleerd; ook in niet geheel geoorloofde zaken; ï begrijpt ge? Men hoort soms vreemde dingen aan het hof der Ko- > ningin, Hubert. Men zegt, en ik geloof dat het waar is — dat de Koningin zelf in hemel, hel noch vagevuur gelooft; zelfs niet”, voegde Armand er bij, als om den climax te voltooien, „zelfs niet in den duivel. Onze kleine dokter beweert, dat er onder de Italianen Vele zulke ongeloovigen zijn”. „Een wonder is het, dat de hemel niet op hen neer stort”, riep Hubert verontwaardigd uit, „spreek na zoo iets nog van ketterij; waarom luistert gij naar zulke gruweltaal?” „O”, zeide Armand goedmoedig, terwijl hij de kanten lubben zijner polsen glad streek en zjjn korten fluweelen mantel achterwaarts wierp, om zijn satijnen vest goed te doen uitkomen, „men luistert naar alles; toch wensch ik een goed geestelijke, als gij zijt, niet te ergeren”. „Ik ben geen geestelijke”, zeide Hubert voor de honderdste maal, „en ik zal er nooit een worden”, voegde hij er bij, terwijl een nieuw besluit zich op dat oogenblik van hem meester maakte. „Nu schertst gij; wat moet er van u worden, als gij des Kanseliers bescherming van de hand wijst? En toch, mijn broeder, zijt gij veel te goed voor dat handwerk! Maar dat daar gelaten, ik heb nu andere belangen te bespreken. Luister eens ep is bericht gekomen van den Hertog”. „Van Bourgondië?” „Ja, van wien anders? Hij komt hier; wel niet in de stad, maar in gindsche bosschen, waar hij zijne tent wil opslaan en als een soldaat in het kamp leven, gedurende het schoone zomerweder. Hij zegt, dat hij er naar verlangt des nachts de stem der herten te hooren, maar ik verbeeld mij, dat de muziek waarnaar hij werkelijk verlangt, de stem is van het Concilie dat Jean Petit zal vrijspreken”. „Die zal hij nimmermeer hooren”, zeide Hubert. „Integendeel, Jean Petit zal spoedig plechtig worden veroordeeld”. „Ik dacht, dat het Concilie met gansch andere belangen bezig was, maar ik behoef u wel niet te zeggen, dat wij, Bourgondiërs, ons zeer verheugen in deze berichten van den Hertog. Ik heb vooral bijzondere oorzaak tot vreugde, want mijn Heer heeft mij eene vriendelijke boodschap gezonden met de kennisgeving, dat hij mij aan_ den dienst van zijn persoon wil verbinden. Hubert”, vervolgde hij op meer gedempten toon, „daar is iets, Waarcfer ik uw oordeel dikwijls heb willen vragen. Het is iets, waarover een mijner vrienden mij geraadpleegd heeft, daar hij om .persoonlijke reden de komst van.zijnen heer vreest. Stel u eens voor, dat gij uwen Kanselier eenen grooten ondienst gedaan had, waarvan hij echter niets wist, zoudt gij u verplicht gevoelen l/et hem te zlggen, op gevaar af van zijne gunst te verbeuren? En indien een onschuldig mensch daardoor in verdenking was gekomen, maar niet meer in zijne eer hersteld noch het onrecht goed gemaakt kon worden, wat zoudt ge dan doen?” Op ieder ander oogenblik zou Hubert geantwoord hebben: „de waarheid moedig belijden”. Maar hij was thans in een bittere, verkeerde stemming, waar het hem toescheen, dat zelfs de waarheid niets baatte, zoo min bij God als bij de menschen. Hij antwoordde dus kortaf: „ik weet het niet”. In plaats van het onderwerp' te vervolgen merkte Armand op, dat het plein steeds voller werd met bedienden, die rijk getuigde paarden voortleidden en op de komst van hunne meesters uit het Concilie wachtten; zelfs waren er kostbare draagstoelen met zijden gordijnen voor de oude aan weelde verslaafde prelaten. „Het z?l nu wel spoedig ten einde zijn”, zeide Armand, „en het wordt tijd. Ik ben hier om berichten in te winnen aangaande de beslissing van heden, niet uit vrijen wil maar ter wille eener dame. Onze Bourgondiërs zijn bitter gestemd tegen dezen Johannes Huss, niet zoozeer de Bisschop van Arras, als wel die laag geboren stalknecht, Pierre Cauchon; ik geloof zeker, dat deze den man verbrand wil hebben, opdat hij het schouwspel kan zien. Te Petershausen zijn ze onverschillig, behalve de kleine joodsehe dokter, die hem behandelde en de schoone jonkvrouw, die ik ken. Dank zij dien Jood en zijne verhalen, is jonkvrouwe Jocelyne zoo teeder gestemd voor den ketter, alsof hjj een valk ware met gebroken vleugelen. Zij zegt, dat • zij liever bij hem zou biechten dan hij eenigen Bisschop van het Concilie. Het zoude onzen vriend Robert goed doen, haar te hoorën. Maar daar is Robert zoowaar zelf, daar ginds in het gedrang; hij is echter in burgerkleeding als de stedelingen!” Het was Robert; Armand wist zijne aandacht te trekken en wenkte hem tot hen door te dringen op de trappen der St. Stefanjnskerk. „Hoe maakt uw Nanchen het, goede vriend?” vroeg hij, met meer onbevangenheid groetende dan Hubert. „Maar waar is het abtelijk wapen op uw mouw gebleven? Zijt gij niet meer in dienst van de monniken op het eiland?” „Neen heer, ik ben nu eigenaar van een bootje en visch op het meer of op de rivier. Het is goed beschouwd eene luie manier van leven, om de wapenen te dragen, als er toch niets te vechten vaR en mijn tegenwoordig beroep geeft ten minste eerlijken arbeid, waardoor men zich zelven en zijn naaste kan helpen”. Hierop wendde hij zich met een angstigen blik tot Hubert en vroeg, met de hand naar het Franciscaner klooster wijzende: „Zjjt gij heden daar binnen geweest, heer?” „Neen”, zeide Hubert met droevigen klank in de stem, „maar reeds gisteren was er weinig hoop op redding voor den man, dien gij zoo lief hebt”. Robert stig hem aandachtig aan, met doordringend vragende oogen, die weldra opflikkerden met een glans van. voldoening. Hij zeide echter slechts: „dus gij waart gisteren daar, heer?” „Ja, en ook Woensdag. Gisteren hoorde ik hem, zonder hem te zien; Woensdag zag ik hem, maar kon hem ternauwernood hooren”. „Hoe zag hij er uit Heer?” vroeg Robert. „Als een soldaat, die zijn zaak verloren weet, die uitgeput en gewond is, maar toch zonder te wijken, \vil sterven waar hij staat”, sprak de krijgsmanszoon met diep gevoel. i (Wordt vervolgd). \ ---